ไทย สุสุสุสุ ภภาาษิษิ ษิษิตต เรียบเรียงโดย นางสาวรัตนากร ฉลองธรรม
E-book เรื่อ รื่ ง สุภาษิตไทย ฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่ง ของรายวิชวิานวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการ สื่อสารการศึกษาและการเรีย รี นรู้ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับสุภาษิต ไทยคำ สุภาษิตเป็นส่วนหนึ่งของภาษาไทยที่มีมานาน ถ่ายทอดมาสู่ลูกหลานไทยในปัจจุบันนี้และยังใช้ประโยชน์ได้ ดีด้วยคำ สุภาษิตคือข้อความหรือ รื ถ้อยคำ ที่เป็นคำ สอนให้ ความหมายคติสอนใจที่จดจำ ง่ายเข้าใจง่ายและมีภาษาที่ถูก ต้องสวยงาม คำ สุภาษิตจึงจำ เป็น ที่ ต้อง มีใช้ในการเรีย รี น พื้นฐานของเด็กชั้นประถมศึกษา เราจึงต้องส่งเสริมริให้เด็ก เรีย รี นรู้คำ สุภาษิตไว้เพื่อเป็นประโยชน์กับเด็กไทยทุกคน ผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าE-book ฉบับนี้จะเป็น ประโยชน์ต่อผู้อ่านทุกคน และผู้ที่กำ ลังศึกษาเกี่ยวกับเรื่อ รื่ ง สุภาษิตไทย คำ นำ นางสาวรัตนากร ฉลองธรรม ผู้จัดทำ ก
สารบัญ เรื่อง หน้า ข คำ นำ สารบัญ สารบัญต่อ ความหมายของสุภาษิตไทย ที่มาของสุภาษิตไทย ประเภทของสุภาษิตไทย ความแตกต่างของสุภาษิตไทย สำ นวน คำ พังเพย สุภาษิตไทย อดเปรี้ยวไว้กินหวาน หาเลือดปู หัวเดียวกระเทียมลีบ หมาลอบกัด วัดรอยเท้า รู้ไว้ใช่ว่าใส่บ่าแบกหาม ก ข ค 1 2 3 4-5 6 6 6 7 7 8 8
สารบัญต่อ เรื่อง หน้า ค ไม้อ่อนดัดง่ายไม้แก่ดัดยาก ฝากปลาไว้กับแมว ปอกกล้วยเข้าปาก ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวปิด จับปลาสองมือ คางคกขึ้นวอ ขี่ช้างจับตั๊กแตน ขวานผ่าซาก แกว่งเท้าหาเสี้ยน แบบฝึกหัด เฉลยแบบฝึกหัด บรรณานุกรม ประวัติผู้จัดทำ 9 9 10 10 11 11 12 12 13 13 14 15 16 17
สุภาษิต เป็นคำ กล่าวที่มี ที่ มี คติควรฟัง มีจุดมุ่ง หมายเพื่อการสั่งสอน เตือนสติให้คิด ไม่มีการเสียดสี หรือ รื ติชมอย่างคำ พังเพย เป็นถ้อยคําที่แ ที่ สดงหลักความ จริง ริ เป็นที่ย ที่ อมรับ รั กันโดย ทั่ว ทั่ ๆ ไป สุภาษิตนี้ยังมีความ หมายรวมไปถึงสัจธรรม คำ สั่งสอนที่เ ที่ป็นความจริง ริ อัน เที่ย ที่ งแท้ท ท้ าง ศาสนาด้วย เช่น ช่ ตนเป็นที่พึ่ ที่ พึ่ งแห่งตน คน ล่วงทุก ทุ ข์ได้เพราะความเพียร ฯลฯ คคววาามมหหมมาายยขขอองงสุสุภ สุ ภ สุ าาษิษิ ษิ ต ษิ ตไไททยย 1
สุภ สุ าษิตไทย นั้นนิยมใช้กั ช้ น กั มาอย่า ย่ งยาวนานและแพร่ หลาย นับเป็นอีก อี หนึ่งในวัฒ วั นธรรมที่น่ที่น่ าภาคภูมิ ภู ใมิ จของ ไทยเรา สุภ สุ าษิตไทยนั้น เกิด กิ จากพฤติก ติ รรมการใช้ชี ช้ วิ ชี ต วิ ประจำ วัน วั ของผู้ค ผู้ นที่ทำที่ทำให้เกิด กิ เหตุก ตุ ารณ์ต่า ต่ ง ๆ ขึ้น ขึ้ ทั้ง ทั้ ทางดีแ ดี ละทางร้า ร้ ย จนมีก มี ารนำ สิ่งที่เที่กิด กิ ขึ้น ขึ้ มาเรีย รี บเรีย รี ง ถ้อ ถ้ ยคำ ใหม่ใม่ นเชิง ชิสั่งสอนหรือ รื เปรีย รี บเทีย ที บ จนเกิด กิ เป็น สุภ สุ าษิตสำ นวนไทยในที่สุที่ด สุ ที่ที่ ที่ ม ที่ที่ ม ที่ าาขขอองงสุสุภ สุ ภ สุ าาษิษิ ษิ ต ษิ ตไไททยย 2
