โครงงานสมุนไพรกำจัดปลวก

โครงงานวิทยาศาสตร์ เรื่อง สมุนไพรกำจัดปลวก กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จัดทำโดย นส.เข็มอักษร ใจสม เลขที่18 นส.กนกวรรณ หนูเงิน เลขที่15 นายเมธาวิน ศรประสิทธิ์ เลขที่ 11 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/2 ครูที่ปรึกษา คุณครูจรรยา อังศุกาญจนกุล คุณครูไรวรรณ รักษาผล โครงงานวิทยาศาสตร์เล่มนี้ เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาโครงงานและวิทยาการคำนวณ ปีการศึกษา 2566 โรงเรียนเทศบาล ๒ (คลองจิหลาด) สังกัดกองกลางการศึกษา เทศบาลเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่

ก ชื่อโครงงาน สมุนไพรกำจัดปลวก ประเภทโครงงาน การทดลอง ผู้จัดทำ 1. นางสาว เข็มอักษร ใจสม 2. นางสาว กนกวรรณ หนูเงิน 3. นายเมธาวิน ศรประสิทธิ์ ระดับชั้น มัธยมศึกษาตอนปลาย ครูที่ปรึกษา คุณครูจรรยา อังศุกาญจนกุล บทคัดย่อ โครงงานการทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของการกำจัดปลวกด้วยน้ำสกัดจาก ใบน้อยหน่า ใบสัก และใบขี้เหล็ก ที่มีความปลอดภัยต่อผู้ใช้งานโดยปราศจากสารเคมี ผลการศึกษาพบว่า ใบขี้เหล็กมีสารกลุ่มโครโมนที่สามารถกำจัดปลวกได้ดีที่สุด รองลงมาคือใบสักและใบ น้อยหน่า

ข กิตติกรรมประกาศ การจัดทำโครงงานเรื่อง สมุนไพรกำจัดปลวกจากพืชสมุนไพรในครั้งนี้ สำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี เนื่องจาก ได้รับความช่วยเหลือจากบุคลากรต่างๆ ดังนี้ ขอขอบคุณครูจรรยา อังศุกาญจนกุล และคุณครูไรวรรณ รักษาผล อาจารย์ผู้สอนในรายวิชาโครงงาน และวิทยาการคำนวณ ที่ได้ให้คำปรึกษาและให้คำแนะนำแก้ไขข้อบกพร่อง ขอขอบคุณเพื่อนบ้านที่อาศัยอยู่ระแวกเดียวกันที่ให้ความร่วมมือในการช่วยทดสอบการใช้สมุนไพร กำจัดปลวกจากพืชสมุนไพร ขอขอบคุณพ่อแม่และญาติพี่น้องที่ช่วยกันสนับสนุน และช่วยเหลือจัดหาพืชสมุนไพร ในการนำมาจัดทำ โครงงานจนสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดีจึงขอขอบคุณมา ณ โอกาสนี้ คณะผ้จัดทำ

ค สารบัญ หน้า บทคัดย่อ----------------------------------------------------------------------------------------- ก กิตติกรรมประกาศ-------------------------------------------------------------------------------------- สารบัญ-------------------------------------------------------------------------------------------- บทที่ 1 บทน า ข ค ที่มาและความส าคัญ----------------------------------------------------------------------------------- 1 วัตถุประสงค์--------------------------------------------------------------------------------------------- 1 สมมติฐาน------------------------------------------------------------------------------------------------ 1 ตัวแปรของการศึกษา---------------------------------------------------------------------------------- 1 ขอบเขตของการศึกษา--------------------------------------------------------------------------------- 2 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ---------------------------------------------------------------------------- 2 นิยามศัพท์เฉพาะ--------------------------------------------------------------------------------------- 2 บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข้อง ใบน้อยหน่า---------------------------------------------------------------------------------------------- 3 ใบสัก------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4 ใบขี้เหล็ก------------------------------------------------------------------------------------------------- ปลวก------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5 5 บทที่3วสัดอุปุกรณ์และวิธีการดา เนินงาน อุปกรณ์--------------------------------------------------------------------------------------------------- 6 วิธีการด าเนินงาน--------------------------------------------------------------------------------------- 6 บทที่4 ผลการดา เนินงาน ผลการทดลอง------------------------------------------------------------------------------------------- 8

