แบบรายงานการดำเนินกิจกรรมโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. 3 ดาว โรงเรียนบ้านหนองหัวแรด

1

คำนำ

รายงานการดาเนินกิจกรรมโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ปีการศึกษา 2565 ของโรงเรียน
บ้านหนองหัวแรดฉบับนี้ เป็นการรายงานที่โรงเรียนได้ดาเนินการตามแนวทางการดาเนินงานเพ่ือพัฒนา
ผู้บริหาร ครู และนักเรียนให้เป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม ผ่านกระบวนการเรียนรู้ แผนงาน โครงการ
กิจกรรม โครงงานคุณธรรม ส่งเสริมความดีในรูปแบบต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอกสถานศึกษา ผู้ปกครอง
บุคลากรในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนา นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงผ่านกิจกรรมรูปแบบต่าง ๆ
อย่างเป็นรูปธรรมตามคุณธรรมเป้าหมาย และพฤติกรรมบ่งช้ีเชิงบวก ทาให้เกิดการเรียนรู้ การทาความดี
มีคุณธรรม และแสดงออกถึงจริยธรรม นาไปสู่ การพัฒนาและปรับเปลี่ยนเป็นพฤติกรรมที่พึงประสงค์
อยา่ งย่งั ยืน

คณะผู้จัดทาหวังเป็นอย่างย่ิงว่า รายงานผลการดาเนินกิจกรรมโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.
ฉบบั นี้จะเปน็ ประโยชน์ ทาใหไ้ ด้ข้อมลู ท่ีจะนาไปใช้ในการพฒั นาผเู้ รยี นและสถานศึกษาต่อไป

คณะผู้จัดทารายงานโรงเรียนคณุ ธรรม สพฐ.
โรงเรียนบ้านหนองหัวแรด

สำรบญั 2

เรื่อง หน้า
1
ผลการดาเนินงานเชิงปริมาณ 1
ขอ้ มูลดา้ นบริบทเบ้ืองต้น 2
7
การดาเนนิ งานโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. ตามเกณฑร์ ะดบั 3 ดาว 7
การกาหนดเป้าหมายการพฒั นาโรงเรยี นคณุ ธรรม สพฐ. (ตารางคณุ ธรรมอัตลกั ษณ)์ 9
วธิ ีการกาหนดคุณธรรมอัตลักษณ์ 11
การกาหนดวิธกี ารบรรลุเป้าหมาย 12
โครงงานคณุ ธรรมของโรงเรียน 16
เครือ่ งมือสาคญั ในการขับเคลอื่ นสูเ่ ป้าหมาย 20
ผลการดาเนนิ งาน 19
ปัจจยั ท่สี ่งผลตอ่ ความสาเรจ็ 21
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ 21
การดาเนินการของโรงเรียนตามขอ้ เสนอแนะของผู้นิเทศ
ความก้าวหนา้ ทีเ่ กดิ ข้นึ

ภาคผนวก
ใบสมคั ร

1

แบบรำยงำนกำรดำเนนิ กจิ กรรมโครงกำรโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.
โรงเรียนบ้ำนหนองหัวแรด สำนักงำนเขตพนื้ ทกี่ ำรศกึ ษำประถมศึกษำนครรำชสีมำ เขต 2

จังหวัดนครรำชสีมำ อำเภอหนองบุญมำก ตำบลแหลมทอง
ระดบั ดำวดวงที่ 3 ประจำปีกำรศึกษำ 2565

ผลกำรดำเนนิ งำนเชิงปรมิ ำณ
ขอ้ มูลดำ้ นบรบิ ทเบ้ืองต้น

1. สภำพแวดลอ้ ม บรรยำกำศของโรงเรียน และสภำพชุมชนใกล้เคยี ง
สภำพแวดลอ้ ม
โรงเรียนบ้านหนองหัวแรด ที่อยู่เลขที่ 138 หมู่ 2 ตาบลแหลมทอง อาเภอหนองบุญมาก

จังหวัดนครราชสีมา 30410 สานักงานเขตพื้นที่ประถมศกึ ษานครราชสีมา เขต 2 มีพ้ืนที่ 49 ไร่ เปิดสอนตั้งแต่
ระดับช้ันอนุบาล ถึง ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ให้บริการประชาชนในเขตบริการ จานวน 2 ตาบล คือ ตาบล
แหลมทอง และตาบลหนองหัวแรด จานวน 9 หมู่บ้าน คือ ตาบลแหลมทอง มี 4 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ท่ี 1
หมู่ที่ 2 หมู่ที่ 3 และหมู่ท่ี 8 ตาบลหนองหัวแรดมี 5 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ท่ี 2 หมู่ที่ 4 หมู่ที่ 6 หมู่ที่ 13 และ
หมู่ท่ี 15

สภาพแวดล้อมของโรงเรียนหนองหัวแรด มีลักษณะเป็นกึ่งเมือง และชนบท อาศัยอยู่แบบ
ครอบครัวใหญ่ คนในชุมชนช่วยเหลือ แบ่งปัน มีน้าใจ มีการร่วมประเพณีทางศาสนาตามเทศกาลอย่าง
สม่าเสมอ เดก็ ให้ความเคารพผู้อาวุโส เคารพในการตัดสินใจและการปกครองของผู้นาชมุ ชน อาชีพหลักของคน
ในชมุ ชน คอื เกษตรกรรม รบั จา้ ง คา้ ขาย คนในชุมชนส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ

บรรยำกำศของโรงเรยี น
โรงเรียนมีบรรยากาศ สภาพแวดล้อมร่มรื่น สะอาด สวยงามน่าอยู่ แหล่งเรียนรู้ ป้ายนิเทศ
ท่ีเอ้ือต่อการเรียนรู้และการจัดกิจรรม อาคารสถานที่มีความปลอดภัย ห้องเรียนสะอาดเป็นระเบียบ
มีสื่อการเรียนรู้ท่ีทันสมัยและเอื้อต่อการเรียนรู้ ครูและนักเรียนมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ครูรักและเมตตาต่อ
นักเรียน นักเรียนรักและเคารพครู บุคลากรในโรงเรียนมีสัมพันธภาพที่ดีต่อกัน ผู้บริหารใช้หลักธรรมาภิบาล
เพ่อื ให้ครทู างานรว่ มกันอยา่ งมีความสุข โรงเรียนมีความสมั พันธท์ ่ีดกี บั ผปู้ กครองและชมุ ชน

ภำพชุมชนใกล้เคยี ง
สภาพชุมชนรอบบริเวณโรงเรียนมีลักษณะเป็นก่ึงเมือง และชนบท โดยบริเวณใกล้เคียง
โรงเรยี นจะเปน็ ชมุ ชนตลาดและหน่วยงานราชการ ประชากรส่วนใหญม่ ีอาชีพเกษตรกรรม รับจ้าง และค้าขาย
มีวัดในเขตบริการจานวน 3 วัด มีโรงเรียนเอกชนจานวน 2 แห่ง ศูนย์เด็กเล็กจานวน 1 แห่ง และมีโรงงาน
อุตสาหกรรมจานวน 3 แห่ง มีการคมนาคมที่สะดวกโดยทางด้านทิศใต้ (ด้านหน้าโรงเรียน) ติดกับถนน

2

สายโชคชัย - เดชอุดม ส่วนด้านทิศตะวันออกติดกับถนนสายท่าช้าง - หนองหัวแรด ถนนภายในหมู่บ้านส่วน
ใหญจ่ ะเป็นถนนคอนกรีตของ อบต.แหลมทอง และ อบต.หนองหัวแรด