ปปรระะเเภภททขขอองงสุสุภ สุ ภ สุ าาษิษิ ษิ ต ษิ ตไไททยย คำ สุภ สุ าษิตมัก มั จะมาในรูปแบบ ของสำ นวนโวหาร หรือ รื คำ พังเพย เมื่อ มื่ ฟังแล้ว ล้ บางครั้ง รั้ มัก มั จะไม่ค่ ม่ ค่ อยได้ค ด้ วาม หมายในตัว ตั ของมัน มั เองเท่า ท่ ไหร่นั ร่ นั ก แต่ ต้อ ต้ งนำ ไปประกอบกับ กั เหตุก ตุ ารณ์หรือ รื ตัว ตั บุค บุ คล จึง จึ จะได้ค ด้ วามหมายที่เที่ป็น คติเ ติ ตือ ตื นใจ คำ สุภ สุ าษิตมีอ มี ยู่ด้ ยู่ ว ด้ ยกัน กั 2 ประเภทคือ 1.คำ สุภาษิตที่ฟัที่ ฟั งแล้ว ล้ เข้า ข้ ใจได้ทั ด้ น ทั ที โดยที่ไที่ม่ต้ ม่ อ ต้ งแปลความหมาย ให้เข้า ข้ กับ กั สถานการณ์นั้นๆ เช่น ช่ ทำ ดีไดี ด้ดี ด้ ดี ทำ ชั่ว ชั่ ได้ชั่ ด้ ว ชั่ 2.คำ สุภาษิตที่ฟัที่ ฟั งแล้ว ล้ ไม่เข้า ข้ ใจในทัน ทั ที ต้อ ต้ งแปล ความหมายของมัน มั ให้เข้า ข้ กับ กั สถานการณ์ต่า ต่ งๆก่อ ก่ นถึง ถึ จะทราบถึง ถึ ความหมายและแนวสอนของคำ สุภ สุ าษิต นั้นๆ เช่น ช่ ผีบ้ ผี า บ้ นไม่ดี ม่ ดี ผีป่ผี ป่ าก็พ ก็ ลอย 3
ความแตกต่ต่า ต่ า ต่ งของสุสุภ สุ ภ สุ าษิษิ ษิ ต ษิ ตไทย สำสำ สำสำ สำสำนวน คำคำ คำคำ พัพั พั ง พั งเพย สุภาษิต คือ คำ กล่า ล่ วที่มีที่ค มี ติสติ อนใจ สุภาษิตจึง จึ มีลั มี ก ลั ษณะเดีย ดี วกับ กั สำ นวนและคำ พังเพย แต่มี ต่ จุ มี ด จุ มุ่ง มุ่ หมายเพื่อการสั่งสอน เตือ ตื นสติใติ ห้คิด ไม่มี ม่ ก มี ารเสียดสีหรือ รื ติช ติ ม อย่า ย่ งคำ พังเพย เป็นถ้อ ถ้ ยคำ ที่แที่สดงหลัก ความจริง ริ เป็นที่ยที่อมรับ รั กัน กั โดยทั่ว ทั่ ๆ ไป ภาษิตนี้ยัง ยั มีค มี วามหมายรวมไปถึง ถึ สัจธรรม คำ สั่งสอนที่เที่ป็นความจริง ริ อัน อั เที่ยที่งแท้ท ท้ าง ศาสนาด้ว ด้ ย สำ นวน หมายถึง ถึ ถ้อ ถ้ ยคำ ที่กที่ระทัด ทั รัด รั คมคายกิน กิ ใจผู้ฟั ผู้ ฟั ง ไพเราะสละสลวย และมีค มี วามหมายลึก ลึ ซึ้ง ซึ้ เป็นที่รู้ที่รู้ จั รู้ ก จั กัน กั ทั่ว ทั่ ไป สุภ สุ าษิต สำ นวน 4
คําพังเพย คือ ถ้อ ถ้ ยคําที่เที่ปรีย รี บเทีย ที บ เหตุก ตุ ารณ์ หรือ รื เรื่อ รื่ งราวต่า ต่ งๆ ที่พที่บเห็นได้ใด้ น การดํารงชีวิ ชี ต วิ ของคนรุ่น รุ่ ก่อ ก่ น โดยมากไม่เ ม่ น้น การสั่งสอน แต่ใต่ ช้ใช้ นทําทํนองเสียดสีประชด ประชัน ชั เพื่อให้สะท้อ ท้ นความคิด ความเชื่อ ชื่ ถือ ถื และเป็นคติเ ติ ตือ ตื นใจ หรือ รื เป็นข้อ ข้ คิดสะกิด กิ ใจ ให้นํามาปฏิบั ฏิ ติ บั ติ สุภ สุ าษิต เอาไว้สว้ อน สำ นวน เอาไว้เ ว้ปรีย รี บเทีย ที บ คำ พังเพย มัก มั มีทำ มี ทำนองไปในทาง หลัก ลั การจำ เสียดสี ประชดประชัน แฝงความหมาย เชิงติช ติ ม คำ พังเพย 5
