คำอธบิ ายรายวชิ า และโครงสร้างรายวชิ า
กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณติ ศาสตร์
รายวชิ า คณติ ศาสตร์
ปกี ารศึกษา 2564
สอนโดย
นางสาวกนกพร เทพอินทร์
ตำแหน่ง ครู
โรงเรยี นวดั ใหญบ่ า้ นบ่อ(บ้านบอ่ ราษฎรบำรงุ )
สำนกั งานเขตพนื้ ท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาสมทุ รสาคร
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร
คำอธิบายรายวชิ าพืน้ ฐาน
ค13101 กลุ่มสาระการเรียนร้คู ณิตศาสตร์
ช้ันประถมศึกษาปีที่ 3 เวลา 200 ช่วั โมง / ปี
ศึกษาการอ่านและการเขียนตัวเลขฮินดูอารบิก ตัวเลขไทย ตัวหนังสือ และการนับจำนวนเป็นภาษาท่ี
สามในประเทศอาเซียน แสดงจำนวนนบั หลกั ค่าของเลขโดดใน แต่ละหลัก และการเขยี นตวั เลขแสดงจำนวนใน
รูปกระจาย การเปรียบเทียบจำนวน การเรียงลำดับจำนวน แบบรูปของจำนวนที่เพิ่มขึ้นและลดลง การบวกจำนวน
นับที่มีผลบวกไม่เกิน 100,000 โจทย์ปัญหาและการสร้างโจทย์ปัญหาการบวก การลบจำนวนที่มีตัวตั้งไม่เกิน
100,000 การหาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์แสดงการบวกและการลบ โจทย์ปัญหาและการสร้างโจทย์
ปัญหาการลบ การบอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาที การเขยี นบอกเวลาและการอ่าน การบอกระยะเวลาเปน็ ช่ัวโมงและ
นาที การเปรียบเทียบระยะเวลาโดยใช้ความสัมพนั ธ์ระหว่างชวั่ โมงกับนาที การอ่านและการเขียนบันทึกกิจกรรมท่ี
ระบุเวลา โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเวลาและระยะเวลา รูปที่มีแกนสมมาตรและจำนวนแกนสมมาตร การเก็บรวบรวม
ข้อมูลและจำแนกข้อมูล การอ่านและเขียนแผนภูมิรูปภาพ การอ่านและเขียนตารางทางเดียว การบอก อ่านและ
เขียนเศษส่วนที่ตัวเศษน้อยกว่าหรือเท่ากับตัวส่วน การเปรียบเทียบเศษส่วน การเรียงลำดับเศษส่วน การบวก
เศษส่วนที่มีตัวส่วนเท่ากัน การลบเศษส่วนที่มีตัวส่วนเท่ากัน โจทย์ปัญหาการบวกและการลบเศษส่วน การคูณ
จำนวนหนึ่งหลักกับจำนวนไม่เกินสี่หลัก การคูณกับจำนวนสองหลักกับจำนวนสองหลัก โจทย์ปัญหาและการสร้าง
โจทย์ปัญหาการลบ การหารที่มีตัวตั้งไม่เกินสี่หลักและตัวหารมีหนึ่งหลัก การหาตัวไม่ทราบค่าในประโยค
สัญลักษณ์แสดงการคูณและการหาร โจทย์ปัญหาและการสร้างโจทย์ปัญหาการหาร การวัดความยาวเป็น
เซนติเมตรและมิลลิเมตร เมตรและเซนติเมตร กิโลเมตรและเมตร การเลือกเครื่องมือวัดความยาวที่เหมาะสม การ