ง บทที่ 5 สรุปผลและข้อเสนอแนะ อภิปรายผลการทดลอง-------------------------------------------------------------------------------- 9 สรุปผลการทดลอง-------------------------------------------------------------------------------------- 9 ข้อเสนอแนะ--------------------------------------------------------------------------------------------- 9 ภาคผนวก--------------------------------------------------------------------------------------------------- 11 บรรณานุกรม---------------------------------------------------------------------------------------------- 12

บทที่1 บทน า 1.1 ที่มาและความส าคัญ จากบ้านเรือนหลายๆหลังในชุมชน ส่วนมากจะมีการน าไม้มาใช้สร้างบ้านและอุปกรณ์ตางๆในการ อ านวยความสะดวก พวกอุปกรณ์ที่ท ามาจากไม้ส่วนมากจะประสบกับปัญหา ไม่ผุพังและเกิดความ เสียหายจาการโดนปลวกกัดกินเพราะปลวกเป็นแมลงที่ต้องการเซลลูโลสเป็นหลักในการด ารงชีวิต และ เซลลูโลสเป็นส่วนประกอบส าคัญของเนื้อไม้ดังนั้นเราจึงพบปลวกที่สร้างความเสียหายอย่างรุนแรง ให้แก่ไม้ หรือสิ่งของต่างๆ ที่มีเซลลูโลสเป็นส่วนประกอบ จากการศึกษาข้อมูลพบว่ามีพืชบางชนิด สามารถก าจัดพวกแมลง มดและยุงได้และอาจจะมีพืชที่สามารถก าจัดปลวกได้เช่นใบน้อยหน่า ใบสัก และใบขี้เหล็กใบเสลดพังพอน จากข้อมูลที่ได้จากอินเทอร์เน็ต ท าให้ทราบว่าน ้าสกัดใบน้อยหน่า ใบสัก และใบขี้เหล็ก ใบ เสลดพังพอน พืชทั้ง 4 นิดนี้มีคุณสมบัติก าจัดปลวกและในข้อมูลได้บอกว่าใบขี้เหล็กมีประสิทธิภาพใน การก าจัดปลวกมากกว่าชนิดอื่น เพราะในใบขี้เหล็ก มีสารกลุ่มโครโมนซึ่งมีฤทธิ์คลายเคลียดและช่วยให้ นอนหลับและกลุ่ม anthraquinone ซึ่งมีฤทธิ์ช่วยให้ถ่ายหรือระบายท้อง เช่น แอนโทรนและไดเเอนโทรน น ามาก าจัดปลวกได้ผลดีมาก (ที่มา: https://m.facebook.com>medie>set) ดังนั้นคณะผู้จัดท าโครงงาน จึงน าความรู้ที่ได้จากอินเทอร์เน็ตเกี่ยวกับพืชทั้ง 4 ชนิดมาจัดท าเป็น สเปรย์ก าจัดปลวกจากใบขี้เหล็กโดยการน าใบขี้เหล็กมาสกัดและฉีดพ่นไปที่รังปลวก เพื่อก าจัดปลวกให้ หายหมดไป 1.2 วัตถุประสงค์ 1. เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของการก าจัดปลวกด้วยน ้าสกัดจากใบน้อยหน่า ใบสัก และใบ ขี้เหล็กใบเสลดพังพอน 2. เพื่อผลิตน ้ายาฆ่าปลวกจากวัสดุธรรมชาติที่มีความปลอดภัยต่อผู้ใช้โดยปราศจากสารเคมี 1.3 สมมติฐาน ถ้าน ้าที่สกัดจากใบขี้เหล็กสามารถก าจัดปลวกได้ดีกว่าน ้าสกัดจากใบน้อยหน่า ใบสัก ดังนั้นน ้าที่ สกัดจาก ใบขี้เหล็กมีประสิทธิภาพในการก าจัดปลวกที่ดีกว่าพืชสมุนไพรอีก 3 ชนิด 1.4 ตัวแปรของการศึกษา

