งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 16. ผู้สอนให้ผู้เรียนสลับกันตรวจกิจกรรมและแบบทดสอบหลังเรียน ด้วยความซื่อสัตย์ แล้ว นำคะแนนที่ได้บันทึกลงในแบบบันทึกคะแนน 17. สรุปผลการประเมินให้คะแนน พร้อมทั้งบอกข้อบกพร่อง ข้อผิดพลาด และแนะนำสิ่งที่ ต้องแก้ไขใหม่ในการทำงานครั้งต่อไป 6. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ (หน่วยไหนที่บรูณนาการเรียนการสอน งานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน ให้ เพิ่มเติมใบงาน ใบความรู้ ตามที่อบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาบุคลากรสร้างเครือข่ายงานสวนพฤกษศาสตร์ โรงเรียนระหว่างวันที่ 28-29 พฤศจิกายน 2563) 6.1. สื่อสิ่งพิมพ์ - หนังสือประกอบการเรียนวิชาการประมาณราคางานโยธา ผู้เขียน รศ. กวี หวังนิเวศน์กุล สำนักพิมพ์ซีเอ็ดยูเคชั่น - ใบความรู้ และใบงาน - แบบทดสอบก่อนเรียน หลังเรียน - แบบเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน - แบบบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและคุณลักษณะ 6.2. สื่อโสตทัศน์ - Power point เรื่อง การจัดทำบัญชีรายการวัสดุก่อสร้าง 6.3. สื่อออนไลน์ - วิดีโอ/ภาพเคลื่อนไหว 7. หลักฐานการเรียนรู้ (หน่วยไหนที่บรูณนาการเรียนการสอน งานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน ให้ เพิ่มเติมใบงาน ใบความรู้ ตามที่อบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาบุคลากรสร้างเครือข่ายงานสวนพฤกษศาสตร์ โรงเรียนระหว่างวันที่ 28-29 พฤศจิกายน 2563) - การจัดทำบัญชีรายการวัสดุก่อสร้าง - การทำใบงาน แบบฝึกหัด - การทำงานแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน - แบบบูรณาการงานสวนพฤกษศาสตร์สถานศึกษา 8. การวัดและประเมินผล (หน่วยไหนที่บรูณนาการเรียนการสอน งานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน ให้ เพิ่มเติมใบงาน ใบความรู้ ตามที่อบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาบุคลากรสร้างเครือข่ายงานสวนพฤกษศาสตร์ โรงเรียนระหว่างวันที่ 28-29 พฤศจิกายน 2563) 8.1 เครื่องมือวัดและประเมิน - แบบประเมินโดยการสังเกตขณะทำงานรายบุคคล - แบบประเมินงานสำเร็จ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 - การสังเกตและประเมินผลพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึง ประสงค์ - แบบฝึกปฏิบัติงานรายบุคคล - แบบบูรณาการงานสวนพฤกษศาสตร์สถานศึกษา 8.2 เกณฑ์การประเมิน - มีทักษะในการคิคำนวณที่ถูกต้องเหมาะสม - ปฏิบัติงานตามหลักการ ขั้นตอนการปฏิบัติงานและเงื่อนไขในการมอบหมายงาน - ใบงานสำเร็จมีคุณภาพ - มีกิจนิสัยที่ดีในการปฏิบัติงาน หมายเหตุ แนบเครื่องมือวัดและประเมินผล
ใบความรู้และใบงาน รหัสวิชา 30121 – 2005 (1-4-3) รายวิชา การประมาณราคางานโยธา หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) พุทธศักราช 25๖3 จัดทำโดย นางสาวจารุวรรณ นามบุดดี สาขาวิชาก่อสร้างและโยธา วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ใบความรู้ที่....1-2........ หน่วยที่ 1. การประมาณราคางานดินและงานเสาเข็ม เรื่อง การประมาณราคางานดินและงานเสาเข็ม เวลา.........6........ชั่วโมง วัตถุประสงค์ 1. เข้าใจและบอกรายละเอียดต่าง ๆ ที่แสดงในแบบสำหรับงานดินขุด ดินถม และเสาเข็ม 2. อธิบายหลักการประมาณราคางานดิน และงานเสาเข็มได้ 3. คํานวณหาปริมาณดินขุด ดินถมกลับคืน ดินถมปรับพื้นที่ และงานเสาเข็มได้ สรุปเนื้อหา บทนํา งานดินสําหรับการก่อสร้างแบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ งานขุดดินและงานถมดิน การหา ปริมาณงาน ดินขุดและงานดินถมต้องพิจารณาจากขนาดและความลึกของหลุมขุดตามรูปแบบที่ ระบุไว้ในแบบก่อสร้าง มีหน่วยเป็นจํานวน ลูกบาศก์เมตร ส่วนงานเสาเข็มเป็นงานที่ต้อง ประมาณราคาเฉพาะโครงการก่อสร้างที่ ถูกออกแบบให้ใช้ฐานรากแบบเสาเข็มตามที่รูปแบบรายการระบุ มีหน่วยเป็นจํานวน....ต้น 1.1 หลักเกณฑ์เกี่ยวกับการประมาณราคางานดิน กรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลังได้กําหนดหลักเกณฑ์สําหรับการประมาณราคางานดินไว้ดังนี้ 1. งานขุดดินฐานรากและถมคืน ให้คํานวณหาปริมาณงานดินที่ต้องขุดตามเนื้อที่ของฐานราก แต่ ละขนาดคูณด้วยความลึกจากระดับดินถึงระดับใต้ฐานรากแล้วคูณด้วยจํานวนของฐานรากแต่ละขนาด จะ ได้ผลลัพธ์ มีหน่วยเป็นจํานวน....ลูกบาศก์เมตร (ม. 3 ) เมื่อได้ปริมาณงานดินขุดของฐานรากทั้งหมดแล้ว ให้ นําไปรวมกับเปอร์เซ็นต์การเผื่องานขุดดิน (ตามหลักเกณฑ์ เผื่อดินพังและเพื่อทํางานสะดวก) จะได้ปริมาณ งานดินขุดทั้งหมดเป็นจํานวน....ลูกบาศก์เมตร (ม. 3 ) 2. การถมคืน คือการนําดินที่ขุดขึ้นจากฐานราก แล้วถมกลับคืนลงไปในหลุมฐานราก หลังจากทํา การหล่อคอนกรีตฐานราก เสาตอม่อ และรื้อถอนไม้แบบ (ถอดแบบ) เรียบร้อยแล้ว 3. เกณฑ์การเผื่องานขุดดินฐานรากและถมคืน ให้คิดคํานวณเพื่อกันดินพังและทํางาน สะดวก 30เปอร์เซ็นต์ 4. เกณฑ์การเผื่องานดินถมงานวัสดุรองพื้นหรือปรับระดับและงานถมบริเวณ ตามหลักเกณฑ์ ของกรมบัญชีกลางให้คิดคํานวณเพื่อปริมาณงาน ดังนี้ 1. งานวัสดุรองพื้นหรือปรับระดับด้วยแรงคน 1. งานถมทรายรองพื้นหรือปรับระดับ เผื่อ 25 เปอร์เซ็นต์
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 2. งานดินรองพื้นหรือปรับระดับ เผื่อ 30 เปอร์เซ็นต์ 3. งานดินลูกรังรองพื้นหรือปรับระดับ เผื่อ 35 เปอร์เซ็นต์ 4. งานอิฐหักรองพื้นหรือปรับระดับ เผื่อ 25 เปอร์เซ็นต์ 2. งานถมบริเวณด้วยเครื่องจักร 1. งานถมทราย เผื่อ 40 เปอร์เซ็นต์ 2. งานถมดิน เผื่อ 40 เปอร์เซ็นต์ 3. งานถมดินลูกรัง เผื่อ 40 เปอร์เซ็นต์ 4. งานถมอิฐหัก เผื่อ 40 เปอร์เซ็นต์ 1.2 ปริมาณงานดินขุดและถมกลับคืน การประมาณราคางานดิน สําหรับงานก่อสร้างอาคารแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะดังนี้ 1.2.1 งานขุดดิน เป็นการคํานวณหาปริมาณงานดินที่ขุดขึ้นมาจากหลุมเพื่อปฏิบัติงานก่อสร้างส่วนที่อยู่ใต้ดิน เช่น ฐานราก เสาตอม่อ บ่อเกรอะ บ่อซึม มีหน่วยเป็นจํานวน ลูกบาศก์เมตร มีวิธีการคํานวณดังนี้ 1. วิธีการคํานวณหาปริมาณดินขุดโดยการเพื่อเปอร์เซ็นต์ เป็นการคํานวณโดยการใช้ขนาดของหลุมขุดตามรูปแบบรายการก่อสร้างที่กําหนด แล้ว บวกด้วย เปอร์เซ็นต์เพื่อดินพังและการทํางานสะดวกอีก 30 เปอร์เซ็นต์ ตามหลักเกณฑ์การ คํานวณปริมาณงาน ก่อสร้างอาคารของกรมบัญชีกลาง แบบก่อสร้างที่เกี่ยวข้องกับการหา ปริมาณดินขุด ได้แก่ แบบแปลนฐาน ราก และแบบขยายฐานราก มีวิธีการคิดดังนี้ รูปที่ 1.1 การขุดดินฐานราก ปริมาณงานขุดดินฐานราก = ความกว้าง x ความยาว x ความลึก × จํานวนฐานราก × 1.30
