หน่วยที่ 6การเปรียบเทียบการแสดงนาฏศิลป์ในโอกาสต่างๆ

การแสดงชุดอวยพรในวาระสาคญั

การอวยพรในโอกาสต่างๆ เนื้อร้องมกั จะเป็ นการอวยพรให้เกิดความสุข ความเบิกบาน
สมหวังในส่ิ งท่ีต้องการหรืออาจจะมีการอัญเชิ ญส่ิ งศักด์ิ สิ ทธ์ิ มาอานวยพรให้
ส่วนการแต่งกายนัน้ จะแต่งตามความเหมาะสมของทานองเพลงและเนื้อรอ้ ง

ฟ้ อนอวยพร เป็ นเพลงท่ีใช้ในการอวยพร
ในโอกาสทวั่ ๆ ไป เพลงที่ใช้เป็ นเพลงสาเนียงลาว
การแต่งกายจะแต่งแบบฟ้ อน

การแสดงชุดอวยพรในวาระสาคญั นิราศภยั ไกลทกุ ขท์ กุ สิ่งสรรพ์
ชมระบาราฟ้ อนให้เบิกบานเอย
ขอให้ท่านท่ีมาจงผาสกุ เกษมสนั ตท์ กุ ทิวาราตรกี าล
(สรอ้ ย) ช่อมะลิซ้อน วนั รงุ่ พรงุ่ นี้มาเยือนใหมเ่ อย

ชมแต่ส่ิงชื่นตาสารพนั ต่างช่ืนบานต่างชื่นบานเกษมศรี
(สรอ้ ย) ช่อจาปี ช่มุ ช่ืนช่มุ ช่ืนเมื่อลมชาย
จงสบถว้ นมโนรส แลนา
ต่างปลืม้ ใจ ปลืม้ ใจใดจะปาน
เปรียบมาลี มาลีหอมระรนื่
กล่ินกาจายกาจายจรงุ เรา้

การแสดงชุดอวยพรในวาระสาคญั

ระบาไตรรตั น์ เป็ นเพลงท่ีใช้อวยพรทวั่ ๆ ไป เนื้อหาของเพลงเป็ นการอญั เชิญ
พระรตั นตรยั มาช่วยอานวยพรให้มีความสุข การแต่งกายยืนเครื่องพระนางหรือ
นางในกไ็ ด้

การแสดงชุดอวยพรในวาระสาคญั เกิดสรรพมงคลน้อยใหญ่

พทุ ธานุภาพนาผล ขอให้เป็นสขุ สวสั ดี
เทวาอารกั ษ์ทวั่ ไป เกิดสรรพมงคลเสริมศรี

ธรรมานุภาพนาผล ให้สขุ สวสั ดีทวั่ กนั
เทพช่วยเมตตาปรานี เกิดสรรพมงคลแม่นมนั ่
สขุ สวสั ดิสรรพท์ วั่ ไป
สงั ฆานุภาพนาผล
เทเวศรค์ ้มุ ครองป้องกนั

การแสดงทสี่ ร้างความสัมพนั ธ์

การแสดงในโอกาสต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง ลีลาท่าราจะแสดงถึงความผสมผสาน
ระหว่างไทยกบั ประเทศที่กล่าวถึงการแต่งกาย จะแต่งเป็น ๒ ฝ่ าย คือ ไทย และประเทศเพื่อนบ้าน

ระบามิตรสมั พนั ธม์ นั่ ใจไทย-เกาหลี
ระบาชุดนี้เป็ นการแสดงท่ีแสดงถึงความสมั พนั ธ์อนั ดีของไทยและเกาหลี มีลีลาท่ารา
ผสมผสานระหว่างไทยกบั เกาหลี การแต่งกายหญิงไทยแต่งชุดไทย หญิงเกาหลีแต่งชุดเกาหลี

การแสดงทส่ี ร้างความสัมพนั ธ์ เคยรกั ใครใ่ จสมั พนั ธ์

มิตรไมตรีเราเกาหลีไทย แต่ปางบรรพม์ นั่ ไมตรี
เป็นมิตรแท้ไมม่ ีแปรผนั
รกั เราดารงคงมนั่ ส่สู มั พนั ธก์ นั สองน้องพ่ี
แดนแสนห่างแต่ทางสรา้ งไมตรี จะทวีเป็นนิรนั ดร์
เราสองชาติสองมาดม่งุ ฤดี
เกาหลีไทยไมตรีมีสมั พนั ธ์ สามคั คีสองรวมรว่ มชีวนั
สายสมั พนั ธม์ นั่ ผกู ชวั่ ลกู หลาน มนั่ จิตใจไมตรีเกาหลีไทย
สามคั คีไมตรีเกาหลีไทย ปณิธานเนาวม์ นั่ ไม่หวนั่ ไหว
จะเกริกไกรผกู มิตรนิจนิรนั ดร์

