เครื่องพิมพ์ดีด

ความรู้เบอื้ งต้นเกยี่ วกบั เคร่ืองพมิ พ์ดดี จะเป็ น
ข้อมูลรายละเอยี ดเกยี่ วกบั เคร่ืองพมิ พ์ดดี

 1. ประวตั ิววิ ฒั นาการของเคร่ืองพิมพด์ ีดไทย
 2. ขนาดของตวั พมิ พ์ แบบเครื่องพมิ พ์ ประเภทของเคร่ืองพมิ พ์
 3. หนา้ ท่ีส่วนต่าง ๆ ของเครื่องพมิ พด์ ีดไทย
 4. การสร้างเทคนิคที่ดีในการพมิ พด์ ีด
 5. เจตคติท่ีดีต่อวิชาพมิ พด์ ีด และกิจนิสยั ที่ดีในการเรียนพมิ พด์ ีด
 6. การบารุงรักษาเคร่ืองพิมพด์ ีด
 7. การแกไ้ ขอยา่ งง่ายเมื่อเคร่ืองพมิ พด์ ีดขดั ขอ้ ง

1. อธิบายประวตั ิ ววิ ฒั นาการ ความสาคญั และ
ส่วนประกอบของเครื่อง

พิมพด์ ีด

2. สามารถสร้างเทคนิคท่ีดีในการพิมพด์ ีดได้

3. อธิบายวธิ ีการบารุงรักษาเคร่ืองพิมพแ์ ละการแกไ้ ขอยา่ งง่าย
ได้

 เคร่ืองพมิ พด์ ีดเครื่องแรกเป็นแบบภาษาองั กฤษ ผผู้ ลิตเป็น
วิศวกรชาวองั กฤษช่ือ เฮนร่ี มิล ผลิตเม่ือปี พ.ศ. 2237 และได้
แพร่หลายไปยงั ประเทศสหรัฐอเมริกา ในสหรัฐอเมริกามี
เครื่องพมิ พด์ ีดท่ีประสบความสาเร็จในการจาหน่ายเพยี ง 4 – 5
ยหี่ อ้ คือ รอยลั เรมิงตนั ไอบีเอม็ สมิธโตโรน่า และ
อนั เดอร์วดู ส่วนในยโุ รปกม็ ีเคร่ืองพมิ พด์ ีดออกจาหน่ายหลาย
ยห่ี อ้ ดว้ ยกนั เช่นในเยอรมนั นี มีโอลิมเปี ย แอดเลอร์ ออบติม่า
ในอิตาลี มีโอลิวิดต้ี ในฮอลแลนด์ มีเฮอร์เมส

ในขณะท่ีสหรัฐอเมริกากาลงั ประดิษฐเ์ คร่ืองพมิ พด์ ีดภาษาองั กฤษ เอด
วนิ แมคฟาร์แลนด์ เลขานุการ ส่วนพระองคข์ องสมเดจ็ กรมพระยาดารง-
ราชานุภาพเสนาบดีกระทรวงธรรมการซ่ึงไดเ้ ดินทางกลบั ไปพกั ผอ่ นที่
สหรัฐ-อเมริกา มีแนวความคิดที่จะดดั แปลงมาเป็นเคร่ืองพิมพด์ ีดภาษาไทย
แต่ยงั ไม่สาเร็จกถ็ ึงแก่กรรมใน พ.ศ. 2438 ในขณะท่ีป่ วยไดม้ อบกรรมสิทธ์ิ
เคร่ืองพมิ พด์ ีดภาษาไทยใหแ้ ก่ หมอยอร์ช บี แมคฟาร์แลนด์ (พระอาจ
วิทยาคม) นอ้ งชายของท่านเพอ่ื หาวธิ ีแกไ้ ขปรับปรุงและเผยแพร่
เคร่ืองพมิ พด์ ีดภาษาไทยใหก้ วา้ งขวางต่อไป ในเวลาต่อมาเคร่ืองพิมพด์ ีด
ภาษาไทยไดร้ ับความนิยมในสถานที่ราชการหลายแห่งและไดม้ าติดต่อ
ขอใหส้ ง่ั เขา้ มาจาหน่าย พระอาจารยว์ ทิ ยาคมท่านกไ็ ดส้ งั่ ใหโ้ รงงานสมิธ
พรีเมียร์ในสหรัฐอเมริกาผลิตเคร่ืองพมิ พด์ ีดภาษาไทย และเครื่องพิมพด์ ีด
ภาษาไทยยหี่ อ้ สมิธพรีเมียร์รุ่นแรกมาถึงแประเทศไทย พ.ศ. 2440