สถำนกำรณเ์ สี่ยง/ปัญหำด้ำนคณุ ธรรมของโรงเรยี น
ผ้ปู กครองส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรม รับจา้ ง คา้ ขาย ทงั้ ภายในพื้นทจ่ี งั หวัดและตา่ งจังหวัด
ทาให้การดูแลนักเรียนทง้ั การปฏิบัตติ นและการเรียนได้ไม่เต็มท่ี ภาระการดูแลนกั เรียนส่วนมากเป็นหนา้ ท่ีของ
ผู้สูงอายุ คือ ปู่ ย่า ตา ยาย ซึ่งอบรมสั่งสอนได้ไม่เต็มท่ี ผู้ปกครองบางส่วนครอบครัวแตกแยก หย่าร้าง ส่งผล
ให้นักเรียนขาดความรัก ความอบอุ่น เกิดสภาพปัญหาพฤติกรรมทไี่ ม่พึงประสงคข์ องนักเรียน ไม่รู้จักช่วยเหลือ
คนอ่ืนโดยไม่หวังส่ิงตอบแทน และรวมถึงสร้างความเดือดร้อนให้กับผู้อ่ืน นักเรียนขาดความรับผิดชอบงาน
ขาดจิตสาธารณะในการดูแลรักษาทรพั ยส์ นิ ส่วนรวม การช่วยเหลือเพื่อนและครู ทง้ิ ขยะไมเ่ ป็นที่ ขาดคณุ ธรรม
จริยธรรม ระเบียบวินัย ความพอเพียง และความรับผิดชอบ นักเรียนมีการใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่กับ
โทรศัพท์มือถือ เล่นเกม จึงทาให้ขาดจิตสานึกที่ดีและไม่เห็นความสาคัญต่องานโรงเรียนและงานบ้าน
ทค่ี วรจะทาโดยไมต่ ้องรอ้ งขอ
กำรดำเนินงำนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ตำมเกณฑ์ระดับ 3 ดำว
1. โรงเรียนจัดทำแผนปฏิบัตกิ ำรประจำปี/โครงกำร/กิจกรรมด้ำนคุณธรรมท่ีเป็นระบบตอ่ เนอื่ ง
โรงเรียนมีการประชุมร่วมกันวางแผนจัดทาแผนปฏิบัติการประจาปี ให้ทุกฝ่ายงานจัดทาโครงการ
บูรณาการกิจกรรมด้านคุณธรรมเข้าสู่โครงการต่าง ๆ ในแผนปฏิบัติการประจาปีของโรงเรียน มีการประชุม
ช้ีแจงให้ครูและบุคลากรทกุ คน รวมท้งั คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพืน้ ฐานและผปู้ กครองนักเรียนได้รบั ทราบ
มีการมอบหมายผูร้ บั ผิดชอบโครงการ/กจิ กรรมท่ชี ัดเจน

2. โรงเรียนดำเนินกำรค้นหำปัญหำ สำเหตุ กำหนดพฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวกและคุณธรรมในกำร
แก้ปัญหำกำหนดกิจกรรมอย่ำงสร้ำงสรรค์ ผู้บริหำร ครู บุคลำกร และนักเรียนปฏิบัติตำมคุณธรรม
อตั ลักษณข์ องโรงเรยี นหรอื กรอบแนวคิดโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.

โรงเรียนมีการสารวจปัญหา สาเหตุ และระดมความคิดของกลุ่มบุคคลแต่ละกลุ่ม ได้แก่ ผู้บริหาร
กลุ่มครู และกลุ่มนักเรียน เพ่อื ค้นหาคุณธรรมอัตลักษณ์ ซ่ึงประกอบด้วย คุณธรรมเป้าหมายของโรงเรียนและ

3
พฤติกรรมบ่งช้ีเชิงบวกของผู้บริหาร ครู และนักเรียน เพื่อหาแนวทางแก้ไขประเด็นปัญหาที่กลุ่มได้ค้นพบ
โดยจัดประชุมระดมความคิด นาคุณธรรมเป้าหมายและพฤติกรรมบ่งช้ีเชิงบวกของทั้ง 3 ฝ่าย มาพิจารณา
ร่วมกันจัดทาตารางคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน เพื่อให้แต่ละกลุ่มรับรู้ว่าต้องปฏิบัติตนอย่างไรบ้าง
ในแตล่ ะด้าน

3. โรงเรยี นมีกำรจัดค่ำยยุวชนคนคุณธรรม
โรงเรียนมีการจัดค่ายยุวชนคนคุณธรรม เพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม และใช้โครงงานคุณธรรม
เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ความดีงาม การปฏิบัติตนต่อครอบครัวหรือบ้าน วัด และโรงเรียน ปลูกจิตสานึก
ด้านจิตอาสาให้กับนักเรียน นาไปใช้ในการพัฒนาตนเอง พัฒนาครอบครัว พัฒนาสังคมและส่วนรวมให้อยู่
ร่วมกันอย่างมีความสุข และค่ายพัฒนาความรู้คู่คุณธรรม ปลูกฝังนักเรียนให้มีทักษะกระบวนการคิด มีวินัย
ซอ่ื สัตย์สุจริต อยู่อย่างพอเพียง มจี ิตสาธารณะ ปฏิบัติตนในการดาเนินชวี ิตตามหลักธรรมทางพระพทุ ธศาสนา
ป้องกันตนเองห่างไกลจากยาเสพติดและอบายมุข ฝึกระเบียบวินัยด้วยกระบวนการวิถีลูกเสือส่งเสริม
คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์

4. โรงเรียนจดั กจิ กรรมคืนคุณธรรมสู่ห้องเรียน
โรงเรียนมีการบูรณาการกิจกรรมคนื คุณธรรมสู่หอ้ งเรียน โดยการให้นกั เรยี นทาโครงงานคณุ ธรรมของ
แต่ละห้องเรียน และจัดกิจกรรมคุณธรรมจริยธรรมในห้องเรียนเป็นปกติ เช่น กิจกรรมการทาความสะอาด
ห้องเรียนประจาวัน กิจกรรมทาความสะอาดเขตพ้ืนที่พัฒนา การเข้าร่วมกิจกรรมจิตอาสา โดยทุกกิจกรรม

4
นักเรียนได้ร่วมกันคิดและลงมือปฏิบัติจริงในการแก้ปัญหาร่วมกันเพื่อให้เกิดคุณธรรมอัตลักษณ์กับผู้เรียนและ
กิจกรรมได้สรา้ งภมู ิคุ้มกนั ให้นักเรียนดาเนนิ ชีวติ บนความพอเพยี ง

5. นกั เรยี นประพฤติปฏบิ ัตติ นตำมคณุ ธรรมอตั ลกั ษณ์หรือกรอบแนวคิดโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.
นกั เรยี นมีการพัฒนาตนเองตามคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน ลงมือปฏิบัติโครงงาน ทางานเป็นทีม
โดยใช้กระบวนการกลุ่ม รู้จักการเป็นผู้นา ผู้ตามที่ดี มีทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา ช่วยงานโรงเรียน
บริการชุมชน ต้ังใจเรียน ทางานตามที่ได้รับมอบหมายได้ทันตามกาหนดเวลา แต่งกายเรียบร้อย มีมารยาท
มาโรงเรียนตรงเวลา ทิ้งขยะเป็นท่ี เก็บขยะเมื่อพบเห็น เป็นคนดีของโรงเรียน ครอบครัว และชุมชน
ตามคุณธรรมอัตลกั ษณ์หรือกรอบแนวคิดโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ.

6. ครูมีแผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่บูรณำกำรคุณธรรมอัตลักษณ์หรือตำมกรอบแนวคิดโรงเรียน
คุณธรรม สพฐ. โดยผำ่ นโครงงำนคณุ ธรรมและกิจกรรมอื่น ๆ

ครูผู้สอนทั้ง 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ มีแผนการจัดการเรียนรู้ท่ีมีการบูรณาการคุณธรรม จริยธรรม
เชอื่ มโยงสู่เนอ้ื หาสาระในรายวิชาท่ีสอน รวมทัง้ การปฏิบัตจิ ริงผ่านกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การทางานกลุ่ม การทา
โครงงาน การศึกษาค้นคว้าอิสระตามความสนใจ ผสมผสานกับการมีส่วนร่วมในการลงมือปฏิบัติจริงผ่าน
โครงการ/กจิ กรรมเสรมิ หลักสตู รต่าง ๆ ของโรงเรยี น และกิจกรรมพเิ ศษอนื่ ๆ เพ่ือเป็นการฝึกอุปนิสัยท่ีดใี หก้ ับ
นักเรยี นตลอดเวลาจนตดิ เป็นนสิ ัย

5

7. มีผลงำนโครงกำรคณุ ธรรม ระดบั ห้องเรียน
โรงเรียนมีผลงานโครงงานคุณธรรมระดับห้องเรียน ตั้งแต่ระดับช้ันอนุบาล ถึงระดับ
ชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ 6 โดยฝ่ายบริหารงานวิชาการมีการประชุมครแู ละบุคลากร เพื่อชีแ้ จงให้รับทราบนโยบาย
และรูปแบบการจัดกิจกรรมโครงงานคุณธรรมของห้องเรียน ร่วมกันวางแผนการดาเนินกิจกรรม โดยให้
ครูประจาช้นั เปน็ ทีป่ รึกษา

