การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช

การตอบสนอง
ต่อสิ่งเร้าของพืช

นางสาวศิริวัลย์ หยิกยี่
รหัสนักศึกษา 6204006172
มหาวิทยาลัยรามคำแหง คณะศึกษาศาสตร์

คณะวิทยาศาสตร์ทั่วไป

การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช




สิ่งมีชีวิตต่าง ๆ มีรูปแบบการตอบสนองต่อสิ่งเร้าแตกต่างกันสำหรับสัตว์จะตอบ
สนองโดยการเคลื่อนที่หรือเคลื่อนไหว เนื่องจากมีระบบประสาททำหน้าที่ควบคุมการตอบ
สนองเหล่านั้น แต่สำหรับพืชที่ไม่มีระบบประสาทจะมีการตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่แตกต่าง
ออกไปและเป็นผลทำให้พืชมีการเจริญเติบโตด้วย

การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืชจะเกี่ยวข้องกับการสื่อสารระหว่างเซลล์ ประกอบ
ด้วย 3 ส่วน ดังนี้

1. การรับสัญญาณ (reception) 2.การส่งสัญญาณ(signal transduction)
พืชหรือส่วนของพืชรับสัญญาณ การ พืชส่งสัญญาณที่ได้รับไปยังเชลล์ในส่วน
เปลี่ยนแปลงของปัจจัย ภายในหรือ ของพืชทีตอบสนองต่อปัจจัยที่มากระตุ้น
ภายนอกที่มากระตุ้น เช่น การรับแสง เช่น การส่งสัญญาณโดยฮอร์โมนพืช
ของพืช

3. การตอบสนอง(response)
การเปลี่ยนแปลงของพืชที่ทำให้
เกิดการตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่มา
กระตุ้น เช่น การหันเข้าหาแดง
ของดอกทานตะวัน

https://www.google.com/imgres?imgurl=https%3A%2F%2Fwww.scg.com%2Fesg%2Fwp-content%2Fuploads%2F2022%2F03%2Fshutterstock

การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช

การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืชทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาของพืช
และส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืช โดยแสดงออกในลักษณะการเคลื่อนไหว
แบ่งออกเป็น 2 รูปแบบ ดังนี้

3.1 ทรอปิกมูฟเมนต์
ทรอปิกมูฟเมนต์ (tropic movement) เป็นการเคลื่อนไหวของพืชที่
มีทิศทางสัมพันธ์กับ สิ่งเร้าภายนอก ซึ่งอาจเบนเข้าหาหรือเบนออกจากสิ่งเร้า
การเคลื่อนไหวของพืชลักษณะนี้ เช่น

1.การเคลื่อนไหวที่ตอบสนองต่อ https://www.google.com/imgres?imgurl=https%3A%2F%2Fs-media-cache-
แสง(phototropism) เป็นการตอบ
สนองของพืช โดยการเจริญเข้าหาหรือ
หนีจากแสง เช่น การโค้งลำต้นเข้าหา
แสงของพืช การหันเข้าหาแสงของดอก
ทานตะวัน การเจริญหนีแสงของปลาย
รากพืช

https://www.google.com/imgres?imgurl=https%3A%2F%2Fmedia.istockphoto.com%2Fid%2F119464331%2Fes%2Ffoto%2F%25C3%25A1rbol-y-

การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช

2.การเคลื่อนไหวที่ตอบสนองต่อการสัมผัสสิ่งเร้า (thigmotropism)
เป็นการ ตอบสนองของพืชบางชนิดโดยมีการสัมผัสเป็นสิ่งเร้าทำให้เกิดการ
เคลื่อนไหวของพืช เช่น การเกี่ยวพันของมือเกาะของตำลึง กะทกรก แตงกวา

https://www.google.com/imgres? https://www.google.com/imgres?imgurl=https%3A%2F%2Fupload.wikime
imgurl=https%3A%2F%2Fwwwuptome.files.wordpress.com%2F2014%2F02%2Fimag
es1.