แบบเครื่องพมิ พด์ ีดในปัจจุบนั เรียกวา่ แบบเกษมณี อกั ษรแป้ นเหยา้
คือ ฟ ห ก ด ด่ า ส ว ใชก้ นั อยแู่ พร่หลาย ประเภทของ
เคร่ืองพิมพด์ ีดไทยมี 2 แบบ คือ แบบธรรมดา (แบบต้งั โต๊ะและแบบ
กระเป๋ าหิ้ว) และแบบไฟฟ้ า สาหรับหนา้ ท่ีส่วนต่าง ๆ ของเคร่ือง
พิมพด์ ีดไทยมี 31 ชนิด

การสร้างเทคนิคที่ดีในการพมิ พป์ ระกอบดว้ ย ท่านง่ั การใส่และ
ถอดกระดาษพิมพ์ การต้งั ระยะก้นั หนา้ – ก้นั หลงั การต้งั แทป็ และการ
กลบั แคร่ การวางนิ้วและการเคาะแป้ นอกั ษร ฯลฯ ในการสร้างเจตคติท่ี
ดีต่อวชิ าพมิ พด์ ีดส่ิงสาคญั อยทู่ ี่ครูผสู้ อนที่จะตอ้ งสร้างภาพและความ
ประทบั ใจใหแ้ ก่ผเู้ รียนในระยะเริ่มตน้ สอนชว่ั โมงแรกโดยการสนใจเอา
ใจใส่ผเู้ รียนและสาธิตวธิ ีการพมิ พท์ ่ีถูกตอ้ ง

ในระหวา่ งที่ใชเ้ คร่ืองพิมพด์ ีด อาจเกิดเหตุขดั ขอ้ งต่าง
ๆ ข้ึนมาได้ เช่น ระบบผา้ หมึก กา้ นพิมพด์ ีดคา้ งพมิ พ์
ฝืดหรือหนกั สายพานหลุดหรือขาด เหตุขดั ขอ้ ง
ดงั กล่าวผเู้ รียนมกั จะประสบอยบู่ ่อย ๆ น้นั กน็ ่าจะ
แกไ้ ขดว้ ยตนเองได้ โดยไม่ตอ้ งเสียเวลารอคอยช่าง

******************

 1. ประวตั ิววิ ฒั นาการของเคร่ืองพิมพด์ ีดไทย
 2. ขนาดของตวั พมิ พ์ แบบเคร่ืองพิมพ์ ประเภทของเครื่องพิมพ์
- ขนาดตวั พิมพ์ มี 3 ขนาด คือ ตวั อกั ษรขนาดใหญ่ เรียกวา่ “ไปกา้ ”
- เน้ือท่ี 1 นิ้ว จะไดต้ วั พมิ พ์ 10 เคาะ ตวั อกั ษรขนาดเลก็ เรียกวา่

“อีลีท” ในเน้ือท่ี 1 นิ้ว จะไดต้ วั พมิ พ์ 12 เคาะ และ ตวั อกั ษร
ไอบีเอม็ เป็นตวั อกั ษรขนาดเลก็ ในเครื่องพมิ พด์ ีดไฟฟ้ า
 - แบบเครื่องพมิ พ์ มี 2 แบบ คือ แบบเกษมณี แป้ นเหยา้ คือ ฟ
ห ก ด ด่ า ส ว และแบบ ปัตตะโชติ แป้ นเหยา้ คือ ด้ ท
ง ก า น เ ไ ซ่ึงในปัจจุบนั เลิกผลิตแลว้
 – ประเภทของเครื่องพมิ พ์ มี 2 ชนิด คือ เคร่ืองพมิ พด์ ีดที่เป็น
อกั ษรไทยลว้ น และเครื่องพิมพด์ ีดท่ีมีท้งั ภาษาไทยและภาษาองั กฤษอยู่
ในเครื่องเดียวกนั