8. โรงเรียนสะอำด บรรยำกำศร่มร่ืน สวยงำม ปลอดภัย มีสถำนท่ีในหำรปลูกฝัง ปฏิบัติ
ด้ำนคณุ ธรรม

โรงเรียนมีสภาพแวดล้อมภายในโรงเรียนเหมาะสมและเอื้อต่อการจัดการเรียนรู้ ท้ังสภาพห้องเรียน
การจัดการเรียนรู้ สถานท่ีบริเวณต่าง ๆ มีความสะอาด สงบ ร่มร่ืน สวยงาม ปลอดภัย มีแหล่งเรียนรู้และ
ปลูกฝังด้านคุณธรรม จริยธรรม มีพุทธศาสนสุภาษิต วาทะธรรม พระราชดารัช ติดตามสถานท่ีต่าง ๆ
มีการอบรมและปลูกฝังแนวความคิดด้านคุณธรรมจริยธรรมให้กับผู้เรียนท้ังในรายวิชาเรียนและการอบรมใน
กิจกรรมเข้าแถวหน้าเสาธงทุกวัน และกิจกรรมสวดมนต์เย็นทุกวันศุกร์ เพ่ือเป็นการส่งเสริมให้นักเรียนได้
ซึมซับหลักธรรมคาสอนของศาสนา อย่างใกล้ชิดและปฏิบัติตามหลักคุณธรรมอัตลักษณ์อย่างสม่าเสมอ
จนกลายเปน็ นิสัย

6

9. นักเรียนมีพฤติกรรมที่พึงประสงค์ตำมคุณธรรมอัตลักษณ์หรือตำมกรอบแนวคิดโรงเรียน
คณุ ธรรม สพฐ. ไมน่ อ้ ยกวำ่ รอ้ ยละ 60 ของนกั เรยี นทงั้ หมด

นกั เรียนมีการพัฒนาตนเองตามคุณธรรมอัตลักษณข์ องโรงเรียนและการลงมือปฏิบัตโิ ครงงาน ทางาน
เป็นทีมโดยใช้กระบวนการกลุ่ม รู้จักการเป็นผู้นาและผู้ตามที่ดี มีจิตสาธารณะในการร่วมกันพัฒนาโรงเรียน
ใหน้ ่าอยู่ย่ิงขนึ้ ปฏบิ ัติโดยไม่ตอ้ งออกคาสั่งหรือรอ้ งขอ

7

กำรกำหนดเปำ้ หมำยกำรพัฒนำโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.

ตำรำงคุณธรรมอตั ลกั ษณ์

คณุ ธรรม พฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวก (จำนวนตำมกลมุ่ )
เปำ้ หมำย
ความรบั ผดิ ชอบ ผูบ้ ริหำร ครู นักเรียน

จติ สาธารณะ 1. ตรงตอ่ เวลา 1. ปฏิบัตหิ น้าที่เต็มเวลา 1. แตง่ กายเรียบร้อย
ความพอเพยี ง
2. บรหิ ารงานอยา่ งมี และความสามารถ 2. ส่งงานตามทีไ่ ดร้ บั

ประสทิ ธิภาพ และ 2. เขา้ ร่วมพัฒนา มอบหมาย

โปร่งใส นักเรียนตามนโยบาย 3. ท้ิงขยะเป็นท่ี

3. ให้ความร่วมมอื กับ 3. พฒั นาตนเองอยู่เสมอ

หน่วยงานท่เี ก่ียวข้อง

1. ให้การสนับสนุน 1. อทุ ศิ เวลา 1. ช่วยงานโรงเรยี น
บคุ ลากรต่อชมุ ชน
2. ไม่หวังผลตอบแทน 2. บริการชมุ ชน

3. รกั ษาสาธารณสมบัติ

1. ใชท้ รัพยากรอยา่ ง 1. ใช้ทรัพยากรของ 1. ใช้วสั ดุ อปุ กรณ์อย่าง

ค้มุ คา่ โรงเรยี นอย่างประหยัด ประหยัดและคมุ้ ค่า

2. ใชจ้ ่ายอยา่ งประหยัด

3. รู้จักเก็บออม

วธิ ีกำรกำหนดคณุ ธรรมอัตลักษณ์
1. กำรสื่อสำรสร้ำงควำมเขำ้ ใจ
โรงเรียนมกี ารสอื่ สารและสร้างความเข้าใจเก่ียวกบั วธิ ีการกาหนดคุณธรรมอัตลักษณใ์ หแ้ ก่ผู้มีส่วนร่วม

ทุกฝ่าย ได้แก่ ผู้บริหาร ครู นักเรียน ผู้ปกครอง คณะกรรมการสถานศึกษา โดยมีศึกษานิเทศเป็นผู้ดูแลและ
คอยให้คาปรึกษา กิจกรรมโครงการโรงเรียน สพฐ. ให้กับครูแกนนา มีการอบรมให้ความรู้และศึกษาดูงาน
โรงเรียนคุณธรรม มกี ารประชุมเพื่อสอ่ื สารและสร้างความเข้าใจในการกาหนดคุณธรรมอตั ลักษณ์ โดยเร่ิมจาก
การค้นหาปัญหา สาเหตุ พฤตกิ รรมบ่งชเ้ี ชงิ บวก และคุณธรรมที่ใช้ในการแก้ปัญหา โดยมีการคดิ เป็นรายบคุ คล
และรายกลมุ่ เพือ่ ใหท้ กุ คนไดร้ ่วมมอื กันเปน็ สว่ นหน่ึงของการกาหนดคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรยี น

2. กำรสร้ำงแกนนำ
โรงเรียนมีการสร้างแกนนาทั้งครูแกนนาและนักเรียนแกนนา โดยผ่านการอบรมโครงการโรงเรียน
คุณธรรม สพฐ. เพื่อให้ครูแกนนาและนักเรียนแกนนามีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการดาเนินกิจกรรม
โรงเรียนคุณธรรม สพฐ. แล้วนาองค์ความรู้ท่ีได้รับและประสบการณ์ที่ได้จากการอบรมนามาขยายผลการ
ดาเนินกิจกรรมโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ให้แก่ทุกคนในโรงเรียน โดยมีครูแกนนาเป็นพ่ีเลี้ยง และนักเรียน

8

แกนนา เป็นผู้นาร่วมกับนักเรียน ลงมอื ปฏบิ ัตติ ามข้นั ตอนตา่ ง ๆ ท่ีกาหนดไวใ้ นการกาหนดคณุ ธรรม อัตลักษณ์
และดาเนินกิจกรรมโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.

3. ประชุมระดมสมอง
- กำรกำหนดพฤติกรรมบ่งชเ้ี ชงิ บวก
โรงเรียนให้ทุกกลุ่มท่ีเกี่ยวข้องมีส่วนร่วมในการกาหนดพฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวก

เพ่ือให้แต่ละกลุ่มรับรู้ว่าต้องปฏิบัติตนอย่างไรบ้างในแต่ละด้าน เพื่อมุ่งแก้ไขประเด็นปัญหาที่กลุ่มได้ค้นพบ
ดังน้ี

1. สารวจและระดมความคดิ ของกล่มุ บุคคลแตล่ ะกลมุ่ ไดแ้ ก่ ผ้บู ริหาร กล่มุ ครู
และกลมุ่ นักเรียน

