รายงานผลการด าเนินงานประจ าปีพ.ศ. ๒๕๖๔ หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น พิมพ์เมื่อ มีนาคม ๒๕๖๕ จำนวนพิมพ์ ๘๐ เล่ม ที่ปรึกษา คณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม นางรวีวรรณ ภูริเดช เลขาธิการสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ดำรงตำแหน่งถึงวันที่ 11 กันยายน 2564) นายพิรุณ สัยยะสิทธิ์พานิช เลขาธิการสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ดำรงตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 2 พฤศจิกายน 2564) นายประเสริฐ ศิรินภาพร รองเลขาธิการสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม คณะผู้จัดทำ นางกิตติมา ยินเจริญ ผู้อำนวยการกองจัดการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม นางสาวมัณฑนา ศิริวรรณ นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการกลุ่มงานจัดการสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม นางสาวสุนิสา ประดับราช นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการ นางสาวนิลุบล ผ่องศรี นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการ นางสาวพันธ์พีรา อักษรพรหม นักวิชาการสิ่งแวดล้อมปฏิบัติการ นางสาวปทิดา แสงน้อย เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน นางสาวบุศราพร ใจมา เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน นายธนไชย ปานเจริญ เจ้าหน้าที่ธุรการ นางสาวณัฐอร สุภาพร เจ้าหน้าที่ประสานงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม จัดทำโดย กลุ่มงานจัดการสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม กองจัดการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โทร ๐-๒๒๖๕๖๕๐๐ ต่อ ๖๗๕๕, ๐-๒๒๖๕-๖๕๘๑-๒ โทรสาร ๐-๒๒๖๕-๖๕๗๘ Website http://www.onep.go.th/nced/ Facebook ภาคีอนุรักษ์สวล.ธรรมชาติและศิลปกรรม สผ. สนับสนุนงบประมาณในการจัดพิมพ์โดย หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดนนทบุรี (โรงเรียนสตรีนนทบุรี) หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดปทุมธานี (มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี)
คำนำ หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น เป็นเครือข่ายด้านการอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) โดยจัดตั้งขึ้นตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๒๘ สิงหาคม ๒๕๒๗ มีการดำเนินงานในลักษณะคู่ขนานกับการ ดำเนินงานของส่วนกลาง นำนโยบายและขับเคลื่อนภารกิจส่วนกลางไปต่อยอดขยายผลสู่การปฏิบัติจริงใน พื้นที่ตลอดจนสร้างเครือข่ายเพิ่มขึ้นในพื้นที่ เป็นการดำเนินงานในเชิงรุก และเน้นการมีส่วนร่วมกับชุมชนเพื่อ สร้างความเข้มแข็ง ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การเพิ่มประสิทธิผลของการดำเนินงานอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมในภาพรวมของประเทศ สำนักงานฯ ได้สนับสนุนงบประมาณอุดหนุนให้หน่วยอนุรักษ์ฯ สำหรับดำเนินงานตาม แผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม และแผนขับเคลื่อนงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรมระดับจังหวัด ภายใต้กรอบนโยบายและภารกิจของ สผ. ดังนี้ แผนงานที่ 1 การบริหารหน่วยอนุรักษ์ฯ แผนงานที่ 2 การประกาศเขตอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม แผนงานที่ 3 การอบรมสัมมนาเผยแพร่ความรู้เรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรม แผนงานที่ 4 การพัฒนาระบบข้อมูลเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม ของประเทศ ทั้งนี้ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 256๔ หน่วยอนุรักษ์ฯ ได้ดำเนินการตามแผนงานดังกล่าว เสร็จสิ้น และรายงานผลการดำเนินงานเป็นที่เรียบร้อย สำนักงานฯ จึงรวบรวมผลการดำเนินงานและจัดทำเป็น รายงานฉบับนี้ สำนักงานฯ จึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่าผลการดำเนินงานดังกล่าว จะเป็นประโยชน์ต่อหน่วยอนุรักษ์ฯ และภาคส่วนที่เกี่ยวข้องสำหรับแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์การดำเนินงาน แบ่งปันข้อมูลการดำเนินงานใน ส่วนที่เกี่ยวข้อง หรือประยุกต์ใช้ในพื้นที่จังหวัดต่างๆ ให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของการขับเคลื่อนงานอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน ต่อไป สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีนาคม ๒๕๖๕
ท ำเนียบบุคลำกร ๑. ผู้บริหารสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นายพิรุณ สัยยะสิทธิ์พานิช เลขาธิการ สผ. นายประเสริฐ ศิรินภาพร รองเลขาธิการ สผ. ๒. กองจัดการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม นางกิตติมา ยินเจริญ ผู้อำนวยกองจัดการสิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรม นางสาวมัณฑนา ศิริวรรณ นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการกลุ่มงานจัดการสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม นางสาวสุนิสา ประดับราช นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการ นางสาวนิลุบล ผ่องศรี นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการ นางสาวพันธ์พีรา อักษรพรหม นักวิชาการสิ่งแวดล้อมปฏิบัติการ นางสาวปทิดา แสงน้อย เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน นางสาวบุศราพร ใจมา เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน นายธนไชย ปานเจริญ เจ้าหน้าที่ธุรการ นางสาวณัฐอร สุภาพร เจ้าหน้าที่ประสานงานอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม
สารบัญ ๑ ๒ ๓ คำนำ ทำเนียบบุคลากร สารบัญ ๔ ๑๒ ส่วนที่ ๑ ภาพรวมการดำเนินงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรม ส่วนที่ ๒ การสนับสนุนงบประมาณ ๑๕ ๑๖ ส่วนที่ ๓ ผลการดำเนินงาน ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕6๔ ๓.๑ การดำเนินงานโดยสำนักงานนโยบายและ แผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) ๒๔ ๒๕ ๓.๒ การดำเนินงานโดยหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น แผนงานที่ ๑ : การบริหารหน่วยอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ๓๕ ๕๓ ๙๘ แผนงานที่ ๒ : การประกาศเขต อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ และศิลปกรรม แผนงานที่ ๓ : การอบรมสัมมนา เผยแพร่ความรู้เรื่องการอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรม แผนงานที่ ๔ : การพัฒนาระบบ ข้อมูลเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ๑๒๐ ปัญหาอุปสรรคและเงื่อนไขความสำเร็จ และข้อเสนอแนะ