อดเปรี้ย รี้ วไว้กินหวาน หมายถึง อดทนรอเพื่อจะได้สิ่งที่ดี ที่ ดี กว่า ผลไม้หลายชนิดเมื่อยังดิบอยู่จ ยู่ ะ มีรสเปรี้ย รี้ ว เช่นช่มะม่วง ส้ม มะเฟือง แต่ถ้ารอจนสุกงอมรสชาติจะหวาน ทานอร่อร่ย อดเปรี้ย รี้ วไว้กิ ว้ น กิ หวาน หาเลือดกับปู หมายถึง บังคับ ข่มขู่เอาจากผู้ไ ผู้ ม่มีจะให้ ปูเป็นสัตว์ที่ไที่ ม่มีเลือดการหา หรือ รื รีด รี เลือดจากตัวปูจึงเป็นไปไม่ ได้สำ นวนนี้บางแห่งใช้ว่ ช้ว่ารีด รี เลือด กับปูหรือ รื เอาเลือดกับปู หาเลือ ลื ดกับ กั ปู 6 สุภ สุ าษิตไทย ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์ ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์
หัวเดียวกระเทีย ที มลีบ หมายถึง ไม่มีใครเป็นพวกด้วยอยู่ตั ยู่ ตั วคนเดียว กระเทีย ที มหนึ่งหัว ประกอบด้วย กระเทีย ที มหลายๆกลีบรวมกันแต่ บางหัวจะมีเพียงกลีบเดียวที่ใที่ ช้ไช้ ด้ นอกนั้นลีบหมด หัวเดีย ดี วกระเทีย ที มลีบ ลี หมาลอบกัด หมายถึง คนที่ช ที่ อบ ให้ร้า ร้ ยคนอื่นลับหลัง เช่นช่นายรู้ไรู้ หม การเอาเรื่อ รื่ งส่วนตัวของเราไปพูดให้ คนอื่นฟังเขาเรีย รี กว่า หมาลอบกัดมี ปัญหาอะไรกับเราก็พูดกันได้ หมาลอบกัด กั 7 ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์ ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์
วัดรอยเท้า ท้ หมายถึง เป็นเด็กที่ ชอบทำ ตัวเสมอผู้ใ ผู้ หญ่ เท้า ท้ เด็กย่อมเล็กกว่าผู้ใ ผู้ หญ่เป็น ธรรมดา สำ นวนนี้เปรีย รี บผู้ที่ ผู้ที่มี ที่ มี อายุ น้อยกว่าความรู้ปรู้ ระสบการณ์น้อย กว่ากันมากแต่ไม่ประมาณตนเทีย ที บ ตัวเองเท่าท่เทีย ที มกันผู้ใ ผู้ หญ่ วัด วั รอยเท้า ท้ รู้ไรู้ ว้ใช่ว่ช่ ว่าใส่บ่าแบกหาม หมายถึงรัก รั การเล่าเรีย รี นไว้ไม่หนักแรงเท่าท่แบกหาม การศึกษาเล่าเรีย รี นถึงจะเรีย รี นหนัก เท่าท่ ใดก็ไม่มีน้ำ หนักไม่หนักแรงเช่นช่กับ แบกหาม รู้ไรู้ ว้ใว้ ช่ว่า ว่ ใส่บ่า บ่ แบกหาม 8 ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์ ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์
ไม้อ่อนดัดง่าง่ยไม้แก่ดัดยาก หมายถึง สอนสั่ง อบรม ให้ผู้เ ผู้ ยาว์ประพฤติดีปฏิบัติดี ง่าง่ยกว่าอบรมสั่งสอนผู้ใ ผู้ หญ่ ไม้อ่อนเราสามารถบังคับให้ไม้ดัดไป ตามรูปร่าร่งที่เ ที่ ราต้องการได้ แต่ไม้แก่ถ้าเรา ดัดเพียงเล็กน้อยก็อาจหักได้ ไม้อ่ ม้ อ อ่ นดัด ดั ง่า ง่ ยไม้แ ม้ ก่ดั ก่ ด ดั ยาก ฝากปลาไว้กับแมว หมายถึง ฝากของ ที่ถู ที่ ถู กใจผู้รั ผู้ บ รั ฝาก ย่อมสูญเสียของที่ฝที่ ากไป แมวชอบกินปลาเป็นอาหาร เมื่อใด แมวเห็นปลามันก็จะกินหมด สำ นวนนี้บาง ครั้ง รั้ ใช้ว่ ช้ว่า "ฝากปลาย่างไว้กับแมว" ฝากปลาไว้กั ว้ บ กั แมว 9 ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์ ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์