2. รวบรวมปัญหาที่ตอ้ งการแกไ้ ขและสาเหตุจากข้อมลู ท่ไี ด้จากการสารวจ
3. จดั ลาดับความสาคญั ของปัญหาท่ีต้องการแกไ้ ขอย่างเร่งดว่ น
4. เลือกปญั หาทตี่ อ้ งการแกไ้ ขอยา่ งเร่งด่วน 3 ปัญหา
5. ร่วมกันกาหนดพฤติกรรมบ่งช้ีเชิงบวกที่ต้องการให้เกิดขึ้นและมีความสอดคล้อง
กับปญั หาและสาเหตทุ ่คี ้นพบ
- กำรกำหนดคณุ ธรรมเป้ำหมำย
1. โรงเรียนสารวจปัญหาและระดมความคิดของกลุ่มบุคคลแต่ละกลุ่ม ได้แก่
ผบู้ ริหาร กลมุ่ ครู และกลุ่มนกั เรยี น เพื่อค้นหาคณุ ธรรมเป้าหมายของโรงเรียน
2. รวบรวมปัญหาท่ตี อ้ งการแก้ไขและสาเหตุ
3. จัดลาดับความสาคัญของปัญหาที่ตอ้ งการแก้ไขอย่างเร่งด่วน 3 ปญั หา
4. รว่ มกนั วเิ คราะห์คุณธรรมที่ใชใ้ นการแก้ไขปัญหาทีก่ ลุ่มไดค้ น้ พบ
5. รว่ มกันระดมความคิด จัดทาตารางคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน เพือ่ ให้แต่ละ
กลุม่ รบั รู้ว่าตอ้ งปฏิบัติตนอยา่ งไรบ้างในแตล่ ะดา้ น
4. กำรจัดทำตำรำงคุณธรรมอตั ลักษณ์
โรงเรียนมีการประชุมร่วมกัน ระดมความคิด พิจารณา นาคุณธรรมเป้าหมายมากาหนด
พฤติกรรมบง่ ชี้เชงิ บวกของทงั้ 3 ฝ่าย มาจดั ทาเป็นตารางคณุ ธรรมอตั ลักษณข์ องโรงเรียนได้ ดังน้ี

9

ตำรำงคณุ ธรรมอตั ลักษณ์

คณุ ธรรม พฤติกรรมบ่งชเ้ี ชงิ บวก (จำนวนตำมกลุม่ )
เปำ้ หมำย
ความรับผดิ ชอบ ผูบ้ ริหำร ครู นกั เรยี น

จิตสาธารณะ 1. ตรงต่อเวลา 1. ปฏิบัติหนา้ ท่เี ต็มเวลา 1. แตง่ กายเรียบร้อย
ความพอเพยี ง
2. บรหิ ารงานอย่างมี และความสามารถ 2. ส่งงานตามท่ีได้รบั

ประสิทธภิ าพ และ 2. เขา้ รว่ มพัฒนา มอบหมาย

โปร่งใส นักเรยี นตามนโยบาย 3. ทง้ิ ขยะเป็นที่

3. ให้ความรว่ มมอื กับ 3. พฒั นาตนเองอย่เู สมอ

หน่วยงานท่เี กยี่ วข้อง

1. ให้การสนับสนนุ 1. อุทศิ เวลา 1. ช่วยงานโรงเรยี น

บคุ ลากรต่อชมุ ชน 2. ไม่หวงั ผลตอบแทน 2. บรกิ ารชุมชน

3. รักษาสาธารณสมบัติ

1. ใช้ทรพั ยากรอย่าง 1. ใชท้ รพั ยากรของ 1. ใช้วัสดุ อุปกรณ์อยา่ ง

คุม้ คา่ โรงเรียนอย่างประหยัด ประหยัดและคุ้มค่า

2. ใชจ้ ่ายอย่างประหยดั

3. รู้จกั เก็บออม

กำรกำหนดวธิ ีกำรบรรลุเป้ำหมำย
1. กำรวำงแผน/กำรจัดทำโครงงำนคุณธรรม (กำรจัดทำแผนพัฒนำคุณธรรมโรงเรียนหรือ

แผนปฏิบัติกำรประจำปี)
มีการประชุมวางแผนการดาเนินงาน กาหนดนโยบายในการพฒั นาคุณธรรมของโรงเรยี นสู่การทางาน

ปกติตามกลุ่มงานท่ีเก่ียวข้อง และร่วมกันจัดทาแผนปฏิบัติการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. จัดทาโครงการและ
กิจกรร มเส ริ มหลั ก สู ตรที่ เส ริม ส ร้าง คุณธ ร รม บูร ณาการ ในแผ นปฏิบั ติการ ประจ าปีขอ งโ รง เรียน แต่งต้ั ง
คณะกรรมการดาเนินงานมอบหมายหน้าท่ีชัดเจน พัฒนาครูแกนนา พัฒนานักเรียนแกนนาเพื่อเป็นแกนนา
ในการดาเนนิ งาน

2. กำรเป็นแบบอยำ่ งท่ดี ี
2.1 ด้านผู้บริหาร ครู ได้ปฏิบตั ิตนตามพฤติกรรมบ่งชี้เชงิ บวกทท่ี กุ ส่วนร่วมกันกาหนดข้ึน จนเปน็ ปกติ
วิสัย ส่งผลให้ทั้งผู้ปกครองและนักเรียนยึดเอาเป็นแบบอย่างที่ดีได้ และนาไปปรับปรุง ประยุกต์ใช้
ในชวี ติ ประจาวนั ของตนเองไดอ้ ย่างเมาะสม
2.2 ด้านนักเรียน มีการเสริมแรงทางบวก โดยคัดเลือกนักเรียนท่ีเป็นแบบอย่างที่ดี มีการประกาศ
ยกยอ่ ง ชนื่ ชมทง้ั ในระดับห้องเรียน สายชัน้ และโรงเรียน

10

3. กำรพฒั นำสภำพแวดล้อมใหเ้ อ้ือต่อกำรพฒั นำคุณธรรม
มีการพัฒนาสภาพแวดล้อมในโรงเรียนให้มีบรรยากาศร่มร่ืน สะอาด สวยงาม น่าอยู่ ปลอดภัย
บริเวณโรงเรียนมีป้ายนิเทศ คาขวัญ สุภาษิต พุทธศาสนสุภาษิต เพื่อให้นักเรียนได้ศึกษา มีอาคารประกอบ
ห้องเรยี นและหอ้ งพเิ ศษทใี่ ชป้ ระกอบกจิ กรรมในการพัฒนาคุณธรรม

4. กำรบูรณำกำรคณุ ธรรมในกำรเรียนกำรสอน/ในชน้ั เรยี น
ครูผู้สอนทั้ง 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน โดยบูรณาการคุณธรรมเช่ือมโยงสู่เนื้อหา
สาระในรายวิชาที่สอนในรูปแบบท่ีหลากหลาย เช่น การทางานกลุ่ม การทาโครงงาน การศึกษาค้นคว้าอิสระ
ตามความสนใจ ผสมผสานกับการมีส่วนร่วมในการลงมือปฏิบัติจริงผ่านโครงการ/ กิจกรรมเสริมหลักสูตร
ตา่ ง ๆ ของโรงเรยี น และกิจกรรมพิเศษอนื่ ๆ
5. กำรบรู ณำกำรคุณธรรมในกจิ กรรมพฒั นำผู้เรยี น
ครผู ู้สอนกิจกรรมพัฒนาผูเ้ รียน มกี ารบูรณาการคณุ ธรรมเชื่อมโยงส่กู ิจกรรมการเรยี นรู้ ได้แก่กิจกรรม
ลูกเสือเนตรนารี กิจกรรมลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้ ให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ อย่างหลากหลาย
เชน่ การฝึกระเบยี บแถว กิจกรรมบาเพญ็ ประโยชน์ กจิ กรรมจติ อาสา

11

โครงงำนคณุ ธรรมของโรงเรยี น ชอ่ื โครงงำน ผรู้ บั ผิดชอบ
คุณธรรมเปำ้ หมำย 1.พูดเพราะเสนาะหู
2.แต่งกายเรยี บร้อยสวยหลอ่ ครูประจาชัน้
คุณธรรมท่ี 1 ความรับผดิ ชอบ 3.การวางรองเท้าให้เป็นระเบียบ นกั เรยี นแกนนา
4.การเดนิ แถวให้เปน็ ระเบยี บ ครปู ระจาชั้น
คณุ ธรรมท่ี 2 จติ สาธารณะ 5. ไหว้สวย ยมิ้ ใส นกั เรียนแกนนา
6. รว่ มใจรกั เขตพัฒนา ครูประจาชน้ั
7. ทงั้ หมดแถวตรง เคารพธงชาติ นักเรียนแกนนา
1. หอ้ งสวยด้วยมือเรา ครปู ระจาชน้ั
2. หอ้ งน้าสดใสหัวใจสะอาด นกั เรยี นแกนนา
3. เด็กดศี รี บ.ร. ครูประจาชน้ั
4.จิตสาธารณะพฒั นาดว้ ยกระบวนการลูกเสือ นกั เรยี นแกนนา
ครปู ระจาชน้ั
นกั เรยี นแกนนา
ครปู ระจาช้ัน
นกั เรยี นแกนนา
ครูประจาช้ัน
นกั เรยี นแกนนา
ครูประจาชั้น
นกั เรียนแกนนา
ครปู ระจาชน้ั
นักเรยี นแกนนา
ครปู ระจาชน้ั
นกั เรียนแกนนา