https://www.google.com/imgres? 3.การเคลื่อนไหวที่ตอบสนองต่อแรงโน้ม
imgurl=https%3A%2F%2Fwww.shutterstock.com%2Fimage-illustration%2Ftree- ถ่วงของโลก (geotropism) เป็นการตอบสนอง


ของพืชโดยการเจริญเข้าหาหรือหนีจากแรงโน้ม

ถ่วงของโลก เช่น การเจริญของราก พืชเข้าหา
แรงโน้มถ่วงของโลกเพื่อรับน้ำและแร่ธาตุจากดิน
การเจริญของยอดต้านแรงโน้มถ่วงของโลกเพื่อชู
ใบรับแสง เป็นต้น ซึ่งการเคลื่อนไหวของพืช
ลักษณะนี้ ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืช

การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช

4.การเคลื่อนไหวที่ตอบสนองต่อสารเคมี
(chemo- tropism) เป็นการตอบสนองของพืช
โดยการเจริญเข้าหาหรือหนีจากสารเคมี เช่น การ
งอกของหลอดเรณูไปยังรังไข่ของพืชเพื่อการ
ปฏิสนธิ ซึ่งมีสารเคมีจากรังไข่เป็นสิ่งเร้า เป็นต้น

https://www.google.com/imgres?
imgurl=https%3A%2F%2Fstatic.trueplookpanya.com%2Ftppy%2Fmember
%2Fm_612500_615000%2F61

5.การเคลื่อนไหวที่ตอบสนองต่อน้ำ
(hydrotropism) เป็นการตอบสนองของพืช
โดย เจริญเข้าหาหรือหนีจากน้ำ เช่น การ
เจริญของรากพืชเข้าหาน้ำหรือความชื้น เพื่อ
ดูดซึมน้ำเข้าสู่ ลำต้น เป็นต้น

https://www.google.com/imgres?
imgurl=https%3A%2F%2Fstatic.trueplookpanya.com%2Ftppy%2Fmember%2Fm_55

การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช

3.2 แนสติกมูฟเมนต์

แนสติกมูฟเมนต์ (nastic movement) เป็นการเคลื่อนไหวของพืชที่

ตอบสนองแบบไม่มีทิศทางที่แน่นอนสัมพันธ์กับสิ่งเร้า ซึ่งเกิดจากการ

เปลี่ยนแปลงปริมาณน้ำในเซลล์ การเปลี่ยนแปลง แรงดันเต่งภายในเซลล์

หรือการเจริญเติบโตของส่วนต่าง ๆ ไม่เท่ากัน การเคลื่อนไหวของพืชลักษณะ

นี้ เช่น

- การเปลี่ยนแปลงรูปร่างใบเพื่อจับ
แมลงของต้นกาบหอยแครง ซึ่งเมื่อมี
แมลงมาสัมผัส ใบที่มีลักษณะเป็นก
ระเปาะจะหุบทันที

https://www.google.com/imgres?
imgurl=https%3A%2F%2Fcu.lnwfile.com%2F_%2Fcu%2F_raw%2Fjd%2Fvw%2Fup.jpg&i
mgrefurl=http%3A%2F%2Fw

https://www.google.com/imgres?
imgurl=https%3A%2F%2Fwww.matichon.co.th%2Fwp-

การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช

- การบานของดอกบัวในเวลากลางวัน และหุบในเวลากลางคืน

https://www.google.com/imgres?imgurl=http%3A%2F%2F3.bp.blogspot.c https://www.google.com/imgres?
imgurl=http%3A%2F%2Fimages.thaiza.com%2F37%2F37

- การหุบใบของต้นไมยราบอย่าง
รวดเร็วเมื่อถูกสัมผัส

https://www.google.com/imgres?imgurl=https%3A%2F%2Fapotis4stis5.com%2Fsites%2Fdefault