2 ตัวแปรต้น : ใบน้อยหน่า ใบสัก และใบขี้เหล็ก ใบเสลดพังพอ ตัวแปรตาม : การตายของปลวก ตัวแปรควบคุม : ปริมาณของใบพืชและน ้าสะอาด 1.5 ขอบเขตของการศึกษา 1. สถานที่ด าเนินการ โรงเรียนเทศบาล ๒ (คลองจิหลาด) ต าบลปากน ้า อ าเภอเมือง จังหวัดกระบี่ 2. เนื้อหา ศึกษาการใช้พืชสมุนไพรทั้ง 4 ชนิด ได้แก่ ใบน้อยหน่า ใบสัก และใบขี้เหล็ก ใบเสลดพังพอน ใน การเปรียบเทียบ ประสิทธิภาพการก าจัดปลวก 1.6 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ 1. สามารถก าจัดและยับยั้งการเกิดใหม่ของปลวก 2. เพื่อผลิตสมุนไพรก าจัดปลวกจากพืชสมุนไพรที่ปราศจากสารเคมี 1.7 นิยามศพัท ์ เฉพาะ 1. การสกัด (extraction) หมายถึง กระบวนการแยก (separation) โดยใช้ของเหลวอีกชนิดหนึ่ง เป็นตัวท าละลาย สารที่ต้องการแยกโดยให้ละลายออกมาในตัวท าละลาย 2. โครโมน (Chromone) หมายถึง สารที่พบในใบขี้เหล็ก ซึ่งมีฤทธิ์คลายเครียดและช่วยให้นอน หลับ 3. แอลคาลอยด์ เป็นสารส าคัญที่มักถูกน ามาใช้เป็นยารักษาทางการแพทย์อยู่ในยาหลาย ประเภท และเป็นสารที่พบมากในพืชชนิดที่เป็นสมุนไพร 4. แอนทราควิโนน(Anthraquinone ) มีฤทธิ์เป็นยาระบาย ยาฆ่าเชื้อ และสีย้อม เช่น ใบมะขาม แขก ใบขี้เหล็ก ใบชุมเห็ดเทศ ใบว่านหางจระเข้ 5. ควิโนน เป็นสารประกอบชนิดแอโรแมติกไดออกโซ (aromatic dioxo) เป็นอินเทอมีเดียตโปร ดักต์ของปฏิกิริยาการเกิดสีน ้าตาล ที่เร่งด้วยเอนไซม์ 6. กษัย เป็นโรคกลุ่มหนึ่ง เกิดจากความเสื่อมหรือความผิดปกติของร่างกาย จากความเจ็บป่วยที่ ไม่ได้รับการรักษาหรือรักษาแล้วไม่หาย

3 บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข้อง ในการจัดท าโครงงานสเปรย์ก าจัดปลวกจากพืชสมุนไพรทั้ง 3 ชนิด ได้แก่ ใบน้อยหน่า ใบสัก และ ใบขี้เหล็ก คณะผู้จัดท าได้ศึกษาข้อมูลเอกสารที่เกี่ยวข้อง ดังนี้ 2.1 ใบน้อยหน่า 2.2 ใบสัก 2.3 ใบขี้เหล็ก 2.4 ปลวก 2.1 ใบน้อยหน่า (ภาพที่ 1 ใบน้อยหน่า) (ที่มา http://cmi.nfe.gi.th/lib/Lib_Hot/?name=news1&file=readnews&id=492.) ชื่อวิทยาศาสตร์ : Annona Squamosa linn วงศ์ Annona : CEAE มีสารแอลคาลอยด์ แอนโนเนอีน (anonaine) และเรซิน (resin) ในเมล็ดมีน ้ามันอยู่ 45% ซึ่งเป็นพิษ กับ ด้วงปีกแข็ง เพลี้ยอ่อนแมลงวัน และมวนปีกแข็ง สารสกัดเมทานอลของใบน้อยหน่าเป็นพิษต่อไรทะเล และ ใบน้อยหน่ายังเป็นพิษต่อเพลี้ยอ่อนถั่ว ช่วยในการขับพยาธิล าไส้ ฆ่าเหา แก้กลากเกลื้อน

4 2.2 ใบสัก (ภาพที่ 2 ใบสัก) ที่มา (https://th.m.wikipedia.org/wiki/) ชื่อวิทยาศาสตร์ : Tectona grandis L.f. วงศ์ : VERBENACEAE สารกลุ่มควิโนน โดยเฉพาะสารแอนทราควิโนน ซึ่งเป็นสารกลุ่มเดียวกันกับที่พบในแก่นของต้นยอหรือ ในยางครั่งเช่นกัน สารกลุ่มนี้จะให้สีตั้งแต่แดงถึงส้ม ใช้ขับปัสสาวะ แก้บวมน ้า บ ารุงโลหิต ขับลมในล าไส้ คุมธาตุ ขับพยาธิ แก้ลมในกระดูกโดยน าเนื้อไม้ หรือแก่นมาต้มกับน ้าดื่ม ใช้ลดน ้าตาลในเลือด แก้พิษ โลหิต ขับลมแก้ทางเดินปัสสาวะอักเสบ แก้ประจ าเดือนมาไม่ปกติ ขับปัสสาวะ โดยใช้ใบมาต้มกับน ้าดื่ม ใช้ช่วยลดน ้าหนัก โดยใช้ใบอ่อนมาหั่นฝอยตากหรือคั่วให้แห้งน ามาชงกับน ้าร้อนดื่ม ใช้แก้บวม ปวด ศีรษะ ใช้เป็นยาฝาดสมาน โดยน าเปลือกไม้มาต้มกับน ้าดื่ม

