จัด จั ทำ โดย มหาเวสสันดรชาดก กัณ กั ฑ์มั ฑ์ ท มั รี นายธนธรรม องอาจ เลข ที่12 5/6 เสนอ คุณ คุ ครูสุวรรณ ชำ นาญธุรกิจ กิ โรงเรีย รี นเตรีย รี มอุด อุ มศึกษาภาคใต้
มาจาก ร่า ร่ ยยาวมหาเวสสันดรชาดก ซึ่งเป็น เรื่องหนึ่งใน ทศชาติชาดก หรือ รื ที่เรีย รี กว่า “พระเจ้าสิบชาติ” กัณฑ์นี้เป็นกัณฑ์ที่ 9 ใน ทั้งหมด 13 กัณฑ์ ที่มาของเรื่อง
กล่าวถึงพระนางมัทรีไรีด้เสด็จออกจากพระอาศรมเพื่อไปแสวงหาผล ไม้เผือกมันมาเป็นอาหาร ซึ่งเป็นกิจวัตรประจำ วันอยู่แล้ว แต่ในพระทัยของ พระนางในวันนี้มีความหวาดหวั่นถึงสองกุมาร คือ พระชาลีและพระกัณหายิ่ง นัก (เพราะเมื่อคืนนี้พระนางทรงฝันร้าร้ย แต่พอทูลให้พระเวสสันดรทรงแก้ ความฝันให้พระเวสสันดรกลับทรงบอกว่าไม่มีอะไรร้าร้ยแรง แต่จริงริๆ แล้วมี เพราะชูชกเดินทางมาขอสองกุมารจากพระเวสสันดรได้สำ เร็จ ร็ ) เดินทางไป พลางพระนางก็ร้อร้งไห้คร่ำ ครวญตลอดเวลา ผลหมากรากไม้ที่เคยพบเห็นอยู่ มากมาย ในวันนี้กลับหายไปหมดสิ้น ทำ ให้พระนางต้องเดินทางไปไกลกว่า ทุกวัน และขณะที่กำ ลังเดินทางจะกลับอาศรม ก็มีเทวดาแปลงกายมาเป็น สัตว์ร้าร้ย อาทิ ราชสีห์ เสือโคร่งร่และเสือเหลืองขวางทางไว้ จำ ทำ ให้พระนา งมัทรีกรีลับถึงพระอาศรมเป็นเวลาค่ำ มากกว่าทุกวัน และพอมาถึงพระอาศรม พระนางก็เรียรีกหาลูกทั้งสองก็ไม่มีเสียงตอบตามหาก็ไม่พบ พระนางมัทรีจึรีจึง มาทูลถามพระเวสสันดร ตอนแรกพระเวสสันดรก็ทรงทำ เฉย แต่พอพระนา งมัทรีเรีซ้าซี้ถามอีก พระเวสสันดรก็ทรงแสร้งร้ทำ เป็นโมโหหึงหวงต่อว่าต่อ ขานพระนางที่กลับมาถึงพระอาศรมจนมืดค่ำ ทั้งยังทรงกล่าวบริภริาษพระนา งมัทรีต่รี ต่าง ๆ นานาน พระนางมัทรีไรีด้กล่าวขออภัยโทษพระเวสสันดรก็ทรง ทำ เฉยอีก พระนางมัทรีจึรีจึงออกติดตามหาสองกุมารตลอดทั้งคืน พร้อร้มทั้ง รำ พึงรำ พันไปตลอดเวลาด้วยความเศร้าร้โศกเสียพระทัยและความอิดโรย ทำ ให้พระนางมัทรีมรีาสลบลงตรงหน้าพระอาศรมพระเวสสันดรจึงทรงแก้ไข จนพระนางฟื้นขึ้นมา แล้วก็ทรงเล่าความจริงริ (ที่ได้ทรงมอบสองกุมารให้ไป เป็นข้ารับรั ใช้ของชูชก) ให้พระนางมัทรีฟัรี ฟัง พระนางมัทรีจึรีจึงอนุโมทนาต่อบุตร ทานในครั้งรั้นี้ด้วยความปีติยินดียิ่ง บรรดาทวยเทพยดาก็พลอยยินดีปรีดรีาไป กับบุตรทานในครั้งรั้นี้ด้วย จึงพร้อร้มกับสาธุการสรรเสริญริพระอินทร์ผู้ ร์ผู้เป็นเจ้า แห่งดาวดึงส์สวรรค์ ก็มาโปรดดอกไม้ทิพย์เป็นการบูชาพระนางมัทรีด้รี ด้วย ค่านิยมที่ปรากฏในเรื่อง มหาเวสสันดรชาดก เป็นค่านิยมเชิง โลกุตระ คือ ค่านิยมที่เหนือโลกเหนือสามัญชน เป็นค่านิยมของอริยริบุคคลที่ ปรารถนาในพุทธภูมิ คือ พระเวสสันดรซึ่งทรงเห็นว่าการบำ เพ็ญทานบารมี หรือรืบำ เพ็ญคุณงามความดีเป็นสิ่งสำ คัญ เป็นสิ่งที่มีค่าสำ หรับรัพระองค์เพราะ เป็นสิ่งที่จะนำ พระองค์ไปสู่ความรู้แรู้จ้งเห็นจริงริ (พระโพธิญาณ) อันจะทำ ให้ พระองค์ทรงชี้ทางนิพพานช่วยสัตว์ทั้งหลายให้พ้นทุกข์ได้ เนื้อเรื่องย่อ
เพื่อที่จะนำ หลักธรรมในพระพุทธศาสนามาสอนประชาชน จุดประสงค์ ลักษณะคำ ประพันธ์ เป็นร่าร่ยยาว วิธีแต่งยกคาถาภาษาบาลีขึ้นเป็นหลัก แล้วแปล แต่งเป็นภาษาไทยด้วยร่าร่ยยาว ภาษาบาลีที่ยกมานั้นจะยกมา เป็นตอน ๆ สั้นบ้าง ยาวบ้างตามลักษณะเรื่อง แล้วแปลเป็น ภาษาไทยอีกทีหนึ่ง
แนวคิดสำ คัญ 1.ความรักรัที่แม่มีต่อลูกนั้นยิ่งใหญ่นัก 2.ผู้ที่จะปรารถนาสิ่งต่าง ๆ อันยิ่งใหญ่จะต้องทำ ด้วยความอดทน และเสียสละอันยิ่งใหญ่ด้วย 3.ความซื่อสัตย์ระหว่างสามีภรรยาทำ ให้ชีวิตครอบครัวรัมีความสุข 4.ผู้มีปัญญาย่อมแก้ไขเหตุการณ์เฉพาะหน้าได้ดี 5.การบริจริาคบุตรทานบารมีเป็นสิ่งที่ยากยิ่งที่ใครจะกระทำ ได้ง่าย ๆ