แบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง เศษส่วนชวนสนุกเล่ม 3

แบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง เศษส่วนชวนสนุก ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เศษส่วนที่เท่าก ันและเศษส่วนอย่างต่ำ เล่มที่ 3

แบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง เศษส่วนชวนสนุก กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่5 เล่มที่ 3 เศษส่วนที่เท่ากันและเศษส่วนอย่างต่ำ นางสาวนวรัตน์ อ่อนพันธ์ ครู วิทยฐานะครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนเทศบาล 2 วัดปราสาททอง กองการศึกษา เทศบาลเมืองสุพรรณบุรี

แบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์เรื่อง เศษส่วนชวนสนุก สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เล่ม 3 เศษส่วนที่เท่ากันและเศษส่วนอย่างต่ำ จัดทำขึ้นตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 แบ่งออกเป็น 4 เล่ม คือ เล่มที่ 1 ความหมายและชนิดของเศษส่วน เล่มที่ 2 เศษส่วนในรูปต่าง ๆ เล่มที่ 3 เศษส่วนที่เท่ากันและเศษส่วนอย่างต่ำ เล่มที่ 4 การเปรียบเทียบและเรียงลำดับเศษส่วน แบบฝึกทักษะทุกเล่มจะประกอบด้วย แนวคิดที่เป็นเนื้อหาสาระของบทเรียน ตัวอย่าง ข้อคิดสำคัญ แบบฝึกทักษะ และแบบทดสอบพร้อมเฉลย จัดทำขึ้นเพื่อช่วยพัฒนาการเรียน การสอน ฝึกทักษะการคิดของนักเรียนให้มีระบบและเป็นลำดับขั้นตอน มุ่งเน้นให้นักเรียนฝึกฝน จนชำนาญและเข้าใจในเนื้อหา โดยมีครูเป็นผู้จัดกิจกรรมการเรียนรู้และให้นักเรียนได้มีเวลาฝึก ทักษะโดยใช้แบบฝึกทักษะนี้ร่วมด้วย ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่า แบบฝึกทักษะเล่มนี้จะเป็นแบบฝึกทักษะทางคณิตศาสตร์ ที่พัฒนาจนมีคุณภาพเหมาะสมสำหรับนักเรียน และเป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนการสอน ของครู ขอขอบคุณผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญทุกท่าน ตลอดจนบุคคลที่เกี่ยวข้องที่ให้คำปรึกษา แนะนำ ทำให้แบบฝึกทักษะชุดนี้เสร็จสมบูรณ์ด้วยดี นวรัตน์ อ่อนพันธ์

หน้า คำนำ สารบัญ คำชี้แจงในการใช้แบบฝึกทักษะ 1 จุดประสงค์การเรียนรู้ 2 แบบทดสอบก่อนเรียน 3 เศษส่วนที่เท่ากัน 5 แบบฝึกทักษะที่ 25 7 แบบฝึกทักษะที่ 26 8 แบบฝึกทักษะที่ 27 9 การหาเศษส่วนที่เท่ากับเศษส่วนที่กำหนดให้ 10 แบบฝึกทักษะที่ 28 12 แบบฝึกทักษะที่ 29 13 แบบฝึกทักษะที่ 30 14 การหาเศษส่วนที่เท่ากับเศษส่วนที่กำหนดให้ 15 แบบฝึกทักษะที่ 31 17 แบบฝึกทักษะที่ 32 18 แบบฝึกทักษะที่ 33 19 เศษส่วนอย่างต่ำ 20 แบบฝึกทักษะที่ 34 22 แบบฝึกทักษะที่ 35 23 แบบฝึกทักษะที่ 36 24 แบบทดสอบหลังเรียน 25 เฉลยแบบฝึกทักษะ 27 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน 39 แบบบันทึกคะแนน 40 บรรณานุกรม

1 1. ศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้ เพื่อให้ทราบว่า เมื่อเรียนแล้วนักเรียนควรแสดงพฤติกรรม อะไรได้บ้าง 2. ทำแบบทดสอบก่อนเรียน จำนวน 15 ข้อ โดยเมื่อทำเสร็จแล้วยังไม่ต้องตรวจคำตอบ 3. ศึกษาเนื้อหา และตัวอย่างให้เข้าใจก่อน แล้วจึงทำแบบฝึกทักษะด้วยความตั้งใจ 4. เมื่อทำแบบฝึกทักษะเสร็จแล้ว ให้ตรวจคำตอบด้วยตนเองจากเฉลยในเล่ม ถ้าข้อใดผิด ควรศึกษาให้เข้าใจก่อนเรียนบทเรียนถัดไป 5. เมื่อทำแบบฝึกทักษะครบทุกแบบฝึกแล้ว ให้ทำแบบทดสอบหลังเรียน จำนวน 15 ข้อ 6. ตรวจแบบทดสอบก่อนและหลังเรียน เปรียบเทียบพัฒนาการการเรียนรู้ของตนเอง และบันทึกคะแนนลงในตารางบันทึกผลท้ายเล่ม 7. นักเรียนควรได้คะแนนจากการทำแบบทดสอบหลังเรียน 12 - 15 คะแนน ถ้าได้น้อยกว่า 12 คะแนน นักเรียนต้องกลับไปศึกษาเนื้อหาใหม่อีกครั้ง 8. นักเรียนต้องซื่อสัตย์ต่อตนเอง ไม่เปิดดูเฉลยก่อน นักเรียนปฏิบัติดังนี้

