สงครามเยน ็ Cold War (ค.ศ. 1945-1991) สมาชกิม.6/1 นางสาวภัทรฤทยัสขุเจรญิเลขท ี 13 นางสาวกีรติแก ้ วชฎา เลขท2ี 0 นางสาวธัญญานชุนอ ้ ยเลิศ เลขท2ี 1 นางสาวรญัชดิา ยากับ เลขท2ี 4 นางสาวศลิษฏ ์ ษา บรรหาร เลขท ี 36
สงครามเยน ็ หมายถ ึ ง การต ่ อสู้ ระหวา ่ งประเทศต ่ อประเทศดว ้ ยวธิก ี าร ต ่ าง ๆ ยกเวน ้ การท ํ าสงครามกันโดย เปด เผย แต ่ใชว ้ ธิแ ี ขง ่ ขนักันทางก ํ าลัง อาว ุ ธ ก ํ าลังทางเศรษฐกิจแทน เพ อ ื ขดั ขวางการขยายอ ํ านาจของกันและกัน ซ ง ึ เปน ความขดัแยง ้ ของอ ุ ดมการณ์ ทาง การเมอ ื งระหวา ่ ง สหรฐัอเมรกิา ผนํ ู้ าฝ ายประชาธปิ ไตย สหภาพโซเวย ี ต ผนํ ู้ าฝ ายคอมมนิ ิสต์ ในป ค.ศ. ๑๙๔๕ - ๑๙๙๑ ความหมาย
อ ุ ดมการณ ์ ทางการเม ื อง ÿĀภาพโซเว ี ยต ÿĀร ั ฐอเมริกา ถืออุดมการณมารกซีสต ปกครองแบบเผด็จการ รัฐเปนเจาของปจจัยการผลิต รัฐเขาควบคุมการดําเนินชีวิต ตามหลักสังคมนิยม ยึกหลักเสรีประชาธิปไตย การเมืองบบเสรีนิยม มีการเลือกต ั้ ง มีพรรคการเมืองหลายพรรค ระบบเศรษฐกิจทุนนิยม
สาเหต ุ 1. เกิดจากความขัดแย้งด้านอุดมการณ์เม ือสหภาพ โซเวียตนําลัทธิคอมมิวนิสต์มาใช้บริหารประเทศ ทําให้เกิด ความหวาดระแวงในเวทีการเมืองระหว่างประเทศ 2. เกิดจากความขัดแย้งผลประโยชน์ของชาติสหภาพ โซเวียตเน้นความมั นคงปลอดภัย ซ ึ งทิศตะวันตกเปน จุดอ่อน ถูกศัตรูบุกรุกได้ง่าย สหภาพโซเวียตจึงดําเนินปกครองแบบ คอมมิวนิสต์ในประเทศยุโรปตะวันออก ซ ึ งมีฐานะเปน ประเทศ บริวารส่วนความขัดแย้งในด้านเศรษฐกิจ เน ืองจาก สหรัฐอเมริกาหลังสงครามโลกครั งท ี2 เปน ประเทศเจ้าหน ี ทุนนิยมท ีร ํ า รวยท ีสุด หากปล่อยให้ลัทธิคอมมิวนิสต์ขยายตัว จะทําให้สหรัฐอเมริกาต้องสูญเสียหน ีสิน แหล่ง ทรัพยากรธรรมชาติและเกียรติภูมิของชาติ 3. เกิดจากช่องว่างแห่งอํานาจทางการเมือง เน ืองจาก เกิดการเปล ียนแปลงอํานาจทางการเมืองระหว่างประเทศ
Joseph Stalin ผูนําเผด ็ จการÿĀภาพโซเüียต มีนโยบายกüาดล าง และคüบคุมการเมืองภายในประเทýอย างเข มงüด ความข ั ดแย ้ ง ของผู้นําชาต ิ มหาอํานาจ Harry S. Truman ประธานาธิปดีÿĀรัฐอเมริกา ช üงÿงครามโลกคร ั้ งท ี่ 2 มีนโยบายต างประเทýท ี่ ก าüĀน า ต อต านโซเüียต ประกาýใช Marshall Plan Winston Churchill นายกรัฐมนตรีอังกฤþ ต อต านÿĀภาพโซเüียต แผ ขยายอิทธิพลในยุคยุโรปตะüันออก
