E-book เรียนวรรณยุกต์ สนุกกับการผันอักษร

บทเรยี นสำเร็จรปู

วิชาภาษาไทย เร่ือง เรยี นวรรณยุกต์
สนุกกับการผนั อักษร

พรพิมล น้อยจินดา
โรงเรียนวัดไผ่ล้อม(พูลประชาอุปถมั ภ์)
สำนักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศกึ ษาประถมศึกษานครปฐมเขต 1
สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน

คำนำ

บทเรียนสำเรจ็ รูป เรื่องเรียนวรรณยุกต์ สนุกกับการผนั อกั ษรนี้ จดั ทำขึน้
เพอ่ื ให้นกั เรียนช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ 3 ศกึ ษาค้นคว้า เรยี นร้เู รือ่ งวรรณยกุ ต์ การผันคำ
นอกเหนอื จากทคี่ รไู ด้สอนตามปกติ

สาเหตทุ จี่ ดั ทำบทเรียนสำเร็จรูปขึน้ เนือ่ งจากขณะที่ทำการสอน พบว่ามี
นักเรียนเขยี นคำผิดมาก จึงได้แยกปัญหาเป็นขอ้ ว่า เขยี นผิดในเรอื่ งใดบา้ ง และเรื่องการเขยี น
วรรณยุกต์ผิด วางวรรณยุกต์ผิดท่ี ไม่ใส่วรรณยุกต์ กเ็ ป็นปัญหาหนึ่งท่ีพบในขณะท่ีทำการสอน
ขา้ พเจา้ จึงจัดทำบทเรียนสำเรจ็ รูปชุดนข้ี น้ึ สำหรับใหน้ ักเรียนศึกษาคน้ คว้าด้วยตนเองทลี ะนอ้ ย จาก
งา่ ยไปหายาก

ข้าพเจ้าหวงั เปน็ อย่างย่ิงวา่ นักเรียนจะไดร้ บั ประโยชนจ์ ากบทเรยี นสำเร็จรปู ชดุ น้ี และ
สามารถแก้ปญั หาในการเขียนภาษาไทยของนกั เรยี นชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี 3 ทขี่ า้ พเจา้ รับผดิ ชอบอยู่
ได้ และหวงั ว่าจะเปน็ ประโยชน์ตอ่ ผสู้ นใจและนักเรียนทวั่ ๆไปตามสมควร

พรพมิ ล น้อยจินดา

คำแนะนำสำหรับนกั เรยี น

1. บทเรียนน้ีไม่ใช่ข้อทดสอบ นกั เรยี นไมต่ ้องกงั วลใจ พยายาม
ทำไปช้าๆ ทีละกรอบ นักเรยี นจะไดร้ บั ความรู้ ไดท้ ำกิจกรรม
ต่างๆ และไดเ้ รยี นรดู้ ว้ ยตัวของนักเรยี นเอง เม่ือนกั เรียนทำได้
จะเกิดความภาคภูมใิ จมาก

2. กอ่ นทีน่ กั เรียนจะศกึ ษาควรทำ
แบบฝึกหดั ก่อนเรยี น
3. เร่ิมทำต้งั แต่กรอบแรก เรยี งไปตามลำดบั โดยไม่ข้าม
กรอบใดกรอบหนง่ึ
4. อ่านคำอธิบายและคำถามให้
เขา้ ใจ คิดให้ดี เขียนตอบลงใน
สมุด อย่าขีดเขียนลงในบทเรียน
5. เมอ่ื ตอบคำถามเสรจ็ กสรำอเรบจ็ หรนปู ึง่นใี้ หเ้ ปิดดูเฉลย
ตรวจสอบดูว่าถูกต้องหรอื ไม่ ถา้ ตอบผิด กลับไปศึกษา
ในกรอบทีผ่ ่านมาใหม่ ทำความเข้าใจใหด้ ีแล้วกลบั มา
ตอบคำถามใหม่ ถา้ เบอื่ กพ็ ักกอ่ นได้

6. เมื่อศึกษาจบทกุ กรอบแล้ว ให้ทำ
แบบทดสอบหลังเรยี นดว้ ย เสร็จแล้วตรวจดู
เฉลย เพือ่ ดูผลความกา้ วหน้าของตนเอง

7. นกั เรยี นทีด่ ี ต้องซือ่ สตั ย์ตอ่ ตนเอง อย่าเปิดดูเฉลย
กอ่ นนะคะ

แนวคิด

วรรณยุกต์ หมายถงึ การใชเ้ ครอื่ งหมายแสดงเสียงสงู ต่ำของอกั ษร
วรรณยกุ ต์แบง่ ออกเป็น 2 แบบ คอื

