การจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคนิคจิ๊กซอว์(JIGSAW)

การจัดการเรียนรู้
โดยใชเ้ ทคนิคจิก๊ ซอว์

(JIGSAW)

อาจารยผ์ สู้ อน
ผศ.ดร.ชวนพิศ รักษาพวก

ก

คาคนาานา

การจัดการเรียนรโู้เทดยคในชิคเ้ ทจิก๊คซนอคิ วจ์ ก๊ิ(JซIGอSวA์ (WJIG) SAW)

หนังสือเล่มนี้ จัดทำขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของรำยวิชำ
นวัตกรรมหลักสูตรและกำรสอนสมัยใหม่ รหัสวิชำ 5002603
เพื่อให้ได้ศึกษำหำควำมรู้ในเรื่องกำรจัดกำรเรียนรู้โดยใช้เทคนิค
จิ๊กซอว์ (JIGSAW) และได้ศึกษำอย่ำงเข้ำใจเพื่อให้เป็นประโยชน์
กบั กำรเรยี นรู้

คณะผู้จัดทำขอขอบพระคุณอำจำรย์ ผศ.ดร.ชวนพิศ
รักษำพวก ที่คอยให้คำแนะนำในกำรจัดทำหนังสือเล่มนี้ จน
สำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี

คณะผู้จดั ทำหวังว่ำหนังสือเล่มนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่ำน
หรือนักเรียน นักศึกษำ ที่กำลังหำข้อมูลในเรื่องนี้ หำกมี
ข้อแนะนำหรือมีข้อผิดพลำดประกำรใด คณะผู้จัดทำขออภัยมำ
ณ ที่นดี้ ้วย

คณะผู้จัดทำ

ข

สารบัญ

การจดั การเรียนร้โู ดยใช้เทคนคิ จก๊ิ ซอว์ (JIGSAW)

เรื่อง หน้า
คำนำ ก
สำรบญั ข
ควำมหมำย 1
องค์ประกอบ 2-3
บทบำทของครู 4
บทบำทของนักเรยี น 5
ขั้นตอนกำรจดั กำรเรียนรู้ 6-9
ประโยชน์ 10
ตัวอย่ำงแผนกำรจดั กำรเรียนรู้ 11-16
บรรณำนกุ รม ค
คณะผจู้ ัดทำ ง

1

ความหมาย

การจัดการเรียนรโู้ ดยใช้เทคนคิ จ๊กิ ซอว์ (JIGSAW)

การจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือดว้ ยเทคนิคจิก๊ ซอว์
หมำยถึง กำรจัดกิจกรรมกำรเรียนกำรสอนเป็นกลุ่ม โดย

คละควำมสำมำรถ กลุ่มละประมำณ 4-5 คน เรียกว่ำ “กลุ่ม
บ้ำน” แต่ละกลุ่มได้รับมอบหมำยให้ทำกิจกรรมเหมือนกันทุก
กลุ่ม โดยมีหัวข้อย่อยเท่ำกับจำนวนสมำชิกแต่ละกลุ่ม สมำชิก
แบ่งเนื้อหำคนละหัวข้อ แล้วนำเนื้อหำที่ตนเองได้รับไปศึกษำ
ร่วมกับสมำชิกกลุ่มอื่นที่ได้เนื้อหำเหมือนกัน เรียกว่ำ “กลุ่ม
ผู้เช่ียวชำญ” หลังจำกนั้นผู้เชี่ยวชำญแต่ละคนกลับมำที่กลุ่มบ้ำน
กลุ่มเดิม เพื่ออธิบำยควำมรู้ให้เพื่อนในกลุ่มเข้ำใจ เมื่อจบ
บทเรียนจะมีกำรทดสอบรำยบุคคลแล้วนำคะแนนของสมำชิกใน
กลุ่มบ้ำนมำรวมกัน กลุ่มใดได้คะแนนรวมสูงสุด ครูมีกำร
เสรมิ แรงด้วยรำงวัลหรือกล่ำวชมเชย

2

องค์ประกอบ

การจดั การเรียนร้โู ดยใชเ้ ทคนคิ จก๊ิ ซอว์ (JIGSAW)

สวุ ิทย์ มลู คา และ อรทยั มูลคา (2545: 178)
เสนอว่ำกำรจัดกำรเรียนรู้โดยใช้เทคนิคจิกซอว์ ต้องมี