ส่วน ปร3ะ.กหอนบา้ ดทว้่ีสย่วนดตา้ ม่างปัดๆแคขรอ่ งหเคลรอ่ือดงผพา้ มิ หพมด์ึกีดไคทนั ยโยมกี ล31อ็ ค
แคร่ ป่ ุมปรับระยะบรรทดั ลกู บิดลกู ยางใหญ่ ป่ ุมปล่อยแคร่
แคป่ผนัุมน่โเลยวื่อกดั นฟคกวร้นีัาบมรรกะรวยทะา้ดั งกขรแอะคงดรกา่เรษคะดรด่ือา้ านงษพซมิา้ ลยพกู ม์ยือาคงนแัทผโบั งยกกกร้นัตะ้งหั ดรนาะษา้ยกะปรบ่ะุมรดกราทดษเดั หลก็
รองหลงั กระดาษ แผงบงั คบั การลากเสน้ เครื่องวดั ระยะสุดของ
กระดาษ ลูกยางใหญ่ คนั บงั คบั กระดาษ ป่ ุมเล่ือนก้นั ระยะ
ขวามือ แผงรองลบ คนั โยกปล่อยกระดาษใหห้ ลวม คนั บงั คบั
รคะวยบะคุมปคัดวแาคมรห่ นแกัลเะบคาานฝยาอค่ หรอนบา้ ถอแดปไ้ นดถ้ อแยปห้ นลตงั้งั รแะปย้ นะ ยปกลแดคร่
คานเวน้ วรรค แป้ นอกั ษร แป้ นบงั คบั พิมพอ์ กั ษรบน แป้ น
ปล่อยลอ็ กก้นั ระยะหลงั และป่ ุมบงั คบั ผา้ หมึก

 4. การสร้างเทคนิคที่ดีในการพมิ พด์ ีด ประกอบดว้ ย ท่านงั่ การ
ใส่และถอดกระดาษพิมพ์ การจดั แผงนากระดาษ และการต้งั ระยะ
บรรทดั (พมิ พด์ ีดไทยต้งั ระยะบรรทดั 2 ) การเร่ิมตน้ พิมพใ์ หห้ ่างจาก
ขอบกระดาษบนประมาณ 1 นิ้ว ( 3 ระยะบรรทดั คู่หรือ 2 ) การต้งั ระยะ
ก้นั หนา้ – ก้นั หลงั การต้งั แทป็ และการกลบั แคร่ การวางนิ้วและการ
เคาะแป้ นอกั ษร วางนิ้วซา้ ย – ขวา ที่แป้ นเหยา้ คือ ฟ ห ก ด ด่
า ส ว โดยโคง้ นิ้วเลก็ นอ้ ย

 5. เจตคติท่ีดีต่อวชิ าพมิ พด์ ีด และกิจนิสยั ท่ีดีในการเรียนพมิ พด์ ีด
ซ่ึงผสู้ อนจะตอ้ งมีความกระตือรือร้นในการเรียนการสอนในตอนแรก
เพอื่ สร้างความประทบั ใจใหแ้ ก่ผเู้ รียน และกิจนิสยั ท่ีดีในการเรียน คือ
การพิมพท์ บทวน การอ่านตรวจทาน และการตรวจดูความเรียบร้อย
ของงานพมิ พ์