1. รูปวรรณยกุ ต์ มี 4 รูป คอื
ก่ เรียก ไม้เอก

ก้ เรยี ก ไม้โท
ก๊ เรยี ก ไม้ตรี
ก๋ เรยี ก ไม้จัตวา
2. เสียงวรรณยุกตม์ ี 5 เสียง คอื
- เสยี งสามญั เชน่ ตา ยาย ดาว ปลา
- เสียงเอก เชน่ ไข่ ไก่ ป่า กลุม่
- เสียงโท เช่น คา่ บ้าน ป้า ใกล้
- เสยี งตรี เชน่ เชิต้ นวิ้ ค้า จดิ๊
- เสียงจัตวา เช่น หมู ขา สอง หนา
ไตรยางค์ คือ การจำแนกตวั อกั ษรออกเปน็ 3 หมู่ โดยการแยกตามเสยี งของอกั ษร
นั้นๆ คือ อกั ษรสงู อกั ษรกลาง อักษรตำ่
-อกั ษรสงู มี 11 ตัว คอื ข ฃ ฉ ฐ ถ ฝ ศ ษ ส ห
-อักษรกลาง มี 9 ตวั คือ ก จ ฎ ฏ ด ต บ ป อ
- อักษรตำ่ มี 24 ตัว คอื ค ฅ ฆ ง ช ซ ฌ ฑ ฒ ณ ท
ธนพฟภมยรลวฬฮ
* อกั ษรสูง ผนั ได้ 2 เสียง
* อกั ษรกลาง ผนั ได้ 5 เสียง
* อักษรต่ำ ผนั ได้ 3 เสียง

จุดประสงค์

1. นักเรียนแยกได้ว่า อักษรตัวใดเปน็ อกั ษร
สงู อักษรกลาง หรอื อักษรต่ำ
2. นักเรยี นใสร่ ปู วรรณยุกตต์ ามเสียงท่ผี นั ได้
3. นกั เรยี นเขยี นคำทมี่ ีรูปวรรณยุกต์ได้
ถกู ตอ้ ง



กรอบท่ี 1

วรรณยกุ ต์ หมายถึงการใชเ้ คร่ืองหมายแสดงเสยี งสูงตำ่ ของอักษร

วรรณยุกต์ มี 4 รูป

ก่ เรยี กว่า ไม้เอก

ก้ เรยี กวา่ ไมโ้ ท

ก๊ เรียกว่า ไม้ตรี

ก๋ เรยี กวา่ ไมจ้ ตั วา

เสียงวรรณยกุ ต์ มี 5 เสยี ง

คอื เสยี งสามญั เช่น ตา กา ดาว ปู

เสียงเอก เช่น ไก่ ปู่ จุ่ม ต่าง

เสียงโท เช่น รู้ ใกล้ กวา้ ง

เสยี งตรี เช่น กา๊ ซ จิด๊

เสยี งจตั วา เช่น จา๋ สอง ขา

กรอบที่ 2

จากกรอบที่ 1 นักเรียนคงสรุปได้แลว้ ว่าวรรณยุกต์มี

4 เสียง 5 รูป แต่การผันคำและใส่รูปวรรณยุกต์ อาจจะไม่ตรง

กับเสียงเสมอไป เช่น น้ำ รูปวรรณยุกต์โท แต่เสียงวรรณยุกต์

ตรี เราต้องมาทำความเข้าใจกับเรื่องไตรยางค์หรืออักษรสามหมู่

เสยี ก่อน ไตรยางค์หรืออักษรสามหมู่

มีอกั ษรสูง อักษรกลาง อกั ษรต่ำ

อกั ษรสูง อกั ษรกลาง อักษรตำ่

มี 11 ตวั มี 9 ตวั มี 24 ตวั

คอื ข ฃ ฉ ฐ ถ ผ ฝ คอื ก จ ฎ ฏ ด ต คือ ค ฅ ฆ ง ช ซ ฌ

ศษสห บปอ ญฑฒณทธนพ

ฟภมยรลวฬ ฮ

อกั ษรสงู จะผนั ได้ 2 เสยี ง
อกั ษรกลาง จะผนั ได้ 5 เสยี ง
อักษรตำ่ จะผันได้ 3 เสียง