2.1 การเผยแพรแ ่ ละการโฆษณาชวนเช อื ปลกูฝ ง แนวคิด และชกัจูงใหเ ้ กิดความเช อื 2.2 การแขง ่ ขนัทางการทหาร สรา ้ งและพฒันาอาวุธ แบบใหม ่ เพมิ กําลังทหารใหแ ้ ขง ็ แกรง ่ สะสมอาวุธรา ้ ยแรง ไวใ้ นครอบครองใหม ้ ากท ี สดุ 2.3 การใหค ้ วามชว ่ ยเหลือทางเศรษฐกิจ แขง ่ ขนักันให ้ ความชว ่ ยเหลือทางเศรษฐกิจแก ่ มติรประเทศของตน โดย วธิบีรจิาคเงินให ้ใหก ้ ้ ยูมืเงิน รว ่ มลงทนุใหค ้ วามชว ่ ยเหลือ ทางเทคนคิ ใหเ ้ งินทนุการศึกษา แลกเปล ี ยนทาง วฒันธรรม ใหส ้ ทิธพิเิศษทางการค ้ าโดยหวงัวา ่ จะทําใหต ้ น ไดพ ้ รรคพวกมากข นึ 2.4 นโยบายทางการทตูทัง สองฝ ายต ่ างพยายามใช ้ นโยบายทางการทตูเปน เคร อืงมอืเพ อืสรา ้ งอิทธพิล เหนอืประเทศอ ืน 2.5 การแขง ่ ขนัทางวทิยาการและเทคโนโลยี พยายามแสดงออกถึงผลงานความสาํเรจ ็ ก ้ าวหนา ้ ของตน ว ิ ธ ี การท ี ใช ้
จ ุ ดเร ิ มต ้ น สงครามเยน ็ มชีนวนเหตมุาจากสหภาพโซเวยีตขยาย อิทธพิลลัทธคิอมมวินสิต์เขา ้ไปยงัเขตยุโรปตะวนัออก และยงั ต ้ องการคมุเสน ้ ทางการเดนิเรอืจงึสง ่ กองทัพเขา ้ รกุรานรฐั ในอารกัขาของอังกฤษ อังกฤษจงึขอความชว ่ ยเหลือไปยงั สหรฐัอเมรกิา ประธานาธบิดทีรแูมนจงึไดอ ้ อกประกาศหลัก การทรแูมน โดยจะใหค ้ วามชว ่ ยเหลือทัง ทางการเงินและการ ทหาร สหภาพโซเวยีตไมพ ่ อใจและตอบโต ้ ดว ้ ยการเรยีกรอ ้ ง ใหป้ ระเทศคอมมวินสิต์ทัว โลกรว ่ มมอืกันต ่ อต ้ านการขยาย อิทธพิลของจกัรวรรดอิเมรกิาและพนัธมติร
จ ุ ดเร ิ มต ้ น สงครามเยน ็ มชีนวนเหตมุาจากสหภาพโซเวยีตขยาย อิทธพิลลัทธคิอมมวินสิต์เขา ้ไปยงัเขตยุโรปตะวนัออก และยงั ต ้ องการคมุเสน ้ ทางการเดนิเรอืจงึสง ่ กองทัพเขา ้ รกุรานรฐั ในอารกัขาของอังกฤษ อังกฤษจงึขอความชว ่ ยเหลือไปยงั สหรฐัอเมรกิา ประธานาธบิดทีรแูมนจงึไดอ ้ อกประกาศหลัก การทรแูมน โดยจะใหค ้ วามชว ่ ยเหลือทัง ทางการเงินและการ ทหาร สหภาพโซเวยีตไมพ ่ อใจและตอบโต ้ ดว ้ ยการเรยีกรอ ้ ง ใหป้ ระเทศคอมมวินสิต์ทัว โลกรว ่ มมอืกันต ่ อต ้ านการขยาย อิทธพิลของจกัรวรรดอิเมรกิาและพนัธมติร ค.ศ.1947 - 1949 เปน ระยะความตึงเครียด เน ืองจากการเผชิญหน้ากันระหว่าง อภิมหาอํานาจ แต่ ยังไม่มีการประกาศสงครามหรือใช้กําลัง เปน สมัยการ ประกาศ แผนการทรูแมน และการประกาศแผนการมาร์ แชลล์เพ ือฟ น ฟูบูรณะยุโรป อีกด้านหน ึ งก ็ เปน การขยาย อิทธิพลของสหภาพโซเวียตในยุโรปตะวันออก และการ แบ่งแยกเยอรมนีออกเปน 2 ประเทศ เปน ต้น ค.