องค์ประกอบสำคัญ 3 สว่ น คือ
1. การเตรียมสื่อการเรียนรู้ ผู้สอนจะต้องเตรียมใบงำน

ใบควำมรู้ สื่อกำรเรียนรู้อื่น ๆ สำหรับผู้เช่ียวชำญแต่ละกลุ่มและ
สร้ำงแบบทดสอบย่อยในแต่ละหน่วยกำรเรียน

2. การจัดสมาชิกของกลุ่ม ผู้สอนจะต้องแบ่งผู้เรียน
ออกเป็นกลุ่มๆ เรียกว่ำ "กลุ่มพื้นฐำน" (Home Group) แต่ละกลุ่ม
จะมีผู้เช่ียวชำญ (Expert Groupe) แต่ละเรื่องตำมใบงำนที่ผู้สอน
สร้ำงขนึ้

3. การรายงานและการทดสอบย่อย เมื่อผู้เช่ียวชำญ
กลับเข้ำกลุ่มตัวเองและสอนเรื่องที่ตนเองได้เรียนรู้มำสอนหรือ
รำยงำนให้กลับสมำชิกในกลุ่มแล้ว ควรมีกำรอภิปรำยกันท้ัง
ห้องเรียนอีกครั้งหรือมีกำรถำม-ตอบ ในหัวข้อเรื่องที่เรียนรู้
หลงั จำกน้ันผู้สอนทำกำรทดสอบย่อยและประเมินให้คะแนน

3

องค์ประกอบ

การจดั การเรียนร้โู ดยใชเ้ ทคนคิ จ๊กิ ซอว์ (JIGSAW)

ฆนัท ธาตทุ อง (2551: 184)
ได้เสนอองค์ประกอบแบบเทดนิคต่อเตม็ (Jigsaw) ไวด้ ังนี้
1. เตรยี มสื่อ
- ใบงำน ใบควำมรู้ สือ่ แบบทดสอบย่อย
2. จัดสมาชกิ กลุม่
- กลุ่มพื้นฐำน (Home Group)
- กลุ่มผู้เชี่ยวชำญ (Expert Group)
3. การรายงานและการทดสอบย่อย
- นำเสนอ อภปิ รำยร่วมกัน ถำม - ตอบ
- ทดสอบย่อย ประเมนิ ผล

สรปุ ไดว้ า่ การจัดการเรยี นรดู้ ้วยเทคนิคจ๊กิ ซอว์
มีองค์ประกอบสำคญั 3 สว่ น คือ
1. การเตรียมสื่อการเรียนรู้ ผู้สอนเตรียมใบควำมรู้ สื่อ

ใบงำน และแบบทดสอบ
2. การจัดสมาชิกของกลุ่ม โดยแบ่งผู้เรียนออกเป็นกลุ่ม

พื้นฐำน และกลุ่มผู้เชี่ยวชำญ
3. การรายงานและการทดสอบย่อย ผู้เช่ียวชำญกลับ

เข้ำกลุ่มพื้นฐำนของตนเองและรำยงำนเรื่องที่ได้เรียนรู้มำให้
สมำชิกในกลุ่มฟัง หลังจำกน้ันผู้สอนทำกำรทดสอบย่อยและ
ประเมินให้คะแนน

4

บทบาทของครู

การจดั การเรียนร้โู ดยใชเ้ ทคนคิ จก๊ิ ซอว์ (JIGSAW)