ปอกกล้วยเข้าปาก หมายถึง สิ่งที่ทำ ที่ ทำง่าง่ยๆไม่มีปัญหา กล้วยเป็นผลไม้ที่สที่ ามารถ ปอกเปลือกได้ง่าง่ยจึงนำ มาใช้ เปรีย รี บกับการกระทำ ที่ง่ ที่ าง่ยๆ เช่นช่ เกมพวกนี้เล่นสบายมากยิ่งกว่า ปอกกล้วยเข้าปาก ปอกกล้ว ล้ ยเข้าปาก . ตนเป็นที่พึ่ ที่พึ่งแห่งตน หมายถึง ไม่ว่า จะทำ สิ่งใดควรทำ ด้วยตนเองก่อน สุภาษิตนี้นำ มาจากคำ สั่งสอนของ พระพุทธเจ้าในศาสนาพุทธ ที่ก ที่ ล่าวไว้ว่า "อัตตาหิ อัตตโนนาโถ" คือ จะทำ สิ่งใดให้ พึ่งกำ ลังกาย กำ ลังความคิดของตนเอง ตนเป็นที่พึ่ ที่ พึ่ งแห่งตน 10 ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์ ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์
ช้า ช้ งตายทั้ง ทั้ ตัวเอาใบบัวปิด หมายถึง กระทำ สิ่งที่เ ที่ ลวร้า ร้ ย ความชั่ว ชั่ หรือ รื ความผิดผิ ใดๆก็ไม่ สามารถปิดบังได้ เปรีย รี บดังช้า ช้ งที่เ ที่ป็นสัตว์ใหญ่ หากมันล้มตาย จะใช้เ ช้ พียงใบบัว มาปิดช้า ช้ งทั้ง ทั้ ตัวคงไม่ได้ ช้างตายทั้ง ทั้ ตัว ตั เอาใบบัว บัปิด จับปลาสองมือ หมายถึง หมายให้ ได้ทั้ง ทั้ 2 อย่าง โดยเสี่ยงทำ ทั้ง ทั้ สอง อย่าง. พร้อ ร้ มๆกันอาจจะไม่สำ เร็จ ร็ เลย สักอย่าง การจับปลาต้องใช้สช้ องมือช่วช่ยกัน จับถึงจะสำ เร็จ ร็ เพราะตัวปลาทั้ง ทั้ ลื่นทั้ง ทั้ ว่องไวหากโลภพยายามใช้มื ช้ มื อจับปลา ข้างละตัว ปลาย่อมหลุด ลุ จากมือ ไม่ได้ ปลาเลยสักตัว จับ จั ปลาสองมือ มื 11 ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์ ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์
คางคกขึ้นวอ หมายถึง คนที่เ ที่ คยต่ำ ต้อยพอได้ดิบได้ดี ก็ลืมตัว คางคกสำ นวนนี้เปรีย รี บ กับคนที่ต่ำ ที่ ต่ำ ต้อยยากจน วอ คือ พาหนะสำ หรับ รั การเดินทางสำ หรับ รั ผู้มี ผู้ มี ยศฐา บรรดาศักดิ์ในโบราณกาล คางคกขึ้นวอ . ขี่ช้า ช้ งจับตั๊ก ตั๊ แตน เปรีย รี บ เหมือนการลงทุน ทุ ที่ใที่ ช้ทุ ช้ น ทุ มากแต่ได้ ผลตอบแทนน้อยนิด ช้า ช้ งเป็นสัตว์ตัวใหญ่หากต้องขี่ ช้า ช้ งเพื่อไล่จับตั๊ก ตั๊ แตนที่ตั ที่ ตั วเล็กและ บินได้ว่องไว ย่อมเป็นการกระทำ ที่ ไม่เหมาะสมและไม่คุ้มค่า ขี่ช้างจับ จั ตั๊ก ตั๊ แตน 12 ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์ ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์