2 เมื่อนักเรียนได้ศึกษาและทำแบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์ เรื่องเศษส่วนชวนสนุก เล่ม 3 เศษส่วนที่เท่ากันและเศษส่วนอย่างต่ำแล้ว นักเรียนควรจะสามารถแสดงพฤติกรรม ดังต่อไปนี้ได้ 1. เมื่อกำหนดเศษส่วนให้ สามารถเขียนให้เป็นเศษส่วนที่เท่ากับเศษส่วนเดิม โดยมีตัวส่วน ตามที่กำหนดให้ 2. เมื่อกำหนดเศษส่วนให้ สามารถทำเป็นเศษส่วนอย่างต่ำได้ ศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้ก่อนนะครับ

3 เรื่อง เศษส่วนที่เท่ากันและเศษส่วนอย่างต่ำ คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย X ทับตัวอักษรที่เป็นตัวเลือกที่ถูกต้องที่สุด 1) ข้อใดแสดงความหมายของส่วนที่ระบายสีของรูป ได้ถูกต้อง ก. 3 2 = 12 8 ข. 4 2 = 12 4 ค. 4 3 = 12 4 ง. 3 2 < 12 8 4) 6 5 = 6 2 5 2 = 36 30 จะต้องเติมเศษส่วนใดลงใน จึงจะถูกต้อง ก. 3 2 ข. 6 6 ค. 7 7 ง. 8 8 5) 8 7 = 72 จะต้องเติมตัวเลขใดลงใน จึงจะทำให้เศษส่วน 2 จำนวนนี้มีค่าเท่ากัน ก. 9 ข. 10 ค. 63 ง. 64 2) ข้อใดแสดงความหมายของส่วนที่ระบายสีของรูป ได้ถูกต้อง ก. 3 1 = 6 2 ข. 3 1 < 6 2 ค. 4 1 = 8 2 ง. 4 1 < 8 2 6) จากภาพที่กำหนด เมื่อเขียนเป็นเศษส่วนแล้ว ข้อใดไม่เท่ากัน ก. ข. ค. ง. 3) เศษส่วนในข้อใด มีค่าเท่ากับส่วนที่ระบายสีของรูป ที่กำหนดทุกจำนวน ก. 2 1 , 4 3 ข. 4 2 , 8 4 ค. 2 1 , 8 4 ง. ถูกทั้ง ข และ ค

4 7) 63 28 = 63 28 = 9 4 จะต้องเติมเศษส่วนใดลงใน จึงจะถูกต้อง ก. 14 14 ข. 9 9 ค. 7 7 ง. 8 7 11) ข้อใดไม่ถูกต้อง ก. 36 8 = 9 2 ข. 60 24 = 5 2 ค. 42 30 = 8 5 ง. 81 63 = 9 7 12) ข้อใดเป็นเศษส่วนอย่างต่ำ ก. 18 3 ข. 4 2 ค. 24 6 ง. 23 12 8) เศษส่วนในข้อใดเท่ากันทุกจำนวน ก. 5 1 = 9 5 = 13 9 ข. 3 2 = 8 4 = 10 6 ค. 4 3 = 12 9 = 19 18 ง. 5 4 = 10 8 = 25 20 13) ข้อใดเป็นเศษส่วนอย่างต่ำทั้งหมด ก. 2 1 , 24 13 ข. 4 3 , 28 14 ค. 20 5 , 15 14 ง. 9 7 , 85 5 9) 36 24 = 6 จะต้องเติมตัวเลขใดลงใน จึงจะทำให้เศษส่วน 2 จำนวนนี้มีค่าเท่ากัน ก. 4 ข. 5 ค. 6 ง. 144 14) 28 12 เขียนเป็นเศษส่วนอย่างต่ำได้เท่ากับข้อใด ก. 2 1 ข. 7 3 ค. 4 2 ง. 7 4 10) ข้อใดถูกต้อง ก. 13 9 = 39 27 ข. 8 7 = 27 21 ค. 7 4 = 54 24 ง. 8 5 = 18 15 15) 72 48 เขียนเป็นเศษส่วนอย่างต่ำได้เท่ากับข้อใด ก. 3 2 ข. 4 2 ค. 5 3 ง. 7 4 ทำแบบทดสอบเสร็จแล้ว ยังไม่ต้องตรวจคำตอบนะครับ

5 เศษส่วนที่มีค่าเท่ากันของสิ่งของหนึ่งสิ่ง ส่วนที่ระบายสีเขียนแทนด้วย 2 1 ส่วนที่ระบายสีเขียนแทนด้วย 4 2 ส่วนที่ระบายสีเขียนแทนด้วย 6 3 ส่วนที่ระบายสีเขียนแทนด้วย 8 4 ส่วนที่ระบายสีของทุกรูป มีพื้นที่เท่ากัน ดังนั้น 2 1 = 4 2 = 6 3 = 8 4 ต้นมีขนม 1 อัน แบ่งเป็น 2 ส่วนเท่า ๆ กัน ต้นกินขนมไป 2 1 อัน เต้ยมีขนม 1 อัน แบ่งเป็น 4 ส่วนเท่า ๆ กัน เต้ยกินขนมไป 4 2 อัน ต้นกับเต้ยกินขนมเท่ากันครับ

6 เศษส่วนที่มีค่าเท่ากันของสิ่งของเป็นกลุ่ม ระบายสี 1 กลุ่ม ใน 3 กลุ่ม ของทั้งหมด ระบายสี 3 รูป ใน 9 รูป ของทั้งหมด ระบายสี 3 1 ของทั้งหมด ระบายสี 9 3 ของทั้งหมด ดังนั้น 3 1 = 9 3 ระบายสีเท่ากันค่ะ สังเกตเส้นจำนวน มีเศษส่วนอะไรบ้างที่เท่ากัน