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 2. วิธีการคํานวณหาปริมาณดินขุดโดยการเพื่อระยะในการปฏิบัติงาน เป็นการคํานวณโดยการเพื่อระยะด้านข้างของขนาดหลุมที่จะขุด เพื่อเผื่อระยะสําหรับการ ปฏิบัติงานก่อสร้าง ทั้งนี้ผู้ประมาณการอาจมีวิธีการเผื่อระยะไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ของผู้ ประมาณการ ในที่นี้เพื่อให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน กําหนดให้ใช้ระยะเผื่อออกไปข้างละ 50 เซนติเมตร มี วิธีการคิดดังนี้ รูปที่ 1.2 การเผื่อระยะการขุดดินหลุมฐานราก ปริมาณงานขุดดินฐานราก = (ความกว้าง + 1.00) × (ความยาว + 1.00) x ความลึก × จํานวนฐานราก 1.2.2 งานดินถมกลับคืน งานดินถมกลับคืน หมายถึงปริมาณดินถมกลับคืนหลังจากทําการก่อสร้างฐานราก ภายในหลุมขุด เสร็จสิ้นแล้ว คํานวณหาปริมาณโดยการนําปริมาณดินที่ขุดออกทั้งหมด ลบด้วย ปริมาณของสิ่งก่อสร้างที่ได้ ดําเนินการก่อสร้างไว้ภายในหลุมขุด หรือเรียกว่า “ปริมาณวัสดุแทนที่” เช่น ปริมาณของคอนกรีตฐานราก คอนกรีตเสาตอม่อ คอนกรีตหยาบรองก้นหลุม มีหน่วยเป็นจํานวน ลูกบาศก์เมตร มีวิธีการคิดดังนี้ ปริมาณงานดินถมกลับคืน = ปริมาณงานขุดดิน – ปริมาณวัสดุแทนที่
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 1.3 ขั้นตอนการประมาณราคางานดิน การคํานวณหาปริมาณงานขุดดินและถมกลับคืนสําหรับงานก่อสร้างอาคารมีขั้นตอน ดังนี้ 1. ศึกษาแบบแปลนก่อสร้าง และหาจํานวนหลุมขุดจากแบบแปลนโดยการนับจํานวน ตัวอย่างเช่น รูปที่ 1.3 แปลนฐานราก คาน และพื้น จากรูปที่ 1.3 นับจํานวนฐานรากตามสัญลักษณ์ที่กําหนดไว้ในแบบแปลนฐานราก คาน และพื้น ได้ ดังนี้ F1 = 3 ฐาน F2 = 6 ฐาน 2. ศึกษาความกว้าง ความยาว และความลึกของฐานราก หรือบ่อเกรอะ บ่อซึม จากแบบขยายทาง วิศวกรรม 3. คํานวณหาปริมาณขุดดินฐานรากและถมกลับคืน ตามรูปแบบรายการก่อสร้างกําหนด
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ตัวอย่างที่ 1.1 จากรูปต่อไปนี้ จงคํานวณหาปริมาณงานขุดดินฐานรากและงานดินถมกลับคืนของฐานราก F1 โดยวิธีเผื่อเปอร์เซ็นต์ วิธีทํา
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 1. จํานวนฐานราก จํานวนฐานราก F1 ทั้งหมด = 6 ฐาน (นับจากแบบแปลนฐานราก) 2. งานขุดดินฐานราก ปริมาณงานขุดดินฐานรากทั้งหมด = ความกว้าง x ความยาว x ความลึก x จํานวนฐานราก × 1.30 = 1.20 × 1.20 × 1.30 × 6 ×1.30 = 14.60 ลบ.ม. ตอบ 3. งานดินถมกลับคืน ปริมาณงานดินถมกลับคืนทั้งหมด = ปริมาณงานขุดดิน - ปริมาณวัสดุแทนที่ ปริมาณวัสดุแทนที่ = [(ปริมาณทรายหยาบ + ปริมาณคอนกรีตหยาบ + ปริมาณคอนกรีตฐานราก) + ปริมาณคอนกรีตเสาตอม่อ] × จํานวน = [(หน้าตัดฐานราก x ความหนา) + (หน้าตัดเสาตอม่อ x ความสูง)] × จํานวน = [(1.20 × 1:20 × 0.30) + (0.20 × 0.20 × 1.00)] × 6 = (0.43 +0.04) × 6 = 2.82 ลบ.ม. ปริมาณงานดินถมกลับคืนทั้งหมด = 14.60-2.80 = 11.77 ลบ.ม. ตอบ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ตัวอย่างที่ 1.2 จากรูปต่อไปนี้ จงคํานวณหาปริมาณงานขุดดินและดินถมกลับคืนของฐานราก จํานวน 15 ฐาน โดยวิธีเผื่อระยะในการปฏิบัติงาน วิธีทํา 1. งานขุดดินฐานราก ปริมาณงานขุดดินฐานรากทั้งหมด = (ความกว้าง + 1.00) x (ความยาว + 1.00) x ความลึก × จํานวนฐาน ราก = (0.60+1.00) x (0.80+ 1.00) × 1.50 × 15. = 1.60 × 1.80 × 1.50 × 15 = 64.80 ลบ.ม. ตอบ 2. งานดินถมกลับคืน ปริมาณงานดินถมกลับคืนทั้งหมด = ปริมาณงานขุดดิน - ปริมาณวัสดุแทนที่ ปริมาณวัสดุแทนที่ = [(ปริมาณทรายหยาบ + ปริมาณคอนกรีตหยาบ + ปริมาณคอนกรีต ฐานราก) + ปริมาณคอนกรีตเสาตอม่อ] x จํานวน = [(หน้าตัดฐานราก x ความหนา) + (หน้าตัดเสาตอม่อ X ความสูง)] × จํานวน
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 = (0.60 × 0.80 × 0.80) + (0.30 × 0.30 × 0.70)] × 15 = (0.384 +0.063) × 15 = 6.71 ลบ.ม. ปริมาณงานดินถมกลับคืนทั้งหมด = 64.80 - 6.71 = 58.09 ลบ.ม. ตอบ ตัวอย่างที่ 1.3 จากรูปต่อไปนี้ จงคํานวณหาปริมาณงานขุดดินและถมดินกลับคืนของบ่อดักไขมันของ อาคารแห่งหนึ่ง ซึ่งมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.66 ม. โดยวิธีเพื่อเปอร์เซ็นต์ วิธีทํา 1. งานขุดดิน ปริมาณงานขุดดินทั้งหมด = พื้นที่ฐาน x ความลึก x 1.30 = πr 2 × ลึก × 1.30 พื้นที่ฐาน = πr 2 = 3.14 r = เส้นผ่านศูนย์กลาง 2 = 0.05+0.03+0.50+0.03+0.05 2 = 0.33 ม. ความลึก = (0.05 + 0.07 + 0.35 + 0.05)
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 = 0.52 ม. ปริมาณขุดดินทั้งหมด = ( 3.14 × 0.332 ) × 0.52 = 0.23 ลบ.ม. ตอบ 2. งานดินถมกลับคืน ปริมาณงานดินถมกลับคืนทั้งหมด = ปริมาณงานขุดดิน – ปริมาณวัสดุแทนที่ ปริมาณวัสดุแทนที่ = พื้นที่ฐาน x ความลึก = ( 3.14 × 0.332 ) × 0.52 = 0.18 ลบ.ม. ปริมาณงานดินถมกลับคืนทั้งหมด = 0.23 - 0.18 = 0.05 ลบ.ม. ตอบ 1.4 ปริมาณงานดินถมปรับพื้นที่ ดินถมปรับพื้นที่ หมายถึงดินที่นํามาถมในบริเวณก่อสร้างเพื่อให้ได้ระดับความสูงตามต้องการ ใน กรณีนี้ต้องคํานวณทั้งค่าวัสดุและค่าแรงงานในการดําเนินการ ซึ่งโดยส่วนมากมักใช้เครื่องจักรกลในการ ดําเนินงาน การประมาณราคางานดินถมปรับพื้นที่ เป็นการคํานวณหา ปริมาณงานดินโดยการหาพื้นที่ บริเวณที่ต้องการถมดินทั้งหมด และบวกเผื่อวัสดุตามหลักเกณฑ์ของกรมบัญชีกลาง มีหน่วยเป็นจํานวน ลูกบาศก์เมตร มีวิธีการคิดดังนี้ ปริมาณดินถมปรับพื้นที่ = พื้นที่ฐาน x ความสูงที่ต้องการถม x เปอร์เซ็นต์เผื่อการบดอัด ตัวอย่างที่ 1.4 ต้องการถมดินเพื่อปรับพื้นที่ในการก่อสร้างอาคารสํานักงานแห่งหนึ่ง พื้นที่ดินมีขนาดกว้าง 50 ม. ยาว 80 ม. ความสูงโดยเฉลี่ย 1.00 ม. ใช้ดินลูกรังและใช้เครื่องจักรในการดําเนินงาน จะต้องใช้ดิน ทั้งหมดกี่ลูกบาศก์เมตร วิธีทํา ปริมาณดินถมปรับพื้นที่ทั้งหมด = พื้นที่ฐาน x ความสูงที่ต้องการถม × เปอร์เซ็นต์เผื่อการบดอัด = 50 × 80 × 1.00 × 1.60 = 6,400 ลบ.ม. ตอบ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ตัวอย่างที่ 1.5 จากรูปต่อไปนี้ จงคํานวณหาปริมาณดินถมปรับพื้นที่โดยใช้เครื่องจักร วิธีทำ ปริมาณดินถมปรับพื้นที่ทั้งหมด = (พื้นที่ปากหลุม + พื้นที่ก้นหลุม) + ( √พื้นที่ปากหลุม × พื้นที่ก้นหลุม ) × ความลึก 3 พื้นที่ปากหลุม = กว้าง × ยาว = 15 × 20 = 300 ตร.ม. พื้นที่ก้นหลุม = กว้าง × ยาว = 6 × 10 = 60 ตร.ม. ปริมาณดินถม = (300 + 60) + ( √300 × 60 ) × 0.60 3 = (360 + 134.16) × 0.20 = 98.83 ลบ.ม. เผื่อการบดอัดดิน 60 เปอร์เซ็นต์ = 98.83 × 1.60 = 158.13 ลบ.