คาดคะเนความยาวเป็นเมตรและ เปน็ เซนติเมตร การเปรียบเทียบความยาวโดยใช้ความสัมพันธร์ ะหว่างหน่วยความ
ยาว โจทย์ปัญหาเก่ียวกับความยาว การวัดและบอกน้ำหนักเป็นกิโลกรัมและขีด กโิ ลกรัมและกรัม การเลือกเคร่ือง
ชั่งที่เหมาะสม การคาดคะเนน้ำหนักเป็นกิโลกรัมและเป็นขีด การเปรียบเทียบน้ำหนักโดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่าง
กิโลกรัมกับกรัม เมตริกตันกับกิโลกรัม โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับน้ำหนัก การวัดปริมาตรและความจุเป็นลิตรและ
มลิ ลิลิตร การเลอื กเคร่ืองตวงที่เหมาะสม การคาดคะเนปริมาตรและความจุเป็นลติ ร การเปรียบเทยี บปริมาตรและ
ความจุโดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่างลิตรกับมิลลิลิตร ช้อนชา ช้อนโต๊ะ ถ้วยตวงกับมิลลิลิตร โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับ
ปรมิ าตรและความจทุ ี่มีหน่วยเป็นลิตรและมิลลลิ ิตร เงินเหรยี ญและธนบัตรชนิดต่างๆ การบอกจำนวนเงินและเขียน
แสดงจำนวนเงินแบบใช้จุดและการอ่าน การเปรียบเทียบจำนวนเงินและการแลกเงิน การอ่านและการเขียนบันทึก
รายรับ รายจ่าย โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเงิน การบวก ลบ คูณ หารระคน โจทย์ปัญหาและการสร้างโจทย์ปัญหาการ
บวก ลบ คณู หารระคน
ใช้ความรู้และทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ในการพัฒนาทักษะการคิดคำนวณ และทักษะการ
แก้ปัญหา การให้เหตุผล การสื่อสารและการสื่อความหมายทางคณิตศาสตร์ โดยการจดั ประสบการณ์หรอื การ
สร้างสถานการณ์ที่ใกล้ตัวในท้องถิ่น ให้ผู้เรียนได้ศึกษาค้นคว้าโดยปฏิบัติจริงทดลอง สรุป รายงาน และนำ
ประสบการณ์ความรู้ ความคิด ทกั ษะและกระบวนการท่ไี ด้ไปใช้ในการเรียนรสู้ ิง่ ตา่ ง ๆ และใช้ในชวี ิตประจำวัน
อยา่ งสรา้ งสรรค์
เพื่อให้เห็นคุณค่าและมีเจตคติที่ดีต่อคณิตศาสตร์ สามารถทำงานอย่างเป็นระบบระเบียบ มีความ
รอบคอบ มีความรับผิดชอบ ซื่อสัตย์สุจริต มีวิจารณญาณและเชื่อมั่นในตนเอง และยึดมั่นในหลักเศรษฐกิจ
พอเพียง
ตัวช้ีวัด
ค. 1.1 ป.3/1 ป.3/2 ป.3/3 ป.3/4 ป.3/5 ป.3/6 ป.3/7 ป.3/8 ป.3/9 ป.3/10 ป.3/11
ค. 1.2 ป.3/1
ค. 2.1 ป.3/1 ป.3/2 ป.3/3 ป.3/4 ป.3/5 ป.3/6 ป.3/7 ป.3/8 ป.3/9 ป.3/10 ป.3/11
ป.3/12 ป.3/13
ค. 2.2 ป.3/1
ค. 3.1 ป.3/1 ป.3/2
รวม 28 ตัวชี้วัด
โครงสร้างรายวิชา เวลา 200 ชว่ั โมง