ศ.1950 – 1960 เปน ระยะท ีสาธารณรัฐประชาชน จีนได้เข้ามามีบทบาทในวงการเมือง ระหว่างประเทศ เกิด วิกฤตการณ์หลายอย่าง เช่น ในสงครามเกาหลี สงครามเวียดนาม และการรุกราน ทิเบตของจีน เปน ต้น ทศวรรษท ี1960 เปน ระยะการอยู่ร่วมกันโดยสันติ คือ การสร้างความสัมพันธ์แบบไม่เผชิญหน้า ซ ึ งเปน นโยบายของ นิกิตา ครุสชอฟผู้นําของสหภาพโซเวียต และเกิดความคิดแตกแยกระหว่างสหภาพโซเวียตกับ สาธารณรัฐประชาชนจีน ระยะท ี 1 ความต ึ งเคร ี ยด
จากการแข่งขันทุกรูปแบบและวิกฤตการณ์ท ีเกือบ ลุกลามกลายเปน สงครามนิวเคลียร์ในป ค.ศ. 1969-1974 ก ็ เข้าสู่ช่วงผ่อนคลายความตึงเครียด เกิดการจับเข่าพูดคุย กันระหว่างสองผู้นําคือ ริชาร์ด นิกสัน และลีโอนิด เบรซเนฟ เพ ือลดความตึงเครียดทางการทหารและการแข่งขันทางการ ทูต การเจรจาครั งน ีทําให้สถานการณ์ผ่อนคลายลงและนํา ไปสู่ ‘การเจรจาจํากัดอาวุธทางยุทธศาสตร์เพ ือลดและ จํากัดปริมาณอาวุธสงครามท ีทั งสองประเทศครอบครอง โดยเฉพาะอย่างยิ ง ‘อาวุธนิวเคลียร์’ เกิดเปน สนธิสัญญา สองฉบับ ได้แก่ SALT I: ป ค.ศ. 1974 ในสมัยของลีโอนิด เบรซเนฟ และเจอรัลด์ฟอร์ด SALT II: ป ค.ศ. 1979 ในสมัยของลีโอนิด เบรซเนฟ และจิมมีคาร์เตอร์ ระยะท ี 2 คลายความต ึ งเคร ี ยด
สงครามกลางเมอืงกรซี (ค.ศ. 1946-1949) สงครามเกาหลี (ค.ศ. 1950-1953) สงครามเวยีดนาม (ค.ศ. 1957-1975) ความขดัแยง ้ ระหวา ่ งอาหรบั-อิสราเอล สงครามหกวนั (ค.ศ. 1967) สงครามล ้ างผลาญ (ค.ศ. 1967-1970) สงครามยมคิปปูร (์ค.ศ. 1973) สงครามโซเวยีต–อัฟกานิสถาน (ค.ศ. 1979-1989) คือสงครามท ี เปน ผลมาจากสงครามเยน ็ เน อืงจากมหาอ ํ านาจไมส ่ ามารถสงครามกันเองได ้ เพราะเกรงวา ่ จะเกิดสงครามนวิเคลียรจ์งึได ้ ใหก ้ ารการสนบัสนน ุ ประเทศพนัธมติรท ี ตนมอี ิทธิ อย ู ใ่ นการท ํ าสงครามโดยการสนบัสนน ุ ทางดา ้ น การเงิน การทหาร และอาว ุ ธ สงครามตัวแทน ไดแ ้ ก ่ สงครามต ั วแทน
Glasnost: การเปด กว้าง เป ดประเทศ ยอมรับและทําการ ค้าขายกับประเทศเสรีประชาธิปไตยมากข ึ น Perestroika: การปรับโครงสร้าง ปรับโครงสร้างเชิง เศรษฐกิจ (ตอนมิคาอิลข ึ นเปน ผู้นํา เศรษฐกิจของสหภาพ โซเวียตกตํา ) เพ ือให้เศรษฐกิจกลับมาดี การเจรจาและสนธิสัญญาทําให้สถานการณ์สงบลงได้ระยะ หน ึ งก่อนท ีจะกลับมาตึงเครียดอีกครั งในช่วงหลัง จากนั น สงครามเย ็ นก ็ สิ นสุดลงเม ือมิคาอิล กอบราชอฟ ผู้นําสหภาพ โซเวียต เริ มดําเนินนโยบายสองนโยบายหลัก คือ 1. 