คำถามจากกรอบที่ 2

จากกรอบที่ 2 นักเรียนได้ศึกษาเรอ่ื งไตรยางคห์ รืออักษร
สามหม่กู นั มาแล้ว สรุปได้ว่า ในภาษาไทย แบง่ พยญั ชนะเป็น
อกั ษรสามหมู่ คอื อกั ษรสูง อักษรกลาง อักษรต่ำ

นกั เรียนลองแยกตวั อักษรข้างลา่ งน้ีใส่ลงในตารางตามที่
ไดศ้ ึกษามาแล้วดูนะคะ เขียนตารางลงในสมุดนะคะ

อกั ษรสูง 11 ตัว อักษรกลาง 9 ตวั อกั ษรต่ำ 24 ตัว

เฉลยคำตอบจากกรอบท่ี 2

อกั ษรสูง อกั ษรกลาง อกั ษรตำ่
มี 11 ตวั มี 9 ตวั มี 24 ตัว

ข ฃ ฉ ฐ ถ ก จ ฎ ฏ ดตบ คฅฆงชซฌญ

ผ ฝ ศ ษ ส ปอ ฑฒณทธนพฟ

ห ภมยรลวฬฮ

นกั เรียนทำได้ถกู ต้อง แต่ถา้ ผิดกไ็ ม่เปน็ ไร
ศกึ ษาดใู หม่ แลว้ ลองทำดูอกี คร้งั นะคะ

กรอบที่ 3

การผันอกั ษรสูง

มี 2 วิธี

1. การผันอกั ษรสูงคำเป็น

ซงึ่ มีพนื้ เสยี งเปน็ เสยี งจตั วา จะผนั ไดด้ งั นี้

เสียงสามญั เสียงเอก เสียงโท เสยี งตรี เสยี งจัตวา

- ขา่ ขา้ - ขา

- ขม่ ข้ม - ขม

- หา่ หา้ - หา

2. การผนั อกั ษรสงู คำตาย

จะผนั ได้ 2 เสยี งเท่านน้ั พนื้ เสียงเปน็ เสยี งเอก

เสยี งสามญั เสียงเอก เสยี งโท เสยี งตรี เสยี งจตั วา

- ขาก ขา้ ก - -

- สบิ ส้บิ - -

คำถามจากกรอบที่ 3

นกั เรียนไดศ้ กึ ษาเรอื่ งการผนั อกั ษรสงู แลว้ ลองมา
เตมิ คำในชอ่ งวา่ ดูนะคะว่า เราผนั อกั ษรได้หรอื ยัง

ใหน้ กั เรียนเขียนคำตอบที่ถูกต้องลงในสมุด

อักษรสงู พน้ื เสยี งเปน็ เสยี งจัตวา ครจู ะกลับเสียงจัตวามาไวข้ ้างหนา้ นะคะ

เสยี งจัตวา เสียงเอก เสยี งโท

ตัวอย่าง ขา ขา่ ขา้

1. ฉา ........ .........

2. ผา ........ ..........

3. ใฝ ........ ..........

4. หู ......... .........

5. สู ......... ..........

เฉลยคำตอบจากกรอบที่ 3

1. ฉา่ ฉา้
2. ผา่ ผา
3. ใฝ่ ใฝ้
4. หู่ หู้
5. สู่ สู้

เก่งมากจา้ คนไหนที่ผดิ กไ็ ม่เป็นไรนะคะ
ลองศกึ ษาดูใหม่ แลว้ ลองทาดูอกี คร้ังนะคะ

กรอบท่ี 4

การผนั อกั ษรกลาง

การผันอักษรกลางคำเปน็ จะผนั ได้ครบทั้ง 5 เสียง เนือ่ งจากมีพน้ื เสยี งเปน็ เสียงสามญั
จึงผนั ได้ครบทง้ั 5 เสยี งตามเดมิ เชน่

เสียงสามญั เสียงเอก เสยี งโท เสยี งตรี เสยี งจตั วา

กา ก่า กา้ กา๊ กา๋

จา จา่ จา้ จา๊ จ๋า

แก แก่ แก้ แก๊ แก๋

การผนั อกั ษรกลางคำตาย จะผนั ได้ 4 เสยี ง เนอ่ื งจากมพี น้ื เสียงเป็นเสยี งเอก เชน่

เสยี งสามญั เสียงเอก เสียงโท เสยี งตรี เสยี งจัตวา

- กาบ กา้ บ กา๊ บ กา๋ บ

- อดุ อดุ้ อดุ๊ อดุ๋

คำถามจากกรอบท่ี 4

นักเรยี นได้ศึกษาการผนั อักษรกลางจากกรอบที่ 4 แลว้
ลองทำแบบฝกึ หัดเร่อื งการผันอกั ษรกลางดูหนอ่ ยนะคะ