 ประจ6า.วกนั ารไบดาแร้ ุงกร่ ักตษราวเจคครวื่อางมพเริมียพบด์ รีด้อยเชข่นองงงาานนพทมิี่ตพอ้ กง์ ท่อนาเปก็านรใช้
งหารนือทผุกา้ สคระ้ังอางดาจนุ่มทแ่ีตออ้ลงกกอาฮรอทลาเ์เชป็ด็นไปปรตะาจมาแสนปั วดยาาหว์ขเอชง่นลกู ใยชาส้งาลี
โดยรอบ และงานที่ตอ้ งเป็นประจาเดือนและปี คือตรวจเชค็ ผา้
หมึกพิมพ์ ใชเ้ ครื่องผา้ หมึกพมิ พ์ ใชเ้ ครื่องเป่ าทาความสะอาด
เคร่ืองพิมพ์ และควรหล่อล่ืนในบางจุด เช่น บริเวณราวเซต
รองทางเดินลูกปื นแคร่ เป็นตน้

 แกไ้ ข7ท. ่ีเกกาิดรจแากกไ้ กขาอรยทา่ างงงา่านยขเมอ่ืองเรคะรบื่อบงพผมิา้ หพมด์ ึกีดขกอ้ าขรอ้แงกไ้ ไขดทแ้ ่ีเกก่ิดกจาารก
กา้ นพมิ พด์ ีดคา้ ง ฝืด หรือหนกั และ การแกไ้ ขที่เกิดจาก
สายพานขาดหรือหลุด



 สีแดง พมิ พน์ ิ้วกอ้ ย ขา้ งซา้ ย สีเหลือง พิมพน์ ิ้วช้ี ขา้ งขวา
 สีเขียว พมิ พน์ ิ้วนาง ขา้ งซา้ ย สีน้าตาล พมิ พน์ ิ้วกลาง ขา้ งขวา
 สีฟ้ า พมิ พน์ ิ้วกลาง ขา้ งซา้ ย สีเทา พมิ พน์ ิ้วนาง ขา้ งขวา
 สีม่วง พมิ พน์ ิ้วช้ี ขา้ งซา้ ย สีน้าเงิน พมิ พน์ ิ้วกอ้ ย ขา้ งขวา
 นิ้วโป้ งซา้ ย เคาะคานเวน้ วรรค นิ้วโป้ งขวา เคาะคานเวน้ วรรค

 และกดแป้ นยกแคร่ซา้ ย และกดแป้ นยกแคร่ขวา

 1. แนวระดบั บรรทดั 86..1ค20ป..4า่ .ุมแนทกเผทล่ีจา้งื่อบนบััรนบอกคแงรลตั ละคารยดบรก่ขาษรวะาดาษ
ลก้นาั้ งรแะคยระ่ขขววาา (ก้นั หลงั )
3. ลกู บิดขวา แป้ นถอยหลงั
5. ลกู ยางทบั กระดาษ คแกาปา้ น้นนแปลทรอ็ ป็ับกนอTก้ัาAหษBนรบกั นกา(รลพอ็ มิ กพ์
7.
9.
 1111แ159173ค.....คแแกแรทปปาา้่)้้นนปนน็ ปเบยยวรกกน้วับแแกวผคครารรร้ ห่่ซขคมวา้ ยาึก
12.
14.
16.
18.

20. แป้ นขออกั ษร

วิธีบำรุงรักษำเคร่ืองพมิ พ์ดีด

 การบารุงรักษาเคร่ืองพิมพด์ ีด กเ็ พื่อจะรักษาเครื่องพมิ พด์ ีดให้
อยใู่ นสภาพพร้อมที่จะใชง้ านไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ
เนื่องจากวา่ เครื่องพิมพด์ ีดเป็นเคร่ืองจกั รกลท่ีชารุดเสียหายง่าย
กวา่ เครื่องจกั รกลชนิดอื่น ๆ ฉะน้นั การบารุงรักษาเคร่ืองพมิ พ์
ดีดจึงเป็นส่ิงที่ตอ้ งพงึ กระทาใหเ้ ป็นประจา ซ่ึงจะช่วย
เสริมสร้างประสิทธิภาพการทางานของเคร่ืองใหด้ ียงิ่ ข้ึน
เพ่ือใหส้ ะดวกในการบารุงและดูแล จึงกาหนดระยะเวลาการ
บารุงรักษาไว้ 4 ระยะ คือ