12

คณุ ธรรมเป้ำหมำย ช่ือโครงงำน ผรู้ ับผิดชอบ
คุณธรรมท่ี 3 ความพอเพยี ง 1. อนาคตสดใสดว้ ยการออม
2. สง่ิ ประดิษฐจ์ ากเศษวัสดุเหลือใช้ ครปู ระจาชั้น
3. ตัวไป ไฟดบั นักเรยี นแกนนา
ครูประจาชั้น
นกั เรียนแกนนา
ครปู ระจาช้นั
นักเรียนแกนนา

เครอ่ื งมือสำคญั ในกำรขับเคลอ่ื นส่เู ปำ้ หมำย
กำรสื่อสำรสรำ้ งควำมเข้ำใจท้งั โรงเรยี น เพ่อื ให้ทรำบเปำ้ หมำยและทศิ ทำงกำรดำเนนิ งำน
โรงเรียนมีการประชุมร่วมกันระหว่างผู้บริหาร ครู คณะกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง เพ่ือสร้าง

ความตระหนักและความเข้าใจเร่ืองโรงเรียนคุณธรรม ให้ทุกคนรับทราบนโยบาย เป้าหมายท่ีโรงเรียน
จะดาเนินการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมอย่างต่อเน่ือง ตามแผนปฏิบัติการของโรงเรียน และผลท่ีคาดว่า
จะเกดิ ขน้ึ เพอื่ ใหท้ ุกคนเกิดความตระหนักและร่วมมือกันพฒั นาโรงเรยี นคุณธรรมอย่างต่อเน่ือง

กำรสร้ำงแกนนำ (ครู - นกั เรยี น) เพอ่ื เปน็ ผู้นำในกำรขับเคลอ่ื นไปสู่เป้ำหมำย
โรงเรียนคัดเลือกครูแกนนาเข้ารับการอบรมเชิงปฏบิ ัติการกระบวนการพัฒนาโรงเรียนคณุ ธรรม สพฐ.
แลว้ นามาถ่ายทอดใหก้ ับเพ่ือนครู และทาหน้าท่อี บรมเพ่ือนครูในโรงเรียน และคัดเลือกนักเรยี นแกนนา เข้ารับ
การอบรมเชิงปฏิบัติการการทาโครงงานคุณธรรม เพ่ือนามาขยายผลให้กับเพ่ือน ๆ โดยมีครูแกนนา
เป็นทีมงานของโรงเรียนท่ีช่วยให้การดาเนินงานพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมให้ดาเนินไปตามเป้าประสงค์
ของโรงเรียน

13

กำรนเิ ทศติดตำมภำยในและกำรนเิ ทศติดตำมโดยผ้นู เิ ทศ
โรงเรียนมีการนเิ ทศติดตามภายในอย่างสมา่ เสมอ มกี ารแต่งต้ังคณะกรรมการ ประกอบด้วย ผ้บู ริหาร
หวั หนา้ งานฝ่ายงานแต่ละฝ่าย และหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ เป็นผู้นิเทศ ให้ข้อเสนอแนะในการดาเนินงาน
ในส่วนท่ีเก่ียวข้อง และร่วมกันสะท้อนผลการปฏิบัติงาน ร่วมกันแก้ปัญหา ทาให้ได้องค์ความรู้มาใช้ในการ
พฒั นาคุณธรรมอตั ลักษณ์ให้บรรลุเป้าหมาย และได้รบั การนิเทศติดตามจากนิเทศอาสาจากสานักงานเขตพื้นที่
การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 2 อย่างต่อเน่ือง สร้างขวัญและกาลังใจให้กับโรงเรียน ทาให้ได้รับ
ข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ต่อการดาเนินงานของโรงเรียน เช่น การจัดทาคุณธรรมเป้าหมาย
คุณธรรมอัตลักษณ์โดยใช้กระบวนการมีสว่ นร่วม การใช้โครงงานคุณธรรมของนกั เรียนเป็นเครื่องมือขบั เคลื่อน
คณุ ธรรม ทาให้ครเู กดิ ความรู้ความเข้าใจแนวทางพฒั นาไปสู่โรงเรยี นคุณธรรมได้อย่างชัดเจน

กำรสง่ เสรมิ สนบั สนนุ และกำรเสริมแรงในรูปแบบตำ่ ง ๆ
การส่งเสริมสนับสนุนคุณธรรม จริยธรรมของนักเรียน เกี่ยวข้องกับกลุ่มบุคคลทั้งในโรงเรียน
ครอบครัว และชุมชน ต้องเป็นแบบอย่างที่ดีให้นักเรียนเห็นเชิงประจักษ์ โรงเรียนมีการส่งเสริมสนับสนุนและ
การเสริมแรงด้วยการคัดเลือกนักเรียนท่ีมีคุณธรรม จริยธรรม เป็นแบบอย่างท่ีดี มีการประกาศยกย่อง ช่ืนชม
และกระตุ้นให้เกิดการเป็นแบบอย่างที่ดีด้วยการส่งเสริม สนับสนุน เชิดชู ยกเป็นตัวอย่างให้สาธารณชนรับรู้
การทาดี และจดั นิทรรศการให้นักเรียนได้นาเสนอผลงาน แลกเปล่ียนเรยี นรู้

14

กำรสร้ำงกลไกกำรมีส่วนรว่ ม
ผู้บรหิ ารให้โอกาสทุกกล่มุ มีส่วนรว่ มในการให้ข้อมลู คาแนะนา ให้โอกาสร่วมทา ร่วมแก้ไขปัญหา และ
ร่วมช่ืนชมความสาเร็จในการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม ทุกคนในโรงเรียนมีส่วนร่วมในกระบวนการขับเคลื่อน
กิจกรรมส่งเสริมความดีในรูปแบบต่าง ๆ โดยใช้แผนปฏิบัติการเป็นเคร่ืองมือในการปฏิบัติการ ทั้งภายในและ
ภายนอกสถานศึกษา เพื่อนาไปสู่การพัฒนาและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่พึงประสงค์ของนักเรียนอย่างยั่งยืน
รวมท้ังมอบหมายให้ครูประจาช้ันจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้นักเรียนร่วมกันทาโครงงานคุณธรรมในช้ันเรียน
ซ่ึงเป็นโครงงานที่นักเรียนร่วมกันคิด ร่วมกันเลือก ร่วมกันทา ทุกคนมีส่วนร่วมลงมือปฏิบัติจริง ครูบูรณาการ
จัดกระบวนการเรียนรู้และแผนงาน/โครงการหรือกิจกรรมของโรงเรียนที่ทาอยู่ ให้ขับเคลื่อนไปสู่คุณธรรม
เป้าหมายทีก่ าหนด ทีส่ ะท้อนคณุ ธรรมอัตลกั ษณ์ของโรงเรียน
กำรทบทวนหลังปฏิบตั งิ ำน (After Action Review : AAR )
โรงเรยี นไดท้ บทวนวเิ คราะห์หลังการปฏบิ ัตงิ าน (After Action Review) ทเี่ กิดขึ้นจากการดาเนินการ
พฒั นาโรงเรียนคุณธรรม โดยใช้โครงงานที่นกั เรียนรว่ มกันคิด ร่วมกันเลือก ร่วมกันทา การบูรณาการคุณธรรม
สู่การจัดการเรียนรู้และแผนงาน/โครงการหรือกิจกรรมของโรงเรียน เป็นเครื่องมือในการพัฒนาคุณธรรม
ทาให้เกิดการเปล่ียนแปลงพฤติกรรมเชิงบวกในโรงเรียนเพ่ิมข้ึน โรงเรียนได้สรุปผลที่เกิดจากการดาเนินงาน
โรงเรียนคุณธรรม สพฐ. เป็นองค์ความรู้ แนวปฏิบัติที่ดี บทเรียนท่ีใช้ในการพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์
ของโรงเรียน ปัจจัยสู่ความสาเร็จ จุดเด่น จุดด้อยท่ีต้องพัฒนาหรือปรับปรุงเพ่ือประโยชน์ในการนาไปใช้จริง
ในครัง้ ตอ่ ไป
กำรแลกเปล่ียนเรยี นรู้
จากการดาเนินงานพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ท้ังโรงเรียนโดยใช้โครงงานคุณธรรม/กจิ กรรมคุณธรรม
การบูรณาการคุณธรรมสอดแทรกในการเรียนการสอน และการทางานของบุคลากรในโรงเรียนที่ทุกคนมีส่วน
ร่วมในการลงมือปฏิบัติเพ่ือพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเชิงบวกในโรงเรียน
ทาให้เกิดองค์ความรู้ แนวปฏิบัติที่ดี บทเรียนที่ใช้ในการพัฒนาคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน โรงเรียนได้จัด
นิทรรศการแลกเปล่ียนเรียนรู้ระหว่างผู้ปฏิบัติงานในโรงเรียน และระดับสานักงานเขตพื้นที่การศึกษา
ประถมศกึ ษานครราชสีมา เขต 2