ส่วนที่ ๑ ภาพรวมการดำเนินงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรม กฎกระทรวง แบ่งส่วนราชการสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2560 ให้แบ่งส่วนราชการสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ดังต่อไปนี้ ข้อ ๙ กองจัดการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม มีหน้าที่และอำนาจ ดังต่อไปนี้ (๑) ดำเนินการเพื่อให้มีการกำหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์แผน แนวทาง มาตรฐาน และ มาตรการการอนุรักษ์คุ้มครอง และฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมในพื้นที่แหล่ง ธรรมชาติแหล่งศิลปกรรม พื้นที่กรุงรัตนโกสินทร์และเมืองเก่า และพื้นที่มรดกโลก รวมทั้งการจัดทำแผน แม่บท แผนบูรณาการ และแผนปฏิบัติการที่คำนึงถึงการอนุรักษ์อย่างมีประสิทธิภาพ และการใช้ประโยชน์ อย่างเหมาะสม (๒) ประสานการแปลงนโยบาย ยุทธศาสตร์แผน แนวทาง มาตรฐาน และมาตรการการ อนุรักษ์คุ้มครองและฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม ไปสู่การปฏิบัติอย่างบูรณาการ ในระดับพื้นที่ (๓) เสนอแนะแนวทางและมาตรการในการบริหารจัดการเพื่อควบคุม ป้องกัน แก้ไข และลด ผลกระทบสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม รวมทั้งมาตรการจูงใจในการอนุรักษ์คุ้มครอง และ พื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมที่มีประสิทธิภาพ และการใช้ประโยชน์อย่าง สมดุล เหมาะสม และยั่งยืน (๔) ติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการดำเนินงานตามนโยบาย ยุทธศาสตร์แผนแนวทาง มาตรฐาน และมาตรการการอนุรักษ์คุ้มครอง และฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ศิลปกรรม (5) ศึกษา วิเคราะห์และประเมินคุณค่าและคุณภาพสิ่งแวดล้อมของแหล่งธรรมชาติและ แหล่งศิลปกรรมเพื่อจัดลำดับความสำคัญ การขึ้นทะเบียนและการประกาศเขตคุ้มครองแหล่งธรรมชาติแหล่ง ศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์พื้นที่เมืองเก่า และพื้นที่มรดกโลก (๖) ส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพภาคีเครือข่าย สร้างกระบวนการเรียนรู้ให้ คำแนะนำด้านเทคนิควิชาการ และแนวทางการบริหารจัดการ อนุรักษ์คุ้มครอง และฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมของพื้นที่แหล่งธรรมชาติแหล่งศิลปกรรม พื้นที่กรุงรัตนโกสินทร์และเมืองเก่า และพื้นที่มรดกโลก (๗) พัฒนาฐานข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม เพื่อการบริหาร จัดการเชิงพื้นที่และการบริการ (๘) ประสานการอนุวัตตามพันธกรณีและประสานกับองค์กรระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง กับอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติของโลกและอนุสัญญาอื่นที่เกี่ยวข้อง (๙) ปฏิบัติงานในฐานะฝ่ายเลขานุการของคณะกรรมการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์ และเมืองเก่า และคณะกรรมการอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย 4
(๑๐) ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง หรือที่ ได้รับมอบหมาย วิสัยทัศน์/พันธกิจ/ค่านิยม/วัฒนธรรมองค์กร ของ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม (สผ.) ค่านิยมหลักของ สผ. คือ NATURE ย่อมาจาก Networking มุ่งเน้นการสร้างเครือข่าย – มุ่งเน้นการทำงานแบบมีส่วนร่วมกับบุคคลและหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้อง ประสานการทำงานแลกเปลี่ยนข้อมูลเป็นเครือข่ายร่วมกัน ยอมรับในบทบาทหน้าที่ของกันและกัน เพื่อร่วมกันเอื้อเฟื้อเกื้อกูล ให้สามารถทำงานสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยความ ร่วมมือของทุกฝ่าย Awakening Knowledgeจิตใจใฝ่รู้ หมั่นพัฒนาคน – มุ่งพัฒนาความรู้ของตนเองอย่างสม่ำเสมอ ด้วยความกระตือรือร้นที่ จะเปิดรับและเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ทั้งในงานวิชาชีพเฉพาะของตนเองและความรู้รอบตัวต่างๆ (รู้ลึก รู้กว้างและรู้โลก) พร้อมรับและ ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และสามารถพัฒนาตนเองให้เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงในทุกๆ ด้านได้ตลอดเวลา Team Working กระตือรือร้นทำงานเป็นทีม – มุ่งเน้นการทำงานแบบมีส่วนร่วมกับบุคคลและหน่วยงานภายใต้องค์กร ด้วยความ เชื่อมั่นในกันและกัน สามารถติดต่อสื่อสารและประสานงานภายในองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยเหลือเกื้อกูล กันทั้งในการทำงาน และการทำกิจกรรมอื่นๆ ร่วมกัน เพื่อนำศักยภาพของบุคลากรและองค์กรออกมาใช้ให้เกิดประสิทธิผล สูงสุด มีความสมานฉันท์มีความรักและความภูมิใจเห็นคุณค่าในองค์กร Uncovering ไม่ปกปิด เปิดเผย โปร่งใส – บุคลากรมีความซื่อสัตย์ โปร่งใส สามารถเปิดเผยกระบวนการจัดทำ นโยบายและแผน การวิเคราะห์ผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การจัดสรรเงินกองทุน ต่อสาธารณชนได้ ตามกฎระเบียบ ข้อบังคับ รวมถึงมีเอกสารหลักฐานที่สามารถตรวจสอบได้ Result-based Orientation มุ่งเป็นเลิศในผลการปฏิบัติงาน – บุคลากรมีความชำนาญ ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล โดยยึดเป้าหมายขององค์กรเป็นหลัก มีการใช้หลักวิชาการที่ถูกต้องในการดำเนินงาน ไม่เปลี่ยนแปลงผันแปร 5
ไปตามปัจจัยภายนอก โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัจจัยทางการเมือง และสามารถผลักดันให้นโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมได้รับการ ยอมรับและดำเนินควบคู่ไปกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ Expertise มีความเชี่ยวชาญอย่างมืออาชีพ – บุคลากรผู้ปฏิบัติงานเป็นผู้ที่มีความรอบรู้และความชำนาญในเรื่องนั้นๆ อย่างถูกต้องและชัดแจ้ง มีการทำงานโดยใช้ความรู้ ความชำนาญ ความเชี่ยวชาญ ทักษะ และประสบการณ์ที่ถูกต้องและ เหมาะสม มีความรับผิดชอบและตรงเวลาในการทำงาน ไม่ปล่อยให้เกิดความล่าช้าจนก่อความเสียหายต่อตนเองและผู้อื่น มี หลักการและจุดยืนในการทำงานและให้บริการด้านนโยบายและแผนในการจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่จะทำ ให้องค์กรเป็นหน่วยงานหลักในการจัดทำ นโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศ วัฒนธรรมองค์กร มองผลประโยชน์ชาติ มุ่งสร้างเครือข่าย แม่นในหลักการ มั่นในคุณธรรม ความเชื่อมโยงตามภารกิจและแผนต่างๆ 6
หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ ๒๘ สิงหาคม ๒๕๒๗ เห็นชอบในหลักการของแผนพัฒนาการอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม โดยมีหลักการ มุ่งหมายให้ท้องถิ่นตระหนักและทุกฝ่ายได้มีส่วนร่วมในหน้าที่รับผิดชอบ ดูแลในการอนุรักษ์รักษา ปกป้อง คุ้มครองสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมอันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น เนื่องด้วยการอนุรักษ์แหล่งมรดกทางวัฒนธรรมของชาติที่ผ่านมาไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร เพราะขาด ความร่วมมือจากประชาชนในท้องถิ่นอย่างจริงจัง สาระสำคัญแผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม จึงมีเป้าหมายที่จะให้ประชาชนทุกระดับใน ท้องถิ่นตระหนัก และมีความเข้าใจถึงความสำคัญของสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมที่อยู่โดยรอบแหล่งศิลปกรรม ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาวิธีการอนุรักษ์อย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ แผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๗ จึงได้กำหนดให้มีการดำเนินงานในระยะ เร่งด่วน คือ ให้มีหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมท้องถิ่นขึ้น โดยได้กำหนดให้ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดต่างๆ ซึ่งจัดตั้งโดยสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ ให้เป็นที่ตั้งหน่วย อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมท้องถิ่นขึ้นในแต่ละศูนย์วัฒนธรรม โดยมีวัตถุประสงค์ ให้สถาบันการศึกษาซึ่งมี อยู่แล้วทุกจังหวัดในท้องถิ่น มีบทบาทในการช่วยเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจในคุณค่าและความสำคัญของ แหล่งศิลปกรรม และแหล่งธรรมชาติ รวมถึงความสำคัญของสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม และสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับประชาชน และเพื่อให้เป็นหน่วยติดตามตรวจสอบดูแล ป้องกัน โดยให้ประชาชน เป็นผู้ปกป้อง ดูแลรักษาสมบัติของท้องถิ่นและของชาติ โดยรัฐเป็นผู้สนับสนุน และได้ดำเนินการมาอย่าง ต่อเนื่องจนกระทั่งถึงปัจจุบัน