ม. ตอบ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 1.5 ชนิดของเสาเข็ม เสาเข็ม ทําหน้าที่รับน้ำหนักทั้งหมดของอาคารถ่ายลงสู่ชั้นดิน ชนิดของเสาเข็ม ในงานก่อสร้าง เสาเข็มแบ่งออกเป็น 2 ชนิดได้แก่ 1. เสาเข็มสั้น ได้แก่ เสาเข็มไม้ เสาเข็มตัวไอ เสาเข็มตัวที เสาเข็มหกเหลี่ยมกลวง มี ขนาดหน้าตัด หลายขนาด มีความยาวระหว่าง 6 - 8 ม. 2. เสาเข็มยาว แบ่งออกได้ 2 ชนิดได้แก่ 1. เสาเข็มคอนกรีตอัดแรง (Prestressed Concrete Pile) เป็นเสาเข็มที่มีกระบวน การผลิต โดยอาศัยเทคนิคการดึงลวดรับแรงดึง แล้วเทคอนกรีตลงในแบบ เมื่อคอนกรีตแข็งจน ได้กําลังตามที่ ต้องการแล้ว จึงทําการตัดลวดรับแรงดึง ทําให้เกิดแรงอัดในเสาเข็ม ช่วยลด ปัญหาการแตกร้าวของเสาเข็ม เสาเข็มชนิดนี้มีหลายขนาดและหลายหน้าตัด เช่น หน้าตัดรูปตัว ไอ รูปหน้าตัดกลม มีความยาวระหว่าง 20 - 30 ม. 2. เสาเข็มคอนกรีตหล่อในที่ (Cast-in-place Concrete Pile) หรือเสาเข็มเจาะ เป็นเสาเข็มที่ เจาะลงไปใต้พื้นดิน และเทคอนกรีตลงไปในหลุมที่เจาะขึ้นรูปเป็นรูปเสาเข็ม มีหน้าที่แบกรับน้ำหนักของ อาคาร เป็นเสาเข็มที่มุ่งเน้นให้เกิดผลกระทบต่ออาคารข้างเคียงจากการสั่นสะเทือนน้อย สามารถทําความ ลึกได้มากกว่าเสาเข็มตอก และสามารถควบคุมตําแหน่งได้ดีกว่า แต่มีราคาสูงกว่าในกรณีรับน้ำหนักเท่ากัน แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะคือ เสาเข็มเจาะแบบแห้ง และเสาเข็มเจาะแบบเปียก 1.6 การประมาณราคางานเสาเข็ม การประมาณราคางานเสาเข็ม ให้คํานวณหาปริมาณของเสาเข็มที่จะตอกตามชนิด ขนาด และ ความยาวของเสาเข็ม โดยคิดปริมาณของเสาเข็มที่กําหนดให้ตอกกับฐานรากแต่ละขนาด แล้วรวมยอดได้ จํานวนเท่าใด เป็นปริมาณของเสาเข็มที่จะใช้ทั้งหมด มีหน่วยเป็นจํานวนต้น มีขั้นตอนในการคํานวณหา ปริมาณวัสดุดังนี้ 1. ศึกษาแบบแปลนก่อสร้างและนับจํานวนฐานรากจากแบบแปลนฐานราก 2. ศึกษาแบบขยายฐานรากว่ากําหนดให้ใช้เสาเข็มชนิดใด และจํานวนเสาเข็มต่อฐาน รากหนึ่งฐาน 3. คํานวณหาปริมาณเสาเข็ม โดยมีวิธีการคิดดังนี้ ปริมาณเสาเข็มทั้งหมด = จํานวนเสาเข็มต่อ 1 ฐานราก × จํานวนฐานราก
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ตัวอย่างที่ 1.6 จากรูปต่อไปนี้ จงคํานวณหาปริมาณเสาเข็มที่ใช้ในการก่อสร้างฐานราก F1 จํานวน 15 ฐาน วิธีทำ ปริมาณเสาเข็มทั้งหมด = จำนวนเสาเข็มต่อ 1 ฐานราก × จำนวนฐานราก = 1 × 15 = 15 ต้น ตอบ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ใบงานที่1 เรื่อง การประมาณราคางานดินและงานเสาเข็ม เวลา...........6...........ชั่วโมง คะแนนเต็ม..........5............คะแนน จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. บอกหลักเกณฑ์การประมาณราคางานดินได้ 2. คํานวณหาปริมาณดินขุด ดินถมกลับคืน ดินถมปรับพื้นที่ และงานเสาเข็มได้ 3. อธิบายขั้นตอนหาปริมาณงานดินได้ เครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ 1. สมุดสำหรับจดบันทึก 2. ปากกา ดินสอ ยางลบ ไม้บรรทัด 3. เครื่องคิดเลข 4. แบบบ้านพักอาศัย 2 ชั้น คำชี้แจง จงแสดงวิธีทำ 1. จากรูปต่อไปนี้ กำหนดให้เสาตอม่อมีขนาด 0.25 × 0.25 ม. จงหาปริมาณขุดดินฐานรากและ ดินถมกลับคืน
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ใบงานที่2 เรื่อง การประมาณราคางานดินและงานเสาเข็ม เวลา...........6...........ชั่วโมง คะแนนเต็ม..........5............คะแนน จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. บอกหลักเกณฑ์การประมาณราคางานดินได้ 2. คํานวณหาปริมาณดินขุด ดินถมกลับคืน ดินถมปรับพื้นที่ และงานเสาเข็มได้ 3. อธิบายขั้นตอนหาปริมาณงานดินได้ เครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ 1. สมุดสำหรับจดบันทึก 2. ปากกา ดินสอ ยางลบ ไม้บรรทัด 3. เครื่องคิดเลข 4. แบบบ้านพักอาศัย 2 ชั้น คำชี้แจง จงแสดงวิธีทำ 1. จากรูปต่อไปนี้จงคำนวณหาปริมาณเสาเข็มทั้งหมดของงานฐานราก F จำนวน 15 ฐาน
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ใบความรู้ที่....3-4....... หน่วยที่ 2. การประมาณราคางานฐานราก เรื่อง การประมาณราคางานฐานราก เวลา.........6........ชั่วโมง วัตถุประสงค์ 1. เข้าใจและบอกรายละเอียดต่าง ๆ ที่แสดงในแบบสำหรับงานฐานราก 2. อธิบายหลักการประมาณราคางานฐานรากได้ 3. คํานวณหาปริมาณวัสดุก่อสร้างงานฐานรากได้ สรุปเนื้อหา บทนํา ฐานราก (Footing) เป็นองค์อาคารที่อยู่ใต้ดิน ทําหน้าที่รับน้ำหนักของอาคารทั้งหมด ถ่ายลงสู่ดิน หรือเสาเข็ม หากเปรียบเทียบกับร่างกายของมนุษย์ ฐานรากก็เปรียบเสมือนส่วนเท้าของมนุษย์ที่ทําหน้าที่ รับน้ำหนักทั้งหมดของร่างกาย ทําให้ร่างกายทรงตัวอยู่ได้ ดังนั้นฐานรากจึงต้องมีความมั่นคงแข็งแรง จึงจะ สามารถรับน้ำหนักของอาคารให้ทรงตัวอยู่ได้ 2.1 ชนิดของฐานราก ฐานรากแบ่งออกตามลักษณะได้ 2 ชนิดคือ 1. ฐานรากตื้นหรือฐานรากแผ่ (Shallow Foundation) หมายถึงฐานรากที่ไม่ใช้เสาเข็มฐาน ราก ใช้ตัวของฐานรากเองถ่ายน้ำหนักอาคารลงไปยังชั้นดินหรือหินที่รองรับ 2. ฐานรากลึกหรือฐานรากเสาเข็ม (Piled Foundation) หมายถึงฐานรากที่มีการตอก เสาเข็ม เพื่อรับน้ำหนักของอาคารถ่ายลงฐานรากและถ่ายต่อไปยังเสาเข็ม 2.2 การอ่านสัญลักษณ์งานฐานราก สัญลักษณ์งานฐานรากที่ระบุในแบบก่อสร้าง จะใช้สัญลักษณ์เป็นอักษร F แล้วตามด้วยตัวเลขฮินดู อารบิก โดยทั่วไปแบบก่อสร้างอาคารแต่ละหลังอาจมีขนาดและการใช้วัสดุของงานฐานรากแตกต่างกัน หากมีฐานรากขนาดเดียวจะใช้สัญลักษณ์ F เพียงตัวเดียว แต่หากฐานราก มีขนาดหรือการใช้วัสดุที่แตกต่าง กันจะใช้สัญลักษณ์ F แล้วตามด้วยตัวเลขกํากับ เช่น F1, F2 เป็นต้น 2.3 ขั้นตอนการประมาณราคางานฐานราก
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 การประมาณราคางานฐานรากมีขั้นตอนที่ผู้ประมาณราคาจะต้องทราบดังต่อไปนี้ 2.3.1 หาจํานวนฐานรากโดยการนับจํานวนฐานรากแต่ละสัญลักษณ์จากแบบแปลนฐานราก จํานวนฐานรากเป็นข้อมูลที่สําคัญในการประมาณราคางานฐานราก เนื่องจากผู้ประมาณราคา จะต้องนําจํานวนฐานรากมาคํานวณหาจํานวนวัสดุทั้งหมดที่ใช้ในการก่อสร้างงานฐานราก การหาจํานวนฐานรากทําได้โดยการนับจํานวนฐานรากจากแบบแปลนฐานราก ดังตัวอย่างในรูปที่ 2.1 รูปที่ 2.1 แปลนฐานราก จากรูปที่ 2.1 นับจํานวนฐานรากแบบ F1 ได้จํานวน 4 ฐานและนับฐานรากแบบ F2 ได้จํานวน 6 ฐาน 2.3.2 แยกรายการวัสดุงานฐานรากทั้งหมดจากแบบขยายฐานราก ซึ่งส่วนประกอบของรายการวัสดุงานฐานรากมีดังนี้ 1. วัสดุรองก้นหลุม (หน่วยเป็นลูกบาศก์เมตร, ลบ.ม. หรือ ม. 3 ) 2. คอนกรีตหยาบ (หน่วยเป็นลูกบาศก์เมตร, ลบ.ม. หรือ ม. 3 ) 3. ไม้คร่าวยึดไม้แบบ (หน่วยเป็นลูกบาศก์ฟุต, ลบ.ฟ. หรือ ฟ 3 ) 4. ตะปู (หน่วยเป็นกิโลกรัม, กก.) 5. เหล็กเสริมคอนกรีต (หน่วยเป็นเมตร, ม.) 6. ลวดผูกเหล็ก (หน่วยเป็นกิโลกรัม, กก.)