15

กำรประเมนิ ผลและกำรนำผลกำรประเมนิ ไปพฒั นำกำรดำเนินงำน
โรงเรียนมกี ารประเมินผลเมื่อสิ้นสดุ โครงการตามตวั ชีว้ ัด โดยใช้การสังเกต การสอบถาม การทา AAR
ประเมินเชิงประจักษ์ และตรวจสอบการดาเนินงานโครงการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมพบว่า ผู้บริหาร ครู
มีพฤติกรรมเชิงบวกมากข้ึน ตระหนักและปฏิบัติตามกฎระเบียบของทางราชการ ปฏิบัติงานตามภาระหน้าที่
สาเร็จลุล่วงอย่างดี เขา้ ร่วมกจิ กรรมท่ีเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียน ชุมชนและสังคม เป็นแบบอย่างที่ดี แต่ในส่วน
ของนักเรียนพบว่ามีนักเรียนบางส่วนยังไม่ได้ผลตามเป้าหมาย การขาดจิตอาสา ส่งงานไม่ตรงตามเวลา
ทกี่ าหนด ทิ้งขยะไม่เป็นที่และไม่แยกประเภท ซึ่งคณะทางานจะได้รวบรวมข้อมูลนามาวิเคราะห์และปรับปรุง
แก้ไขคร้ังต่อไป
กำรประชำสมั พันธ์
โรงเรียนมีการประชาสัมพันธ์วิธีการในการปฏิบัติงาน พัฒนาโรงเรียนคุณธรรมเป็นประโยชน์ต่อ
เครือข่ายท้ังภาครัฐและชุมชน เพ่ือให้เกิดความร่วมมือในส่งเสริมสนับสนุนการพัฒนาคุณธรรมให้กับนักเรียน
ดังน้ี

1. จัดประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ผลงาน ทั้งกิจกรรมหน้าเสาธง ประชาสัมพันธ์เสียงตาม
สายในโรงเรียน สอื่ สงิ่ พมิ พ์ และส่ืออเิ ล็กทรอนกิ ส์

2. บรู ณาการกิจกรรมการพัฒนาคณุ ธรรมสอดแทรกไว้ในกิจกรรมต่าง ๆ ของโรงเรยี น
3. นาเสนอผลการพฒั นาโรงเรียนคณุ ธรรม จัดนิทรรศการภายในโรงเรยี น แลกเปลี่ยนเรียนรู้
ในระดับสานักงานเขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษาประถมศึกษานครราชสมี า เขต 2

16
ผลกำรดำเนนิ งำน

ผลที่เกดิ ขึ้นกบั นักเรียน
นักเรียนมีการพัฒนาตนเองตามคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน และการลงมือปฏิบัติโครงงานทาให้
นกั เรยี นมจี ิตอาสา ช่วยงานโรงเรยี น บริการชุมชน มีความรับผิดชอบ ตงั้ ใจเรียน ทางานตามที่ไดร้ ับมอบหมาย
ใหท้ นั ตามกาหนดเวลา มีวินยั แต่งกายเรียบร้อย มาโรงเรียนตรงเวลา ทิ้งขยะเป็นท่ี นักเรยี นมีคุณลกั ษณะท่ีพึง
ประสงค์ พฤติกรรมบง่ ชี้เชิงบวกเพ่ิมข้ึน ร้จู ักการทางานเป็นทมี โดยใช้กระบวนการกลุ่ม การเป็นผ้นู า ผู้
ตามทด่ี ี มที กั ษะการคิดวิเคราะห์ การแกป้ ญั หา

ผลที่เกิดขึ้นกบั ครู
การพัฒนาตนเองตามคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน และมีส่วนร่วมในพัฒนางาน ครูมีจิตอาสา
อุทิศเวลา ไม่หวังผลตอบแทน มีความรับผิดชอบ เอาใจใส่การสอน ส่งงานท่ีได้รับมอบหมายตามกาหนดเวลา
มวี ินยั ปฏบิ ตั ิตามจรรยาบรรณวชิ าชพี

ผลทเ่ี กดิ ขน้ึ กับผู้บรหิ ำร
ผู้บริหารให้ความสาคัญต่อการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. เป็นผู้นาในการขับเคลื่อนพัฒนา
โรงเรียนคุณธรรม บริหารงานแบบมีส่วนร่วม ให้การสนับสนุนบุคลากรในการปฏิบัติงานช่วยเหลือชุมชน
ตรงต่อเวลา ทาตัวเป็นแบบอยา่ งทีด่ ี

17

ผลทเ่ี กิดข้ึนกบั โรงเรียน
จากกระบวนการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. โดยใช้แนวคิด หลักการ รูปแบบและวิธีการ

ที่หลากหลาย ให้ทุกคนได้ลงมือปฏิบัติเพ่ือให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเชิงบวกในโรงเรียน ทาให้เกิด
องคค์ วามรู้ แนวปฏบิ ตั ิทีด่ ี บทเรยี นทใี่ ช้ในการพฒั นาคุณธรรมอตั ลักษณข์ องโรงเรยี น

ผลทเ่ี กดิ ขึ้นกบั ครอบครวั ของนักเรยี น
ผู้ปกครองเห็นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของลูก มีการพัฒนาตนเองด้านจิตอาสาต่อโรงเรียนและ
ชุมชน มีความรับผิดชอบในการเรียน การทางาน การช่วยเหลืองานบ้าน มีระเบียบวินัย แต่งกายเรียบร้อย
ทาให้ผู้ปกครองเห็นความสาคัญและเป็นแบบอย่างท่ีดี ให้ความร่วมมือในการดูแลนักเรียนและกิจกรรมของ
โรงเรยี นมากขนึ้

ผลทีเ่ กิดขนึ้ กบั ชุมชน
ชมุ ชนตระหนกั และเหน็ ความสาคัญในการพัฒนาคุณธรรมนกั เรียนให้เป็นเยาวชนท่ีดขี องสงั คม เขา้ มา
มีส่วนร่วมสนับสนุนโรงเรียน ในด้านกาลังทรัพย์เพื่อปรับปรุงอาคารสถานที่ ภูมิทัศน์ของโรงเรียน ให้นักเรียน
ได้ปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ อย่างปลอดภัยและมีความสุข ได้มอบทุนการศึกษาให้เพียงพอกับนักเรียนทุกคน
เป็นวิทยากรให้ความรใู้ นดา้ นต่าง ๆ เช่น ดา้ นศาสนา สขุ ภาพร่างกาย กิจกรรมนนั ทนาการ การออกกาลงั กาย

18

1. องคค์ วำมรู้ นวตั กรรม และบทเรียนทเี่ กดิ จำกกำรดำเนนิ งำน
- พูดเพราะเสนาะหู
- แต่งกายเรียบร้อยสวยหล่อ
- การวางรองเท้าให้เปน็ ระเบียบ
- การเดินแถวใหเ้ ป็นระเบยี บ
- ไหวส้ วย ยม้ิ ใส
- รว่ มใจรักเขตพฒั นา
- ท้ังหมดแถวตรง เคารพธงชาติ
- หอ้ งสวยดว้ ยมอื เรา
- หอ้ งน้าสดใสหัวใจสะอาด
- เดก็ ดีศรี บ.ร.
- จติ สาธารณะพัฒนาด้วยกระบวนการลกู เสอื
- อนาคตสดใสดว้ ยการออม
- สง่ิ ประดษิ ฐ์จากเศษวัสดเุ หลือใช้
- ตัวไป ไฟดับ
2. แนวปฏิบัติทีด่ ี
1. สร้างความตระหนัก ความรู้ความเข้าใจให้กับครู นักเรียน คณะกรรมการสถานศึกษา