7 คำสั่ง จงเติมเศษส่วนลงใน ให้ถูกต้อง 1) 2 1 = 4 2 2) 3 1 = 6 2 3) 4 3 = 8 6 4) 3 2 = 9 6 5) 4 2 = 8 4 6) 2 1 = 4 2 7) 2 1 = 8 4 8) 6 4 = 12 8 9) 3 1 = 9 3 10) 5 4 = 10 8 หาคำตอบได้ไหมครับ

8 คำสั่ง จงระบายสีแสดงเศษส่วนที่เท่ากันและเติมเศษส่วนลงใน ให้ถูกต้อง ตัวอย่าง 2 1 = 4 2 1) 3 1 = 12 4 2) 8 6 = 4 3 3) 3 2 = 24 16 4) 2 1 = 4 2 5) 3 2 = 9 6 คำสั่ง จงพิจารณารูปแล้วเติมตัวเลขลงใน ให้ถูกต้อง ตัวอย่าง 8 4 = 2 1 1) 16 8 = 4 2 2) 6 6 = 3 3 3) 12 10 = 6 5 4) 8 2 = 4 1 5) 8 4 = 2 1 2 1

9 คำสั่ง จงพิจารณารูปแล้วเติมเศษส่วนที่เท่ากับเศษส่วนที่กำหนดให้ในแต่ละข้อ 6 2 9 3 12 4 8 2 12 3 4 2 6 3 8 4 10 5 12 6 10 2 8 6 12 9 6 4 9 6 12 8 12 2 10 4 ทั้งหมด 1 รูป แบ่ง 2 ส่วน แบ่ง 3 ส่วน แบ่ง 4 ส่วน แบ่ง 5 ส่วน แบ่ง 6 ส่วน แบ่ง 7 ส่วน แบ่ง 8 ส่วน แบ่ง 9 ส่วน แบ่ง 10 ส่วน แบ่ง 11 ส่วน แบ่ง 12 ส่วน 3 2 4 3 5 3 6 1 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 2 1 3 1 4 1 5 1

10 คูณดวย 4 คูณดวย 4 = 1. เมื่อตัวสวนที่กำหนดใหเปนพหุคูณของตัวสวนเดิม (หมายถึง ตัวสวนที่กำหนดใหเปนจำนวนที่ตัวสวนเดิม 1. เมื่อตัวสวนที่กำหนดใหเปนพหุคูณของตัวสวนเดิม พิจารณา 2 1 = 4 จะเห็นวา ตัวสวนใหมคือ 4 ไดจาก 2×2 ดังนั้น 2 1 = 2 2 1 2 × × = 4 2 พิจารณา 2 1 = 8 จะเห็นวา ตัวสวนใหมคือ 8 ไดจาก 2×4 ดังนั้น 2 1 = 2 4 1 4 × × = 8 4 การหาเศษสวนที่เทากับเศษสวนที่กำหนดให เมื่อตัวสวนที่กำหนดเปนพหุคูณของตัวสวนเดิม หาไดโดย นำจำนวนนับที่เทากันมาคูณทั้งตัวเศษและตัวสวน โดยจำนวนนับที่นำมาคูณนั้น เมื่อคูณตัวสวนแลวตองได ผลคูณเทากับตัวสวนที่กำหนดให คูณดวย 2 คูณดวย 2 = 2 1 4 2 2 1 8 4 หารลงตัว)

11 1 การหาเศษสวนที่เทากับเศษสวนที่กำหนดให ตัวอยาง จงเขียนเศษสวนที่เทากับ 4 3 อีก 3 จำนวน วิธีคิด 4 3 = 4 2 3 2 × × = 8 6 วิธีคิด 4 3 = 4 3 3 3 × × = 12 9 วิธีคิด 4 3 = 4 4 3 4 × × = 16 12 ดังนั้น 4 3 = 8 6 = 12 9 = 16 12 การหาเศษสวนที่เทากับเศษสวนที่กำหนดใหหาไดโดยนำจำนวนนับที่เทากันมาคูณทั้งตัวเศษและตัวสวน น้อง ๆ คิดว่ามีเศษส่วนใด อีกบ้างที่เท่ากับ 4 3 จํานวนนับที่นํามาคูณ ต้องไม่ใช่ 1 นะ ครับ เพราะจะได้เศษส่วนตัวเดิมที่โจทย์

12 คำสั่ง จงเติมตัวเลขลงใน ใหถูกตอง 4 2 = 4 2 2 2 × × = 8 4 5 3 = 5 3 3 3 × × = 15 9 7 4 = 7 5 4 5 × × = 35 20 9 3 = 9 4 3 4 × × = 36 12 6 5 = 6 7 5 7 × × = 42 35 10 7 = 10 4 7 4 × × = 40 28 11 6 = 11 5 6 5 × × = 55 30 12 9 = 12 9 9 9 × × = 108 81 12 10 = 12 7 10 7 × × = 84 70 13 11 = 13 2 11 2 × × = 26 22 20 15 = 20 3 15 3 × × = 60 45 25 50 = 25 4 50 4 × × = 100 200 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12)