5 2.3 ใบขี้เหล็ก (ภาพที่ 3 ใบขี้เหล็ก) ที่มา (https://th.m.wikipedia.org/wiki/.) ชื่อวิทยาศาสตร์ : Senna siamea (Lam.) Irwin & Barneby วงศ์ : Fabaceae แอนไฮโดรบาราคอล ที่มีสรรพคุณช่วยในการคลายความเครียด บรรเทาอาการจิตฟุ้งซ่าน ช่วยบ ารุง สมอง บ ารุงประสาท แก้โรคประสาท และช่วยสงบประสาท ในปี พ.ศ. 2485 ศาสตราจารย์ นพ.อวย เกตุ สิงห์ ได้ศึกษาฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาของต้นขี้เหล็ก พบว่าใบและดอกขี้เหล็กท าให้เกิดอาการง่วงซึมและมี พิษน้อยกว่าสมุนไพรชนิดอื่นๆ

6 2.4 ใบเสลดพังพอน (ภาพที่4ใบเสลดพังพอนhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12930029) ชื่อวิทยาศาสตร์ : Senna siamea (Lam.) Irwin & Barneby. ดเป็นพืชในวงค์Leguminosae นอกจากนี้ยังมีชื่อเรียกในท้องถิ่นที่แตกต่างกัน เช่น ขี้เหล็กแก่น (ราชบุรี) ขี้เหล็กบ้าน (ลำปาง) ขี้เหล็กหลวง (ภาคเหนือ) ขี้เหล็กใหญ่ (ภาคกลางบางที่) ผักจี้ลี้ (ฉาน-แม่ฮ่องสอน) ยะหา (มลายู-ปัตตานี) และขี้เหล็กจิหรี่ (ภาคใต้) เป็นต้น ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ของต้นขี้เหล็กเป็นไม้ยืนต้น ขนาดเล็กถึงปานกลาง ผลัดใบ สูงประมาณ 8-15 เมตร ลำต้นมักคดงอเป็นปุ่มเปลือกสีเทาถึงสีน้ำตาลดำ ยอด อ่อนสีแดงเรื่อ ใบประกอบเป็นแบบขนนก เรียงสลับกัน มีใบย่อย 5-12 คู่ ปลายสุดมีใบเดียว ใบย่อยรูปขอบ ขนานด้านบนเกลี้ยง ดอกช่อสีเหลืองอยู่ตามปลายกิ่ง ดอกจะบานจากโคนช่อไปยังปลายช่อ กลีบเลี้ยง มี 3-4 กลีบ กลีบดอก มี 5 กลีบ เกสรเพศผู้10 อัน ผลเป็นฝักแบนยาวมีสีคล้ำเมล็ด รูปไข่ยาวแบนสีน้ำตาลอ่อนเรียง ตามขวางมี 20-30 เมล็ด เนื้อไม้มีสีน้ำตาลแก่เกือบดำ ส่วนของดอกและใบขี้เหล็กใช้เป็นอาหารในหลาย ประเทศ เช่น ไทย พม่า อินเดีย และมาเลเซีย เป็นต้น

7 2.5 ปลวก ปลวก (Termite) คือ แมลงชนิดหนึ่ง มักอยู่รวมกันเป็นกลุ่มใหญ่ภายในรัง มีนิสัยไม่ชอบแสงสว่าง ชอบ ที่มืด อับชื้น และต้องการเซลลูโลส (Cellulose) เป็นอาหารหลักในการดำรงชีวิต ซึ่งเซลลูโลสนั้นเป็น ส่วนประกอบที่พบได้ในเนื้อไม้ ดังนั้น เราจึงพบว่าปลวกมักเข้าทำลายวัสดุที่เป็นไม้เป็นส่วนใหญ่ ไม่ว่าจะเป็น โครงสร้างไม้ภายในบ้านหรืออาคาร ไปจนถึงวัสดุข้าวของ เครื่องเรือน เครื่องใช้ต่าง ๆ ที่ทำมาจากไม้และวัสดุ อื่น ๆ ที่มีเซลลูโลสเป็นส่วนประกอบ