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 2.4 การหาปริมาณวัสดุก่อสร้างงานฐานราก การประมาณราคางานฐานราก มีวิธีการหาปริมาณวัสดุก่อสร้างดังต่อไปนี้ 1. ทรายหยาบรองก้นหลุม ทรายหยาบเป็นวัสดุที่ใช้เพื่อปรับระดับผิวพื้นที่ก้นหลุมให้เรียบ เพื่อความสะดวกเรียบร้อยในการ ทํางาน โดยทั่วไปใช้ความหนาประมาณ 5 ซม. และมีการเผื่อบดอัดแน่นตามหลักเกณฑ์กรมบัญชีกลาง 25 เปอร์เซ็นต์ มีวิธีการหาปริมาณวัสดุดังนี้ ปริมาณทรายหยาบรองก้นหลุม = ความกว้าง x ความยาว x ความหนา x จํานวนฐานราก 2. งานคอนกรีตรองใต้ฐานราก (คอนกรีต 1 : 3 : 5) คอนกรีตรองใต้ฐานราก หรือคอนกรีตหยาบ เป็นคอนกรีตที่มีอัตราส่วนผสม 1 : 3 : 5 การคํานวณ ปริมาณคอนกรีตรองใต้ฐานราก ให้คํานวณคอนกรีตของฐานรากตามขนาดเนื้อที่ใต้ฐานรากแต่ละขนาดคูณ ด้วยความหนาของคอนกรีตใต้ฐานราก แล้วคูณด้วยจํานวนของฐานรากแต่ละขนาด จะได้ผลลัพธ์เป็น ม. 3 มีวิธีการคํานวณดังนี้ ปริมาณคอนกรีตรองใต้ฐานราก = พื้นที่ของแปลนขยายฐานราก x ความหนา x จํานวนฐานราก 3. คอนกรีตโครงสร้าง คอนกรีตโครงสร้างเป็นคอนกรีตที่มีอัตราส่วนผสม 1 : 2 : 4 การคํานวณปริมาณคอนกรีตฐานราก ให้คํานวณคอนกรีตตามขนาดของฐานรากแต่ละขนาดคือ ความกว้างคูณความยาว แล้วคูณด้วยความหนา ของฐานราก จะได้ผลลัพธ์เป็น ม. 3 เมื่อรวมปริมาณคอนกรีตฐานรากทุกขนาดแล้ว ก็จะได้ปริมาณคอนกรีต ฐานรวมทั้งหมดเป็นจํานวน ม. 3 มีวิธีการคํานวณดังนี้ ปริมาณคอนกรีตฐานราก = พื้นที่ของแปลนขยายฐานราก x ความหนา x จํานวนฐานราก
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 รูปที่ 2.2 ตัวอย่างรูปแบบในการหาปริมาณคอนกรีตฐานราก 4. แบบหล่อคอนกรีต แบบหล่อคอนกรีต หรือที่นิยมเรียกว่า “ไม้แบบ” ทําหน้าที่กําหนดรูปร่างของคอนกรีต ให้เป็นไป ตามรูปร่างที่ต้องการ ไม้ที่นํามาใช้เป็นแบบหล่อคอนกรีตโดยทั่วไปเป็นไม้เนื้ออ่อน เนื่องจากมีความสะดวก และรวดเร็วในการปฏิบัติงาน การประมาณราคางานแบบหล่อคอนกรีต หรือไม้แบบ มีหลักเกณฑ์ดังนี้ 4.1 การคํานวณหาปริมาณเนื้อที่ไม้แบบ หมายถึงการคํานวณหาเนื้อที่ไม้แบบที่ รองรับหรือ ห่อหุ้มคอนกรีตที่จะหล่อเป็นงานโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กทั้งหมด ตั้งแต่ ฐานราก ตอม่อ เสา คาน และพื้น เป็นต้น ซึ่งเมื่อรวมปริมาณเนื้อที่ไม้แบบทั้งหมดแล้ว ได้ปริมาณงานไม้แบบเป็นจํานวน ตารางเมตร (ม. 2 ) 4.2 การลดปริมาณไม้แบบหล่อคอนกรีต เนื่องจากใช้งานได้หลายครั้ง - อาคารชั้นเดียว ลด 20 เปอร์เซ็นต์ ใช้ 80 เปอร์เซ็นต์ - อาคาร 2 ชั้น ลด 30 เปอร์เซ็นต์ ใช้ 70 เปอร์เซ็นต์ - อาคาร 3 ชั้น ลด 40 เปอร์เซ็นต์ ใช้ 60 เปอร์เซ็นต์ - อาคาร 4 ชั้นขึ้นไป ลด 50 เปอร์เซ็นต์ ใช้ 50 เปอร์เซ็นต์ จากหลักเกณฑ์การลดปริมาณไม้แบบหล่อคอนกรีตดังกล่าว นํามาคํานวณเป็นตัว คุณลดปริมาณ ไม้แบบ เพื่อความสะดวกในการประมาณราคางานไม้แบบ ได้ดังนี้ - อาคารชั้นเดียว ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ = 0.80 - อาคาร 2 ชั้น ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ = 0.70
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 - อาคาร 3 ชั้น ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ = 0.60 - อาคาร 4 ชั้นขึ้นไป ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ = 0.50 4.3 การคํานวณหาเนื้อที่ไม้แบบ การคํานวณหาเนื้อที่ไม้แบบ เป็นการคํานวณหาพื้นที่ของไม้แบบที่ใช้ในการก่อสร้าง เพื่อนําไป คํานวณหาค่าแรงและปริมาณตะปูที่ใช้ในการประกอบไม้แบบ มีวิธีการคํานวณดังนี้ เนื้อที่ไม้แบบทั้งหมด = พื้นที่ของการใช้ไม้แบบทั้งหมด (ตร.ม.) 4.4 การคํานวณหาปริมาณวัสดุงานไม้แบบ การคํานวณหาปริมาณวัสดุงานไม้แบบ สามารถคํานวณได้จากเนื้อที่ไม้แบบที่ใช้ในการก่อสร้าง ทั้งหมด โดยลดปริมาณไม้แบบตามจํานวนชั้นของอาคาร เนื่องจากสามารถ หมุนเวียนใช้ได้หลายครั้ง มี วิธีการคํานวณดังนี้ ปริมาณวัสดุไม้แบบ = เนื้อที่ไม้แบบทั้งหมด × ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ 4.5 การหาปริมาณวัสดุงานไม้แบบฐานราก การหาปริมาณวัสดุงานไม้แบบฐานราก สามารถพิจารณาจากลักษณะรูปทรงของฐานราก ซึ่งไม้ แบบจะประกอบบริเวณด้านข้างตามความหนาของฐานรากโดยรอบ มีวิธีการคํานวณโดยเริ่มจากการนับ จํานวนฐานรากจากแบบแปลนฐานราก จากนั้นแยกรายการไม้แบบจากแบบขยายฐานราก มีรายละเอียด ดังนี้ เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด = (เส้นรอบรูปของแปลนขยายฐานราก) x ความหนาของฐานราก × จํานวนฐานราก ปริมาณวัสดุงานไม้แบบฐานราก = เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด × ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 รูปที่ 2.3 รูปแบบตัวอย่างในการหาปริมาณไม้แบบฐานราก 5. ไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ ตามหลักเกณฑ์ของกรมบัญชีกลาง กําหนดให้คํานวณหาปริมาณไม้คร่าวสําหรับยึด ไม้แบบ โดย เฉลี่ยประมาณ 30 เปอร์เซ็นต์ของเนื้อที่ไม้แบบ ซึ่งปรับลดปริมาณแล้วจะได้ผลลัพธ์ ปริมาณไม้คร่าวสําหรับ ยึดไม้แบบเป็น ลูกบาศก์ฟุต (ฟ.) มีวิธีการหาปริมาณวัสดุดังนี้ ไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ = เนื้อที่ไม้แบบทั้งหมด x ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ × 0.30 6. ตะปู
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ตะปูเป็นวัสดุที่ใช้สําหรับประกอบไม้แบบ การหาปริมาณตะปู สามารถคํานวณหาได้ หลังจากการ หาเนื้อที่ไม้แบบเรียบร้อยแล้ว ตามหลักเกณฑ์ของกรมบัญชีกลาง กําหนดให้โดย ปริมาณเนื้อที่ของไม้แบบ 1 ตารางเมตรใช้ตะปู 0.25 กิโลกรัม มีวิธีการหาปริมาณวัสดุดังนี้ ปริมาณตะปู= เนื้อที่ไม้แบบทั้งหมด × 0.25 7. เหล็กเสริมคอนกรีต 7.1 หลักเกณฑ์เกี่ยวกับการคํานวณหาปริมาณเหล็กเสริมคอนกรีต “กรมบัญชีกลาง” ได้กําหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการคํานวณหาปริมาณเหล็กเสริมคอนกรีต ดังต่อไปนี้ (1) การคํานวณหาปริมาณเหล็กเสริมคอนกรีต ให้คํานวณตามที่กําหนดในแบบแปลนตามขนาด และความยาวของเหล็กเสริม โดยคิดตามความกว้างหรือความยาวของโครงสร้างนั้น ๆ ในแนวท่อนตรงโดย ไม่ต้องหักผิวของคอนกรีตที่ห่อหุ้ม และไม่ต้องเผื่อความยาวในการทาบต่อ งอปลาย หรือดัดคอม้า (2) เมื่อคํานวณได้ปริมาณเหล็กเสริมทุกขนาดของงานโครงสร้างทั้งหมด (ซึ่งมีความยาวเป็น เมตร) ให้เผื่อการทาบต่อ งอปลาย ดัดคอม้า และการเสียเศษ ตามเปอร์เซ็นต์การเผื่อเหล็กแต่ละขนาด จากนั้นให้คํานวณหาน้ำหนักของเหล็กเสริมเป็น กิโลกรัม หรือเมตริกตัน (เกณฑ์การเผื่อปริมาณของเหล็ก เสริมคอนกรีต ดังแสดงในภาคผนวก ก.) 7.2 รูปแบบการเสริมเหล็กเหล็กเสริมคอนกรีตฐานราก เหล็กเสริมคอนกรีตฐานราก ประกอบด้วย เหล็กตะแกรงเสริมโครงสร้างและเหล็กรัดรอบเหล็ก ตะแกรงฐานราก (ถ้ามี) เป็นเหล็กที่ใช้ยึดประคองปลายเหล็กตะแกรงฐานรากไม่ให้ล้มเอียงไปทางใดทาง หนึ่ง ซึ่งมีรูปแบบดังในรูปที่ 2.4 รูปที่ 2.4 เหล็กเสริมคอนกรีตฐานราก