13 คำสั่ง จงหาเศษสวนที่เทากับเศษสวนที่กำหนดให โดยมีตัวสวนตามที่กำหนด คำสั่ง จงเติมตัวเลขลงใน ใหถูกตอง 1) 4 1 = 16 2) 8 7 = 72 3) 12 9 = 132 4) 15 14 = 30 5) 30 25 = 120 6) 50 4 = 100 ตัวอยาง 3 2 = 12 วิธีทำ 3 2 = 3 4 2 4 × × = 12 8 ตอบ 3 2 = 12 8 1) 9 5 = 81 วิธีทำ 9 5 = 9 9 5 9 × × = 81 45 ตอบ 9 5 = 81 45 2) 7 10 = 84 วิธีทำ 7 10 = 7 12 10 12 × × = 84 120 ตอบ 7 10 = 84 120 3) 23 17 = 69 วิธีทำ 23 17 = 23 3 17 3 × × = 63 51 ตอบ 23 17 = 63 51

14 คำสั่ง จงหาเศษสวนที่เทากับเศษสวนที่กำหนดใหอีก 3 จำนวน 1) จงเขียนเศษสวนที่เทากับ 6 4 อีก 3 จำนวน 2) จงเขียนเศษสวนที่เทากับ 9 5 อีก 3 จำนวน วิธีคิด 6 4 = 6 2 4 2 × × = 12 8 วิธีคิด 9 5 = 9 2 5 2 × × = 18 10 วิธีคิด 6 4 = 6 3 4 3 × × = 18 12 วิธีคิด 9 5 = 9 3 5 3 × × = 27 15 วิธีคิด 6 4 = 6 4 4 4 × × = 24 16 วิธีคิด 9 5 = 9 4 5 4 × × = 36 20 ดังนั้น 6 4 = 12 8 = 18 12 = 24 16 ดังนั้น 9 5 = 18 10 = 27 15 = 36 20 ____1) เศษสวนที่มีตัวเศษและตัวสวนไมเทากันแตคาของเศษสวนเทากันเรียกวา เศษสวนที่มีคาเทากัน ____2) เศษสวนใด ๆ ถานำจำนวนนับที่เทากันมาคูณทั้งตัวเศษและสวน คาของเศษสวนนั้นจะคงเดิม ____3) เศษสวนแตละจำนวนจะมีเศษสวนที่มีคาเทากันเพียงจำนวนเดียวเทานั้น ____4) เราไมสามารถหาเศษสวนที่มีคาเทากับเศษสวนที่กำหนดใหไดทุกจำนวน ช่วยเราคิดหน่อยว่า คํากล่าวต่อไปนี้ถูก

15 หารด้วย 2 = 2. เมื่อตัวส่วนเดิมเป็นพหุคูณของตัวส่วนที่ก ำหนดให้ (หมายถึง ตัวส่วนเดิมเป็นจ านวนที่ตัวส่วนที่ก าหนดให้หารลงตัว) พิจารณา 6 3 = 2 จะเห็นว่า ตัวส่วนใหม่คือ 2 ได้จาก 63 ดังนั้น 6 3 = 6 3 3 3 = 2 1 พิจารณา 8 4 = 4 จะเห็นว่า ตัวส่วนใหม่คือ 4 ได้จาก 82 ดังนั้น 8 4 = 8 2 4 2 = 4 2 การหาเศษส่วนที่เท่ากับเศษส่วนที่ก าหนดให้ เมื่อตัวส่วนเดิมเป็นพหุคูณของตัวส่วนที่ก าหนด หาได้โดย น าจ านวนนับที่เท่ ากันมาหา รทั้งตัวเศษและตัวส่ วน โดยจ านวนนับที่น าม า ห ารนั้น เมื่อห า ร ตัวส่วนเดิมแล้วต้องได้ผลหารเท่ากับตัวส่วนที่ก าหนดให้ หารด้วย 3 หารด้วย 3 = 6 3 2 1 8 4 4 2 หารด้วย 2

16 1 กำรหำเศษส่วนที่เท่ำกับเศษส่วนที่ก ำหนดให้ ตัวอย่ำง จงเขียนเศษส่วนที่เท่ากับ 36 24 อีก 3 จ านวน วิธีคิด 36 24 = 36 2 24 2 = 18 12 วิธีคิด 36 24 = 36 3 24 3 = 12 8 วิธีคิด 36 24 = 36 4 24 4 = 9 6 ดังนั้น 36 24 = 18 12 = 12 8 = 9 6 การหาเศษส่วนที่เท่ากับเศษส่วนที่ก าหนดให้อีกวิธีหนึ่ง หาได้โดยน าจ านวนนับที่เท่ากันมาหาร ทั้งตัวเศษและตัวส่วน โดยจ านวนนับที่น ามาหารนั้นต้องหารทั้งตัวเศษและตัวส่วนลงตัว จ านวนนับที่น ามาหาร ต้องหารลงตัวนะคะ จ านวนนับที่น ามาหาร ต้องไม่ใช่ 1 นะครับ เพราะจะได้เศษส่วนตัวเดิมที่โจทย์ก าหนดให้

17 ค ำสั่ง จงเติมตัวเลขลงใน ให้ถูกต้อง 6 4 = 6 4 = 3 2 15 6 = 15 6 = 5 2 30 15 = 30 15 = 6 3 36 18 = 36 18 = 6 3 42 14 = 42 14 = 6 2 32 24 = 32 24 = 8 6 40 32 = 40 32 = 5 4 81 45 = 81 45 = 9 5 110 77 = 110 77 = 10 7 132 96 = 132 96 = 11 8 50 25 = 50 25 = 2 1 200 40 = 200 40 = 10 2 1) 2) 3) 4) 2 2 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 3 3 5 5 6 6 7 7 4 4 8 8 9 9 11 11 12 12 25 25 20 20