ภายใต้แผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม ปัจจุบัน หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ๗๖ จังหวัด ตั้งอยู่ในมหาวิทยาลัย ราชภัฏ จำนวน ๓๐ แห่ง โรงเรียน ๔๐ แห่ง สถาบันการพลศึกษา ๓ แห่ง (สถาบันการพลศึกษาวิทยาเขต สมุทรสาคร สถาบันการพลศึกษาวิทยาเขตชุมพร และสถาบันการพลศึกษา วิทยาเขตกระบี่) มหาวิทยาลัย เทคโนโลยีราชมงคล ๒ แห่ง (มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ (ศูนย์สุพรรณบุรี) เขต 1 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี) และมหาวิทยาลัย ๑ แห่ง (มหาวิทยาลัยนครพนม) 1) การบริหารงานของหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น คณะกรรมการประจำหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น มีองค์ประกอบ ดังนี้ • ประธานกรรมการ (ผู้บริหารสถาบันการศึกษา ๑ คน) • รองประธานกรรมการ (๑ คน) • กรรมการประกอบด้วย เจ้าหน้าที่จากหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง (๕ คน) • ผู้ทรงคุณวุฒิในท้องถิ่น (๒ คน) ที่มีความรู้ความเข้าใจ และมีความสามารถในแขนง วิชาการที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ให้มีจำนวนกรรมการตามความเหมาะสมโดยมีสัดส่วนเท่ากัน 7
• ฝ่ายเลขานุการฯ (หัวหน้าหน่วยอนุรักษ์ฯ และเจ้าหน้าที่ ๒ คน) 2) บทบาท หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมองค์ ความรู้ สนับสนุนการดำเนินงาน และประสานงานทางด้านวิชาการในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรม ร่วมกับหน่วยงาน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และประชาชนใน ท้องถิ่น และองค์กรอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง 3) ภารกิจหลัก ๑) เฝ้าระวังปัญหาสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมเบื้องต้นในระดับพื้นที่ ติดตาม เฝ้าระวัง สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมในพื้นที่ รวมถึงรายงานสถานการณ์ที่คาดว่าจะมีผลกระทบต่อ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม มายังศูนย์ประสาน ติดตามและนิเทศ (ศปน.) สผ. เพื่อป้องกัน บรรเทา แก้ไข ปัญหาที่อาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมในพื้นที่ ๒) ส่งเสริมองค์ความรู้ และจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมแก่ ภาคส่วนต่างๆ ในพื้นที่ โดยการอบรม เผยแพร่ ประชาสัมพันธ์องค์ความรู้การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ และศิลปกรรมในแต่ละท้องถิ่นอย่างถูกวิธี เป็นระบบ เหมาะสมกับลักษณะทางกายภาพที่อยู่โดยรอบแหล่ง ธรรมชาติและศิลปกรรม ให้ยังคงรักษาความเป็นเอกลักษณ์ สวยงาม และโดดเด่นเฉพาะตัว ๓) เสริมสร้างการสร้างภาคีเครือข่ายด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมใน ระดับพื้นที่ โดยการสนับสนุนให้มีกลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม หรือเครือข่ายในชุมชน รวมถึงเสริมสร้างศักยภาพของเครือข่ายในท้องถิ่นให้สามารถขับเคลื่อนการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรม ได้อย่างถูกวิธี มีประสิทธิภาพ เพื่อป้องกันและบรรเทาผลกระทบอันอาจเกิดขึ้นจากโครงการพัฒนา ต่างๆ ในพื้นที่ที่เป็นแหล่งธรรมชาติและศิลปกรรม ๔) สนับสนุนการนำนโยบายด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมจาก ส่วนกลางไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ โดยการขับเคลื่อนภารกิจตามแผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ศิลปกรรม และแผนขับเคลื่อนงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมในระดับจังหวัด หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น จึงเป็นองค์กรในระดับท้องถิ่นที่มี ความสำคัญอย่างยิ่งในการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์ โดยมีระบบการบริหาร รวมทั้งการกำหนดบทบาท หน้าที่ที่ชัดเจน การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นที่เป็นการ ดำเนินงานในรูปแบบการบูรณาการ และมิได้ซ้ำซ้อนกับหน่วยงานอื่นแต่อย่างใด แผนขับเคลื่อนงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมระดับจังหวัด ปัจจุบัน สผ. ดำเนินการตามแผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม โดยมีหน่วยอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ๗๖ จังหวัด เป็นองค์กรในท้องถิ่นที่มีบทบาทในการดูแล เฝ้าระวัง สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมในท้องถิ่น ดังนั้นเพื่อให้การดำเนินงานตามแผนพัฒนาการอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ การประสานงาน เป็นไปอย่างสะดวก และรวดเร็ว รวมทั้งใน 8
การขับเคลื่อนนโยบายการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมให้บรรลุเป้าหมาย คณะกรรมการ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม จึงมีมติเห็นชอบแผนขับเคลื่อนงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ และศิลปกรรมระดับจังหวัด ในการประชุมครั้งที่ ๗/๒๕๕๕ เมื่อวันที่ ๑๖ ตุลาคม ๒๕๕๕ องค์ประกอบ เนื้อหา ภายในแผนขับเคลื่อนฯ มีดังนี้ ๑. ให้มีภาคีอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมกลุ่มจังหวัด เพื่อให้มีบทบาทใน การขับเคลื่อนงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม โดยให้มีตัวแทนกลุ่มจังหวัด หมุนเวียนเปลี่ยน กันไปทำหน้าที่ติดต่อประสานงานกับกองจัดการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม ในการดำเนินงานตาม นโยบาย เพื่อให้การประสานงานภายในกลุ่มจังหวัดเกิดความสะดวกรวดเร็วมีประสิทธิภาพและสัมฤทธิ์ผล โดยแบ่งหน่วยอนุรักษ์ฯ เป็น ๑๘ กลุ่มจังหวัด ในรอบปี พ.ศ. ๒๕๖4 ตัวแทนกลุ่ม ได้แก่ ลำดับ จังหวัดในกลุ่ม ตัวแทนกลุ่มจังหวัด (๒๕๖๔) ๑. เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง ลำพูน เชียงใหม่ ๒. เชียงราย น่าน พะเยา แพร่ เชียงราย ๓. ตาก พิษณุโลก เพชรบูรณ์ สุโขทัย อุตรดิตถ์ เพชรบูรณ์ ๔. กำแพงเพชร นครสวรรค์พิจิตร อุทัยธานี พิจิตร ๕. เลย หนองคาย หนองบัวลำภู อุดรธานี อุดรธานี ๖. นครพนม มุกดาหาร สกลนคร บึงกาฬ สกลนคร ๗. กาฬสินธุ์ ขอนแก่น มหาสารคาม ร้อยเอ็ด ร้อยเอ็ด ๘. ชัยภูมิ นครราชสีมา บุรีรัมย์ สุรินทร์ นครราชสีมา ๙. ยโสธร ศรีสะเกษ อำนาจเจริญ อุบลราชธานี อำนาจเจริญ ๑๐. กาญจนบุรี ราชบุรีสุพรรณบุรี นครปฐม กาญจนบุรี ๑๑. ชัยนาท พระนครศรีอยุธยา ลพบุรีสิงห์บุรีอ่างทอง อ่างทอง ๑๒. ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรีสมุทรสงคราม สมุทรสาคร เพชรบุรี ๑๓. จันทบุรี ชลบุรีตราด ระยอง จันทบุรี ๑๔. ฉะเชิงเทรา นครนายก ปราจีนบุรี สระแก้ว ปราจีนบุรี ๑๕. นนทบุรีปทุมธานีสระบุรีสมุทรปราการ ปทุมธานี ๑๖. ชุมพร นครศรีธรรมราช พัทลุง สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช ๑๗. กระบี่ ตรัง พังงา ภูเก็ต ระนอง ภูเก็ต ๑๘. นราธิวาส ปัตตานียะลา สงขลา สตูล สงขลา ๒. ให้มีศูนย์ประสานงาน ติดตาม และนิเทศ (ศปน.) อยู่ที่กองจัดการสิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรม สผ . มีหน้าที่ในการขับเคลื่อนติดต่อประสานงานกับภาคีอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรมกลุ่มจังหวัด สนับสนุนภารกิจการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม ไปยัง หน่วยอนุรักษ์ฯ เพื่อขับเคลื่อนให้บรรลุเป้าหมาย 9