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 7.3 วิธีการหาปริมาณเหล็กเสริมคอนกรีตงานฐานราก การหาปริมาณเหล็กเสริมคอนกรีตงานฐานราก ให้คํานวณเหล็กเสริมตามขนาดและตามความ กว้าง ยาว ของฐานราก คูณด้วยจํานวนท่อนตามแบบแปลน แล้วรวมด้วยความยาวทั้งหมดเป็น เมตร มี วิธีการหาปริมาณวัสดุดังนี้ ปริมาณเหล็กเสริมคอนกรีตฐานราก = ความยาวต่อท่อน × จํานวนท่อน × จํานวนฐานราก หมายเหตุ : ความยาวต่อท่อน = ความกว้างหรือความยาวจากแปลนขยายฐานราก จํานวนท่อน = ( ความกว้างฐานราก ระยะห่างของเหล็ก + 1) + ( ความยาวฐานราก ระยะห่างของเหล็ก + 1) 8. ลวดผูกเหล็ก ลวดผูกเหล็กทําหน้าที่ยึดเหล็กเสริมคอนกรีตไม่ให้แยกออกจากกัน ปริมาณที่ใช้ ขึ้นอยู่กับปริมาณ เหล็กเสริมคอนกรีตตามหลักเกณฑ์ของกรมบัญชีกลางกําหนดให้ใช้ ลวดผูกเหล็กจํานวน 30 กิโลกรัมต่อ เหล็กเสริมคอนกรีต 1 เมตริกตัน มีวิธีการหาปริมาณวัสดุดังนี้ ปริมาณลวดผูกเหล็ก = น้ำหนักเหล็กเสริมคอนกรีต (กก.) x 0.03 ตัวอย่างที่ 2.1 จากรูปต่อไปนี้ จงแยกรายการวัสดุก่อสร้างงานฐานราก F1 ของบ้านพักอาศัย 2 ชั้น
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 วิธีทํา 1. จํานวนฐานราก จํานวนฐานราก F1 ทั้งหมด = 15 ฐาน 2. ทรายหยาบรองก้นหลุม ปริมาณทรายหยาบรองก้นหลุม = ความกว้าง x ความยาว x ความหนา × จํานวน = 1.50 × 1.50 × 0.05 × 15 = 1.69 ลบ.ม. เผื่อบดอัดแน่น 25 เปอร์เซ็นต์ = 169 × 1.25 = 2.11 ลบ.ม. ตอบ 3. คอนกรีตหยาบ ปริมาณคอนกรีตหยาบ = ความกว้าง x ความยาว x ความหนา × จํานวน = 1.50 × 1.50 × 0.05 × 15 = 1.69 ลบ.ม. ตอบ 4. คอนกรีตโครงสร้าง ปริมาณคอนกรีตโครงสร้าง = ความกว้าง x ความยาว x ความหนา × จํานวน = 1.50 × 1.50 × 0.20 × 15 = 6.75 ลบ.ม. ตอบ 5. ไม้แบบ 5.1 เนื้อที่ไม้แบบ เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด = (เส้นรอบรูปของแปลนขยายฐานราก) x ความหนา × จํานวนฐานราก = (1.50 + 1.50 × 2) × 0.20 × 15
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 = 18 ตร.ม. ตอบ 5.2 ปริมาณวัสดุงานไม้แบบ ปริมาณวัสดุงานไม้แบบฐานราก = เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด x ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ = 18 × 0.70 = 12.60 ตร.ม. ตอบ 6. ไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ ปริมาณไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ = เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด × ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ × 0.30 = 18 × 0.70 × 0.30 = 3.78 ลบ.ฟ. ตอบ 7. ตะปู ปริมาณตะปู = เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด x 0.25 = 18 × 0.25 = 4.50 กก. ตอบ 8. เหล็กเสริมคอนกรีต - เหล็ก DB 12 มม. @ 0.20 ม. ความยาวต่อท่อน = 1.50 ม. (เท่ากันทั้งด้านกว้างและด้านยาวของฐานราก) จํานวนท่อน = ( ความกว้างฐานราก ระยะห่างของเหล็ก + 1) + ( ความยาวฐานราก ระยะห่างของเหล็ก + 1) = ( 1.50 0.20 + 1) + ( 1.50 0.20 + 1) = (7.5 + 1) + (7.5 + 1) ปัดเศษขึ้น = (8 + 1) + (8 + 1) = 18 ท่อน ความยาวเหล็กทั้งหมด = ความยาวต่อท่อน × จํานวนท่อน × จํานวนฐานราก = 1.50 × 18 × 15 = 405 ม. เหล็ก DB 12 มม. เผื่อ 9 เปอร์เซ็นต์ = 405 × 1.09 = 441.45 ม. ตอบ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 9. ลวดผูกเหล็ก ปริมาณลวดผูกเหล็ก = น้ำหนักเหล็กเสริมคอนกรีต (กก.) x 0.03 = (ความยาวเหล็กทั้งหมด x น้ำหนักเหล็กต่อเมตร) x 0.03 = (441.45 0.888) × 0.03 = 11.76 กก. ตอบ ตัวอย่างที่ 2.2 จากรูปต่อไปนี้ จงคํานวณหาปริมาณวัสดุก่อสร้างงานฐานราก FI ของบ้านพักอาศัย 2 ชั้น
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 วิธีทํา 1. จํานวนฐานราก จํานวนฐานราก F1ทั้งหมด = 9 ฐาน 2. จํานวนเสาเข็ม จํานวนเสาเข็มทั้งหมด = จํานวนเสาเข็มต่อฐานราก 1 ฐาน x จํานวนฐานราก = 1 × 9 = 9 ต้น ตอบ 3. ทรายหยาบรองก้นหลุม ปริมาณทรายหยาบรองก้นหลุม = ความกว้าง x ความยาว x ความหนา x จํานวนฐานราก = 0.80 × 0.80 × 0.10 × 9 = 0.58 ลบ.ม. เผื่อบดอัดแน่น 25 เปอร์เซ็นต์ = 0.58 × 1.25 = 0.73 ลบ.ม. ตอบ 4. คอนกรีตหยาบ ปริมาณคอนกรีตหยาบ = ความกว้าง x ความยาว x ความหนา x จํานวนฐานราก = 0.80 × 0.80 × 0.10 × 9 = 0.58 ลบ.ม. ตอบ 5. คอนกรีตโครงสร้าง ปริมาณคอนกรีตโครงสร้าง = ความกว้าง x ความยาว x ความหนา x จํานวนฐานราก = 0.80 × 0.80 × 0.60 × 9 = 3.46 ลบ.ม. ตอบ 6. ไม้แบบ 6.1 เนื้อที่ไม้แบบ เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด = (เส้นรอบรูปของแปลนขยายฐานราก) x ความหนา X จํานวนฐานราก = (0.80 × 4) × 0.60 × 9 = 17.28 ตร.ม. ตอบ 6.2 ปริมาณวัสดุงานไม้แบบ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ปริมาณวัสดุงานไม้แบบฐานราก = เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด × ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ = 17.28 × 0.70 = 12.10 ตร.ม. ตอบ 7. ไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ ปริมาณไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ = เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด 4 ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ × 0.30 = 17.28 × 0.70 × 0.30 = 3.63 ลบ.ฟ. ตอบ 8. ตะปู ปริมาณตะปู = เนื้อที่ไม้แบบฐานราก x 0.25 = 17.28 × 0.25 = 4.32 กก. ตอบ 9. เหล็กเสริมคอนกรีต - เหล็ก DB 25 มม. ความยาวเหล็กทั้งหมด = ความยาวต่อท่อน × จํานวนท่อน × จํานวนฐานราก ความยาวต่อท่อน = 0.80 + (2 × 0.60) = 2.00 ม. จํานวนท่อน = 4 + 4 = 8 ท่อน ความยาวเหล็กทั้งหมด = 2.00 × 8 × 9 = 144 ม. เหล็ก DB 25 มม. เผื่อ 15 เปอร์เซ็นต์ = 144 × 1.15 = 165.60 ม. ตอบ - เหล็ก RB 9 มม. รัดรอบ ความยาวเหล็กทั้งหมด = ความยาวต่อท่อน x จํานวนท่อน x จํานวนฐานราก ความยาวต่อท่อน = เส้นรอบรูปของแปลนขยายฐานราก = (ความกว้าง + ความยาว) × 2 = (0.80 + 0.80) × 2 = 3.20 ม. จํานวนท่อน = 1 ท่อน (ดูจากแบบขยายฐานราก)