รายวิชา ค 13101 คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปที ี่ 3
หน่วย ชื่อหน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา
ที่ การเรียนรู้ การเรียนร/ู้ (ชว่ั โมง)
1 จำนวนนบั ไม่ ตัวช้วี ดั จำนวนนับที่ไม่เกิน 100,000 11
เกิน 100,000 ค 1.1 สามารถเขียนและอ่านตวั เลขฮินดู 18
อารบิก ตัวเลขไทย ตัวหนังสือ การ
ป.3/1 เขียนจำนวนในรูปกระจาย ซึ่งเป็น 14
การเขียนตามค่าของเลขโดดในแต่ละ
ป.3/2 หลัก เปรียบเทียบจำนวนที่เท่ากัน
หรือไม่เท่ากัน มากกว่าหรือน้อยกว่า
2 การบวกและ ค 1.1 โดยใช้เครื่องหมาย = ≠ > < และ
การลบจำนวน ป.3/5 เรียงลำดับจำนวนจากน้อยไปมาก
ป.3/9 หรือจากมากไปน้อย
นบั ไม่เกนิ
การบวกจำนวนที่มีผลบวกไม่เกิน
100,000
100,000 และการลบจำนวนที่มีตัว
3 เวลา ค 2.1
ป.3/1 ตั้งไม่เกิน 100,000 มีวิธีการท่ี
หลากหลายและใช้ทักษะ
กระบวนการทางคณิตศาสตร์ในการ
หาคำตอบและตรวจสอบความ
สมเหตสุ มผลของคำตอบ ส่วนการแก้
โจทย์ปัญหาการบวกและการลบต้อง
วิเคราะห์โจทย์ และแสดงวิธีทำเพ่ือ
หาคำตอบ รวมทั้งตรวจสอบความ
สมเหตุสมผลของคำตอบ การหาตัว
ไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์
แสดงการบวกและการลบ สามารถใช้
ความสัมพันธ์ของการบวกและการ
ลบมาชว่ ยในการหาคำตอบ
การบอกเวลาบนหน้าปดั นาฬิกาจะ
บอกเป็นนาฬิกากับนาที และ
สามารถบอกระยะเวลาเปน็ ชว่ั โมง
เปน็ นาที ซึ่งนำมาเปรยี บเทียบได้
ส่วนการเขียนและการอ่านเวลา
สามารถใชม้ หัพภาค (.) และทวิภาค
(:) ซ่ึงนำไปใช้ในการอ่านและเขียน
หน่วย ชือ่ หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา
ที่ การเรยี นรู้ การเรยี นร้/ู (ชัว่ โมง)
ตัวชว้ี ดั
4 รูปเรขาคณติ ค 2.2 บนั ทึกกิจกรรมทรี ะบุได้ การ 9
ป.3/1 11
แก้ปัญหาเกี่ยวกับเวลาเป็นการนำ 12
5 แผนภูมิรปู ภาพ ค 3.1 เวลาในหน่วยเดยี วกนั มาบวก ลบ 15
และตารางทาง ป.3/1
คณู หารกนั
เดียว ป.3/2
เมื่อพับกระดาษรูปเรขาคณิตสอง
6 เศษส่วน ค 1.1 มิติตามแนวเส้นประแล้ว ทั้งสอง
ป.3/3 ส่วนทับกันสนิทพอดี เรียกรอยพับ
ป.3/4 นี้ว่า แกนสมมาตร และเรียกรูป
ป.3/10 เรขาคณิตสองมิติที่มีแกนสมมาตร
ป.3/11 ว่า รปู สมมาตร ซึง่ รูปเรขาคณิตสอง
มติ ิบางรปู มแี กนสมมาตรมากกวา่ 1
7 การคณู ค 1.1 แกน
ป.3/6
การเก็บรวบรวมข้อมูลและจำแนก
ป.3/9
ข้อมูล มีวิธีการที่หลากหลายและใช้
ทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์
ในการหาคำตอบและตรวจสอบความ
สมเหตุสมผลของคำตอบโดยต้อง
เลือกใช้ให้เหมาะสม ส่วนการ
นำเสนอข้อมูลสามารถใช้ตารางทาง
เดยี ว และแผนภูมิรูปภาพได้
การบอก อ่าน และเขียนเศษส่วนที่
มีตัวเศษน้อยกว่าหรือเท่ากับตัว
ส่วน สามารถเรียงลำดบั เศษส่วนได้
โดยการเปรียบเทียบเศษส่วน ส่วน
การแก้โจทย์ปัญหาการบวกและการ
ลบเศษส่วน ต้องวิเคราะห์โจทย์ และ
แสดงวิธีทำเพื่อหาคำตอบ รวมทั้ง
ตรวจสอบความสมเหตุสมผลของ
คำตอบ
ห ล ั ก ใ น ก า ร ค ู ณ จ ำ น ว น ไ ม ่ เ กิ น
100,000 คือให้คูณจำนวนในหลัก
หน่วยของตัวตั้งก่อน แล้วจึงคูณใน
หลักถัดไปทางซ้ายมือของหลัก
หน่วยตามลำดับ หรือจากหลักทาง
ขวามอื ไปทางซ้ายมือทีละหลัก หาก
มีทด ให้ทดไปยังหลักถัดไปทาง
หน่วย ชอื่ หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา
ท่ี การเรยี นรู้ การเรียนร/ู้ (ช่วั โมง)
ตวั ชีว้ ัด
8 การหาร ค 1.1 ซ้ายมือการสร้างโจทย์ปัญหาการ 16
ป.3/7 14
ป.3/9 คูณจะประกอบไปด้วยสองส่วนคือ
ส่วนที่โจทย์กำหนดให้และส่วนที่
9 การวดั ความยาว ค 2.1
ป.3/3 โจทย์ถาม การแก้โจทย์ปัญหาการ
ป.3/4
ป.3/5 คูณมีขั้นตอนสำคัญคือ ทำความ
เข้าใจ และวิเคราะห์โจทย์ปัญหา
ป.3/6
วางแผนในการแก้โจทย์ปัญหา
แก้ปัญหา และตรวจสอบความ
สมเหตุสมผลของคำตอบ
การหารยาวและการหารสั้นเป็น
การตั้งหารโดยนำตัวหารไปหารตัว
ตั้งทีละหลัก เริ่มหารจากหลักทาง
ซ้ายมือก่อน แล้วจึงหารในหลัก
ถัดไปทางขวามือ ซึ่งในการหารลง
ตัวจะมีเศษของการหารเป็น 0 และ
ในการหารไมล่ งตวั จะมเี ศษของการ
หารมากกว่า 0 ซึ่งผลคูณของสอง
จำนวนใด ๆ เมื่อหารด้วยจำนวนใด
จำนวนหน่ึงในสองจำนวนนั้น จะได้
ผลหารเท่ากับอีกจำนวนหนึ่งเสมอ
โจทย์ปัญหาการหารจะประกอบไป
ด้วยสองส่วนคือ ส่วนที่โจทย์
กำหนดให้และสว่ นทีโ่ จทย์ถาม การ
ตรวจสอบความสมเหตุสมผลของ
คำตอบสามารถทำได้โดยนำคำตอบ
ที่ได้มาคูณกับตัวหาร ซึ่งคำตอบต้อง
ได้เทา่ กบั ตัวตั้ง
กิโลเมตร เมตร เซนติเมตร และ
มิลลิเมตร เป็นหน่วยมาตรฐานที่ใช้
บอกความยาว ความสูง และ
ระยะทาง ซ่ึง 1 เซนติเมตร จะเท่ากับ
10 มิลลิเมตร 1 เมตรจะเท่ากับ 100
เซนติเมตร และ 1 กิโลเมตร จะ
เทา่ กับ 1,000 เมตร การวัดความยาว
ของสิ่งของควรเลือกเครื่องวัดความ
ยาวให้เหมาะสมและวัดให้ถูกวิธีโดย
หน่วย ช่อื หน่วย มาตรฐาน สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เวลา