๓ . ให้หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ๗๖ จังหวัด ตามแผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม ร่วมเป็นภาคีอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรมกลุ่มจังหวัดเพื่อมีบทบาทนำในการขับเคลื่อนงานตามแผนขับเคลื่อนงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรมระดับจังหวัด ๔ . ปรับกิจกรรมในแผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม โดยเพิ่มเติมกิจกรรมตาม แนวทางการอนุรักษ์ธรรมชาติ ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๒๑ กันยายน ๒๕๒๕ ให้สอดคล้องกับนโยบาย เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ เป้าหมายการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๖๓ ได้มีการปรับปรุงแผนงานโครงการให้ลดความซ้ำซ้อนระหว่างแผนงาน มีความชัดเจนในผลผลิตที่ดำเนินการ และสอดคล้องกับสถานการณ์การดำเนินงานในปัจจุบันด้านการอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมของประเทศ ตลอดจนสามารถบูรณาการเข้ากับภารกิจของ สถาบันการศึกษาอันเป็นที่ตั้งของหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นของแต่ละจังหวัดได้ ดังนี้ แผนงานที่ 1 การบริหารหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น กิจกรรม (บังคับ) 1) การประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัด 2) การเข้าร่วมประชุมภาคีประจำปีและภาคีกลุ่มจังหวัด 3) การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ในช่องทางโซเชียลมีเดีย เพื่อประชาสัมพันธ์สร้างการรับรู้สาธารณะ หมายเหตุ: กิจกรรม ๑) งบประมาณ ๒๕,๐๐๐ บาท ห้ามใช้ในกิจกรรมอื่น แผนงานที่ 2 ประกาศเขตอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม กิจกรรม (เลือก) ๑)การศึกษาเพื่อเตรียมการประกาศเขตอนุรักษ์แหล่งธรรมชาติและแหล่งศิลปกรรม อันควรอนุรักษ์ ๒) การประกาศแหล่งธรรมชาติและแหล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์ (มรดกจังหวัด) การอนุรักษ์ คุ้มครอง ฟื้นฟู จัดการแหล่ง ๓) การจัดทำแผน แนวทาง มาตรการเพื่ออนุรักษ์แหล่งธรรมชาติและศิลปกรรม หมายเหตุ : หากเลือกกิจกรรม ๑) ปีต่อไปต้องดำเนินการต่อใน ๒) แผนงานที่ 3 การเผยแพร่ความรู้เรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม กิจกรรม (เลือก) 1) การอบรมสัมมนา พัฒนาศักยภาพ 2) การจัดทำข้อมูล หรือทะเบียนที่เกี่ยวกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรมท้องถิ่น (คน,องค์ความรู้,สื่อเรียนรู้) เครื่องมือในการเผยแพร่องค์ความรู้ 3) การสนับสนุนพื้นที่แหล่งเรียนรู้ 4) การจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นศึกษา หมายเหตุ : ๑) วงเงินไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท กลุ่มเป้าหมายในการอบรมสัมมนาขอให้ มีความหลากหลายจากภาคส่วนต่างๆ เช่น เยาวชน ชุมชน ราชการ เอกชน องค์กรภาคเอกชน 10
แผนงานที่ 4 ระบบข้อมูลเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมของประเทศ กิจกรรม (เลือก) ๑)การลงระบบฐานข้อมูลแหล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์โดยการสำรวจแหล่งศิลปกรรม 10 แหล่ง / ปี ( culturalenvi.onep.go.th) ๒)การจัดทำข้อมูลแผนที่วัฒนธรรม 3)การจัดทำฐานข้อมูลองค์ประกอบย่านเก่า โดยเลือกจากย่านเก่าในทะเบียนของ สผ. (ocd.onep.go.th ) หมายเหตุกิจกรรม 1) วงเงินไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท 11
ส่วนที่ ๒ การสนับสนุนงบประมาณ
แผนงาน/โครงการ ที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕6๔ เมื่อวันที่ ๒ ธันวาคม ๒๕๖๓ สผ. ดำเนินการโอนงบประมาณประจำปี พ.ศ. 2564 เป็นเงิน 11,400,000 บาท (สิบเอ็ดล้านสี่แสนบาทถ้วน) ให้หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ดำเนินงานตามแผนงาน / โครงการที่ได้ผ่านการเห็นชอบจากคณะทำงานฯ เพื่อขับเคลื่อนงานอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมระดับจังหวัดเรียบร้อยแล้ว โดยแบ่งเป็น 2 ส่วน ดังนี้ ส่วนที่ 1 จำนวน 6,950,000 บาท (หกล้านเก้าแสนห้าหมื่นบาทถ้วน) เพื่อเป็นค่าใช้จ่าย ตามแผนงานที่ 1 การบริหารหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น 1. การประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์ฯ ประจำจังหวัด อย่างน้อย 1 ครั้ง 2. การเข้าร่วมประชุมภาคีอนุรักษ์ฯ 3. การประชุมกรรมการประจำหน่วยอนุรักษ์ฯ 4. การรายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง 5. การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ ส่วนที่ 2 จำนวน 4,450,000 บาท (สี่ล้านสี่แสนห้าหมื่นบาทถ้วน) โดยพิจารณาจาก แผนงาน/โครงการ ตามแผนงานที่ 2-4 ที่หน่วยอนุรักษ์ฯ เสนอ ได้แก่ - แผนงานที่ 2 การประกาศเขตอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม จำนวน 23 โครงการ วงเงิน 1,393,350 บาท ดังนี้ กิจกรรม หน่วยอนุรักษ์ฯ ที่ดำเนินงาน รวม โครงการ 1) โครงการประกาศย่านชุมชนเก่าเป็น มรดกจังหวัด ร่วมกับ สผ. ตามโครงการ จัดการสิ่งแวดล้อมภูมินิเวศสิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมอย่าง ยั่งยืน : การจัดทำผังพื้นที่อนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมรายประเภทในพื้นที่ ภาคเหนือ ลำปาง ลำพูน น่าน พะเยา แพร่และเชียงราย ๖ 2) โครงการประกาศย่านชุมชนเก่าเป็น มรดกจังหวัด เพชรบูรณ์ พิษณุโลก สุโขทัย เลย นครพนม บุรีรัมย์ อำนาจเจริญ ราชบุรี พระนครศรีอยุธยา ลพบุรี อ่างทอง ตราด ฉะเชิงเทรา นครนายก นครศรีธรรมราช ภูเก็ต และจังหวัด สงขลา 17 13
- แผนงานที่ ๓ การอบรมสัมมนาเผยแพร่ความรู้เรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ และศิลปกรรม รวมทั้งสิ้น 6๘ โครงการ วงเงิน 2,239,150 บาท ดังนี้ กิจกรรม ภาคเหนือ ภาค ตะวันออกเฉียงเหนือ ภาค กลาง ภาค ตะวันออก ภาคใต้ รวม 1) การอบรมสัมมนาพัฒนาศักยภาพ ๑๐ ๑๓ ๗ 7 ๑๐ ๔7 โครงการ ๒) การจัดทำข้อมูล หรือทะเบียนที่ เกี่ยวกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น (คน, องค์ความรู้, สื่อเรียนรู้) 2 ๓ ๒ 2 ๓ ๑2 โครงการ ๓) การสนับสนุนพื้นที่แหล่งเรียนรู้ ๒ 1 1 1 ๕ โครงการ ๔) การจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นศึกษา 1 3 ๔ โครงการ - แผนงานที่ ๔ ระบบข้อมูลเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมของ ประเทศ รวมทั้งสิ้น 40 โครงการ งบประมาณ 817,500 บาท ดังนี้ กิจกรรม จำนวนโครงการ ๑) การลงระบบฐานข้อมูลแหล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์โดยการสำรวจแหล่งศิลปกรรม (culturalenvi.onep.go.th) 29 ๒) การจัดทำข้อมูลแผนที่วัฒนธรรม 2 ๓) การจัดทำฐานข้อมูลองค์ประกอบย่านเก่า โดยเลือกจากย่านเก่าในทะเบียนของ สผ. (ocd.onep.go.th) 9 14
ส่วนที่ ๓ ผลการดำเนินงานปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๔
๓.๑ การดำเนินงานโดยสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) ในปี พศ. 2564 สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกองจัดการสิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรม มีการขับเคลื่อนภารกิจซึ่งเป็นภารกิจสำคัญด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม ได้แก่ การขับเคลื่อนการอนุรักษ์ฟื้นฟูย่านชุมชนเก่าในระดับจังหวัด และ การจัดทำผังพื้นที่อนุรักษ์ แหล่งศิลปกรรม ประเภทย่านชุมชนเก่า ตามภูมินิเวศ ภาคเหนือตอนบน และการพัฒนาระบบฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม เป็น การดำเนินภารกิจในส่วนกลาง และถ่ายทอดสู่ระดับจังหวัด โดยจัดทำเป็นต้นแบบเพื่อขยายผลต่อไป ตลอดจนมีการ ดำเนินการร่วมกับหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดในแต่ละจังหวัด 1) การขับเคลื่อนภารกิจด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม 1. การขับเคลื่อนการดำเนินงานอนุรักษ์ฟื้นฟูย่านชุมชนเก่าระดับจังหวัด ระยะที่ 2 1. สาระสำคัญ การดำเนินกิจกรรมโครงการในพื้นที่นำร่องเดิม โดยผลของการดำเนินงานแสดงให้เห็นถึงความ หลากหลายในการอนุรักษ์ ฟื้นฟูย่านชุมชนเก่า ทั้งประเด็นในการอนุรักษ์ และวิธีการในการดำเนินการ ภายใต้ หลักการการอนุรักษ์ที่เหมาะสม และริเริ่มให้เกิดผลเป็นรูปธรรมซึ่งชุมชนนำไปขับเคลื่อนต่อไป ซึ่งในการ ดำเนินงานได้เน้นการเพิ่มบทบาทภาคประชาชนในการบริหารจัดการและฟื้นฟูชุมชนตนเอง ให้ชุมชนโดย องค์กรชุมชนระดับพื้นที่มีส่วนร่วมในการคิด ตัดสินใจและบริหารจัดการย่านชุมชนเก่าร่วมกับรัฐและท้องถิ่น เพื่ออนาคตชุมชนตนเอง ตามความหลากหลายของวัฒนธรรมและวิถีชีวิตชุมชน ตลอดจนมีการนำเทคโนโลยี ดิจิทัล และอัตลักษณ์เศรษฐกิจชุมชนร่วมเป็นกลไกหนึ่งในการขับเคลื่อนให้เห็นผลเชิงประจักษ์ในวิถีใหม่ วัตถุประสงค์: เพื่อขับเคลื่อนการดำเนินงานอนุรักษ์ฟื้นฟูย่านชุมชนเก่าระดับจังหวัดในวิถีใหม่ ด้วยกระบวนการ บูรณาการของทุกภาคส่วนโดยนำเทคโนโลยีดิจิตัลและอัตลักษณ์เศรษฐกิจชุมชน เป็นกลไกหนึ่งในการ ขับเคลื่อน และ สร้างองค์ความรู้ความเข้าใจ และเสริมสมรรถนะองค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการย่านชุมชนเก่า ให้แก่ภาคส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง พื้นที่ดำเนินโครงการ: พื้นที่นำร่อง 2 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดตรัง (ภาคใต้) และจังหวัดจันทบุรี (ภาคตะวันออก) ผลผลิตโครงการ: โครงการ/กิจกรรม กลไกการขับเคลื่อนการอนุรักษ์ฟื้นฟูย่านชุมชนเก่าในพื้นที่นำร่อง ๒ จังหวัด อย่างเป็นรูปธรรมโดยใช้ อัตลักษณ์เศรษฐกิจชุมชนในการขับเคลื่อน เน้นให้ชุมชนเห็นประโยชน์ในด้านส่งเสริม เศรษฐกิจฐานราก อันเนื่องมาจากการอนุรักษ์ย่านชุมชนเก่า ด้วยการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล “มรดกแพลตฟอร์ม” เป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อน ทำให้เกิดโครงการอันเนื่องมาจากความต้องการของชุมชนและร่วมกันในชุมชน ในการดำเนินโครงการ ในลักษณะต่างๆ ดังนี้ 16
- ประเด็นการอนุรักษ์ เป็นการดำเนินงานที่แสดงให้เห็นถึงความเป็นไปได้ในการอนุรักษ์ฯ ในมิติที่ หลากหลายนอกเหนือจากการดำเนินงานด้านการวางแผน ซึ่งสามารถสร้างความเข้าใจให้ชุมชนเห็นประโยชน์ อันเนื่องมาจากการอนุรักษ์ย่านชุมชนเก่าได้อย่างเป็นรูปธรรมในแต่ละมิติ ด้านกายภาพ ได้แก่ โครงการ ปรับปรุงพื้นที่เป็นแหล่งเรียนรู้ ด้านเศรษฐกิจ ได้แก่ การใช้อัตลักษณ์เศรษฐกิจชุมชนส่งเสริมการขับเคลื่อน เศรษฐกิจ การตั้งกองทุนอนุรักษ์ของชุมชน ด้านสังคม ได้แก่ การจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนเพื่อการอนุรักษ์ ย่านชุมชนเก่า ด้านวิถีชีวิต ได้แก่ การต่อยอดภูมิปัญญาเอกลักษณ์เฉพาะย่าน ด้านการเรียนรู้ ได้แก่ การบูรณาการ การเรียนการสอนในสถาบันการศึกษา ด้านเทคโนโลยี ได้แก่ การนำโปรแกรมประยุกต์เพื่อการอนุรักษ์ (มรดกแพลตฟอร์ม) มาใช้ - วิธีการขับเคลื่อน ใช้กระบวนการรับฟังความเห็นจากทุกภาคส่วน และการทดลองการอนุรักษ์วิถีใหม่ ด้วยการนำเทคโนโลยีดิจิทัลเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องมือในการขับเคลื่อน โดยการร่วมกับภาคเอกชน นำโปรแกรมประยุกต์เพื่อการอนุรักษ์ย่านชุมชนเก่ามาใช้ เพื่อหาพันธมิตรและหุ้นส่วนในการดำเนินโครงการ ที่มาจากความต้องการของชุมชน ด้วยวิธีที่เปิดกว้างและหลากหลาย ซึ่งวิธีการนี้สามารถนำประเด็นการ อนุรักษ์ไปสู่กระบวนการระดมทุนสาธารณะจากภายนอกพื้นที่ได้ ช่วยเพิ่มโอกาสในการดำเนินงานมากขึ้น โดยขณะนี้อยู่ในระยะเริ่มต้นซึ่งชุมชนจะต้องรับช่วงดำเนินการต่อไป ผลลัพธ์ 1) การอนุรักษ์ฟื้นฟูและพัฒนาย่านชุมชนเก่าในจังหวัดนำร่อง ที่สอดคล้องเหมาะสมกับอัตลักษณ์ ความเป็นพื้นที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ในขณะเดียวกันสามารถรับมือต่อความเปลี่ยนแปลงได้ อย่างสมดุล โดยผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน 2) ประเทศไทยมีชุมชนที่มีศักยภาพด้านการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์และวัฒนธรรม ตอบสนอง ยุทธศาสตร์ชาติด้านการแข่งขัน และแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นการท่องเที่ยว 3) กลไกกระบวนการมีส่วนร่วมของท้องถิ่นที่มาจากความต้องการและการมีส่วนร่วมของชุมชน ส่งผลต่อ ความภาคภูมิใจของชุมชน การถ่ายทอดองค์ความรู้กระบวนการประสบการณ์ และเปิดโอกาสให้จังหวัดอื่น ๆ เข้ามาเรียนรู้ แลกเปลี่ยน เพื่อขยายผลการอนุรักษ์ย่านชุมชนเก่าในวงกว้างต่อไป 2. โครงการจัดการสิ่งแวดล้อมภูมินิเวศ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม อย่างยั่งยืน : การจัดทำผังพื้นที่อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมแหล่งศิลปกรรม รายประเภท ในพื้นที่ภาคเหนือ 1. สาระสำคัญ ประเทศไทยได้กำหนดยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี เพื่อใช้เป็นกรอบการพัฒนาประเทศที่สร้างความสมดุล ระหว่างการพัฒนา เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม โดยยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ด้านที่ 5 การสร้างการเติบโตบน คุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นที่ 6 พื้นที่และเมืองน่าอยู่ อัจฉริยะ แผนย่อยการพัฒนาเมือง ชนบท เกษตรกรรมและอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ที่มีการบริหารจัดการตาม แผนผังภูมินิเวศอย่างยั่งยืน ได้กำหนดเป้าหมายการขับเคลื่อนให้ประเทศไทยมีแผนผังภูมินิเวศ เพื่อเป็นกรอบ ในการพัฒนาเมืองน่าอยู่ ชนบทมั่นคง เกษตรยั่งยืน และอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ รวมทั้งผังพื้นที่อนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติ แหล่งโบราณคดี 1 ภาค ในปี 2565 และภายในปี 2580 สามารถมีครบทั้ง 6 ภาค ของ ประเทศ ๑7
เพื่อบรรลุเป้าหมายการพัฒนาตามยุทธศาสตร์ชาติดังกล่าว ในปีงบประมาณ 2564-2565 สผ. ซึ่ง เป็นหน่วยงานหลักในการรับผิดชอบขับเคลื่อนเป้าหมายแผนแม่บทประเด็นที่ 6 จึงดำเนินกิจกรรม การจัดทำ ผังพื้นที่อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมแหล่งศิลปกรรม รายประเภท ในพื้นที่ภาคเหนือ โดยมุ่งเน้นในแหล่งศิลปกรรม ประเภทย่านชุมชนเก่า เป็นลำดับแรก เนื่องจากย่านชุมชนเก่า เป็นจุดก่อกำเนิดของการตั้งถิ่นฐาน หลอมรวม ครบทุกองค์ประกอบ เอกลักษณ์ทางกายภาพ อัตลักษณ์ทางสังคม วัฒนธรรม วิถีชีวิต ภูมิปัญญา และอัตลักษณ์ เศรษฐกิจชุมชน ภายใต้สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางในการพัฒนาของแผนแม่บทประเด็นที่ 6 ที่ครอบคลุมถึงการสงวนรักษา อนุรักษ์ ฟื้นฟูพื้นที่พิเศษ เช่น พื้นที่เพื่อการอนุรักษ์มรดกทางสถาปัตยกรรม และศิลปวัฒนธรรม อัตลักษณ์และวิถีชีวิตพื้นถิ่นอย่างยั่งยืน วัตถุประสงค์: เพื่อจัดทำผังพื้นที่อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมแหล่งศิลปกรรม ประเภทย่านชุมชนเก่า พร้อม แนวทางการอนุรักษ์ฟื้นฟูย่านชุมชนเก่า ตามยุทธศาสตร์การอนุรักษ์ฟื้นฟูย่านชุมชนเก่าแห่งชาติ ในพื้นที่ ภาคเหนือ ตอนบน พื้นที่ดำเนินโครงการ : ภาคเหนือตอนบน ๘ จังหวัด ได้แก่ เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ลำพูน ลำปาง เชียงราย น่าน พะเยา และจังหวัดแพร่ ผลผลิต ผังพื้นที่อนุรักษ์ และ ระบบฐานข้อมูลผังพื้นที่อนุรักษ์ แหล่งสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม ประเภทย่านชุมชนเก่า ตามภูมินิเวศ ภาคเหนือตอนบน ๘ จังหวัด ผลลัพธ์ เครื่องมือในการบูรณาการการสงวนรักษา อนุรักษ์ ฟื้นฟู สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม ซึ่งเป็นมรดกทาง วัฒนธรรมของประเทศอย่างยั่งยืน พร้อมขับเคลื่อนนำไปสู่การประกาศเป็นมรดกจังหวัดต่อไป 3. การพัฒนาระบบฐานข้อมูลแหล่งสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมให้เป็นคลังข้อมูล (culturalenvi.onep.go.th) 1. สาระสำคัญ กองจัดการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม ได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาฐานข้อมูล โดยเฉพาะ อย่างยิ่งการนำนวัตกรรมเทคโนโลยีข้อมูลขนาดใหญ่และระบบการทำงานที่เป็นดิจิทัลเข้ามาประยุกต์ใช้ให้เกิด ความคุ้มค่าเพื่อให้สามารถปฏิบัติงานเทียบได้กับมาตรฐานสากล โดยเฉพาะในด้านสิ่งแวดล้อมศิลปกรรม เนื่องจากเป็นหน่วยงานเดียวภายใต้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ที่มีภารกิจด้านสิ่งแวดล้อม ศิลปกรรม ซึ่งนับเป็นการเติมเต็มงานด้านการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของชาติที่เป็นกายภาพ ร่วมกับ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนั้น คลังข้อมูลจึงเป็นเรื่องสำคัญ ทั้งในประเด็นให้มีระบบรองรับการแลกเปลี่ยนข้อมูล ระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจนถึงพัฒนาระบบให้เป็นประเภท BIG DATA ในอนาคต และประเด็นการ สนองตอบยุทธศาสตร์ชาติด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ ๑8
วัตถุประสงค์: พัฒนาระบบฐานข้อมูลแหล่งสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมให้เป็นคลังข้อมูล สามารถเรียกข้อมูลเชิงพื้นที่ และ ทำการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างมีเงื่อนไขตามที่กำหนดผ่านระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ สำหรับประกอบการ วางแผนและการตัดสินใจในการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมศิลปกรรมได้อย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ ผลผลิต ระบบคลังข้อมูล ในรูปแบบของเว็บแอพพลิเคชั่น ที่สามารถเรียกใช้ข้อมูลเชิงพื้นที่และทำการ วิเคราะห์ข้อมูลอย่างมีเงื่อนไขตามที่กำหนดผ่านระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ และนำเสนอหรือแสดงข้อมูลทั้ง บนจอคอมพิวเตอร์ ผลิตเป็นเอกสาร หรือสามารถแปลงข้อมูลไปสู่ระบบการทำงานโปรแกรมอื่นๆ โดยมี คุณลักษณะ ดังนี้ 1. มีระบบข่าวสาร กิจกรรม สนับสนุนการประสานการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง และ เผยแพร่กิจกรรมแก่ผู้ใช้งานทั่วไป 2. เชื่อมโยงข้อมูลกับระบบฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ และระบบฐานข้อมูลและเว็บไซด์ของ สผ. 3. สถานการณ์สิ่งแวดล้อมโดยรอบแหล่งศิลปกรรม และความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่ เช่น การวิเคราะห์ข้อมูลพื้นที่กันชน (Buffer Zone) การวิเคราะห์พื้นที่ที่เกิดน้ำท่วมซ้ำซาก และการวิเคราะห์ ความเสี่ยงในการเกิดพื้นที่ไฟไหม้ป่า (Hot spot) เพื่อประโยชน์ในการคาดการณ์ถึงผลกระทบต่อแหล่ง สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมจากการพัฒนาโครงการต่างๆและจากภัยธรรมชาติ เพื่อเตรียมการวางแผนและมาตรการ ป้องกันแก้ไขผลกระทบได้อย่างทันท่วงที ทั้งนี้ ปัจจุบัน ได้มีการนำเข้าข้อมูลแหล่งศิลปกรรม ในระบบฐานข้อมูลแหล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์ฯ เป็นระยะ โดยข้อมูลส่วนหนึ่งมาจากการดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ตามแผน 4 กิจกรรมที่ 1 ในทุกๆ ปี โดย ณ ปัจจุบัน มีจำนวน 5,5๔๕ แหล่ง (ข้อมูล ณ เดือนกันยายน 2564) ๒) การขับเคลื่อนหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น และการดำเนินงานตามแผน ขับเคลื่อนงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมระดับจังหวัด แผนขับเคลื่อนงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมระดับจังหวัด จัดทำขึ้นเพื่อให้การ ดำเนินงานตามแผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ การประสานงาน เป็นไปอย่างสะดวกและรวดเร็ว รวมทั้งขับเคลื่อนนโยบายการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม ให้บรรลุเป้าหมาย โดยมีศูนย์ประสานงาน ติดตาม และนิเทศ (ศปน.) ตั้งอยู่ที่ สผ. มีหน้าที่ในการขับเคลื่อน ติดต่อประสานงานกับภาคีอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมกลุ่มจังหวัด และสนับสนุนงานอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม ในปี พ.ศ. ๒๕๖๔ ศปน. ได้ดำเนินการภายใต้แผนขับเคลื่อนงานอนุรักษ์ฯ ดังนี้ 19
๑. จัดประชุมภาคีอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมกลุ่มจังหวัด ๑๘ กลุ่มจังหวัด ๑. สรุปผลการจัดประชุม ดำเนินการโดย หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดเชียงราย (มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย) เมื่อวันที่ 18 – 20 มีนาคม 2564 ณ โรงแรมทีคการ์เด้น สปารีสอร์ท อำเภอเมืองจังหวัดเชียงราย โดยมี นายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ ปลัดจังหวัดเชียงราย กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วม ประชุม และรองเลขาธิการ สผ. (นายประเสริฐ ศิรินภาพร) เป็นผู้มอบโล่ให้แก่ผู้ทำคุณประโยชน์แก่หน่วย อนุรักษ์ฯ ผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วย หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น 76 จังหวัด เจ้าหน้าที่ สผ. ผู้ทรงคุณวุฒิในคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมรวมทั้งสิ้น 200 คน ๒. กิจกรรมการดำเนินงาน ประกอบด้วย ๑) พิธีเปิดการประชุม และการมอบโล่ผู้ทำคุณประโยชน์แก่หน่วยอนุรักษ์ฯ และการคัดเลือก เจ้าภาพการประชุมประจำปีภาคีอนุรักษ์ฯ พ.ศ. 256๖ การประชุมประจำปีภาคีอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ และศิลปกรรม กลุ่มจังหวัด พ.ศ. 256๔ ๒) การประชุมตัวแทนภาคีอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมกลุ่มจังหวัด ๑๘ กลุ่มจังหวัด ครั้งที่ ๑/๒๕๖๔ ๒0
๓) ชี้แจงการดำเนินงานตามแผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 อบรมการจัดทำและจัดส่งรายงานผลการดำเนินงานโครงการของหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ด้วย Google Sheet เพื่อยกระดับสู่การเป็นองค์กรดิจิทัล ๔) การประชุมประจำปี และ การบรรยายพิเศษเรื่อง “เมืองเก่าเชียงรายในระบบภูมิทัศน์ วัฒนธรรมในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำโขงตอนบน” ๕) การศึกษา ดูงาน แหล่งสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ๒1
๒. ประสาน ติดตาม ประเมินผล และนิเทศการดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ และภาคีอนุรักษ์ฯ กลุ่มจังหวัด ๑) การประสาน ติดตาม เรื่อง การแต่งตั้งและจัดประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัด สืบเนื่องจากในปี ๒๕๖๓ สผ.