 เปิ ดผา้ คลุมเคร่ืองออก พร้อมทาความสะอาดผา้ คลุมแลว้ พบั เกบ็ ให้
เรียบร้อย
 ตรวจความเรียบร้อยของเครื่องก่อนใช้
 หลงั จากเลิกใชแ้ ลว้ ใชแ้ ปรงขนอ่อนปัดฝ่ นุ ใหส้ ะอาด
 เคลียแท๊ปท่ีต้งั ไวท้ ้งั หมดออกเสีย
 เลื่อนก้นั หนา้ ก้นั หลงั มาไวท้ ่ีจุดก่ึงกลางของแคร่
 เปิ ดคนั โยกฟรีกระดาษ
 เปิ ดคนั โยกฟรีบรรทดั
 ปรับป่ ุมพิมพห์ นกั -เบา อยใู่ นตาแหน่งที่เบาที่สุด
 ทาความสะอาดใตเ้ คร่ืองพมิ พด์ ีด
 ใชผ้ า้ คลุมเครื่องใหเ้ รียบร้อย

 ไม่ควรใส่กระดาษสาเนาเกิน 5 แผน่ สาหรับกระดาษบาง และ 4 แผน่
สาหรับกระดาษหนา

 ไม่ควรใส่ผา้ หมึกกลบั ทาง
 อยา่ ลบคาผดิ ในเคร่ืองพิมพ์ ควรใชว้ ิธีเล่ือนแคร่ไปสุดดา้ นใดดา้ นหน่ึง

 เมื่อเลิกใชเ้ ครื่อง ควรโยกคนั โยกเปิ ดฟรีกระดาษ
 อยา่ ดึงกระดาษออกจากเคร่ือง โดยไม่ไดด้ ึงคน้ โยกฟรีกระดาษ
 ควรอา่ นคูม่ ือที่แนบมากบั เคร่ือง ก่อนใชเ้ คร่ืองพมิ พด์ ีด
 อยา่ นาหนงั สือหรือส่ิงของต่าง ๆ วางไวบ้ นแคร่ของเครื่องพิมพด์ ีด
 อยา่ เทา้ แขนบนฝาครอบและแป้ นพมิ พ์





เครื่องพมิ พ์ดดี ไฟฟ้ า

เคร่ืองพิมพด์ ีดไฟฟ้ าพฒั นามาจากเคร่ืองพิมพด์ ีดธรรมดา พิมพ์
ไดท้ ้งั ภาษาไทยและภาษาองั กฤษในเครื่องเดี่ยวกนั ไดอ้ ย่างสะดวกและ
รวดเร็ว ประสิทธิภาพในการทางานสูง เน่ืองจากควบคุมดว้ ยระบบไม
โครโพรเซสเซอร์ทางานอตั โนมัติ ต้งั แต่การข้อความ การพิมพ์การ
กาหนดคอลมั น์ พิมพถ์ ึงกลางวางศูนย์ จดั หลกั เลขอตั โนมตั ิ ต้งั ระยะ
ความเร็วในการพิมพ์ ฯลฯ และสามารถจดั เก็บขอ้ มูลในหน่วยความจา
ภายในเคร่ือง หรือจะเช่ือมต่อกับไมโครคอมพิวเตอร์ไดอ้ ีกด้วย โดย
เครื่องพิมพ์ดีดจะทาหน้าที่เป็ นท้ังคีย์บอร์ดและปริ้นเตอร์ในตัวเอง
ขณะเดียวกนั ก็สามารถออนไลน์ไปอีกแห่งได้ ดงั น้นั จึงจาเป็ นท่ีจะตอ้ ง
ศึกษาและเรียนรู้ถึงระบบและวิธีการใชเ้ ครื่องพิมพด์ ีด เพื่อ สามารถใช้
งานไดถ้ ูกตอ้ งและรวดเร็ว