ขวานผ่าผ่ซาก หมายถึง คนที่ ชอบพูดจางโผงผางตรงเกินไปไม่ เกรงว่าคนที่ไที่ ด้ยินได้ฟังจะรู้สึรู้ สึ ก เช่นช่ ไร และสมควรพูดไหมใน สถานการณ์ขณะนั้น ซาก หมายถึง ซากไม้แห้งที่แ ที่ ข็ง กระด้างการเอาขวานผ่าผ่ ไม้ซากจึง เป็นเรื่อ รื่ งยาก ขวานผ่า ผ่ ซาก . แกว่งเท้า ท้ หาเสี้ยน หมายถึง คนที่ช ที่ อบ หาเรื่อ รื่ งใส่ตัว เสี้ยนเป็นเศษเนื้อไม้เล็กๆมีปลาย แหลมคมเหมือนเข็มหรือ รื หนามถ้าตำ เข้าที่ใที่ ด จะเจ็บปวดและเอาออกยาก แกว่ง ว่ เท้า ท้ หาเสี้ยน 13 ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์ ที่มา: หนังสือสุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์
แบบฝึกหัดสุภาษิตไทย อะไรเอ่ย? คำ ชี้แจง : จงนำ คำ สุภาษิตที่กำ หนดให้มาเติมในช่องว่างให้ตรงกับความหมาย แกว่งว่เท้าหาเสี้ยน คางคกขึ้นวอ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน อดเปรี้ยรี้วไว้กิว้ กินหวาน ปอกกล้วยเข้าปาก ฝากปลาไว้กัว้ กับแมว หัวเดียวกระเทียมลีบ หาเลือดกับปู ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวปิด ไม้อ่อนดัดง่ายไม้แก่ดัดยาก ................................. คือ กระทำ สิ่งที่เลวร้ายความชั่วหรือความผิดใดๆก็ไม่สามารถปิดบังได้ ................................. คือ อดทนรอเพื่อจะได้สิ่งที่ดีกว่า ................................. คือ บังคับข่มขู่เอาจากผู้ไม่มีจะให้ ................................. คือ ไม่ว่าจะทำ สิ่งใดควรทำ ด้วยตนเองก่อน ................................. คือ สิ่งที่ทำ ง่ายๆไม่มีปัญหา ................................. คือ คนที่ชอบหาเรื่องใส่ตัว ................................. คือ สอนสั่ง อบรม ให้ผู้เยาว์ประพฤติดีปฏิบัติดีง่ายกว่าอบรมสั่งสอน ผู้ใหญ่ ................................. คือ คนที่เคยต่ำ ต้อยพอได้ดิบได้ดีก็ลืมตัว ................................. คือ ไม่มีใครเป็นพวกด้วยอยู่ตัวคนเดียว ................................. คือ ฝากของที่ถูกใจผู้รับฝาก ย่อมสูญเสียของที่ฝากไป 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 14
เฉลยแบบฝึกหัดสุภาษิตไทย อะไรเอ่ย? คำ ชี้แจง : จงนำ คำ สุภาษิตที่กำ หนดให้มาเติมในช่องว่างให้ตรงกับความหมาย แกว่งว่เท้าหาเสี้ยน คางคกขึ้นวอ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน อดเปรี้ยรี้วไว้กิว้ กินหวาน ปอกกล้วยเข้าปาก ฝากปลาไว้กัว้ กับแมว หัวเดียวกระเทียมลีบ หาเลือดกับปู ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวปิด ไม้อ่อนดัดง่ายไม้แก่ดัดยาก ................................. คือ กระทำ สิ่งที่เลวร้ายความชั่วหรือความผิดใดๆก็ไม่สามารถปิดบังได้ ................................. คือ อดทนรอเพื่อจะได้สิ่งที่ดีกว่า ................................. คือ บังคับข่มขู่เอาจากผู้ไม่มีจะให้ ................................. คือ ไม่ว่าจะทำ สิ่งใดควรทำ ด้วยตนเองก่อน ................................. คือ สิ่งที่ทำ ง่ายๆไม่มีปัญหา ................................. คือ คนที่ชอบหาเรื่องใส่ตัว ................................. คือ สอนสั่ง อบรม ให้ผู้เยาว์ประพฤติดีปฏิบัติดีง่ายกว่าอบรมสั่งสอน ผู้ใหญ่ ................................. คือ คนที่เคยต่ำ ต้อยพอได้ดิบได้ดีก็ลืมตัว ................................. คือ ไม่มีใครเป็นพวกด้วยอยู่ตัวคนเดียว ................................. คือ ฝากของที่ถูกใจผู้รับฝาก ย่อมสูญเสียของที่ฝากไป 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวปิด อดเปรี้ยรี้วไว้กิว้ กินหวาน หาเลือดกับปู ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน ปอกกล้วยเข้าปาก แกว่งว่เท้าหาเสี้ยน ไม้อ่อนดัดง่ายไม้แก่ดัดยาก คางคกขึ้นวอ ฝากปลาไว้กัว้ กับแมว หัวเดียวกระเทียมลีบ 15
บรรณานุกรม 16 กิจมาโนชญ์ โรจนทรัพย์.(2562). เรียนลัดอัศจรรย์วันเดียวจบภาษาไทย Sun Child. (2551). สุภาษิตไทย เรื่องแม่พลอยจันทร์.ร์กรุงเทพฯ:ซันไซล์ด. ครูลิลลี่. (พิมพ์ครั้งที่2) กรุงเทพฯ:กิจมาโนชญ์ ติวเตอร์ริ่ง จำ กัด. ติวฟรี.คอม. (ม.ป.ป.). คำ สุภาษิต 180 คำ พร้อมความหมาย. (ม.ป.ป.). สืบค้นเมื่อ Camus. (ม.ป.ป.). สำ นวน สุภาษิต คำ พังเพย คำ คม. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 15 มกราคม 2566. จาก https://www.tewfree.com/คำ สุภาษิต/. 2566. จาก https://lifestyle. campus-star.com/ knowledge/76389.html.
ประวัติผู้จัดทำ ชื่อเล่น : แพม วันเดือนปีเกิด : 27 พฤศจิกายน 2545 งานอดิเรก อ่านนิยาย ประวัติการศึกษา โรงเรียนอนุบาลศักดิ์ประทุม โรงเรียนบ้านหินกอง โรงเรียนสตรีชัยภูมิ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ระดับชั้นปฐมวัยปีที่ 1-3 ระดับชั้นประถมศึกษาปี่ที่ 1-6 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 ที่อยู่ 102 หมุ่6 ตำ บลห้วยบง อำ เภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ รหัสไปรษณีย์ 36000 นางสาวรัต รั นากร ฉลองธรรม อายุ : 20 ปี เพศ : หญิง สัญชาติ : ไทย เชื้อชาติ : ไทย ศาสนา : พุทธ รหัสนักศึกษา : 64040101122 ชั้นปี : 2 คณะ : ครุศาสตร์ สาขา : วิชาภาษาไทย สถานศึกษา : มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ระดับอุดมศึกษา ช่องทางติดต่อ Rattanakorn Chalongtham [email protected] 0986271992 ฟังเพลง ดูหนัง คติประจำ ใจ " ทำ ทุกวันให้มีความสุข " 17
ขอบคุณคุ ค่ะ ค่ ขอบคุณคุ ค่ะ ค่