การไม่ทำความชั่ว

รายวชิ าสงั คมศึกษา

รหัสวิชา ส๑๔๑๐๑

ช้นั ประถมศึกษาปที ี่ ๔

เรื่อง การไม่ทาความช่วั

ครผู สู้ อน

ครูวรพรรณ์ ศรอี รณุ
ครูฐติ ิรตั น์ ดษิ ฐวงศ์

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

๑. บอกความหมายท่ีเกีย่ วกบั หลักธรรมการไม่ทาความชว่ั ได้
๒. วิเคราะหห์ ลักธรรมการไมท่ าความชว่ั ได้
๓. ตระหนกั และเหน็ ความสาคญั ของหลกั ธรรม

การไม่ทาความช่วั

คาถามชวนคดิ

จากสถานการณ์ใครเป็น
ผู้กระทาความชั่ว

คนท่ลี ักทรพั ย์

ผ้กู ระทาความชั่วผดิ ศีลขอ้ ใด

ผดิ ศีล ขอ้ 2
ห้ามลักทรัพย์

หลักธรรมใดที่ถือวา่ เป็นหลกั คาสอน
อันเป็นหวั ใจหลักของพระพทุ ธศาสนา

หลกั ธรรมโอวาท 3

โอวาท ๓ หมายถงึ หลักคาสอน
ท่สี าคัญของพระพทุ ธเจ้าทคี่ วรนาไปปฏิบัติ

คือ การไม่ทาความชั่ว การทาความดี
การทาจติ ใหผ้ ่องใสบรสิ ทุ ธ์ิ

การไมท่ าความช่วั

การไม่ทาความช่ัว คอื การไมท่ าสง่ิ ท่ี

กอ่ ใหเ้ กดิ ความทุกข์ ความเสือ่ มเสีย
เช่น ไมผ่ ดิ เบญจศีล

“การไม่ทาความชั่ว
หลกั ธรรมท่ีพระพทุ ธเจา้ ประทานไวใ้ ห้
พทุ ธศาสนกิ ชนได้นาไปเป็นแนวทาง
ในการปฏบิ ัติ โดยมีหลักธรรม ดงั นี้
เบญจศลี หรอื ศีล 5 และทุจริต 3”

“คอื ศีล 5 ไดแ้ ก่ การรักษากาย
และวาจาให้เรยี บรอ้ ย มี 5 ประการ”

ขอ้ ๑ การงดเวน้ จากการทาลายชวี ติ ของผู้อ่นื

ขอ้ 2 การงดเว้นจากการถอื เอาส่ิงของท่เี จ้าของมิไดใ้ ห้

ขอ้ 3 การงดเวน้ จากการประพฤติผดิ ในกาม

ขอ้ 4 การงดเวน้ จากการพูดเทจ็

ข้อ 5 การงดเวน้ จากสุราเมรยั และของมนึ เมา
อาจเป็นทต่ี ง้ั แห่งความประมาท

“การรกั ษาเบญจศลี คอื การรกั ษากาย
และวาจาใจให้เรยี บร้อย

ไม่ทาความชวั่ ทงั้ กายและวาจาใจ”

“การรักษาเบญจศลี หรอื ศลี 5 นี้
ถา้ จะให้สมบรู ณย์ ง่ิ ขนึ้ จะตอ้ งปฏบิ ตั ิ
ควบคกู่ ับเบญจธรรม เพราะเบญจธรรม
จัดวา่ เปน็ มนุษยธรรม คือธรรมของมนุษย์
หมายถึงธรรมท่ีทาให้เป็นมนุษย์”

เพลง เบญจศีล เบญจธรรม

ไม่ฆา่ สัตว์ ไมฆ่ า่ สตั ว์ เราต้องมคี วามเมตตา
ไม่ลักทรัพย์ แสวงหา สัมมาอาชพี เล้ยี งตวั
ไมม่ วั เมากามารมณ์ เราต้องรกั นวลสงวนตวั
ไม่โกหกพูดคาชัว่ รกั ษาคาสัตย์วาจา
ไมก่ ินเหลา้ เคลา้ เมรยั จงตง้ั สตใิ ห้ดี
เปน็ มนษุ ย์ถอื ศลี ห้า ถอื วา่ มีเบญจธรรม