ในบำงครั้งกำรทำงำนร่วมกันของกลุ่ม อำจจะเกิดปัญหำ
ขึ้น เช่น บำงคนไม่ยอมสนใจฟังส่ิงที่เพื่อนนำเสนอ ครูไม่ควร
แก้ปัญหำให้กลุ่มน้ัน ๆ ด้วยกำรบอกให้เพื่อนคนน้ันทำงำน แต่
ควรใหห้ วั หน้ำกลุ่มเปน็ ผู้ช่วย เพื่อสอบถำมว่ำปัญหำเกิดขึ้นที่ไหน
บำงทนี ักเรียนอำจจะฟงั กำรนำเสนอของเพือ่ นไม่ทัน จึงเลิกสนใจ
หัวหน้ำก็ควรแก้ปัญหำด้วยกำรให้เพื่อนที่นำเสนอ ทบทวนอีก
คร้ังหรือบำงทีปัญหำอำจเกิดจำกกำรที่สมำชิกเรียนรู้ได้เร็วจน
รู้สึกว่ำกำรนำเสนอของเพือ่ นน่ำเบื่อ หวั หน้ำอำจแก้ปัญหำโดยให้
เพื่อนที่นำเสนอ เปล่ียนมำใช้คำพูดของตัวเอง เพื่อให้เกิดควำม
น่ำสนใจ และสุดท้ำยมีบำงครั้งที่ครูเห็นว่ำควรให้มีกำรอภิปรำย
กลุ่มถงึ สภำพกำรทำงำน เพื่อให้เกิดกำรพูดคุยทำควำมเข้ำใจกัน
เ พื่ อ ใ ห้ เ กิ ด ก ำ ร ร่ ว ม มื อ อ ย่ ำ ง มี ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ใ น ก ำ ร เ ป็ น ผู้
ประสำนงำนกลุ่มของแต่ละกลุ่ม ครูต้องเป็นแหล่งข้อมูลที่ดี
เมื่อนักเรียนมีคำถำมจึงจะโดยกำรให้ศึกษำเพิ่มเติมส่วนใด แต่
ทีส่ ุดก็ยงั คงสามารถให้คาแนะนาได้ ให้อิสระกับกำรทำงำนของ
นกั เรียนเอง

กำรเลิกวิธีกำรสอนแบบเดิม ๆ จะเป็นเรื่องยำกสำหรับครู
แต่ก็เป็นเรื่องที่น่ำตื่นเต้นเมื่อควำมรับผิดชอบตกไปอยู่ที่ตัว
นักเรียนเอง ทำให้นักเรียนไม่สำมำรถบ่นว่ำครูว่ำสอนน่ำเบื่อได้
อีกในขณะที่นักเรียนเป็นผู้กำหนดเอง แต่ไม่ใช่ว่ำครูจะไม่ต้องทำ
อะไรเลย เพรำะครยู ังต้องคอยวำงโครงสร้ำงของกำรทำงำนกลุ่ม
อย่ำงเปน็ ลำดับข้ันตอนให้แก่นักเรยี น เพือ่ ใหเ้ กิดประสิทธิภำพ

5

บทบาทนกั เรียน

การจดั การเรียนรโู้ ดยใช้เทคนคิ จ๊กิ ซอว์ (JIGSAW)

ครูจะให้เหล่ำสมำชิกช่วยกันคิดรำยกำรหน้ำที่และควำม
รับผิดชอบของหัวหน้ำกลุ่ม หัวหน้ำกลุ่มจะไดร้ ู้บทบำทของตน ซึ่ง
มีดังนี้

1. ช่วยกลุ่มให้มีกำรจัดกำรที่ดี คือ มีแฟ้ม เลือกคนจับ
เวลำและผู้จดบันทึกข้อมูลในแต่ละวัน เป็นผู้รวมหรือเลิกกลุ่ม
ช่วยกลุ่มหำข้อสรุปกำรดำเนินกำรปฏิบัติกิจกรรม ช่วยทำ
กำหนดกำรทำงำน

2. ให้สมำชิกทำตำมหน้ำท่ขี องตน โดยคอยช้ีแนะและเตือน
ถำมถึงส่งิ ที่ทำเสร็จไปแล้วต่อผู้บันทึก เวลำเหลือเท่ำไร

3. เป็นผู้ประสำนงำนระหวำ่ งครูกบั กลมุ่ ทำควำมเข้ำใจกับ
ภำระงำนจำกครูก่อนที่จะนำมำอธิบำยต่อเพื่อนสมำชกิ

4. สร้ำงพฤติกรรมอนั จะนำไปสู่ควำมสำเร็จแก่สมำชิก
5. ถำมคำถำมเพือ่ ให้ได้ขอ้ มลู หรือควำมชดั เจน
6. อดทนและทำควำมเข้ำใจได้ดี มีควำมเชื่อม่ันว่ำกำร
ดำเนินงำนของกลุ่มจะมปี ระสิทธิภำพหำกรว่ มมือกนั
7. ขอรอ้ งให้เพือ่ นสมำชกิ ทำอะไรสกั อย่ำงใหอ้ ย่ำงสภุ ำพ
8. ช่วยให้กลุ่มแก้ปัญหำควำมไม่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน
ด้วยควำมยุติธรรม และช่วยให้สมำชิกกลุ่มทำควำมเข้ำใจซึ่งกัน
และกันได้
9. พร้อมรับฟังข้อคิดเห็นที่เพื่อน ๆ จะมีต่อตน เพื่อให้
สำมำรถทำหน้ำทีไ่ ด้อยำ่ งมีประสทิ ธิภำพ

