นิราศภูเขาทอง-เรื่อง-ประวัติวรรณคดี

รายวิชาภาษาไทย

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี ๒ นิราศภเู ขาทอง
เรอื่ ง ประวตั ิวรรณคดี

ครผู สู้ อน : ครจู กั รภทั ร โยวาศรี





ประวตั ิสนุ ทรภ่ ู

พระสนุ ทรโวหาร (นามเดิม “ภ่”ู ) หรือที่เรา
รจู้ กั กนั ทวั่ ไปว่า “สนุ ทรภ่”ู เกิดเม่ือวนั ท่ี ๒๖
มิ ถ นุ า ย น พ . ศ . ๒ ๓ ๒ ๙ ที่ บ ริ เ ว ณ ใ ก ล้
“พระราชวังหลงั ” หรือบริเวณสถานีรถไฟ
บางกอกนอ้ ยในปัจจบุ นั ตรงกบั รชั สมยั ของ
พระบาทสมเด็จพระพทุ ธยอดฟ้ าจฬุ าโลก
มหาราช รชั กาลที่ ๑ แห่งกรงุ รตั นโกสนิ ทร์

บิ ดาของสนุ ทรภ่เู ป็ นชาวบ้านกร่า

อาเภอแกลง จงั หวดั ระยอง ส่วนมารดา
เป็ นชาวเมืองอ่ืน ในวยั เด็ก สนุ ทรภ่อู าศยั
อ ยู่ใ น พ ร ะ ร า ช วั ง ห ลัง กับ ม า ร ด า
และมีโอกาสได้ศึกษาเล่าเรียนวิชาการ
ต่าง ๆ ในสานักพระภิกษทุ ่ีมีช่ือเสียง
สานกั ชีปะขาว ปัจจบุ นั คือวดั ศรสี ดุ าราม

สนุ ทรภ่มู ีใจรกั ด้านกาพย์กลอน

และเป็ นกวีท่ีมีความชานาญทางการ
ป ร ะ พั น ธ์ เ ป็ น อ ย่ า ง ย่ิ ง เ พ่ิ ม พูน
ประสบการณใ์ นการประพนั ธด์ ว้ ยการ
รบั จา้ งแต่งเพลงและบทกลอนมากมาย
ที่มีเอกลกั ษณเ์ ฉพาะตวั และคารมท่ีคม
คาย สนุ ทรภ่จู ึงเริ่มเป็ นที่รจู้ ักในวงกวี
และมีชื่อเสียงมากข้ึน

ในสมยั รชั กาลท่ี ๔ สนุ ทรภ่ไู ดเ้ ล่ือนตาแหนง่

เป็ น “พระสนุ ทรโวหาร” เจา้ กรมอาลกั ษณ์
ฝ่ ายพระราชวงั บวร ซ่ึงเป็ นตาแหน่งราชการ
สดุ ทา้ ยก่อนส้ินชีวิตในปี พ.ศ. ๒๓๙๘ ขณะท่ี
อาย ุ ๖๙ ปี และเน่ืองจากสนุ ทรภ่มู ีชีวิตอยใู่ น
รชั สมัยรชั กาลที่ ๑ ถึงรชั สมัยรชั กาลที่ ๔
แห่งกรงุ รัตนโกสินทร์ สนุ ทรภ่จู ึงได้รับ

สมญานามว่า “กวีสีแ่ ผน่ ดิน”

ในบั้นปลายชีวิตสนุ ทรภ่พู านักอย่ใู น

เขตพระราชวังเดิม ใกล้หอนั่งของ
พระยามนเทียรบาล (บวั ) มีหอ้ งส่วนตวั
เป็ นห้องพักกั้นเฟ้ี ยมท่ีเรียกช่ือกันว่า
"หอ้ งสนุ ทรภ่"ู เชื่อว่าสนุ ทรภ่พู านกั อยู่
ที่ น่ี ตราบจนถึ งแก่อนิ จกรรมเมื่ อปี
พ.ศ. ๒๓๙๘ สิรริ วมอายไุ ด้ ๖๙ ปี

สนุ ทรภ่ ู มีบตุ รชายสามคน คือ

พ่ อ พัด เ กิ ด จ า ก ภ ร ร ย า ค น แ ร ก
คือ แม่จนั
พ่อตาบ เกิดจากภรรยาคนท่ีสอง
คือ แมน่ ่ิม
พ่อนิล เกิดจากภรรยาท่ีช่ือ แม่ม่วง
นอกจากน้ีปรากฏชื่อบตุ รบญุ ธรรมอีก
สองคน ชื่อ พอ่ กลนั่ และพอ่ ชบุ

ในปี พ.ศ. ๒๕๒๙ ในโอกาสครบรอบ ๒๐๐ ปี

ชาตกาล สนุ ทรภ่ไู ด้รับยกย่องจากองค์การ

ยูเนสโกให้เป็ น “บคุ คลสาคัญของโลก ”