คาถามชวนคดิ

จากเน้ือเพลงทีว่ า่
“ไมม่ วั เมากามารมณ์”

ตรงกับศีลข้อใด

ศลี ขอ้ 3

“ความประพฤตชิ ่วั ความประพฤติไม่ดี
ซ่งึ จะสง่ ผลใหผ้ ปู้ ระพฤติประสบกับส่งิ ทชี่ ่วั ไมด่ ี

และอาจส่งผลใหผ้ อู้ นื่ เดือดรอ้ น
ด้วยทางกาย ทางวาจา และทางใจ”

1. ทางกาย เรียกวา่ กายทุจริต

ความประพฤตชิ ั่วทแี่ สดงออก
จากทางกายทง้ั หมด

2. ทางวาจา เรียกว่า วจีทจุ ริต

ความประพฤติชวั่ ทแ่ี สดงออกมา
ทางวาจาท้ังหมด

3. ทางใจ เรยี กวา่ มโนทจุ ริต

ความประพฤตชิ ัว่
ที่เกดิ ข้นึ ในใจ

1. ปาณาตบิ าต
การฆ่าสตั ว์ การทรมานสตั ว์

กายทุจรติ แบง่ เปน็ 3
มอี ะไรบ้างคะ

2. อทนิ นาทาน
การลักทรพั ย์ การขม่ ข่เู อาทรพั ย์

3. กาเมสุมจิ ฉาจาร
การประพฤติผดิ ในสามภี รรยาของผู้อ่นื

การล่วงละเมดิ ส่งิ ของทเ่ี ขารกั ใคร่

1. มุสาวาท
พดู เท็จ พดู ไม่เปน็ ความจรงิ

วจที ุจรติ แบง่ เป็น 4
มอี ะไรบ้างคะ

2. ปิสุณาวาจา
พดู ส่อเสยี ด ยุยงให้ผอู้ นื่ แตกแยก

3. ผรุสวาจา
พดู คาหยาบ ไม่ไพเราะ

4. สัมผปั ปลาปะ
พูดเพอ้ เจ้อ พูดไร้สาระ

๑. อภชิ ฌา
ความชอบอยากไดข้ องผอู้ ื่น

มโนทจุ รติ แบ่งเป็น 3
มอี ะไรบ้างคะ

2. พยาบาท
ความคดิ รา้ ยต่อผ้อู ่นื

3. มิจฉาทฏิ ฐิ

ความเห็นผดิ จากหลกั ธรรมทาง
พระพุทธศาสนาจากสภาพความเป็นจรงิ

เช่น เหน็ ว่าชวี ติ น้มี ี
ความยงั่ ยืนตลอดไป
ทาดไี ด้ดีมที ีไ่ หน ทาชวั่ ไดด้ ีมถี มไป

กิจกรรม ใหน้ ักเรยี นอา่ น
ร่วมด้วยช่วยตอบ ความหมาย วา่ ขอ้ ใดคอื
ความหมายทถ่ี กู ตอ้ ง
จากน้ันใส่เครื่องหมายถูก

และกากบาท

ขอ้ ๑ .............. ศีล 5 ได้แก่ การรกั ษากายและวาจาใหเ้ รยี บร้อย
ข้อ 2 .............. ศีลข้อ 5 การงดเวน้ จากการพูดเท็จ
ข้อ 3 .............. ศลี ข้อ 3 การงดเวน้ จากการประพฤตผิ ดิ ในกาม
ขอ้ 4 .............. ทุจรติ 3 คอื ความประพฤติชั่วดว้ ยทางกาย ทางวาจา และทางใจ
ข้อ 5 .............. มโนทุจรติ คอื ความประพฤตชิ ่วั ทางกายทง้ั หมด