ประวตั ิและววิ ฒั นาการของเครื่องพมิ พ์ดดี

ไฟฟ้ า

เคร่ืองพมิ พด์ ีดเคร่ืองแรกเป็นภาษาองั กฤษ ประดิษฐข์ ้ึนเม่ือปี พ.ศ.
2237 โดย Henry Mill วิศวกรชาวองั กฤษ และไดจ้ ดทะเบียนสิทธิบตั ร
เคร่ืองมือเรียกวา่ Writing Machine ต่อมา William Austin Burt ชาวอเมริกนั
ไดป้ ระดิษฐเ์ คร่ืองมือ เรียกวา่ Typographer มีลกั ษณะเป็นรูปส่ีเหล่ียมทาดว้ ย
ไม้ วิธีพมิ พห์ มนุ แป้ นคลา้ ยหนา้ ปัดนาฬิกากาตวั อกั ษรที่ตอ้ งการพมิ พ์ เมื่อพบ
แลว้ กก็ ดลงในกระดาษ ส่วน Prigin ชาวฝร่ังเศส ไดป้ ระดิษฐเ์ คร่ืองมือเขียน
หนงั สือสาหรับคนตาบอดเรียกวา่ Ktypographic ประกอบดว้ ยท่ีรวมแป้ น
อกั ษร เมื่อเคาะแป้ น กา้ นอกั ษรจะดีดตีไปที่จุดศูนยก์ ลางของเครื่อง และ
Christorpher Latham shole นาประดิษฐช์ าวอเมริกนั

คิดเครื่องมือที่เขียนเป็ นคาและตวั เลขได้ เรียกว่า Typewriter เขาไดต้ ้งั
โรงงานผลิตเครื่ องพิมพ์ดีดีข้ึนและได้ขายลิขสิทธ์ิให้แก่บริ ษัท E-
Remington & Son จนถึงปี พ.ศ. 2416 จึงมีเครื่องพิมพด์ ีดมาตรฐานออกสู่

ตลาด สาหรับ Edwardd B. Hev and Lewis G-Mager ผลิตเครื่องพิมพด์ ีด
ยห่ี อ้ Rogal ท่ีใชแ้ รงกดแป้ นอกั ษรนอ้ ยลงและสามารถพิมพไ์ ดเ้ ร็วกวา่ เดิม
วิวฒั นาการเคร่ืองพิมพด์ ีดภาษาไทยเกิดจากแนวความคิดของ แอควิน
แมคฟาร์แลนด์ ชาวอเมริกนั เลขานุการส่วนพระองคข์ องสมเดจ็ กรมพระ
ยาดารงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงธรรมการ ได้มีโอกาสเห็น
เครื่องพิมพด์ ีดีภาษาองั กฤษจึงมีความคิดที่จะดดั แปลงเคร่ื องพิมพด์ ีดจาก

ภาษาอังกฤษมาเป็ นภาษาไทย ภาษาไทย เขาจึงเข้ารับการฝึ กงานที่
โรงงานผลิตเครื่องพิมพด์ ีดย่ีห้อสมิทพรีเมียร์และคิดวิธีแกต้ วั อกั ษร วาง

สระ วรรณยกุ ตท์ ้งั หมดไวใ้ นเครื่อง

แต่ภาษาไทยมีอกั ษรจานวนมากจึงจาเป็นตอ้ งตดั อกั ษรบางตวั ออก
เคร่ืองพมิ พน์ ้ีตอ้ งใชน้ ิ้วจิ้มอกั ษรทีละตวั และไดร้ ับการแกไ้ ขปรับปรุงจน

สามารถใชง้ านไดด้ ีข้ึนโดยนอ้ ยชายชื่อ ยอร์ช บี แมค ฟาร์แลนด์
เครื่องพมิ พส์ มิทพรีเมียร์น้ี เป็นเคร่ืองพมิ พด์ ีดแคร่ตาย พิมพส์ มั ผสั สิบนิ้ว
ไม่ได้ ต่อมาโรงงานสมิทพรีเมียร์ปิ ดกิจการและไปร่วมกบั บริษทั เรมิงตนั

ผลติเคร่ืองพิมพด์ ีดแบบยกแคร่และแบบกระเป่ าหิ้ว สามารถพิมพส์ มั ผสั
อกั ษรไดส้ ิบนิ้ว แต่มีขอ้ เสียคือ การพิมพข์ ดั กบั การเขียน เช่น ตวั ฝ จะตอ้ ง
พมิ พ์ ผ แลว้ ต่อหาง คาวา่ “ กิน ” ตอ้ งพิมพส์ ระ “ อิ ” ก่อนแลว้ จึง พมิ พ์ ก