18 ค ำสั่ง จงหำเศษส่วนที่เท่ำกับเศษส่วนที่ก ำหนดให้ โดยมีตัวส่วนตำมที่ก ำหนด ตัวอย่าง 15 10 = 3 วิธีท า 15 10 = 15 5 10 5 = 3 2 ตอบ 15 10 = 3 2 1) 18 6 = 6 วิธีท า 18 6 = 18 3 6 3 = 6 2 ตอบ 18 6 = 6 2 2) 48 24 = 8 วิธีท า 48 24 = 48 6 24 6 = 8 4 ตอบ 48 24 = 8 4 3) 40 32 = 10 วิธีท า 40 32 = 40 4 32 4 = 10 8 ตอบ 40 32 = 10 8 4) 72 48 = 9 วิธีท า 72 48 = 72 8 48 8 = 9 6 ตอบ 72 48 = 9 6 5) 108 24 = 9 วิธีท า 108 24 = 108 12 24 12 = 9 2 ตอบ 108 24 = 9 2

19 ค ำสั่ง จงเติมตัวเลขลงใน ให้ถูกต้อง 1) 12 9 = 4 3 2) 21 14 = 3 2 3) 24 15 = 8 5 4) 42 35 = 6 5 5) 27 18 = 3 2 6) 63 28 = 9 4 7) 54 42 = 9 7 8) 84 48 = 7 4 9) 99 54 = 11 6 ค ำสั่ง จงหำเศษส่วนที่เท่ำกับเศษส่วนที่ก ำหนดให้อีก 2 จ ำนวน 1) 12 8 2) 42 28 วิธีคิด 12 8 = 12 2 8 2 = 6 4 วิธีคิด 42 28 = 42 2 28 2 = 21 14 วิธีคิด 12 8 = 12 4 8 4 = 3 2 วิธีคิด 42 28 = 42 7 28 7 = 6 4 ดังนั้น 12 8 = 6 4 = 3 2 ดังนั้น 42 28 = 21 14 = 6 4

20 เศษส่วนที่ไม่มีจำนวนนับใดที่มากกว่า 1 หารทั้งตัวเศษและตัวส่วนได้ลงตัว เรียกเศษส่วน นั้นว่า เศษส่วนอย่างต่ำ 6 3 = 6 3 3 3 = 2 1 6 3 มี 3 หารทั้งตัวเศษและตัวส่วนได้ลงตัว 4 3 = 4 1 3 1 = 4 3 4 3 ไม่มีจำนวนนับใดที่มากกว่า 1 หารทั้งตัวเศษและตัวส่วนได้ลงตัว 6 3 ไม่เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ 4 3 เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ ตัวอย่าง 1) 10 5 ไม่เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ เพราะมี 5 หารทั้งตัวเศษและตัวส่วนได้ลงตัว 2) 18 12 ไม่เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ เพราะมี 2 , 3 และ 6 หารทั้งตัวเศษและตัวส่วนได้ลงตัว 3) 13 7 เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ เพราะไม่มีจำนวนนับใดที่มากกว่า 1 หารทั้งตัวเศษและตัวส่วนได้ลงตัว ลองพิจารณา 6 3 และ 4 3

21 วิธีทำให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ 1. หาจำนวนนับที่มากกว่า 1 ที่หารทั้งตัวเศษและตัวส่วนได้ลงตัว 2. นำจำนวนนั้นมาหารทั้งตัวเศษและตัวส่วน 3. ถ้ายังมีจำนวนนับที่มากกว่า 1 ที่หารทั้งตัวเศษและตัวส่วนได้ลงตัว ให้หารเรื่อยไปจนกระทั่งไม่มี ตัวอย่างที่ 1 จงทำ 35 15 ให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ วิธีทำ 35 15 = 35 5 15 5 = 7 3 ตอบ 7 3 ตัวอย่างที่ 2 จงทำ 18 12 ให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ วิธีทำ 18 12 = 18 2 12 2 = 9 3 6 3 = 3 2 ตอบ 3 2 จากตัวอย่างที่จะได้ว่า 18 12 = 18 6 12 6 = 3 2 ข้อสังเกต จากตัวอย่างที่ 2 จำนวนนับที่มากกว่า 1 ที่หารทั้ง ตัวเศษ(12) และตัวส่วน(18) ได้ลงตัว มี 2 , 3 และ 6 ถ้าเลือกจำนวนนับที่มากที่สุด คือ 6 มาหารทั้งตัวเศษและตัวส่วน ก็จะได้เศษส่วนอย่างต่ำทันที เป็นเศษส่วนอย่างต่ำแล้ว ง่ายจังเลยค่ะ ไม่มีจำนวนนับใดที่มากกว่า 1 หารทั้งตัวเศษ(3) และตัวส่วน(7) ได้ลงตัว 7 3 จึงเป็นเศษส่วนอย่างต่ำ 9 6 ยังไม่เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ เพราะมี 3 หารทั้งตัวเศษ(6) และตัวส่วน(9) ได้ลงตัว ไม่มีจำนวนนับใดที่มากกว่า 1 หารทั้งตัวเศษ(2) และตัวส่วน(3) ได้ลงตัว 3 2 จึงเป็นเศษส่วนอย่างต่ำ