ข้อ ๖ .............. วจีทุจรติ คอื ความประพฤตดิ ที ีแ่ สดงออกมาทางวาจา
ข้อ ๗ .............. ปาณาตบิ าต คอื การลักทรัพย์ การข่มขูเ่ อาทรพั ย์
ขอ้ ๘ .............. พยาบาท คือ ความคดิ ร้ายต่อผอู้ ื่น

ข้อ ๑ .............. ศีล 5 ได้แก่ การรกั ษากายและวาจาใหเ้ รยี บร้อย
ข้อ 2 .............. ศีลข้อ 5 การงดเวน้ จากการพูดเท็จ
ขอ้ 3 .............. ศลี ข้อ 3 การงดเวน้ จากการประพฤตผิ ดิ ในกาม
ขอ้ 4 .............. ทุจรติ 3 คอื ความประพฤติชั่วดว้ ยทางกาย ทางวาจา และทางใจ
ขอ้ 5 .............. มโนทุจรติ คอื ความประพฤตชิ ่วั ทางกายทง้ั หมด

ข้อ ๖ .............. วจีทุจรติ คอื ความประพฤตดิ ที ีแ่ สดงออกมาทางวาจา
ข้อ ๗ .............. ปาณาตบิ าต คอื การลักทรัพย์ การข่มขูเ่ อาทรพั ย์
ขอ้ ๘ .............. พยาบาท คือ ความคดิ ร้ายต่อผอู้ ื่น

ข้นั ปฏบิ ตั ิ

คาช้ีแจงนกั เรียน คาชีแ้ จงครปู ลายทาง

1. นักเรียนแต่ละคนทาใบงานท่ี 2 1. ครใู ห้นกั เรยี นแตล่ ะคนทาใบงานที่ 2
เรือ่ ง การไม่ทาความชวั่ เร่อื ง การไม่ทาความชวั่
2.นกั เรียนอา่ นสถานการณ์วเิ คราะห์ จากนั้น 2. ครใู ห้นกั เรียนอ่านสถานการณว์ เิ คราะห์ จากน้นั
ใสเ่ ครือ่ งหมายถูกหนา้ ข้อความท่ีสมั พันธก์ บั ใสเ่ คร่ืองหมายถูกหนา้ ข้อความท่ีสัมพนั ธก์ บั
สถานการณ์ และตอบคาถาม สถานการณ์ และตอบคาถาม
3. ครแู ละนกั เรยี นร่วมกนั เฉลยใบงานที่ 2 3. ครแู ละนักเรยี นร่วมกนั เฉลยใบงานที่ 2
เร่ือง การไม่ทาความช่ัว
เร่ือง การไม่ทาความช่วั

ใบงานที่ ๒ เร่อื ง การไม่ทาความชวั่

คาชีแ้ จง ให้นักเรียนอา่ นสถานการณ์และเลอื กตอบ
โดยใส่ √ ลงใน พรอ้ มตอบคาถาม

********** ใบงานมี ๒ สถานการณ์ *************

ใบงานท่ี 2 เรอื่ ง การไมท่ าความชั่ว กาย
วาจา
สถานการณท์ ี่ ๑ ใจ

ธารามักพดู ยยุ งใหเ้ พอื่ นในกลุม่ แตกแยกกนั
จนทาใหเ้ พอื่ นทะเลาะกัน

ใบงานที่ 2 เรือ่ ง การไมท่ าความช่ัว

ข้อท่ี ๑ ขอ้ ท่ี ๒ ขอ้ ที่ ๓ ขอ้ ท่ี ๔ ข้อที่ ๕

หากนกั เรียนเป็นธารา นักเรยี นจะนาหลกั ธรรมเบญจศีล
และทุจรติ ๓ ไปปฏิบัติตนอยา่ งไร
......................................................................................................
......................................................................................................