8 บทที่ 3 วสัดอุปุกรณ ์ และวิธีการดา เนินงาน การด าเนินโครงงาน เรื่อง สเปรย์ก าจัดปลวกด้วยพืชสมุนไพร มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ประสิทธิภาพของ น ้าสกัดจากใบน้อยหน่า ใบสัก และใบขี้เหล็ก ในการก าจัดและยับยั้งการเกิดใหม่ของปลวก อุปกรณ์ - ใบน้อยหน่า ใบสัก และใบขี้เหล็ก อย่างละ 10 กรัม - ปลวก จ านวน 20 ตัว - มีดบาง/เขียง - ช้อน - ผ้าขาวบาง - หลอดหยอด - จานพลาสติก - ขวดพลาสติก - บีกเกอร์ - น ้าเปล่า วิธีการดา เนินงาน ขั้นตอนที่ 1 วิธีการสกัดน ้าจากใบน้อยหน่า ใบสัก และใบขี้เหล็ก,ใบเสลดพังพอน 1.1 น าใบสัก,ใบน้อยหน่า,ใบขี้เหล็ก ,ใบเสลดพังพอนไปล้างน ้าและมันหั่นให้เป็นฝอยๆ 1.2 น าใบสัก,ใบน้อยหน่า,ใบขี้เหล็ก,ใบเสลดพังพอนที่หั่นแล้วมาปั่นให้ละเอียดโดยใส่น ้าไป0.3 ลิตร 1.3 น าใบสัก,ใบน้อยหน่า,ใบขี้เหล็ก,ใบเสลดพังพอนที่ปั่นเสร็จแล้วมากรองกับผ้าขาวบาง 1.4 น าน ้าสกัดที่ได้จากใบสัก,ใบน้อยหน่า,ใบขี้เหล็ก,ใบเสลดพังพอน มากรอกใส่ภาชนะ 1.5 เตรียมปลวกไว้เพื่อการทดลองประสิทธิภาพของน ้าสกัดทั้ง4ชนิด

9 ขั้นตอนที่ 2 ขั้นตอนการทดลอง ศึกษาประสิทธิภาพของใบสัก,ใบน้อยหน่า,ใบขี้เหล็ก,ใบเสลดพังพอนที่สกัดได้มาทดลองกับปลวก 1. เมื่อได้น ้าสกัดทั้ง 4 ชนิด แล้วน าปลวกมาแยกใส่จาน 4 ใบ จานละ 5 ตัว 2. น าน ้าสกัดที่ได้จากใบสัก,ใบน้อยหน่า,ใบขี้เหล็ก,ใบเสลดพังพอน มาหยดใส่ตัวปลวกในแต่ละจาน 2.1 จานที่ 1 ทดลองกับน ้าสกัดจากใบสัก 2.2 จานที่ 2 ทดลองลองกับน ้าสกัดจากใบน้อยหน่า 2.3 จานที่ 3 ทดลองกับน ้าสกัดจากใบขี้เหล็ก 2.4 จานที่4 ทดลองกับน ้าสกัดจากใบเสลดพังพอน 3. สังเกตผลเป็นเวลา 2 นาที 4. ท าการทดลองซ ้า 4 ครั้ง โดยควบคุมจ านวนของปลวกและน ้าสกัดจากสมุนไพรทั้ง 4ชนิด 4.1 น าปลวกมาใส่ภาชนะ 5 ตัว แล้วฉีดสเปรย์ที่สกัดจากใบน้อยหน่าลงไป จับเวลา นาที 4.2 น าปลวกมาใส่ภาชนะ 5 ตัว แล้วฉีดสเปรย์ที่สกัดจากใบสักลงไป จับเวลา 2 นาที 4.3 น าปลวกมาใส่ภาชนะ 5 ตัว แล้วฉีดสเปรย์ที่สกัดจากใบขี้เหล็กลงไป จับเวลา 2 นาที