2. การดําเนินนโยบายการค้าและพูดคุยกับประเทศเสรี ประชาธิปไตยมากข ึ น ทําให้การปกครองท ีเข้มงวดและตึงเครียด ภายใต้ระบอบคอมมิวนิสต์เริ มผ่อนคลายลง ประชาชนจึงมีอิสระ และไดส้ ัมผัสกับโลกเสรีมากข ึ น สงครามเย ็ นสิ นสุดอย่างเป นทางการเม ือกําแพงเบอร์ลินเริ มถูก ทุบทําลายลง ในวันท ี9 พฤศจิกายน ค.ศ. 1989 และนําไปสู่การ แยกตัวเปน เอกราชของประเทศต่างๆ ในเวลาต่อมา ระยะท ี 3 การส ิ้ นส ุ ดสงครามเย ็ น
ระบอบคอมมวินสิต์ท ี เรมิ เปราะบางสง ่ ผลใหส ้ หภาพโซเวยีตล ่ ม สลายลงในป ค.ศ. 1991 โดยแตกออกเปน ประเทศใหมก ่ วา ่ 15 ประเทศ หลายประเทศในยุโรปตะวนัออกเปล ี ยนระบอบการปกครองจากระบอบ สงัคมนยิมคอมมวินสิต์มาเปน ประชาธปิ ไตย สงครามตัวแทนทําให ้ หลายประเทศในอินโดจนี ประสบป ญหาเศรษฐกิจ และเกิดความ แตกแยกภายในชาติเชน ่ ประเทศเกาหลีท ี ยงัแยกเปน เกาหลีเหนอืและ เกาหลีใต ้ จนถึงป จจุบนั และท ้ ายท ี สดุสหรฐัอเมรกิากลายมาเปน ผนู้ าํเพยีงหน งึเดยีวของโลก แต ่ ก ็ในชว ่ งเวลาหน งึเท ่ านนั เพราะเม อื โลกเขา ้ สศู่ ตวรรษท ี 21 ฐานการ ผลิตใหญข ่ องโลกอยา ่ งประเทศจนีก ็ ข นึมาเปน ค ่ แูขง ่ ทางเศรษฐกิจคน สาํคัญของสหรฐัอเมรกิา จากสงครามท ี สรู้ บกันดว ้ ยอํานาจ แนวคิด และจติวทิยา มรดกท ี สงครามเยน ็ ทิ งไวค ้ ือความเสยีหายจากสงครามตัวแทน ความแตกแยก ทางแนวคิดของผคู้ นในแต ่ ละประเทศชาติขอ ้ ดเีพยีงหน งึเดยีวคือการท ี เทคโนโลยตี ่ าง ๆ ท ี มนษุยส์รรค์สรา ้ งข นึ ในชว ่ งนไี ดก ้ ลายมาเปน สว ่ น หน งึในชวีติ ประจาํวนัของพวกเราและทําใหม ้ นษุยชาติพฒันาต ่ อไป ผลกระทบของสงครามเย ็ น
ก ํ าแพงเบอรล ์ น ิ
ชาวเยอรมน ั จา ํ นวนมากออกมารวมต ั ว ก ั นหลง ั การลม ่ สลายของก ํ าแพง เบอรล ์ นิ
การแขง ่ ขน ั ด ้ านอาว ุ ธสงคราม
การเจรจาจา ํ ก ั ดอาว ุ ธทาง ย ุ ทธศาสตร ์
นก ั บนิก ํ าลง ั ลา ํ เลย ี งนมขน ึ เคร อ ื งบนิ ท ี สง ่ ไปชว ่ ยเหลอ ื ชาวเบอรล ์ นิ ตะวน ั ตกในชว ่ งป ดล ้ อมเบอรล ์ นิ
สงครามเยน ็
สงครามเยน ็
สงครามเยน ็
ประธานาธบิดีแห ่ งสหรฐัอเมรกิา ลงนามแผนมารแ ์ ชลล ์ ท ี เสนอโดย จอรจ ์ มารแ ์ ชลล ์ รฐัมนตรวีา ่ การกระทรวง การต ่ างประเทศของสหรฐัอเมรกิา เพ อืฟ น ฟูเศรษฐกิจ 16 ประเทศในยุโรป หลงัสงครามโลกครงั ท ี สอง
รถไฟติดไอพ ่ นของโซเวย ี ต จากยานพาหนะส ุ ดล า ํ ในย ุ คสงครามเย ็ น สู่เศษเหล ็ กสนิม
การป ดล ้ อมกร ุ งเบอรล ์ น ิ
โจเซฟ สตาลน ิ ผ ้ น ู า ํ สหภาพโซเวย ี ต