22 คำสั่ง จงเขียนวงกลมล้อมรอบเศษส่วนอย่างต่ำ 4 2 3 2 9 8 6 4 9 5 15 5 10 8 13 12 12 9 10 9 17 11 22 11 12 3 15 4 10 2 7 6 10 8 12 9 18 15 27 25 33 22 32 24 24 18 23 14 คำสั่ง จงกากบาททับเศษส่วนที่เท่ากับเศษส่วนอย่างต่ำที่กำหนดให้ ข้อ เศษส่วนที่กำหนด 1) 2 1 6 4 8 4 10 4 2) 3 1 10 5 18 6 6 4 3) 3 2 12 8 5 4 14 7 4) 4 3 15 9 14 12 12 9 5) 7 5 21 15 30 10 40 25 1) 3) 4) 2) 5) 7) 9) 8) 10) 6)

23 คำสั่ง จงทำเศษส่วนต่อไปนี้ให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ 1) 12 2 = 12 2 2 2 = 6 1 2) 14 7 = 14 7 7 7 = 2 1 3) 35 15 = 35 5 15 5 = 7 3 4) 21 9 = 21 3 9 3 = 7 3 5) 35 21 = 35 7 21 7 = 5 3 6) 36 27 = 36 9 27 9 = 4 3 = 5 3 7) 50 25 = 50 25 25 25 = 2 1 = 2 1 8) 60 36 = 60 12 36 12 = 5 3 = 5 3 9) 105 75 = 105 15 75 15 = 9 5 = 9 5 10) 112 72 = 112 8 72 8 = 14 9 = 9 5

24 คำสั่ง จงทำเศษส่วนต่อไปนี้ให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = = = = = = = = 1) 2) 4) 5) 3) 6) 7) 8) = = 9) 10)

25 เรื่อง เศษส่วนที่เท่ากันและเศษส่วนอย่างต่ำ คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย X ลงในช่องที่ตรงกับตัวเลือกที่ถูกต้อง ในกระดาษคำตอบ 1) ข้อใดแสดงความหมายของส่วนที่ระบายสีของรูป ได้ถูกต้อง ก. 3 1 = 6 2 ข. 4 1 = 8 2 ค. 3 1 < 6 2 ง. 4 1 < 8 2 4) จากภาพที่กำหนด เมื่อเขียนเป็นเศษส่วนแล้ว ข้อใดไม่เท่ากัน ก. ข. ค. ง. 2) ข้อใดแสดงความหมายของส่วนที่ระบายสีของรูป ได้ถูกต้อง ก. 3 2 = 12 8 ข. 4 2 = 12 4 ค. 4 3 = 12 4 ง. 3 2 < 12 8 5) 6 5 = 6 2 5 2 = 36 30 จะต้องเติมเศษส่วนใดลงใน จึงจะถูกต้อง ก. 3 2 ข. 6 6 ค. 7 7 ง. 8 8 3) เศษส่วนในข้อใด มีค่าเท่ากับส่วนที่ระบายสีของรูป ที่กำหนดทุกจำนวน ก. 2 1 , 4 3 ข. 4 2 , 8 4 ค. 2 1 , 8 4 ง. ถูกทั้ง ข และ ค 6) 8 7 = 72 จะต้องเติมตัวเลขใดลงใน จึงจะทำให้เศษส่วน 2 จำนวนนี้มีค่าเท่ากัน ก. 9 ข. 10 ค. 63 ง. 64

26 7) เศษส่วนในข้อใดเท่ากันทุกจำนวน ก. 3 2 = 8 4 = 10 6 ข. 4 3 = 12 9 = 19 18 ค. 5 4 = 10 8 = 25 20 ง. 5 1 = 9 5 = 13 9 11) ข้อใดไม่ถูกต้อง ก. 36 8 = 9 2 ข. 42 30 = 8 5 ค. 60 24 = 5 2 ง. 81 63 = 9 7 12) ข้อใดเป็นเศษส่วนอย่างต่ำ ก. 18 3 ข. 4 2 ค. 24 6 ง. 23 12 8) ข้อใดถูกต้อง ก. 13 9 = 39 27 ข. 8 7 = 27 21 ค. 7 4 = 54 24 ง. 8 5 = 18 15 13) 28 12 เขียนเป็นเศษส่วนอย่างต่ำได้เท่ากับข้อใด ก. 2 1 ข. 7 3 ค. 4 2 ง. 7 4 9) 63 28 = 63 28 = 9 4 จะต้องเติมเศษส่วนใดลงใน จึงจะถูกต้อง ก. 14 14 ข. 9 9 ค. 7 7 ง. 8 7 14) 72 48 เขียนเป็นเศษส่วนอย่างต่ำได้เท่ากับข้อใด ก. 3 2 ข. 4 2 ค. 5 3 ง. 7 4 10) 36 24 = 6 จะต้องเติมตัวเลขใดลงใน จึงจะทำให้เศษส่วน 2 จำนวนนี้มีค่าเท่ากัน ก. 4 ข. 5 ค. 6 ง. 144 15) ข้อใดเป็นเศษส่วนอย่างต่ำทั้งหมด ก. 2 1 , 24 13 ข. 4 3 , 28 14 ค. 20 5 , 15 14 ง. 9 7 , 85 5 ทำแบบทดสอบเสร็จแล้ว ตรวจคำตอบได้ที่หน้า 39 นะครับ

เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 25 - 36

27 คำสั่ง จงเติมเศษส่วนลงใน ให้ถูกต้อง 1) 2 1 = 4 2 2) 3 1 = 6 2 3) 4 3 = 8 6 4) 3 2 = 9 6 5) 4 2 = 8 4 6) 2 1 = 4 2 7) 2 1 = 8 4 8) 6 4 = 12 8 9) 3 1 = 9 3 10) 5 4 = 10 8 หาคำตอบได้ไหมครับ