ข้นั พ้ืนฐาน ผูป้ กครองให้กา้ วส่คู วามสาเร็จ
2. นกั เรียนทกุ คนเป็นเจ้าของโครงงานคณุ ธรรม ทุกคนมสี ว่ นรว่ ม
3. บูรณาการคณุ ธรรมในกิจกรรมการเรยี นรูท้ กุ กลุม่ สาระการเรยี นรู้
4. มีโครงการ กิจกรรมเสริมหลักสูตรตามแผนงานหลักของโรงเรียนตอบสนอง

คณุ ธรรมอัตลักษณ์
5. จัดนิทรรศการแลกเปล่ยี นเรยี นรู้ เพอื่ ให้เกิดการรับรแู้ ละนาไปพฒั นา
6. Model การพัฒนา การทางานเป็นทีม รว่ มคิด รว่ มทา มีผู้ประสานงานกับทุกฝา่ ย
7. มกี ารนเิ ทศติดตาม มีแผนปฏบิ ัตกิ าร ตวั บ่งชี้

19

3. บทเรียนท่ีได้รับ
จากการดาเนินงานพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมด้วยการให้ทุกคนมีส่วนร่วมคิด ร่วมทา
ร่วมพฒั นาด้วยการลงมอื ปฏบิ ตั ิจริง ทาให้เกิดบทเรยี นดงั นี้

1. กำรรบั รู้และกำรมสี ่วนรว่ ม
การพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมต้องสร้างความตระหนัก ความเข้าใจให้

ผูเ้ กี่ยวขอ้ งทุกฝ่ายมคี วามเข้าใจตรงกันและเกิดความรว่ มมือในการพัฒนาไปในทศิ ทางเดยี วกนั
2. กำรบรู ณำกำรคุณธรรมกับกำรจัดกจิ กรรมกำรเรยี นรู้ในชั้นเรยี นและกิจกรรม

เสรมิ หลกั สตู รในโรงเรยี น
คุณธรรม จริยธรรม เป็นสิ่งท่ีนักเรียนปฏิบัติในวิถีชีวิตประจาวัน การนา

คุณธรรมบูรณาการเช่ือมโยงเข้าสู่การเรียนรู้ในชั้นเรียนและกิจกรรมต่างๆของโรงเรียนอย่างหลากหลาย และ
สอดคล้องกบั คุณธรรมอัตลกั ษณข์ องโรงเรยี น ทาให้นักเรียนได้เรียนรู้และนามาปฏิบตั ิสกู่ ารหล่อหลอมบ่มเพาะ
ดา้ นคุณธรรม

3. นักเรยี นทำไดต้ ำมศกั ยภำพ
จากการท่ีครูออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ เปิดโอกาสให้นักเรียนได้ค้นหา

ปัญหา สาเหตุ และวิธีแก้ไขปัญหาแล้วลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง ทางานเป็นทีมโดยใช้กระบวนการกลุ่ม ร่วมคิด
ร่วมทา ฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา การเป็นผู้นาผู้ตามที่ดี การประเมินผล การสรุปงาน การ
นาเสนองาน การแลกเปลีย่ นเรียนรู้ ทาใหน้ กั เรียนเกดิ ความภาคภูมใิ จ

4. กำรแลกเปล่ียนเรียนรู้
การจัดนิทรรศการแลกเปลีย่ นเรียนรู้ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน ทาให้

เกิดการเรียนรู้ร่วมกัน นามาพัฒนาต่อยอดได้อย่างต่อเนื่อง การมีส่วนร่วม การสร้างเครือข่าย การได้รับการ
ยกยอ่ งชมเชย ทาให้เกิดความภาคภมู ิใจ

5. กำรพัฒนำครูและพัฒนำนกั เรยี นแกนนำ
เพื่อให้การดาเนินงานโรงเรียนคุณธรรมบรรลุตามเป้าหมายคือให้กลุ่ม

บุคคล ทุกฝ่ายมีพฤติกรรมเชิงบวกเพิ่มขึ้นและมีพฤติกรรมท่ีไม่พึงประสงค์ลดลง การดาเนินงานต้องต่อเน่ือง
จากรุ่นสู่รุ่น จึงจาเป็นต้องมีการพัฒนาครูผู้สอนให้มีความรู้ความเข้าใจปฏิบัติได้และพัฒนานักเรียนแกนนา
เป็นทมี งานของโรงเรียนทช่ี ว่ ยใหก้ ารดาเนนิ งานพฒั นาโรงเรียนคุณธรรมสาเร็จตามเป้าประสงค์ของโรงเรยี น

20

6. กำรนเิ ทศตดิ ตำม
การนิเทศติดตามของนิเทศอาสา จากสานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา

ประถมศึกษานครราชสีมา เขต 2 อย่างกัลยาณมิตร สร้างขวัญและกาลังใจให้กับโรงเรียน มีข้อเสนอแนะ
สนับสนุนการดาเนินงานของโรงเรียน แนะนาการจัดทาคุณธรรมเป้าหมาย คุณธรรมอัตลักษณ์โดยใช้
กระบวนการมีส่วนร่วม การใช้โครงงานคุณธรรมของนักเรียนเป็นเคร่ืองมือขับเคล่ือนคุณธรรม ทาให้ครูเกิด
ความรู้ความเข้าใจแนวทางพัฒนาไปสู่โรงเรียนคุณธรรมได้อย่างชัดเจนและจากการนิเทศภายในอย่าง
กัลยาณมิตร ร่วมกันคิด ร่วมกันทา ร่วมกันแก้ปัญหาทาให้เกิดการยอมรับ ร่วมกันพัฒนาได้องค์ความรู้มาใช้
ในการพัฒนาคุณธรรมอัตลกั ษณ์ให้บรรลเุ ปา้ หมาย

ปจั จยั ทีส่ ่งผลต่อควำมสำเร็จ
1. กำหนดยุทธศำสตร์ตอ่ กำรดำเนินงำน
โรงเรียนได้กาหนดยุทธศาสตร์ในการดาเนินงาน บรรจุไว้ในแผนปฏิบัติการประจาปี มีการแต่งต้ัง
คณะกรรมการดาเนนิ งาน มอบหมายหน้าทค่ี วามรบั ผดิ ชอบ ทาใหก้ ารดาเนินงานเปน็ ไปอย่างเป็นกระบวบการ

2. บทบำทผบู้ รหิ ำร
ผู้บริหารโรงเรียนตระหนักและเห็นความสาคัญในการพัฒนาคุณธรรม เป็นผู้นาในการขับเคล่ือน
กิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมในรูปแบบต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอกสถานศึกษา ซ่ึงนาไปสู่การพัฒนาและ
ปรับเปล่ียนเป็นพฤติกรรมท่ีพึงประสงค์ ส่งเสริมสนับสนุน สร้างขวัญและกาลังใจให้คาปรึกษากับคณะครูและ
นกั เรยี นในการดาเนินกจิ กรรมต่าง ๆ อย่างตอ่ เนื่องสม่าเสมอ

3. มีครูแกนนำและนกั เรยี นแกนนำ
ครแู กนนาและนักเรียนแกนนาที่เข้ารับการอบรมเชิงปฏิบัตกิ าร “โครงงานคุณธรรม” ฝกึ ทาโครงงาน
คุณธรรม (Moral Project) แล้วนามาขยายผลให้กับเพื่อนในโรงเรียนเข้าใจ เป็นกลุ่มท่ีมีความสาคัญและเป็น
ทีมหลักในการปฏิบตั ิงานของโรงเรยี นใหข้ ับเคล่อื นไปสู่เป้าหมาย