6

ขั้นตอน

การจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคนคิ จก๊ิ ซอว์ (JIGSAW)

สุวิทย์ มูลดา และ อรทยั มูลคา (2545: 178-180)
ได้อธิบำยข้ันตอนกำรจัดกำรเรียนรู้โดยใช้เทคนิคจิ๊กซอว์

ดงั นี้
1. ขน้ั เตรียมเนือ้ หา

ผู้สอนจัดเตรียมเนื้อหำสำระหรือเรื่องที่จะให้ผู้เรียนได้
เรียนรู้โดยแบ่งเนื้อหำหรือหัวข้อที่จะเรียนออกเป็นหัวข้อย่อย
เท่ำกับจำนวนสมำชิกของแต่ละกลุ่ม เช่น ถ้ำขนำดกลุ่มละ 4 คน
กแ็ บง่ เนื้อหำออกเปน็ 4 สว่ น เปน็ ตัน

2. ข้ันจดั กลมุ่ ผู้เรียน
2.1 ผู้สอนจัดแบ่งกลุ่มผู้เรียนให้มีสมำชิกที่มีควำมสำมำรถ

คละกันเป็นกลุ่มพื้นฐำน (Home Groups) จำนวนสมำชิกในกลุ่ม
อำจมี 2-6 คนก็ได้

2.2 ผู้สอนแจกเอกสำร อุปกรณ์หรือสื่อกำรเรียนรู้ให้กลุ่ม
ละ 1 ชุดหรือให้สมำชิกคนละ 1 ชุดก็ได้ (ซึ่งทุกกลุ่มจะศึกษำใน
เรือ่ งเดยี วกัน)

2.3 มอบหมำยให้สมำชิกในกลุ่มแต่ละคนรับผิดชอบศึกษำ
ค้นคว้ำเพียงคนละ 1 สว่ น ซึ่งหำกผู้สอนแจกเอกสำรให้เพียงกลุ่ม
ละ 1 ชุดก็ให้ผู้เรียนแยกเอกสำรออกเป็นส่วนๆ ตำมหัวข้อย่อย
เชน่ แบ่งสมำชกิ ออกเป็นกลุ่มๆละ 4 คน

7

ข้ันตอน

การจดั การเรียนร้โู ดยใชเ้ ทคนคิ จก๊ิ ซอว์ (JIGSAW)

3. ข้ันกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ (Expert Groups) ศึกษา ค้นคว้าและ
เรียนรู้

3.1 สมำชกิ ทีท่ ำหน้ำทีผ่ เู้ ชย่ี วชำญแต่ละคนจะแยกย้ำยจำก
กลุ่มพื้นฐำน (Home Groups) ไปจับกลุ่มใหม่เพื่อทำกำรศึกษำ
เอกสำรหรือค้นควำ้ เพิ่มเติม ในสว่ นทีต่ นเองได้รบั มอบหมำย โดย
สมำชิกที่ได้รับมอบหมำยให้ศึกษำหัวข้อย่อยเดียวกันจะไปนั่ง
รวมกลุ่มกันกลุ่มละ 3-6 คน หรือตำมจำนวนที่ผู้สอนกำหนด

3.2 สมำชิกกลุ่มผู้เช่ียวชำญแต่ละกลุ่มจะผ่ำนเอกสำร
ศึกษำหรือค้นคว้ำสรปุ เนื้อหำสำระ จัดลำดับขั้นตอนกำรนำเสนอ
และเตรียมนำไปสอนหรือให้ควำมรู้แก่สมำชิกในกลุ่มพื้นฐำน
(Home Groups) หรือกลมุ่ เดมิ ของตนเอง

ในข้ันนี้ผู้สอนจะต้องดูแล เอำใจใส่เป็นที่ปรึกษำให้ดำ
แนะนำ ชว่ ยเหลืออย่ำงใกล้ชิด

8

ขน้ั ตอน

การจัดการเรียนรู้โดยใชเ้ ทคนคิ จ๊กิ ซอว์ (JIGSAW)

4. ข้นั สมาชิกกลมุ่ ผเู้ ชีย่ วชาญเสนอความรู้
ผู้เช่ียวชำญของแต่ละกลุ่มกลับกลุ่มเดิมของตนแล้ว