การราฉุยฉาย

การราฉุยฉาย เป็ นการราที่ตัวละครเกิดความภูมิใจท่ีสามารถแปลงกายหรือ
แต่งกายได้งดงาม การราฉุยฉายจะประกอบด้วยเพลงรวั ร้องเพลงฉุยฉายและเพลงแม่ศรี
แล้วจบด้วยเพลงเรว็ –ลา ดงั นี้

ฉุยฉายพราหมณ์
ราฉุยฉายพราหมณ์ เป็ นการร่ายราของตัวพระจากบทพระราชนิ พนธ์เบิกโรง
ดึกดาบรรพ์ เรื่อง พระคเณศเสียงาในพระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกล้าเจ้าอยู่หวั ลีลาท่ารา
เช่ือกนั ว่าเป็ นผลงาน ของพระยานัฏกานุรกั ษ์ (ทองดี สุวรรณภารต) แต่รปู แบบท่ารา
ในปัจจบุ นั ใช้แบบกรมศิลปากร

การราฉุยฉาย

ฉุยฉายเอย ร้องฉุยฉาย ช่างงามขาช่างราโยกย้าย

สะเอวแสนอ่อนอรชรช่วงกาย วิจิตรยิ่งลายที่คนประดิษฐ์
สองเนตรคมขาแสนดามนั ขลบั ชม้อยเนตรจบั ยิ่งสวยสดุ พิศ
สดุ สวยเอย ย่ิงพิศยิ่งเพลินเชิญให้งงงวย
งามหตั ถง์ ามกรช่างอ่อนระทวย ช่างนาดช่างนวยสวยยวั่ นัยนา
ทงั้ หตั ถท์ งั้ กรกฟ็ ้อนถกู แบบ ดยู ลดแู ยบสวยยิ่งเทวา
ร้องแมศ่ รี
น่าชมเอยน่าชมเจ้าพราหมณ์ ดทู วั่ ตวั งามไม่ทรามจนนิด
ดผู ดุ ดผู อ่ งเหมือนทองทาติด ยิ่งเพ่งยิ่งพิศย่ิงคิดชมเอย
น่ารกั เอยน่ารกั ดรณุ เหมอื นแรกจะร่นุ จะรเู้ ดียงสา
เจ้ายิ้มเจ้าแย้มแก้มเหมือนมาลา จ่อจิตติดตาเสียจริงเจ้าเอย

การราฉุยฉาย

ระบาโบราณคดี

ระบาโบราณคดี เป็ นระบาท่ีกรมศิลปากรได้ประดิษฐ์จากหลกั ฐานภาพปัน้ และ
ภาพจาหลกั มีอยู่ ๕ ชดุ ด้วยกนั คือ

๑. ระบาทวารวดี
๒. ระบาศรีวิชยั
๓. ระบาลพบรุ ี
๔. ระบาเชียงแสน
๕.ระบาสโุ ขทยั

ระบาทวารวดี

ระบาทวารวดี เป็ นระบาชุดที่ ๑ เครื่องดนตรีที่ใช้ประกอบคือ พิณ ๕ สาย จะเข้
ขล่ยุ ระนาดตดั ตะโพนมอญ ฉ่ิง ฉาบ และกรบั

ระบาศรีวชิ ัย

ระบาศรีวิชยั เป็ นระบาชุดที่ ๒ ซ่ึงอาศยั หลกั ฐานจากภาพจาหลกั ท่ีพระสถปู บุโรพทุ โธ
ในเกาะชวา

ระบาลพบุรี

ระบาลพบุรี เป็ นระบาชุดที่ ๓ ที่สร้างขึ้นตามภาพจาหลกั จากโบราณวัตถแุ ละ
โบราณสถานสมยั ลพบรุ ี อยรู่ ะหว่างพทุ ธศตวรรษที่ ๑๖–๑๙

ระบาเชียงแสน

ระบาเชียงแสน เป็นระบาชดุ ท่ี ๔ สรา้ งขนึ้ ตามเอกสารและศิลาจารกึ สมยั เชียงแสน
เมือ่ ประมาณพทุ ธศตวรรษท่ี ๑๘-๒๑ มีลีลาท่าราไปทางฟ้อนของภาคเหนือ

ระบาสุโขทยั

ระบาสุโขทัย เป็ นระบาชุดที่ ๕ ที่ประดิษฐ์ขึ้นจากศิลปกรรม และหลกั ฐานอื่น
ในยคุ สโุ ขทยั ระหว่างพทุ ธศตวรรษท่ี ๑๙-๒๐

หน่วยก่อน สารบญั หน่วยต่อไป