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 จํานวนฐานราก = 9 ฐาน ความยาวเหล็กทั้งหมด = 3.20 × 1 × 9 = 28.80 ม. เหล็ก RB 9 มม. เผื่อ 7 เปอร์เซ็นต์ = 28.80 × 1.07 = 30.82 ม. ตอบ 10. ลวดผูกเหล็ก ปริมาณลวดผูกเหล็ก = น้ำหนักเหล็กเสริมคอนกรีต (กก.) x 0.03 = (ความยาวเหล็กทั้งหมด x น้ําหนักเหล็กต่อเมตร) x 0.03 = [(165.60 × 3.853) + (30.82 x 0.499)] × 0.03 = (638.06+ 15.38) × 0.03 = 19.60 กก. ตอบ ตัวอย่างที่ 2.3 จากรูปต่อไปนี้ จงคํานวณหาปริมาณวัสดุก่อสร้างฐานราก F1 จํานวน 12 ฐาน ของบ้านพัก อาศัย 2 ชั้น
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 วิธีทํา 1. จํานวนฐานราก จํานวนฐานราก F1 ทั้งหมด = 12 ฐาน 2. จํานวนเสาเข็ม จํานวนเสาเข็มทั้งหมด = จํานวนเสาเข็มต่อฐานราก 1 ฐาน x จํานวนฐานราก = 2 × 12 = 24 ต้น ตอบ 3. ทรายหยาบรองก้นหลุม ปริมาณทรายหยาบรองก้นหลุม = ความกว้าง x ความยาว x ความหนา × จำนวนฐานราก = 0.90 × 1.80 × 0.10 × 12 = 1.94 ลบ.ม. เผื่อบดอัดแน่น 25 เปอร์เซ็นต์ = 1.94 × 1.25 = 2.43 ลบ.ม. ตอบ 4. คอนกรีตหยาบ ปริมาณคอนกรีตหยาบ = ความกว้าง x ความยาว x ความหนา × จำนวนฐานราก = 0.90 × 1.80 × 0.10 × 12 = 1.94 ลบ.ม. 5. คอนกรีตโครงสร้าง ปริมาณคอนกรีตโครงสร้าง = ความกว้าง x ความยาว x ความหนา × จำนวนฐานราก = 0.90 × 1.80 × 0.60 × 12 = 11.66 ลบ.ม. ตอบ 6. ไม้แบบ 6.1 เนื้อที่ไม้แบบ เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด = (เส้นรอบรูปของแปลนขยายฐานราก) x ความหนา × จํานวนฐาน ราก = [(0.90 + 1.80) × 2] × 0.60 × 12 = 38.88 ตร.ม. ตอบ 6.2 ปริมาณวัสดุงานไม้แบบ ปริมาณวัสดุงานไม้แบบฐานราก = เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด × ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 = 38.88 × 0.70 = 27.22 ตร.ม. ตอบ 7. ไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ ปริมาณไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ = เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด × ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ × 0.30 = 38.88 × 0.70 × 0.30 = 8.16 ลบ.ฟ. ตอบ 8. ตะปู ปริมาณตะปู = เนื้อที่ไม้แบบฐานรากทั้งหมด x 0.25 = 38.88 × 0.25 = 9.72 กก. ตอบ 9. เหล็กเสริมคอนกรีต - เหล็ก DB 25 มม. @ 0.20 ม. (วางตามความกว้างของฐานราก) ความยาวเหล็กทั้งหมด = ความยาวต่อท่อน × จํานวนท่อน × จํานวนฐานราก ความยาวต่อท่อน = (0.90 + 0.60 + 0.60) = 2.10 ม. จํานวนท่อน = ความยาวฐานราก ระยะห่างของเหล็ก + 1 = 1.80 0.20 + 1 = 10 เส้น จํานวนฐานราก = 12 ฐาน ความยาวเหล็กทั้งหมด = 2.10 × 10 × 12 = 252 ม. เหล็ก DB 25 มม. เผื่อ 15 เปอร์เซ็นต์ = 252 × 1.15 = 289.80 ม. ตอบ - เหล็ก DB 25 มม. @ 0.15 ม. (วางตามความยาวของฐานราก) ความยาวเหล็กทั้งหมด = ความยาวต่อท่อน × จํานวนท่อน x จํานวนฐานราก ความยาวต่อท่อน = (1.80 +0.60 +0.60) = 3.00 ม. จํานวนท่อน = ความกว้างฐานราก ระยะห่างของเหล็ก + 1 = 0.90 0.15 + 1 = 7 ท่อน
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 จํานวนฐานราก = 12 ฐาน ความยาวเหล็กทั้งหมด = 3.00 × 7 × 12 = 252 ม. เหล็ก DB 20 มม. เผื่อ 13 เปอร์เซ็นต์ = 252 × 1.13 = 284.76 ม. ตอบ - เหล็ก RB 9 มม. (รัดรอบ) ความยาวเหล็กทั้งหมด = ความยาวต่อท่อน × จํานวนท่อน × จํานวนฐานราก ความยาวต่อท่อน = เส้นรอบรูปของแปลนขยายฐานราก = (1.80 +0.90) × 2) = 5.40 ม. จํานวนท่อน = 1 ท่อน (ดูจากแบบขยายฐานราก) จํานวนฐานราก = 12 ฐาน ความยาวเหล็กทั้งหมด = 5.40 × 1 × 12 = 64.80 ม. ตอบ เหล็ก RB 9 มม. เผื่อ 7 เปอร์เซ็นต์ = 64.80 × 1.07 = 69.34 ม. ตอบ 10. ลวดผูกเหล็ก ปริมาณลวดผูกเหล็ก = น้ำหนักเหล็กเสริมคอนกรีต (กก.) x 0.03 น้ำหนักเหล็กเสริมคอนกรีตทั้งหมด = (ความยาวเหล็กทั้งหมด x น้ำหนักเหล็กต่อเมตร) เหล็ก DB 25 มม. = 289.80 × 3.853 = 1,116.60 กก. เหล็ก DB 20 มม. = 284.76 × 2.466 = 702.22 กก. เหล็ก RB 9 มม. = 69.34 × 0.499 = 34.60 กก. รวมน้ำหนักเหล็กเสริมคอนกรีตทั้งหมด = 1,116.60 + 702.22 + 34.60 = 1,853.42 กก. ปริมาณลวดผูกเหล็ก = 1,853.42 × 0.03 = 55.60 กก. ตอบ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ใบงานที่3 เรื่อง การประมาณราคางานฐานราก เวลา...........3...........ชั่วโมง คะแนนเต็ม..........10............คะแนน จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. บอกหลักเกณฑ์การประมาณราคางานฐานรากได้ 2. คํานวณหาปริมาณวัสดุก่อสร้างงานฐานรากได้ 3. อธิบายขั้นตอนการประมาณราคางานฐานรากได้ เครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ 5. สมุดสำหรับจดบันทึก 6. ปากกา ดินสอ ยางลบ ไม้บรรทัด 7. เครื่องคิดเลข 8. แบบบ้านพักอาศัย 2 ชั้น คำชี้แจง จงแสดงวิธีทำ 1. จากรูปต่อไปนี้ จงคำนวณหาปริมาณวัสดุก่อสร้างงานฐานรากของอาคารพักอาศัย 2 ชั้น
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ใบงานที่4 เรื่อง การประมาณราคางานฐานราก เวลา...........3...........ชั่วโมง คะแนนเต็ม..........10............คะแนน จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 4. บอกหลักเกณฑ์การประมาณราคางานฐานรากได้ 5. คํานวณหาปริมาณวัสดุก่อสร้างงานฐานรากได้ 6. อธิบายขั้นตอนการประมาณราคางานฐานรากได้ เครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ 9. สมุดสำหรับจดบันทึก 10. ปากกา ดินสอ ยางลบ ไม้บรรทัด 11. เครื่องคิดเลข 12. แบบบ้านพักอาศัย 2 ชั้น คำชี้แจง จงแสดงวิธีทำ 1. จากรูป จงคำนวณหาปริมาณวัสดุก่อสร้างงานฐานรากของอาคารพักอาศัย 2 ชั้น