ผลัดเปล่ียนหมุนเวียนกันอธิบำยให้ควำมรู้เพื่อนสมำชิกในกลุ่มที
ละคนจนครบ มีกำรซักถำมข้อสงสัย ตอบปัญหำ ทบทวนให้เกิด
ควำมเข้ำใจอย่ำงชัดเจน

5. ขน้ั ทดสอบความรู้
ผู้สอนให้ผู้เรียนแต่ละคนทำกำรทดสอบเกี่ยวกับเนื้อหำ

ควำมรู้ที่ครอบคลุมทุกหัวข้อที่เรียนรู้ แล้วนำคะแนนของสมำชิก
แต่ละคนในกลุ่มมำรวมกันเปน็ คะแนนของกลุ่ม

6. ข้ันมอบรางวลั
ผู้สอนมอบรำงวลั หรือใหค้ ำชื่นชม ชมเชย กลุ่มที่ได้คะแนน

รวมสงู สดุ

9

ขัน้ ตอน

การจดั การเรียนรู้โดยใช้เทคนคิ จก๊ิ ซอว์ (JIGSAW)

สรุปได้ว่ำ ข้ันตอนกำรจัดกำรเรียนรู้โดยใช้เทคนิคจิ๊กซอว์
(JIGSAW) มี 6 ขั้นตอน ดงั นี้

1. ขนั้ เตรียม

2. ขนั้ จดั กลุม่ ผเู้ รียน

➢ แบ่งกลุ่มผู้เรยี น
➢ แจกเอกสำรสำหรับศึกษำ
➢ มอบหมำยภำรกิจ

3. ข้ันกลมุ่ ผู้เชี่ยวชาญศึกษาหรือเรียนรู้

➢ สมำชกิ แยกกลุ่มเรยี นรู้
➢ สมำชกิ กลุ่มผู้เชีย่ วชำญศึกษำเรียนรู้

4. ขัน้ สมาชิกกลุ่มเช่ยี วชาญเสนอความรู้

5. ข้ันทดสอบความรู้

6. ขนั้ มอบรางวลั

10

ประโยชน์

การจดั การเรียนรู้โดยใช้เทคนคิ จก๊ิ ซอว์ (JIGSAW)

ประโยชน์ของการจตั การเรียนร้โู ดยใชเ้ ทคนิคจิ๊กซอว์ มีดังนี้
1. ผู้เรียนไดเ้ รียนรู้รว่ มกนั
2. นักเรียนมีภำวะควำมเปน็ ผู้นำ
3. มีกำรยอมรับฟังซึ่งกนั และกนั
4. เปน็ มิตรสมั พนั ธ์ทีด่ ีต่อกันระหวำ่ งกลุ่มของผเู้ รียน
5. เกิดควำมสนุกสนำนกบั กำรเรยี น

11

ตัวอยา่ ง

แผนการจดั การเรียนรู้

12

13

14

15

16

ค

บรรณานกุ รม

การจัดการเรียนรโู้ ดยใช้เทคนคิ จ๊กิ ซอว์ (JIGSAW)

รัชนี ทาเหล็ก. (2556) “ผลกำรจัดกำรเรียนรู้แบบร่วมมือด้วย
เทคนิคจิ๊กซอว์ เรื่องเส้นขนำน ที่มีต่อควำมสำมำรถในกำร
วิเครำะห์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 2” สำรนิพนธ์ปริญญำ
กำรศึกษำมหำบัณฑิต สำขำวิชำกำรมัธยมศึกษำ บัณฑิต
วิทยำลัย มหำวิทยำลยั ศรนี ครินทรวิโรจน์

http://ir.swu.ac.th/xmlui/bitstream/handle/123456789/4034/Ru
tchanee_T.pdf?sequence=2&isAllowed=y

ง

เสนอ

ผศ.ดร.ชวนพศิ รักษำพวก

รายวิชา

นวตั กรรมหลักสตู รและกำรสอนสมยั ใหม่
รหสั วิชำ 5002603

ผจู้ ดั ทา

1. นำงสำวธดิ ำรัตน์ นำมประสพ รหัสนักศึกษำ 611502112
2. นำงสำวสดุ ทีร่ กั ฤทธไิ์ ธสง รหัสนักศึกษำ 611502127

คณะครุศำสตร์ สำขำคณิตศำสตร์ ช้ันปีที่ 4
มหำวิทยำลัยรำชภัฏชยั ภูมิ