ได้ปรับปรุงองค์ประกอบคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัด โดยมีคำสั่งคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ที่ ๓/๒๕๖๓ ลงวันที่ ๗ มกราคม ๒๕๖๓ แต่งตั้งคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัด ชุดใหม่ จึงจำเป็นต้องมีการแต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิในคณะอนุกรรมการฯ ขึ้นใหม่ โดยการสรรหาจาก ปี 256๔ ได้ประสาน ติดตาม ระหว่างหน่วยอนุรักษ์ฯ และ ทสจ. ดังนี้ 1) หน่วยฯ ที่มีการแต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิแล้ว ๗6 จังหวัด ๒) ดำเนินการจัดประชุมคณะอนุกรรมการฯ ประจำจังหวัดแล้ว รวม 50 จังหวัด โดยส่วนใหญ่ติด ปัญหาในเรื่องสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด 19 จึงเป็นนโยบายของบางจังหวัดที่ให้งดหรือชะลอ การประชุม รวมถึงบางจังหวัดไม่พร้อมในการจัดประชุมรูปแบบอื่นๆ 2) การเข้าร่วมการประชุมในคณะอนุกรรมการฯ ประจำจังหวัด สืบเนื่องจากได้รับการประสานเชิญประชุมจากหน่วยอนุรักษ์ฯ จังหวัดต่างๆ จึงเข้าร่วมประชุม ดังนี้ - ประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัดบึงกาฬ ครั้งที่ ๑/๒๕๖๓ เมื่อวันที่ ๒๑ ธันวาคม ๒๕๖๓ โดยมีนายธาตรี บุญมาก รองผู้ว่าราชการจังหวัดบึงกาฬ เป็นประธาน - ประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัดสมุทรสาคร ครั้งที่ ๑/๒๕๖๔ ณ ห้องประชุมพันท้ายนรสิงห์ (401) ศาลากลางจังหวัดสมุทรสาคร วันที่ 6 กันยายน 2564 ผ่านระบบ VDO Call - ประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัดพิษณุโลก (Online) ครั้งที่ ๑/๒๕๖๔ เมื่อวันศุกร์ ที่ ๑๗ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๔ โดยมี นายรณชัย จิตรวิเศษ ผู้ว่าราชการ จังหวัดพิษณุโลก เป็นประธานอนุกรรมการ โดยมีประเด็นวาระการประชุมที่สำคัญคือ การพิจารณาย่านชุมชน เก่าท่ามะปราง และย่านตลาดเก่าวังทอง ขึ้นทะเบียนมรดกจังหวัดพิษณุโลก - ประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัดปราจีนบุรี ครั้งที่ ๑/๒๕๖๔ ณ ห้องประชุมสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดปราจีนบุรี ชั้น 3 ศาลา กลางจังหวัดปราจีนบุรี วันที่ 30 กันยายน 2564 ผ่านระบบการประชุมอิเล็กทรอนิกส์ (Application Zoom) - ประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัดสงขลา (Online) ครั้งที่ ๑/๒๕๖๔ ในวันพุธที่ ๒๔ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ โดยมี นายวงศกร นุ่นชูคันธ์ รองผู้ว่าราชการ จังหวัดสงขลา เป็นประธานในการประชุม ผ่านระบบสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Zoom Meeting) - ประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัดราชบุรี ครั้งที่ ๑/๒๕๖๔ วันอังคารที่ ๗ ธันวาคม ๒๕๖๔ โดยมีนายอุดม เพชรคุต รองผู้ว่าฯ เป็นประธานการประชุม โดยมี ประเด็นวาระการประชุมที่สำคัญคือ มีการพิจารณาการนำเสนอย่านชุมชนเก่า ชุมชนตลาดเจ็ดเสมียน ๑๑๙ ปี และชุมชนตลาดโพธาราม อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี เป็นมรดกจังหวัด - ประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัดระยอง ครั้งที่ ๑/๒๕๖๕ วันพฤหัสบดีที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ ณ ห้องประชุมอุตรกิจพิจารณ์ ชั้น ๓ ศาลากลางจังหวัด ระยอง ผ่านระบบ VDO Call ๒2
3) การประสาน ติดตาม แก้ไขปัญหาการดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรมท้องถิ่น ศปน. ได้จัดการจัดประชุมหารือผู้บริหาร และ หัวหน้าหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรมท้องถิ่น เพื่อขับเคลื่อนการดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2564 ผ่านระบบออนไลน์ โดยมีนายประเสริฐ ศิรินภาพร รองเลขาธิการ สผ. เป็น ประธานการประชุม พร้อมด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา และหัวหน้าหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรมท้องถิ่น จำนวน 32 หน่วย เข้าร่วมประชุม เพื่อสร้างความเข้าใจในการดำเนินงานสำหรับหัวหน้า หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ที่มีการปรับเปลี่ยนใหม่ ๒๐ หน่วย รวมทั้งหาแนว ทางแก้ไขปัญหาข้อติดขัดเพื่ออำนวยความสดวกในการดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรมท้องถิ่น จำนวน 16 หน่วย ให้สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานได้คล่องตัวขึ้น ๓. จัดกิจกรรม และสนับสนุนการให้ความรู้ความเข้าใจการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม - การอบรมเชิงปฏิบัติการกระบวนการสำรวจและจัดทำประกาศย่านชุมชนเก่า เป็นมรดกจังหวัด เมื่อวันที่ 21 - 22 ธันวาคม 2563 ณ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าคุณทหารลาดกระบัง โดยจัดอบรม ให้แก่หน่วยอนุรักษ์ฯ นำร่องทั้ง 23 จังหวัด เพื่อนเป็นการถอดบทเรียนและอบรมกระบวนการ วิธีการจัดทำ เพื่อเตรียมความพร้อม ให้แก่เจ้าหน้าที่หน่วยอนุรักษ์ฯให้สามารถดำเนินการตามแผน 2 ได้โดยสัมฤทธิ์ผล และ มีประสิทธิภาพ -สัมมนาแนะนำโครงการการจัดทำผังพื้นที่อนุรักษ์แหล่งศิลปกรรม ประเภทย่านชุมชนเก่า ตามภูมินิเวศ ภาคเหนือตอนล่าง เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2564 ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่ โปรแกรม Zoom และ ถ่ายทอดสดผ่าน Facebook มีผู้เข้าร่วมประชุมทั้งสองช่องทาง รวมทั้งสิ้น 360 คน โดยเชิญหน่วยอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ในจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง ๙ จังหวัด เข้าร่วมประชุม ๒3
๓.๒ การดำเนินงานโดยหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) ได้รับงบประมาณอุดหนุนทั่วไป ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕6๔ จำนวน ๑๑,๔๐๐,๐๐๐ บาท (สิบเอ็ดล้านสี่แสนบาทถ้วน) เพื่อสนับสนุนการดำเนินงาน ของหน่วยอนุรักษ์ฯ จำนวน ๗๖ หน่วย ตามแผนพัฒนาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม และแผนขับเคลื่อนงาน อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมระดับจังหวัด แผนงานที่ ๑ - ๔ ดังนี้ แผนงานที่ ๑ การบริหารหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจัดสรรงบประมาณให้ หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น จำนวน ๗๖ หน่วย รวมเป็นเงินทั้งสิ้น ๖,๙๕๐,๐๐๐ บาท (หกล้านเก้าแสนห้าหมื่นบาทถ้วน) หน่วยอนุรักษ์ฯ ดำเนินการส่งรายงานให้ สผ. แล้วสรุปผลการ ดำเนินงาน ดังนี้ • ประชุมคณะอนุกรรมการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมประจำจังหวัดแล้ว 50 จังหวัด • ประชุมกรรมการประจำหน่วยฯ รวม 51 หน่วย • เข้าร่วมประจำปีภาคีอนุรักษ์ฯ (ประชุมประจำปี พ.ศ. 256๔ และประชุมประจำปีกลุ่มจังหวัด) รวม 65 หน่วย • รายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง รวม ๓8 หน่วย • การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ รวม 32 หน่วย แผนงานที่ 2 : การประกาศเขตอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม จำนวน 23 โครงการ วงเงิน 1,393,350 บาท หน่วยฯ ที่ดำเนินการได้แล้วเสร็จสมบรูณ์ได้แก่ น่าน แพร่ เพชรบูรณ์ พิษณุโลก เลย อำนาจเจริญ ฉะเชิงเทรา และราชบุรี แผนงานที่ 3 : การอบรมสัมมนาเผยแพร่ความรู้เรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรม รวมทั้งสิ้น 68 โครงการ วงเงิน 2,239,150 บาท หน่วยฯ ที่ยังไม่ส่งรายงาน 4 หน่วย ได้แก่ สุโขทัย มุกดาหาร นนทบุรี และสมุทรปราการ แผนงานที่ 4 : ระบบข้อมูลเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมของประเทศ รวมทั้งสิ้น 40 โครงการ งบประมาณ 817,500 บาท ดำเนินการแล้วเสร็จครบทุกโครงการ หมายเหตุ ข้อมูล ณ วันที่ 15 มีนาคม 2565 ๒4
แผนงานที่ ๑ การบริหารหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ปีงบประมาณ 256๔
แผนงานที่ 1 การบริหารหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมช กิจกรรม (บังคับทุกกิจกรรม) 1. การประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์ฯ ประจำจังหวัด อย 2. การเข้าร่วมประชุมภาคีอนุรักษ์ฯ 3. การประชุมกรรมการประจำหน่วยอนุรักษ์ฯ 4. การประชุมอื่น ๆ (ถ้ามี) 5. การรายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง 6. การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเน หมายเหตุ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เนื่องด้วยสถานการณ์การแพร่ระบาดไวรัสโควิด ประจำจังหวัด อย่างน้อย 1 ครั้ง ในบางจังหวัดไม่สามารถดำเนินการได้ เนื่องด้วยนโย
ชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ปีงบประมาณ 256๔ ย่างน้อย 1 ครั้ง นินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ ด 19 ส่งผลให้การดำเนินการในกิจกรรมที่ 1. การประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์ฯ บายของจังหวัดในการงดจัดประชุม และ ไม่พร้อมในการจัดด้วยระบบออนไลน์ ๒6
รายงานผลการดำเนินงานหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรม ภาคเหนือ จังหวัด การประชุมคณะอนุกรรมการ อนุรักษ์ฯ ประจำจังหวัด การประชุมกรรมการ ประจำหน่วยฯ การเข้าร่วมประจำปีภ 1. ประชุมประจำปี พ 2. ประชุมประจำปีกลุ่ เชียงใหม่ / / / แม่ฮ่องสอน ลำปาง กำหนด 29 มีนาคม 65 / / ลำพูน / / / เชียงราย กำหนด 30 มีนาคม 65 / / น่าน / / พะเยา / - /
มชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ 256๔ กิจกรรม าคีอนุรักษ์ฯ .ศ. 2564 ลุ่มจังหวัด การรายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ / / / / / / - / / - / ๒7
จังหวัด การประชุมคณะอนุกรรมการ อนุรักษ์ฯ ประจำจังหวัด การประชุมกรรมการ ประจำหน่วยฯ การเข้าร่วมประจำปีภ 1. ประชุมประจำปี พ 2. ประชุมประจำปีกลุ่ แพร่ / / / ตาก - / พิษณุโลก / / เพชรบูรณ์ / สุโขทัย จัดรวมกับปี ๒๕65 ๒ ครั้ง อุตรดิตถ์ / - / กำแพงเพชร / / / นครสวรรค์ - - / พิจิตร / / / อุทัยธานี - - /
กิจกรรม าคีอนุรักษ์ฯ .ศ. 2564 ลุ่มจังหวัด การรายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ - - - / / / / / / - - - - / / - - ๒8
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จังหวัด การประชุมคณะอนุกรรมการ อนุรักษ์ฯ ประจำจังหวัด การประชุมกรรมการ ประจำหน่วยฯ การเข้าร่วมประจำปี 1. ประชุมประจำปี พ 2. ประชุมประจำปีกลุ่ เลย / / / หนองคาย / / / หนองบัวลำภู - / / อุดรธานี / - / นครพนม กำหนด 30 มีนาคม 65 / / มุกดาหาร สกลนคร / - / บึงกาฬ - / / กาฬสินธุ์ / / /
กิจกรรม ปีภาคีอนุรักษ์ฯ .ศ. 2564 ลุ่มจังหวัด การรายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ - - / - - / - - - / - / - - / - 29
จังหวัด การประชุมคณะอนุกรรมการ อนุรักษ์ฯ ประจำจังหวัด การประชุมกรรมการ ประจำหน่วยฯ การเข้าร่วมประจำปี 1. ประชุมประจำปี พ 2. ประชุมประจำปีกลุ่ ขอนแก่น / / / มหาสารคาม / / / ร้อยเอ็ด / / / ชัยภูมิ - - / นครราชสีมา เวียนวาระการประชุมตาม นโยบายจังหวัด / / บุรีรัมย์ - - / สุรินทร์ / - / ยโสธร / / / ศรีสะเกษ / / อำนาจเจริญ / / / อุบลราชธานี / / /
กิจกรรม ปีภาคีอนุรักษ์ฯ .ศ. 2564 ลุ่มจังหวัด การรายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ - / - / - - - / / - - / / / - / / / / - ๓0
ภาคกลาง จังหวัด การประชุมคณะอนุกรรมการ อนุรักษ์ฯ ประจำจังหวัด การประชุมกรรมการ ประจำหน่วยฯ การเข้าร่วมประจำปี 1. ประชุมประจำปี 2. ประชุมประจำปี กาญจนบุรี / / / ราชบุรี / / สุพรรณบุรี กำหนด เมษายน 65 / / นครปฐม ชัยนาท / / / พระนครศรีอยุธยา / / / ลพบุรี สิงห์บุรี จัดรวมกับปี ๒๕65 เป็น ๒ ครั้ง / / อ่างทอง / / ประจวบคีรีขันธ์ / / / เพชรบุรี / / / สมุทรสงคราม / / / สมุทรสาคร / - /
กิจกรรม ปีภาคีอนุรักษ์ฯ ป พ.ศ. 2564 ปีกลุ่มจังหวัด การรายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การ ดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ - / - - - - / - - - / / / - / - - - / / - - ๓1
ภาคตะวันออก จังหวัด การประชุมคณะอนุกรรมการ อนุรักษ์ฯ ประจำจังหวัด การประชุม กรรมการ ประจำหน่วยฯ การเข้าร่วมประจำปีภ 1. ประชุมประจำปี พ 2. ประชุมประจำปีกลุ่ จันทบุรี / / / ชลบุรี / / / ตราด / ระยอง / / / ฉะเชิงเทรา / / / นครนายก ปราจีนบุรี / / / สระแก้ว / / / นนทบุรี ปทุมธานี สระบุรี - / / สมุทรปราการ - - /
กิจกรรม าคีอนุรักษ์ฯ .ศ. 2564 ลุ่มจังหวัด การรายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ / / / / / / / - - / / / - - ๓2
ภาคใต้ จังหวัด การประชุม คณะอนุกรรมการ อนุรักษ์ฯ ประจำจังหวัด การประชุมกรรมการ ประจำหน่วยฯ การเข้าร่วมประจำปี 1. ประชุมประจำปี พ 2. ประชุมประจำปีก ชุมพร / / / นครศรีธรรมราช - - / พัทลุง / - / สุราษฎร์ธานี / - / กระบี่ / / - ตรัง / / / พังงา - / / ภูเก็ต / / ระนอง / / /
กิจกรรม ภาคีอนุรักษ์ฯ พ.ศ. 2564 กลุ่มจังหวัด การรายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ - - - - / - / - / / / - - - / / ๓3
จังหวัด การประชุม คณะอนุกรรมการ อนุรักษ์ฯ ประจำจังหวัด การประชุมกรรมการ ประจำหน่วยฯ การเข้าร่วมประจำปี 1. ประชุมประจำปี พ 2. ประชุมประจำปีก นราธิวาส - / / ปัตตานี - / / ยะลา / / / สงขลา / / / สตูล - / / หมายเหตุ ประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมจังห
กิจกรรม ภาคีอนุรักษ์ฯ พ.ศ. 2564 กลุ่มจังหวัด การรายงานสถานการณ์ การบริหารจัดการแหล่ง การรายงานความเคลื่อนไหว กิจกรรม ข่าวสาร การดำเนินงานของหน่วยอนุรักษ์ฯ ลงใน Facebook ของหน่วยอนุรักษ์ฯ - - - - / / / / / - หวัด / ดำเนินการครบทุกกิจกรรม / ยังไม่ได้ดำเนินการ ๓4
แผนงานที่ ๒ การประกาศเขตอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์
แผนงานที่ 2 การประกาศเขตอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชา กิจกรรม (เลือก) 1) การศึกษาเพื่อเตรียมการประกาศเขตอนุรักษ์แหล่งธรรมชาติแล - 2) การประกาศแหล่งธรรมชาติและแหล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ - ภาคเหนือ 9 โครงการ - ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๔ โครงการ - ภาคกลาง ๔ โครงการ - ภาคตะวันออก ๓ โครงการ - ภาคใต้ ๓ โครงการ 3) การจัดทำแผน แนวทาง มาตรการ เพื่ออนุรักษ์แหล่งธรรมชาติ - ( 23 โครงการ / 23 จังหวัด )
าติและศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์ ปีงบประมาณ 256๔ ละแหล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์ ษ์ ติและแหล่งศิลปกรรม ๓6
รายงานผลการดำเนินงานหน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรม แผนงานที่ 2 การประกาศเขตอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมอันควรอ กิจกรรม (เลือก) 1) การศึกษาเพื่อเตรียมการประกาศเขตอนุรักษ์แหล่งธรรมชาติและแหล 2) การประกาศแหล่งธรรมชาติและแหล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์ 3) การจัดทำแผน แนวทาง มาตรการ เพื่ออนุรักษ์แหล่งธรรมชาติและแ ภาคเหนือ จังหวัด กิจกรรม ชื่อกิจกรรม ลำปาง ๒ โครงการประกาศย่านชุมชนเก่าเป็นมรดก จังหวัด ร่วมกับ สำนักงานนโยบายและแผน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตาม โครงการจัดการสิ่งแวดล้อมภูมินิเวศ สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ศิลปกรรมอย่างยั่งยืน : การจัดทำผังพื้นที่ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมแหล่งศิลปกรรม รายประเภท ในพื้นที่ภาคเหนือ ป จั 1 2 3 4 5 6 ลำพูน ๒ โครงการประกาศย่านชุมชนเก่าเป็นมรดก จังหวัด ร่วมกับ สำนักงานนโยบายและแผน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตาม ป จั 1
มชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ 256๔ อนุรักษ์ ล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์ แหล่งศิลปกรรม ผลผลิต (ตามแผน) ผลผลิต 6๔ ประกาศพื้นที่ย่านชุมชนเก่าเป็นมรดก จังหวัด 6 ย่าน ได้แก่ 1) ย่านชุมชนเก่าบ้านกล้วย 2) ย่านชุมชนเก่าปงสนุก 3) ย่านชุมชนเก่ากาดกองต้า 4) ย่านชุมชนเก่าบ้านหลุก 5) ย่านชุมชนลำปางหลวง 6) ย่านชุมชนเก่าไหล่หิน อยู่ระหว่างนำเรื่องเสนอคณะอนุกรรมการ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและ ศิลปกรรมจังหวัด ประกาศพื้นที่ย่านชุมชนเก่าเป็นมรดก จังหวัด 7 ย่าน ได้แก่ 1) ย่านชุมชนเก่าบ้านทุ่งยาว อยู่ระหว่างผู้ว่าราชการจังหวัดลงนามใน ประกาศจังหวัด ๓7