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 ใบความรู้ที่....5-6....... หน่วยที่ 3. การประมาณราคางานเสา เรื่อง การประมาณราคางานเสา เวลา.........6........ชั่วโมง วัตถุประสงค์ 4. เข้าใจและบอกรายละเอียดต่าง ๆ ที่แสดงในแบบสำหรับงานเสา 5. อธิบายหลักการประมาณราคางานเสาได้ 6. คํานวณหาปริมาณวัสดุก่อสร้างงานเสาได้ สรุปเนื้อหา บทนํา เสาเป็นองค์อาคารที่อยู่ในแนวดิ่ง เป็นส่วนประกอบที่ต่อขึ้นมาจากส่วนของฐานราก ทํา หน้าที่ถ่าย น้ำหนักบรรทุกของอาคารลงสู่ฐานราก ในงานเสาจะประกอบด้วย เสาตอม่อ ใช้เรียกชื่อในส่วนของเสาที่ต่อ จากคานคอดินลงไปถึงฐานราก ส่วนของเสาที่อยู่ต่อจากคานคอดินขึ้นไปจะเรียกว่า เสาชั้นล่าง เสาชั้นสอง เสาชั้นสาม ตามลําดับ รูปร่างของเสาอาจมีลักษณะวงกลม สี่เหลี่ยมผืนผ้า สี่เหลี่ยมจัตุรัส ขึ้นอยู่กับความ สวยงามที่ต้องการ 3.1 วัสดุที่ใช้ในงานก่อสร้างเสา ประเภทของเสาจําแนกตามประเภทวัสดุที่นํามาใช้ในงานก่อสร้าง ได้ดังนี้ 1. เสาไม้เป็นวัสดุที่นิยมใช้มากในสมัยอดีต เนื่องจากไม้เป็นวัสดุที่หาได้ง่าย ราคาไม่แพง ก่อสร้าง ได้ง่ายและรวดเร็ว แต่ปัจจุบันไม้มีราคาแพงและหายากขึ้น ประกอบกับเสาไม้มีข้อด้อยด้านการทนไฟและ การผุพังอปัญหาด้านความชื้น มด ปลวก หรือแมลงอื่น จึงลดความนิยมลง การประมาณราคาให้นับจํานวน เสาหน่วย เป็นต้น แล้วคูณด้วยราคาต่อต้น โดยเผื่อความยาวของไม้เพิ่มขึ้นอีก 50 เซนติเมตร หรือพิจารณา เพื่อให้พอดีและลงตัวตามความเหมาะสมที่เป็นจริง 2. เสาเหล็กรูปพรรณ เป็นวัสดุมีความแข็งแรง ทนทาน น้ำหนักเบา ก่อสร้างง่าย รวดเร็ว จึงนิยม นํามาใช้เป็นวัสดุทดแทนไม้ แต่ก็ยังมีปัญหาเรื่องสนิม ทําให้มีข้อจํากัดในการใช้งานสําหรับพื้นที่ที่ต้องสัมผัส กับความเค็ม ซึ่งในการก่อสร้างอาจต้องหุ้มด้วยคอนกรีตหรือทาสีกันสนิมทับอีก ทั้งในการใช้งานเสาเหล็ก รูปพรรณจะต้องออกแบบรอยต่อให้ดี ไม่ว่าจะโดยวิธีเชื่อมหรือใช้สลักเกลียว มิเช่นนั้นอาจส่งผลให้ โครงสร้างเกิดการวิบัติได้ การประมาณราคาเสาเหล็กรูปพรรณให้คิดความยาวเสาเป็น เมตร แล้วนํามา คํานวณหาปริมาณเหล็กรูปพรรณ หน่วยเป็น ท่อน
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 3. เสาคอนกรีตเสริมเหล็ก เป็นวัสดุที่นิยมใช้มากที่สุดในปัจจุบัน เนื่องจากสามารถกําหนดรูปแบบ ต่างๆ ได้ตามต้องการ เสาคอนกรีตเสริมเหล็กหน้าตัดสี่เหลี่ยมเป็นรูปแบบที่นิยมมากที่สุด เนื่องจากทําแบบ หล่อง่าย ส่วนหน้าตัดกลมต้องใช้แบบหล่อพิเศษ การประมาณราคาจะแยกรายการวัสดุแต่ละชนิด ได้แก่ คอนกรีต ไม้แบบ ตะปู ไม้คร่าวยึดไม้แบบ เหล็กเสริม คอนกรีต และลวดผูกเหล็ก 3.2 การอ่านสัญลักษณ์งานเสา สัญลักษณ์งานเสาที่ระบุในแบบก่อสร้าง จะใช้ตัวอักษรภาษาอังกฤษตัว C ย่อมาจากคําว่า Column โดยใน แบบอาคารแต่ละหลังจะมีจํานวนเสาแตกต่างกัน หากมีเสาขนาดเดียวกันจะใช้สัญลักษณ์ C เพียงตัวเดียว หากมีเสาที่มีขนาดต่างกัน จะใช้สัญลักษณ์ C แล้วตามด้วยตัวเลขกํากับเช่น C1, C2 เป็นต้น 3.3 ขั้นตอนการประมาณราคางานเสา การประมาณราคางานเสามีขั้นตอนดังต่อไปนี้ 1. หาจํานวนเสา จากแปลนฐานราก คาน และเสาแต่ละชั้น โดยการนับจํานวนเสาแต่ละเบอร์จาก แปลนฐานรากหรือแปลนคานแต่ละชั้น ตัวอย่างเช่น ในรูปที่ 3.1 จากแปลนฐานราก สามารถนับจํานวนเสา C1 ได้จํานวน 10 ตัน และเสา C2 จํานวน 8 ต้น รูปที่ 3.1 แปลนฐานราก
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 2. แยกรายการวัสดุงานเสาทั้งหมดจากแบบขยายเสา และศึกษาข้อมูลความสูงของเสาจากรูป ตัดอาคาร ซึ่งมีส่วนประกอบของรายการวัสดุงานเสาตามประเภทของวัสดุที่ใช้ในงานก่อสร้าง 3.4 ปริมาณวัสดุงานเสาไม้ การประมาณราคา ให้นับจํานวนเสา หน่วยเป็น ต้น แล้วคูณด้วยราคาต่อต้น หรือนํามาคํานวณหา ปริมาตรของไม้ หน่วยเป็น ลูกบาศก์ฟุต โดยเผื่อความยาวของไม้เพิ่มขึ้นอีก 50 เซนติเมตร หรือพิจารณา เพื่อให้พอดีและลงตัวตามความเหมาะสมที่เป็นจริง ตัวอย่างที่ 3.1 จากรูปต่อไปนี้ กําหนดให้เสาสูงจากระดับพื้นถึงระดับหลังอเสเท่ากับ 3.00 ม. จง คํานวณหาวัสดุงานเสาไม้ของบ้านพักอาศัย
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 วิธีทํา 1. เสาไม้เนื้อแข็ง ความสูงของเสา = 3.00 ม. เผื่อความยาวไม้ท่อนละ 50 ซม. = 3.00 + 0.50 = 3.50 ม. จํานวนไม้เนื้อแข็ง 5"× 5" ทั้งหมด = 6 ต้น (นับจากแบบแปลน) ปริมาตรไม้ทั้งหมด = (5 × 5 × 3.50 × 6 × 0.0228) = 11.97 ลบ.ฟ. ตอบ 2. นอต 2 Ø 12 มม. จํานวนนอตทั้งหมด = จํานวนนอตต่อเสา 1 ต้น x จํานวนเสา = 2 × 6 = 18 ตัว ตอบ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 3.5 ปริมาณวัสดุงานเสาเหล็กรูปพรรณ การประมาณราคาเสาเหล็กรูปพรรณ ให้คิดความยาวเสาเป็น เมตร แล้วนํามาคํานวณหาปริมาณ เหล็กรูปพรรณ หน่วยเป็น ท่อน ตัวอย่างที่ 3.2 จากแบบแปลนคาน ตง พื้น ชั้นบนตามตัวอย่างที่ 3.1 หากกําหนดให้ใช้เสาเหล็กกล่อง ขนาด 5"x5" จงคํานวณหาปริมาณวัสดุงานเสาเหล็กรูปพรรณของบ้านพักอาศัย 2 ชั้น วิธีทํา ความสูงของเสา = 3.00 ม. จํานวนเสาทั้งหมด = 6 ต้น (นับจากแบบแปลน) ความยาวเหล็กทั้งหมด = (3.00 × 6) = 18 ม. (3 ท่อน) ตอบ 3.6 ปริมาณวัสดุงานเสาคอนกรีตเสริมเหล็ก การประมาณราคางานเสาคอนกรีตเสริมเหล็ก ประกอบด้วยส่วนประกอบของรายการวัสดุงานเสา ดังนี้ 1. คอนกรีตโครงสร้าง (หน่วยเป็น ลูกบาศก์เมตร, ลบ.ม.) โครงสร้างเสาแบ่งออกได้ 2 ส่วน ได้แก่ เสาตอม่อ คือเสาส่วนที่รองรับคานคอดิน และเชื่อมต่อกับ ส่วนของฐานราก และเสาส่วนที่เชื่อมต่อระหว่างคานรับพื้นอาคารแต่ละชั้น ซึ่งอาจ เรียกว่า เสาชั้นล่าง เสา ชั้นสอง ตามลําดับ ในที่นี้ใช้คําว่า “เสารับพื้น” 1.1 คอนกรีตเสาตอม่อ การคํานวณปริมาณคอนกรีตเสาตอม่อ ให้คํานวณพื้นที่หน้าตัดตามขนาดของเสาตอม่อแต่ละขนาด แล้วนําพื้นที่หน้าตัดของเสาตอม่อนั้นคูณด้วยความสูงของเสาตอม่อ จะได้ผลลัพธ์เป็น ม. 3 เมื่อรวมปริมาณ คอนกรีตเสาตอม่อทุกขนาดแล้ว ก็จะได้ปริมาณคอนกรีตเสาตอม่อทั้งหมดเป็นจํานวน ม. 3 มีวิธีการ คํานวณหาปริมาณวัสดุดังนี้ ปริมาณคอนกรีตเสาตอม่อ = พื้นที่หน้าตัดเสาตอม่อ x ความสูงเสาตอม่อ x จํานวนเสาตอม่อ
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 รูปที่ 3.2 ตัวอย่างรูปแบบในการหาปริมาณคอนกรีตเสาตอม่อ 1.2 คอนกรีตเสารับพื้น การคํานวณปริมาณคอนกรีตเสา ให้คํานวณพื้นที่หน้าตัดตามขนาดของเสาแต่ละขนาด แล้วนำ พื้นที่หน้าตัดของเสาคูณด้วยความสูงของเสา จะได้ผลลัพธ์เป็น ม. 3 เมื่อรวมปริมาณคอนกรีตเสาทุกขนาด แล้วก็จะได้ปริมาณคอนกรีตเสาทั้งหมดเป็นจํานวน ม. 3 มีวิธีการคํานวณหาปริมาณวัสดุดังนี้ ปริมาณคอนกรีตเสารับพื้น = พื้นที่หน้าตัดเสา x ความสูงของเสา x จํานวนเสา รูปที่ 3.3 ตัวอย่างรูปแบบในการหาปริมาณคอนกรีตเสาแต่ละชั้น