28 คำสั่ง จงระบายสีแสดงเศษส่วนที่เท่ากันและเติมเศษส่วนลงใน ให้ถูกต้อง ตัวอย่าง 2 1 = 4 2 1) 3 1 = 12 4 2) 8 6 = 4 3 3) 3 2 = 24 16 4) 2 1 = 4 2 5) 3 2 = 9 6 คำสั่ง จงพิจารณารูปแล้วเติมตัวเลขลงใน ให้ถูกต้อง ตัวอย่าง 8 4 = 2 1 1) 16 8 = 4 2 2) 6 6 = 3 3 3) 12 10 = 6 5 4) 8 2 = 4 1 5) 8 4 = 2 1 2 1

29 คำสั่ง จงพิจารณารูปแล้วเติมเศษส่วนที่เท่ากับเศษส่วนที่กำหนดให้ในแต่ละข้อ ทั้งหมด 1 รูป แบ่ง 2 ส่วน แบ่ง 3 ส่วน แบ่ง 4 ส่วน แบ่ง 5 ส่วน แบ่ง 6 ส่วน แบ่ง 7 ส่วน แบ่ง 8 ส่วน แบ่ง 9 ส่วน แบ่ง 10 ส่วน แบ่ง 11 ส่วน แบ่ง 12 ส่วน 2 1 3 1 4 1 5 1 6 2 9 3 12 4 8 2 12 3 4 2 6 3 8 4 10 5 12 6 10 2 3 2 4 3 5 3 6 1 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 8 6 12 9 6 4 9 6 12 8 12 2 10 6

30 คำสั่ง จงเติมตัวเลขลงใน ใหถูกตอง 4 2 = 4 2 2 2 × × = 8 4 5 3 = 5 3 3 3 × × = 15 9 7 4 = 7 5 4 5 × × = 35 20 9 3 = 9 4 3 4 × × = 36 12 6 5 = 6 7 5 7 × × = 42 35 10 7 = 10 4 7 4 × × = 40 28 11 6 = 11 5 6 5 × × = 55 30 12 9 = 12 9 9 9 × × = 108 81 12 10 = 12 7 10 7 × × = 84 70 13 11 = 13 2 11 2 × × = 26 22 20 15 = 20 3 15 3 × × = 60 45 25 50 = 25 4 50 4 × × = 100 200 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 2 2 3 3 5 5 4 4 7 7 4 4 5 5 9 9 7 7 2 2 3 3 4 4

31 คำสั่ง จงหาเศษสวนที่เทากับเศษสวนที่กำหนดให โดยมีตัวสวนตามที่กำหนด คำสั่ง จงเติมตัวเลขลงใน ใหถูกตอง 1) 4 1 = 16 4 2) 8 7 = 72 63 3) 12 9 = 132 99 4) 15 14 = 30 28 5) 30 25 = 120 100 6) 50 4 = 100 8 ตัวอยาง 3 2 = 12 วิธีทำ 3 2 = 3 4 2 4 × × = 12 8 ตอบ 3 2 = 12 8 1) 9 5 = 81 วิธีทำ 9 5 = 9 9 5 9 × × = 81 45 ตอบ 9 5 = 81 45 2) 7 10 = 84 วิธีทำ 7 10 = 7 12 10 12 × × = 84 120 ตอบ 7 10 = 84 120 3) 23 17 = 69 วิธีทำ 23 17 = 23 3 17 3 × × = 69 51 ตอบ 23 17 = 69 51

32 คำสั่ง จงหาเศษสวนที่เทากับเศษสวนที่กำหนดใหอีก 3 จำนวน 1) จงเขียนเศษสวนที่เทากับ 6 4 อีก 3 จำนวน 2) จงเขียนเศษสวนที่เทากับ 9 5 อีก 3 จำนวน วิธีคิด 6 4 = 6 2 4 2 × × = 12 8 วิธีคิด 9 5 = 9 2 5 2 × × = 18 10 วิธีคิด 6 4 = 6 3 4 3 × × = 18 12 วิธีคิด 9 5 = 9 3 5 3 × × = 27 15 วิธีคิด 6 4 = 6 4 4 4 × × = 24 16 วิธีคิด 9 5 = 9 4 5 4 × × = 36 20 ดังนั้น 6 4 = 12 8 = 18 12 = 24 16 ดังนั้น 9 5 = 18 10 = 27 15 = 36 20 ____1) เศษสวนที่มีตัวเศษและตัวสวนไมเทากันแตคาของเศษสวนเทากันเรียกวา เศษสวนที่มีคาเทากัน ____2) เศษสวนใด ๆ ถานำจำนวนนับที่เทากันมาคูณทั้งตัวเศษและสวน คาของเศษสวนนั้นจะคงเดิม ____3) เศษสวนแตละจำนวนจะมีเศษสวนที่มีคาเทากันเพียงจำนวนเดียวเทานั้น ____4) เราไมสามารถหาเศษสวนที่มีคาเทากับเศษสวนที่กำหนดใหไดทุกจำนวน ช่วยเราคิดหน่อยว่า คํากล่าวต่อไปนี้ถูก

33 คำสั่ง จงเติมตัวเลขลงใน ใหถูกตอง 6 4 = ÷ ÷ 6 4 = 3 2 15 6 = ÷ ÷ 15 6 = 5 2 30 15 = ÷ ÷ 30 15 = 6 3 36 18 = ÷ ÷ 36 18 = 6 3 42 14 = ÷ ÷ 42 14 = 6 2 32 24 = ÷ ÷ 32 24 = 8 6 40 32 = ÷ ÷ 40 32 = 5 4 81 45 = ÷ ÷ 81 45 = 9 5 110 77 = ÷ ÷ 110 77 = 10 7 132 96 = ÷ ÷ 132 96 = 11 8 50 25 = ÷ ÷ 50 25 = 2 1 200 40 = ÷ ÷ 200 40 = 10 2 1) 2) 3) 4) 2 2 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 3 3 5 5 6 6 7 7 4 4 8 8 9 9 11 11 12 12 25 25 20 20