10 บทที่ 4 ผลการดา เนินงาน การจัดท าโครงงานเรื่องสมุนไพรก าจัดปลวกจากพืชสมุนไพร มีวัตถุประสงค์เพื่อก าจัดและยับยั้ง การเกิดใหม่ของปลวก และเพื่อให้ผู้จัดท าโครงงานสามารถน ามาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน ตลอดจน สามารถน ามาแก้ไขปัญหาได้ 4.1 ผลการทดลอง การทดลองพืชสมุนไพรทั้งสามชนิด ใบขี้เหล็ก ใบน้อยหน่า ใบสัก ใบเสลดพังพอนพบว่าพืชชนิด ใบสามารถก าจัดและยับยั้งการเกิดใหม่ของปลวกได้ดีที่สุด โดยท าการทดลองทั้งหมด 4 ครั้ง ใช้เวลา 2 นาทีได้ผลตารางดังนี้ ตารางบันทึกผลการลอง ตารางที่1ผลการก าจัดปลวก ใบพืช จ านวนปลวกที่ตาย (ในเวลา 2 นาที) ครั้งที่ 1 (5ตัว) ครั้งที่ 2 (5ตัว) ครั้งที่ 3 (5ตัว) ครั้งที่ 4 (5ตัว) ค่าเฉลี่ย ใบสัก 2 3 3 4 3 ใบน้อยหน่า 2 2 3 3 2.5 ใบขี้เหล็ก 5 4 5 5 4.75 ใบเสลดพังพอน 2 3 3 1 2.25

11 บทที่ 5 สรุปผลและข้อเสนอแนะ การจัดท าโครงงาน เรื่องสมุนไพรก าจัดปลวกจากพืชสมุนไพร สามารถสรุปผลการด าเนินโครงงาน และข้อเสนอแนะ ดังนี้ 5.1 อภิปรายผลการทดลอง จากการทดลอง เปรียบเทียบสรรพคุณการก าจัดปลวกด้วยน ้าคั้นจาก พืชสมุนไพรทั้ง 4 ชนิด คือ ใบน้อยหน่า ใบสัก ใบขี้เหล็กและใบเสลดพังพอน พบว่า น ้าคั้นจากใบขี้เหล็ก สามารถก าจัดปลวกได้ดี ที่สุด และรองลงมาคือใบสักใบน้อยหน่าและใบเสลดพังพอน 5.2 สรุปผลการทดลอง จากการทดลองพบว่า น ้าสกัดจากใบขี้เหล็กสามารถก าจัดปลวกได้ดีกว่าน ้าสกัดจากใบน้อยหน่า และใบสัก เพราะใบขี้เหล็กมีสารโครโมนที่ช่วยในการยับยั้งการเกิดใหม่ของปลวก และสามารถก าจัด ปลวกได้ในเวลาที่รวดเร็ว 5.3 ข้อเสนอแนะ 1. ควรใช้ใบขี้เหล็กที่ไม่อ่อนหรือแก่จนเกินไป 2. หากต้องการฉีดสมุนไพรก าจัดปลวกเข้าในรังของปลวก ควรใช้กระบอกฉีดยาหรือเข็มฉีดยา พ่น ลงไปแทนการใช้ขวดสเปรย์

12 ภาคผนวก

13 ภาพการทดลองใช้น ้าสกัดที่สกัดได้จาก ใบน้อยหน่า ใบสัก ใบขี้เหล็ก ใบเสลดพังพอน มาทดลองกับ ปลวก

14 บรรณานุกรม ข้อมูลใบขี้เหล็ก(ออนไลน์)สืบค้นจาก : https://th.m.wikipedia.org/wiki/ เข้าถึงเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2566 ข้อมูลใบน้อยหน่า(ออนไลน์)สืบค้นจาก : http://cmi.nfe.gi.th/lib/Lib_Hot/?name=news1&file=readnews&id=492 เข้าถึงเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2566 ข้อมูลใบขี้เหล็ก(ออนไลน์)สืบค้นจาก : https://th.m.wikipedia.org/wiki/ เข้าถึงเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2566 ข้อมูลของใบสัก(ออนไลน์)สืบค้นจาก : ข้อมูลใบขี้เหล็ก(ออนไลน์)สืบค้นจาก : https://th.m.wikipedia.org/wiki/ เข้าถึงเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2566 สารในใบขี้เหล็ก(ออนไลน์)สืบค้นจาก : https://buildings.oop.cmu.ac.th/plant/index.php?op=plants&do=treedetail&treeid=360 เข้าถึงเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 2566 ใบเสลดพังพอนhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12930029 เข้าถึงเมื่อวันที่ 16มกราคม 2565 ตัวอย่างโครงงานวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ 2557 : http://kvankukikuki.blogspot.com/2014/11/blong-post_0.html?m=1. เข้าถึงเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2565