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 2. ไม้แบบ (หน่วยเป็น ตารางเมตร, ตร.ม.) มีวิธีการคํานวณหาปริมาณวัสดุดังนี้ เนื้อที่ไม้แบบเสาทั้งหมด = เส้นรอบรูปของหน้าตัดเสา x ความสูงของเสา x จํานวนเสา ปริมาณวัสดุงานไม้แบบเสา = เนื้อที่ไม้แบบเสาทั้งหมด × ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ รูปที่ 3.4 ตัวอย่างรูปแบบในการหาปริมาณไม้แบบเสาตอม่อ 3. ไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ (หน่วยเป็น ลูกบาศก์ฟุต, ลบ.ฟ.) มีวิธีการคํานวณหาปริมาณวัสดุ ดังนี้ ไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ = เนื้อที่ไม้แบบทั้งหมด x ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ × 0.30 4. ตะปู(หน่วยเป็นกิโลกรัม, กก.) มีวิธีการคํานวณหาปริมาณวัสดุดังนี้ ปริมาณตะปู= เนื้อที่ไม้แบบทั้งหมด x 0.25 5. เหล็กเสริมคอนกรีต (หน่วยเป็นเมตร, ม.) การคํานวณหาปริมาณเหล็กเสริมคอนกรีตเสา ให้คํานวณเหล็กเสริมที่เป็นเหล็กยึดแต่ละขนาดตาม ความสูงของเสา และจํานวนตามแบบแปลน แล้วรวมความยาวเป็น เมตร ส่วนเหล็กปลอกให้คํานวณความ ยาวตามเส้นรอบรูปของเสา และจํานวนของเหล็กปลอกตามแบบแปลน แล้วรวมความยาวเป็น เมตร มี วิธีการคํานวณหาปริมาณวัสดุดังนี้ 5.1 เหล็กเสริมคอนกรีตเสา (หรืออาจเรียกว่าเหล็กแกนเสา) ปริมาณเหล็กเสริมคอนกรีตเสา = ความยาวต่อท่อน × จํานวนท่อน × จํานวนเสา
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 1. เหล็กเสริมคอนกรีตเสาตอม่อ ความยาวต่อท่อน = ความสูงของเสาตอม่อ + ความหนาของฐานราก + ด้านยาวที่สุดจากแปลนขยายฐานราก 3 2. เหล็กเสริมคอนกรีตเสาแต่ละชั้น ความยาวต่อท่อน = ความสูงของเสา (ศึกษาจากรูปตัด) 5.2 เหล็กปลอกเสา ปริมาณเหล็กปลอกเสา = ความยาวต่อปลอก x จํานวนปลอก x จํานวนเสา หมายเหตุ : 1. ความยาวต่อปลอก = เส้นรอบรูปของหน้าตัดเสา 2. จํานวนปลอก ของเสาตอม่อ = ความสูงของเสา + ความหนาของฐานราก ระยะห่างของปลอก +1 3. จํานวนปลอก ของเสาแต่ละชั้น = ความสูงของเสา ระยะห่างของปลอก +1 ตัวอย่างที่ 3.3 จากรูปต่อไปนี้ จงคํานวณหาปริมาณวัสดุงานเสาตอม่อของบ้านพักอาศัย 2 ชั้น กําหนดให้ เสาตอม่อ จํานวนทั้งหมด 15 ต้น วิธีทํา 1. คอนกรีต ปริมาณคอนกรีต = พื้นที่หน้าตัดเสา x ความสูงเสา x จํานวนเสา
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 = (0.25 × 0.25) × 1.00 × 15 = 0.94 ลบ.ม. ตอบ 2. ไม้แบบ 2.1 เนื้อที่ไม้แบบ เนื้อที่ไม้แบบเสาทั้งหมด = (เส้นรอบรูปของหน้าตัดเสา) x ความสูง x จํานวนเสา = [(0.25 + 0.25) × 2] × 1.00 × 15 = 15 ตร.ม. ตอบ 2.2 ปริมาณวัสดุงานไม้แบบ ปริมาณวัสดุงานไม้แบบเสา = เนื้อที่ไม้แบบเสาทั้งหมด x ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ = 15 × 0.70 = 10.50 ตร.ม. ตอบ 3. ตะปู ปริมาณตะปู = เนื้อที่ไม้แบบเสาทั้งหมด x 0.25 = 15 × 0.25 = 3.75 กก. ตอบ 4. ไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ ปริมาณไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ = เนื้อที่ไม้แบบเสาทั้งหมด × ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ × 0.30 = 15 × 0.70 × 0.30 = 3.15 ลบ.ฟ. 5. เหล็กเสริมคอนกรีต 5.1 เหล็กแกนเสา (เหล็ก 6 - DB 16 มม.) ความยาวเหล็กทั้งหมด = ความยาวต่อท่อน × จํานวนท่อน × จํานวนเสา ความยาวต่อท่อน = ความสูงของเสาตอม่อ + ความหนาของฐานราก + ด้านยาวที่สุดจากแปลนขยายฐานราก 3 = 1.00 + 0.20 + 1.50 3 = 1.70 ม. จํานวนท่อน = 6 ท่อน จำนวนเสา = 15 ต้น ความยาวเหล็กทั้งหมด = 1.70 × 6 × 15
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 = 153 ม. เหล็ก DB 16 มม. เผื่อ 11 เปอร์เซ็นต์ = 153 × 1.11 = 169.83 ม. ตอบ 5.2 เหล็กปลอก (เหล็ก RB 6 มม.) ความยาวเหล็กทั้งหมด = ความยาวต่อปลอก x จํานวนปลอก x จํานวนเสา ความยาวต่อปลอก = เส้นรอบรูปของหน้าตัดเสา = (0.25 × 4) = 1.00 ม. จํานวนปลอก = ความสูงของเสา + ความหนาของฐานราก ระยะห่างของปลอก +1 = 1.00 + 0.20 0.20 +1 = 7 ปลอก จํานวนเสา = 15 ต้น ความยาวเหล็กทั้งหมด = 1.00 × 7 × 15 = 105 ม. เหล็ก RB 6 มม. เผื่อ 5 เปอร์เซ็นต์ = 105 × 1.05 = 110.25 ม. ตอบ 6. ลวดผูกเหล็ก ปริมาณลวดผูกเหล็ก = น้ำหนักเหล็กเสริมคอนกรีต (กก.) x 0.03 = (ความยาวเหล็กทั้งหมด x น้ำหนักเหล็กต่อเมตร) x 0.03 น้ำหนักเหล็ก DB 16 มม. ทั้งหมด = 169.83 × 1.578 = 267.99 กก. น้ำหนักเหล็ก RB 6 มม. ทั้งหมด = 285.28 × 0.222 = 24.48 กก. ปริมาณลวดผูกเหล็ก = (267.99 +24.48) × 0.03 = 8.77 กก. ตอบ ตัวอย่างที่ 3.4 จากรูปต่อไปนี้ จงคํานวณหาปริมาณวัสดุก่อสร้างงานเสาของบ้านพักอาศัยชั้นเดียวจํานวน 20 ต้น
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 วิธีทํา 1. คอนกรีต ปริมาณคอนกรีต = พื้นที่หน้าตัดเสา × ความสูงเสา x จํานวนเสา = (0.40 × 0.40) × 3.20 × 20 = 10.24 ลบ.ม. ตอบ 2. ไม้แบบ 2.1 เนื้อที่ไม้แบบ เนื้อที่ไม้แบบเสาทั้งหมด = เส้นรอบรูปของหน้าตัดเสา x ความสูง x จํานวนเสา = [(0.40 + 0.40) × 2] × 3.20 × 20 = 102.40 ตร.ม. ตอบ 2.2 ปริมาณวัสดุงานไม้แบบ ปริมาณวัสดุงานไม้แบบเสา = เนื้อที่ไม้แบบเสาทั้งหมด × ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ = 102.40 × 0.80
งานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน วิทยาลัยเทคนิคมวกเหล็ก,2566 = 81.92 ตร.ม. ตอบ 3. ตะปู ปริมาณตะปู= เนื้อที่ไม้แบบเสาทั้งหมด x 0.25 = 102.40 × 0.25 = 25.60 กก. ตอบ 4. ไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ ปริมาณไม้คร่าวสําหรับยึดไม้แบบ = เนื้อที่ไม้แบบเสาทั้งหมด × ตัวคูณลดปริมาณไม้แบบ × 0.30 = 102.40 × 0.80 × 0.30 = 24.58 ลบ.ฟ. ตอบ 5. เหล็กเสริมคอนกรีต 5.1 เหล็กแกนเสา (เหล็ก DB 25 มม.) ความยาวเหล็กทั้งหมด = ความยาวต่อท่อน × จํานวนท่อน x จํานวนเสา ความยาวต่อท่อน = ความสูงของเสา = 3.20 ม. (ดูจากรูปตัด) จํานวนท่อน = 8 ท่อน จํานวนเสา = 20 ต้น ความยาวเหล็กทั้งหมด = 3.20 × 8 × 20 = 512 ม. เหล็ก DB 25 มม. เผื่อ 15 เปอร์เซ็นต์ = 512 × 1.15 = 588.80 ม. ตอบ 5.2 เหล็กปลอก (เหล็ก RB 9 มม.) ความยาวเหล็กทั้งหมด = ความยาวต่อปลอก × จํานวนปลอก × จํานวนเสา ความยาวต่อปลอก = ความยาวปลอกที่ 1 + ความยาวปลอกที่ 2 ความยาวต่อ 1 ปลอก = เส้นรอบรูปของหน้าตัดเสา