เขียนคำตอบลงในสมดุ คะ่ เสยี งเอก เสียงโท เสยี งตรี เสยี งจตั วา
เสียงสามญั ก่า ก้า ก๊า กา๋
...... ...... ....... .......
ตัวอยา่ ง กา ....... ....... ........
1. จา ....... ........ ......... ........
2. ปา ........ ........ ........
3. ดู ........ .......... ........
4. แก ........ ......... ........
5. โบ

เฉลยคำตอบจากกรอบที่ 4

1 จา่ จา้ จา๊ จา๋
2. ป่า ปา้ ปา๊ ปา๋
3. ดู่ ดู้ ดู๊ ดู๋
4. แก่ แก้ แก๊ แก๋
5. โบ่ โบ้ โบ๊ โบ๋

กรอบท่ี 5

การผันอกั ษรตำ่

การผันอกั ษรตำ่ คำเปน็ จะผนั ได้ 3 เสียง พื้นเสียงเปน็ เสียงสามญั เช่น

เสียงสามัญ เสยี งเอก เสียงโท เสยี งตรี เสยี งจตั วา

นัน - นัน่ นั้น -

คา - คา่ คา้ -

การผนั อักษรตำ่ คำตาย เสยี งสั้น จะผันได้ 3 เสยี ง พนื้ เสยี งเปน็ เสียงตรี เชน่

เสยี งสามัญ เสียงเอก เสยี งโท เสยี งตรี เสียงจัตวา

- - ค่ะ คะ ค๋ะ

- - ล่ะ ละ ล๋ะ

การผนั อกั ษรต่ำคำตาย เสยี งยาว ผันได้ 3 เสยี ง พ้ืนเสยี งเป็นเสยี งโท เชน่

เสยี งสามญั เสียงเอก เสียงโท เสยี งตรี เสียงจตั วา

- - เชติ เชต้ิ เชติ๋

- - โนต โนต้ โน๋ต

คำถามจากกรอบที่ 5

นกั เรยี นไดศ้ กึ ษาเรือ่ งการผนั อกั ษรตำ่ จากกรอบท่ี 5
ลองทำแบบฝึกหดั ดูนะคะ
ให้นักเรียนเขยี นคำตอบทถ่ี ูกตอ้ งลงในสมุด

เสยี งสามัญ เสียงเอก เสยี งโท เสียงตรี เสยี งจัตวา
ตวั อย่าง คา - คา่ ค้า -
1. มา - ....... ....... -
2. ฟา - ........ ........ -
3. ใช - ........ ......... -
4. ชาง - ........ ......... -
5. ซือ - ........ ......... -
6. ทยุ - ......... -
7. - - ค่ะ .......... คะ๋
8. - - ……... .......... ละ๋
9. - - เชิต เชติ๋
10. - - โนต ละ โน๋ต
.........
..........

เฉลยคำตอบจากกรอบท่ี 5

1. มา่ มา้
2. ฟา่ ฟ้า
3. ใช่ ใช้
4. ช่าง ช้าง
5. ซอื่ ซ้อื
6. ทุ่ย ทุ้ย
7. คะ
8. ละ่
9. เชิ้ต
10. โนต้

นักเรียนเติมไดถ้ ูกตอ้ ง แสดงว่าเข้าใจดแี ลว้
ถา้ ผดิ กไ็ ม่เป็นไร ศึกษาดใู หม่
แลว้ ลองทำดอู กี คร้ังนะคะ

เอกสารอา้ งองิ

วนั เพญ็ กระบวนรตั น์, หลกั ภาษาไทย ฉบบั นกั เรียน กรุงเทพฯ:พฒั นาศกึ ษา, 2539
วชิ าการ,กรม.กระทรวงศกึ ษาธิการ หนงั สือหลกั ภาษาไทย เลม่ 1ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 1.

กรุงเทพมหานคร:โรงพิมพค์ รุ ุสภาลาดพร้าว,2540
วชิ าการ,กรม.กระทรวงศกึ ษาธิการ หนงั สือเรียนภาษาไทย ชุดพ้ืนฐานทางภาษาเล่ม

1-2 ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 3 .กรุงเทพมหานคร:โรงพมิ พค์ ุรุสภาลาดพร้าว,2537
มาโนชญ์ บุญญานุวตั ร.วิธีจดั ทาและเขียนบทเรียนสาเร็จรูป.กรุงเทพมหานคร:

โรงพมิ พค์ ุรุสภาลดพร้าว,2527