ดา้ นงานวรรณกรรม

ผลงานของสนุ ทรภ่ ู

นิราศ จานวน ๙ เรอื่ ง ไดแ้ ก่

นิราศเมืองแกลง นิ ร า ศ พ ร ะ บ า ท

นิราศภเู ขาทอง นิราศสพุ รรณ

นิราศวดั เจา้ ฟ้ า นิ ร า ศ อิ เ ห น า

ราพนั พิลาป นิ ร า ศ พ ร ะ ป ร ะ ธ ม

นิราศเมืองเพชร

นิทานกลอน จานวน ๕ เรอื่ ง ไดแ้ ก่

โคบตุ ร
พระอภยั มณี
พระไชยสรุ ยิ า
ลกั ษณวงศ์
สิงหไกรภพ

ส ภุ าษิ ต จ า นว น ๓ เ รื่อง ได้แ ก่

สวสั ดิรกั ษา
เพลงยาวถวายโอวาท
สภุ าษิตสอนหญิง

บทละคร จานวน ๑ เรื่อง ไดแ้ ก่

อภยั นรุ าช

บทเสภา จานวน ๒ เร่ือง ไดแ้ ก่

นักเรยี น ท าขนุใชบา้ งงขนาุ แนผน
เรืือง กาบรทสเหรเ่กสุปลภ่อาคพมรวะจาราานมชวพนรงูศื๔าเวรด่ือางร ไดแ้ ก่

เบืืองตืน เรืเเหหื่่เเรรอ่ออื่ื งงงโพครบนะตอุ รภืยั มรณาี ศ
ภเืู ขาทเหอ่เรื่องงจบั ระบาสามารถดาวน์โหลดใบงานไดท้ ่ี www.dltv.ac.th รายวิชาภาษาไทย ชนิัิ้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 1

เห่เรือ่ งกากี

ท่ีมาของการแต่งนิราศภเู ขาทอง

สนุ ทรภ่แู ต่งเรื่องนิราศภเู ขาทอง

เมื่อปี ๒๓๗๓ หลงั จากท่ีพระบาทสมเด็จพระ
พุท ธ เ ลิ ศ ห ล้ า น ภ า ลั ย รั ช ก า ล ที่ ๒
เสด็จสวรรคตไปแล้ว ๖ ปี (สวรรคตปี
๒๓๖๗) เพ่ือเล่าเรื่องการเดินทางจาก
วัดราชบรู ณะ หรือวัดเลียบ ไปนมัสการ
เจดียภ์ เู ขาทองท่ีจงั หวดั พระนครศรีอยธุ ยา
หลงั จากออกพรรษาแลว้

ใบงานเรอ่ งการสรุปความรูเบอ้ งตนเรอ่ งนราศภูเขา
ทอคางชแี้ จงใหนกั เรยี นจสดรุ ปุปครวะาสมงรคูเบใ์ นอ้ กงตารนแจตาก่งเรนอิร่ งานศรภาเศู ขาทอง
ภูเขาทอง
๑เพ่ือบอกเล่ากาปรระเวดตัินทางของสนุ ท๒รภ่ ู
ทมี่ าและจดุ ประสงคใ์ นการ

แตงนราศภูเขาทองโ ด ย เ ป็ น ก า ร เ ดิ น ท าสงุนจทารกภวู ัด ร า ช บ รุ ณ ะ…………………………………………………………………………………………………
ไปนมัสการ พระเจดี ย์ภเู ขาทอง ท่ี จังหวัด…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

พ ร ะ น ค ร ศ รี อ ย ธุ ย า โ ด ย มี ผ้รู ่ว ม เ ดิ น ท า ง…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

คือ หนพู ดั บตุ รชายท่ีเกิดกบั แมจ่ นั…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

ใบงานเรอ่ งการสรุปความรูเบอ้ งตนเรอ่ งนราศภูเขา
ทอคางชแี้ จงใหนกั เรยี นสรุปเคหวาตมรทุ ูี่เตบ้ออ้ งงเตดินนทจาากงเไรปอ่กงรนาบราพศระเจดีย์
ภูเขาทอง ภเู ขาทองในครง้ั น้ีก็เพ่ือหาความสบายใจ
๓ให้แก่ตน เอง เนื่ องจา กได้รับควา๔ม
ความเป็ น เดือดรอ้ นใจบาลงปกั ษรณะกะาคร ในขณะที่พานัก…………………………………………………………………………………………………
นราศ าประพนั ธ ์…………………………………………………………………………………………………
อยท่ ู ่ีวดั ราชบรู ณะ…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

สรุปทบทวนบทเรยี น

๓.นราศคอื อะไร
…………………………………………………
……………………………….
๔.เรอื่ งยอ่ ของนราศภเูขาทอง
............................................................................
.................