4. กำรนิเทศจำกสำนกั งำนเขตพื้นท่ีกำรศึกษำประถมศกึ ษำนครรำชสีมำ เขต 2
คณะกรรมการนิเทศอาสาได้มานิเทศติดตามแบบกัลยาณมิตร ให้คาปรึกษา ข้อเสนอแนะ แนะนา
แนวทางท่ีเป็นประโยชน์แก่โรงเรียน ในการขับเคล่ือนการดาเนินงานโครงการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมได้
ชดั เจนมากข้ึน สร้างขวัญและกาลังใจให้กับโรงเรียน คณะครู ในการสร้างสรรค์พัฒนากระบวนการ กิจกรรมท่ี
ส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม แก่ผู้บริหาร ครู ผู้ปกครองและนักเรียนให้สามารถบรรลุเป้าหมายในการแปลง
คุณธรรมใหเ้ ป็นจริยธรรมหรือพฤตกิ รรมทีพ่ งึ ประสงค์ อนั นาไปสู่การปฏิบัติจนเปน็ วถิ ีอยา่ งยง่ั ยืน

5. ควำมรว่ มมอื ของกลุ่มบุคคล
การพัฒนาพฤติกรรมของนักเรียนต้องเก่ียวข้องกับกลุ่มบุคคลหลายฝ่าย ท้ังในโรงเรียน ครอบครัว
และชุมชน ที่ตระหนักและเห็นความสาคัญจึงให้ความร่วมมือส่งเสริมสนับสนุนและเป็นแบบอย่างที่ดี ให้

21

นักเรียนเห็นคุณค่าและความสาคัญของการมีคุณธรรม จึงนาไปสู่การปรับเปลี่ยนเป็นพฤติกรรมที่พึงประสงค์
มากขน้ึ

ปญั หาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ

ปัญหำ อปุ สรรค ขอ้ เสนอแนะของผูน้ ิเทศ

1. โครงการตามนโยบายมมี าก เป้าหมายคล้ายคลงึ ใหค้ รบู ูรณาการจดั กระบวนการเรยี นร้แู ละแผนงาน/

เชน่ โครงการโรงเรยี นวถิ พี ุทธ โครงการโรงเรยี น โครงการหรือกจิ กรรมของโรงเรยี นท่ที าอยู่ ปรบั เขา้

คุณธรรม สพฐ. โครงการโรงเรียนสจุ รติ ทาใหค้ รู กับงานนโยบายของหนว่ ยงานให้ขบั เคลื่อนไปสู่

และบุคลากรมภี าระงานมากข้ึน ทาใหท้ างานได้ไม่ เป้าหมายทีก่ าหนด

เตม็ ที่

2. การทาโครงงานคุณธรรมต้องมีการดาเนนิ การ ใหค้ รูประจาชน้ั ชวนคดิ ชวนต้ังคาถาม ชวนทาไป

อย่างเปน็ กระบวนการ อย่างมลี าดบั ขน้ั ตอน ตามขั้นตอน ยกย่องชมเชย ใหก้ าลังใจกับนักเรียน

แก้ปัญหาอยา่ งเป็นระบบ นักเรยี นในระดับอนุบาล

ถึงชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 2 ยงั ไมส่ ามารถดาเนินการได้

ดว้ ยตนเองได้ทง้ั หมด

กำรดำเนนิ กำรของโรงเรยี นตำมขอ้ เสนอแนะของผู้นเิ ทศ
1. โรงเรียนบูรณาการกิจกรรมในแผนงานหลักของโรงเรียนเข้ากับกิจกรรม แผนงานจากหน่วยงาน

ต้นสังกัด และการทางานปกตเิ พือ่ ลดภาระงาน ทาให้การดาเนนิ งานเปน็ ไปดว้ ยความเรียบรอ้ ยไม่ซา้ ซ้อน
2. โรงเรียนมอบหมายให้ครูประจาชั้นนกั เรยี นในระดับอนบุ าล ถึงชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 6 อธบิ ายชีแ้ จง

ให้ความร้คู วามเขา้ ใจ ในการทาโครงงานคุณธรรมในแตล่ ะขั้นตอนซา้ ๆ แลว้ ใช้เทคนคิ ชวนคิด ชวนทา ชน่ื ชม
ในแตล่ ะขัน้ ตอน ทาให้นกั เรยี นเรียนรูแ้ ละร่วมกันดาเนนิ การได้

ควำมกำ้ วหน้ำที่เกิดขน้ึ
จากการดาเนินงานโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. โดยความร่วมมือจากทุกฝ่าย ทั้งผู้บริหาร ครู นักเรียน

ผู้ปกครองและชุมชน ก่อให้เกิดผลดีต่อโรงเรียน ทาให้ทุกกลุ่มมีส่วนร่วมในการทางานทุกข้ันตอน มีการ
วางแผนการดาเนินงานโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. อย่างเป็นระบบ ผู้บริหารให้ความสาคัญและเป็นผู้นา
ในการขับเคล่ือนพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม ครูมีการพัฒนาตนเองตามคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน และมี
ส่วนร่วมในพัฒนางาน นักเรียนมีการพัฒนาตนเองตามคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน และการลงมือปฏิบัติ
โครงงาน ทางานเปน็ ทีมโดยใชก้ ระบวนการกลุ่ม รจู้ ักการเป็นผู้นา ผูต้ ามทดี่ ี โรงเรียนมกี ารปรับปรงุ และพฒั นา
บริเวณโรงเรียนให้สะอาด รม่ ร่ืน น่าอยู่ เอื้อต่อการเรยี นรู้

22
จากการปฏิบัติโดยใช้แนวคิด หลักการ รูปแบบและวิธีการท่ีหลากหลายให้ทุกคนได้ลงมือปฏิบัติ
เพื่อให้เกิดการเปลีย่ นแปลงพฤติกรรมเชิงบวกในโรงเรยี น ทาให้เกิดองค์ความรู้ แนวปฏิบัติท่ีดี บทเรียนท่ีใช้ใน
การพัฒนาคณุ ธรรมอัตลกั ษณ์ของโรงเรยี น

ลงช่อื ……………………………………………………ผรู้ ายงาน
(นายพศิ าล คาบาล)

ครูโรงเรยี นบ้านหนองหัวแรด

ลงชอ่ื ……………………………………………………ผรู้ บั รองข้อมลู
(นางสาวละเอยี ด แซค่ ู)
ผอู้ านวยการโรงเรียน

ลงช่ือ……………………………………………………พยาน
(นายสพุ ชั ษุ์ อภวิ ัสตรโชคชยั )

ประธานคณะกรรมการสถานศกึ ษา
โรงเรียนบา้ นหนองหวั แรด

23

ภำคผนวก

24

ใบสมคั ร

ยกระดับคณุ ภำพโรงเรียนคณุ ธรรม สพฐ.

ปีการศกึ ษา 2565

โดยสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน กระทรวงศึกษาธิการ

ข้อมูลท่ัวไป

ชอื่ สถานศกึ ษา โรงเรยี นบ้านหนองหวั แรด

ตาบล/แขวง แหลมทอง อาเภอ/เขต หนองบญุ มาก สพป./สพม. สพป.นม. เขต 2

รหสั ไปรษณีย์ 30410 โทรศพั ท์ 0935754035 โทรสาร -

อีเมล์ [email protected]

สมคั รเข้ารบั การยกระดบั คุณภาพ  ระดบั 2 ดาว

 ระดบั 3 ดาว

 ระดับ 4 ดาว

 ระดบั 5 ดาว

โรงเรียนผา่ นการตรวจสอบคณุ ภาพ ระดับ 2 ดาว ตามประกาศของสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษา

นครราชสีมา เขต 2 ลงวันท่ี 30 เดอื น กนั ยายน พ.ศ. 2563 แลว้

มคี วามประสงค์ขอรบั การยกระดบั คุณภาพโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ระดบั 3 ดาว

จานวนครู/อาจารย์ท้ังหมด 58 คน จานวนนักเรียน 1084 คน จานวน 40 ห้องเรยี น

ชื่อผู้บริหารโรงเรียน นางสาวละเอยี ด แซ่คู

หมายเลขโทรศัพท์ 089 8455015 อเี มล์ [email protected]

ผู้รบั ผดิ ชอบโครงการ นายพิศาล คาบาล

หมายเลขโทรศัพท์ 090 9202730 อเี มล์ [email protected]

ชื่อนวตั กรรม สรา้ งสรรคค์ นดี ของโรงเรยี น คือ UP DOWN MODEL

25

รปู ถา่ ย/รูปวาด แผนทข่ี องโรงเรียน

ลงช่อื ………………………………………………………
(นางสาวละเอียด แซค่ ู)

ผอู้ านวยการโรงเรยี นบา้ นหนองหวั แรด
วนั ที่ 7 เดือน กรกฎาคม พ.ศ. 2565

26