34 คำสั่ง จงหาเศษสวนที่เทากับเศษสวนที่กำหนดให โดยมีตัวสวนตามที่กำหนด ตัวอยาง 15 10 = 3 วิธีทำ 15 10 = 15 5 10 5 ÷ ÷ = 3 2 ตอบ 15 10 = 3 2 1) 18 6 = 6 วิธีทำ 18 6 = 18 3 6 3 ÷ ÷ = 6 2 ตอบ 18 6 = 6 2 2) 48 24 = 8 วิธีทำ 48 24 = 48 6 24 6 ÷ ÷ = 8 4 ตอบ 48 24 = 8 4 3) 40 32 = 10 วิธีทำ 40 32 = 40 4 32 4 ÷ ÷ = 10 8 ตอบ 40 32 = 10 8 4) 72 48 = 9 วิธีทำ 72 48 = 72 8 48 8 ÷ ÷ = 9 6 ตอบ 72 48 = 9 6 5) 108 24 = 9 วิธีทำ 108 24 = 108 12 24 12 ÷ ÷ = 9 2 ตอบ 108 24 = 9 2

35 คำสั่ง จงเติมตัวเลขลงใน ใหถูกตอง 1) 12 9 = 4 3 2) 21 14 = 3 2 3) 24 15 = 8 5 4) 42 35 = 6 5 5) 27 18 = 3 2 6) 63 28 = 9 4 7) 54 42 = 9 7 8) 84 48 = 7 4 9) 99 54 = 11 6 คำสั่ง จงหาเศษสวนที่เทากับเศษสวนที่กำหนดใหอีก 2 จำนวน 1) 12 8 2) 42 28 วิธีคิด 12 8 = 12 2 8 2 ÷ ÷ = 6 4 วิธีคิด 42 28 = 42 2 28 2 ÷ ÷ = 21 14 วิธีคิด 12 8 = 12 4 8 4 ÷ ÷ = 3 2 วิธีคิด 42 28 = 42 7 28 7 ÷ ÷ = 6 4 ดังนั้น 12 8 = 6 4 = 3 2 ดังนั้น 42 28 = 21 14 = 6 4

36 คำสั่ง จงเขียนวงกลมล้อมรอบเศษส่วนอย่างต่ำ 4 2 3 2 9 8 6 4 9 5 15 5 10 8 13 12 12 9 10 9 17 11 22 11 12 3 15 4 10 2 7 6 10 8 12 9 18 15 27 25 33 22 32 24 24 18 23 14 คำสั่ง จงกากบาททับเศษส่วนที่เท่ากับเศษส่วนอย่างต่ำที่กำหนดให้ ข้อ เศษส่วนที่กำหนด 1) 2 1 6 4 8 4 10 4 2) 3 1 10 5 18 6 6 4 3) 3 2 12 8 5 4 14 7 4) 4 3 15 9 14 12 12 9 5) 7 5 21 15 30 10 40 25 1) 3) 4) 2) 5) 7) 9) 8) 10) 6)

37 คำสั่ง จงทำเศษส่วนต่อไปนี้ให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ 1) 12 2 = 12 2 2 2 = 6 1 2) 14 7 = 14 7 7 7 = 2 1 3) 35 15 = 35 5 15 5 = 7 3 4) 21 9 = 21 3 9 3 = 7 3 5) 35 21 = 35 7 21 7 = 5 3 6) 36 27 = 36 9 27 9 = 4 3 36 27 = 36 3 27 3 = 12 3 9 3 = 4 3 7) 50 25 = 50 25 25 25 = 2 1 50 25 = 50 5 25 5 = 10 5 5 5 = 2 1 8) 60 36 = 60 12 36 12 = 5 3 60 36 = 60 6 36 6 = 10 2 6 2 = 5 3 9) 105 75 = 105 15 75 15 = 7 5 105 75 = 105 5 75 5 = 21 3 15 3 = 7 5 10) 112 72 = 112 8 72 8 = 14 9 112 72 = 112 2 72 2 = 56 4 36 4 = 14 9 การตรวจคำตอบตั้งแต่ข้อ 6 ถึงข้อ 10 ให้อยู่ในดุลยพินิจของครูนะครับ

38 คำสั่ง จงทำเศษส่วนต่อไปนี้ให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ = = = = = = = = 1) 2) 4) 5) 3) 6) 7) 8) = = 9) 10)

39 หลังเรียน เพื่อนๆ ควรได้ 12 คะแนนขึ้นไปนะครับ ถ้าน้อยกว่า 12 คะแนนควรศึกษาเนื้อหาอีกครั้ง แบบทดสอบก่อนเรียน แบบทดสอบหลังเรียน 1) ก 2) ค 3) ง 4) ข 5) ค 6) ง 7) ค 8) ง 9) ก 10) ก 11) ค 12) ง 13) ก 14) ข 15) ก 1) ข 2) ก 3) ง 4) ง 5) ข 6) ค 7) ค 8) ก 9) ค 10) ก 11) ข 12) ง 13) ข 14) ก 15) ก

40 คะแนนก่อนเรียน คะแนนหลังเรียน เต็ม 15 คะแนน เต็ม 15 คะแนน ได้ ....... คะแนน ได้ ....... คะแนน