ที่ การเรียนรู้ การเรยี นรู้/ (ชั่วโมง)
ตวั ช้วี ัด
10 การวดั นำ้ หนกั ค 2.1 ใช้ เมตร เซนติเมตร และมิลลิเมตร 14
ป.3/7 เป็นหน่วยมาตรฐานในการวัดความ 15
ป.3/8 ยาว และการคาดคะเนความยาว เปน็
ป.3/9 การใช้สายตาประมาณความยาวของ
ป.3/10 สิ่งต่าง ๆ วิธีการตรวจสอบว่าการ
คาดคะเนถูกต้องมากน้อยเพียงใด ทำ
11 การวดั ปริมาตร ค 2.1 ได้โดยการวัดความยาวจริงของสิ่งท่ี
ป.3/11 คาดคะเนไว้ แล้วเปรียบเทียบความ
ป.3/12 ยาวที่คาดคะเนด้วยสายตาว่ามีความ
ป.3/14 คลาดเคลื่อนเท่าไร ส่วนการแก้โจทย์
ปญั หาเกีย่ วกับการวัด ความยาวต้อง
วิเคราะห์โจทย์ และแสดงวิธีทำเพ่ือ
หาคำตอบ รวมทั้งตรวจสอบความ
สมเหตสุ มผลของคำตอบ
การวัดน้ำหนักโดยใช้หน่วยมาตรฐาน
จะบอกน้ำหนักเป็นขีด กรัม กิโลกรมั
ซึ่งสามารถนำน้ำหนักของสิ่งต่าง ๆ
มาเปร ี ยบเท ี ยบก ั นได ้ โดยใช้
ความสัมพันธ์ระหว่างกิโลกรัมกับ
กรัม เมตริกตันกับกิโลกรัม สามารถ
หาค่าของน้ำหนักได้จากการเลือกใช้
เครื่องชั่งที่เหมาะสม ส่วนการแก้
โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับการวัดน้ำหนัก
สามารถทำได้หลายวิธีแต่ควรเลือก
วธิ ีการแก้ปญั หาทเ่ี หมาะสม
การวัดปริมาตรและความจุเน้นลิตร
และมิลลิลิตรจะบอกปริมาตรและ
ความจุ ซึ่งสามารถนำปริมาตรหรือ
ความจุในหน่วยเดียวกันมา
เปรียบเทียบกันได้ และสามารถ
คาดคะเนปริมาตรและความจุได้ สว่ น
การแก้โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับการวัด
ปริมาตรและความจุสามารถทำได้
หลายวิธี แต่สามารถเลือกวิธีการ
แกป้ ญั หาท่เี หมาะสม
หนว่ ย ชื่อหน่วย มาตรฐาน สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด เวลา
ท่ี การเรียนรู้ การเรียนร/ู้ (ชว่ั โมง)
12 เงินและบนั ทึก ตัวชี้วดั เงินเหรียญและธนบัตรแต่ละชนิดมี 17
รายรบั รายจ่าย ค่าแตกต่างกัน สามารถนำมา 12
ค 2.1 เปรยี บเทียบกันได้ ส่วนการแก้โจทย์
ป.3/1 ปัญหาเกี่ยวกับเงิน ต้องวิเคราะห์
โจทย์ และแสดงวิธีทำเพื่อหาคำตอบ
13 การบวก ลบ ค 1.1 รวมทั้งตรวจสอบความสมเหตุสมผล
คูณ หารระคน ป.3/8 ของคำตอบ
ป.3/9
การบวก ลบ คูณ หารระคน มีวิธีการ
ท่หี ลากหลายและใช้กระบวนการทาง
คณิตศาสตร์ในการหาคำตอบและ
ตรวจสอบความสมเหตุสมผลของ
คำตอบ ส่วนการแก้โจทย์ปัญหาการ
บวก ลบ คณู หารระคน ตอ้ งวิเคราะห์
โจทย์ และแสดงวิธีทำเพื่อหาคำตอบ
รวมทั้งตรวจสอบความสมเหตุสมผล
ของคำตอบ