ดงั น้นั ยอร์ช บี แมคฟาร์แลนด์ ร่วมกบั นายสวสั ด์ิ มากประยรู วศิ วกร
ออกแบบประดิษฐต์ วั อกั ษร และนายสุวรรณประเสริฐ เกษมณี ฝ่ ายวิชาการ

ไดร้ ่วมกนั วางแป้ นอกั ษรข้ึนใหม่

ใชเ้ วลา 7 ปี จึงสาเร็จในปี พ.ศ. 2474 เรียกวา่ “ เกษมณี ” ซ่ึงพิมพไ์ ดถ้ นดั

และรวดเร็วท่ีสูดและไดใ้ ชม้ าจนถึงปัจจุบนั น้ี เครื่องพมิ พแ์ บบเกษมณีน้ีไดม้ ี
ผวู้ ิจยั และพบวา่ มีขอ้ บกพร่องในการพิมพ์ จึงออกแบบวางแป้ นอกั ษรข้นั
ใหม่เรียกวา่ “ ปัตตะโขติ ” เสนอต่อสภาวจิ ยั แห่งชาติ ซ่ึงสภาวิจยั ฯ ยอมรับ

วา่ เครื่องพิมพแ์ บบปัตตะโชติสามารถพมิ พไ์ ดเ้ ร็วข้ึนประมาณ 25.8% ทาให้
วงการพมิ พด์ ีดสบั สน คณะรัฐมนตรีจึงมีมติใหห้ น่วยราชการท่ีไดร้ ับ

งบประมาณ จดั ซ้ือเครื่องพมิ พด์ ีดแบบปัตตะโชติแทน จนถึงปี พ.ศ. 2516
นโยบายน้ีถูกยกเกโดยมติคณะรัฐมนตรี ปัจจุบนั เครื่องพมิ พด์ ีดไดพ้ ฒั นา

จากพมิ พด์ ีดธรรมดาเป็นเคร่ืองพมิ พด์ ีดไฟฟ้ าระบบอิเลก็ ทรอนิกส์

(Electronic Typewriter) พิมพไ์ ดร้ วดเร็ว ใชไ้ ดท้ ี่ภาษไทยและภาษาองั กฤษ

ในเคร่ืองเดียวกนั

ประเภทของวสั ดุทใี่ ช้กบั เครื่องพมิ พ์ดดี

ไฟฟ้ า

วสั ดุท่ีมีความจาเป็นต่อการใชง้ านของเคร่ืองพมิ พด์ ีดไปฟ้ าน้นั
ประกอบดว้ ยวสั ดุ ดงั น้ี

1. จานพิมพด์ ีด (Print Wheel) เครื่องพิมพด์ ีดไฟฟ้ าจะตอ้ งมีจานพิมพภ์ า
ไทยและภาษาองั กฤษ เพ่ือใช้สับเปลี่ยนในการพิมพ์งาน โดยทว่ั ไปจาน
พิมพด์ ีดจะทาดว้ ยพลาสติกและมีขนาดมาตรฐานเดียวกนั แต่มีจานพมิ พบ์ าง
รุ่นมี 96 ตวั อกั ษร สาหรับขนาดของตวั อกั ษรแบ่งไดด้ งั น้ี • แบบไปกา (pica)
หรือขนาด 10 ตวั อกั ษร/นิ้ว • แบบอีลิท (Elite) หรือขนาด 12 ตวั อกั ษร/นิ้ว •
แบบตวั เรียงพิมพ์ (Proportional Letter)

2. ตลบั หมึกพิมพ์ (Ribbon or Carbon Cassette) ตลบั หมึกพมิ พส์ าหรับ
เคร่ืองพิมพด์ ีดไฟฟ้ า แบ่งได้ 2 ประเภท คือ

2.1 ชนิดทาจากฝ้ า (Ribbon Cassette) ตลบั หมึกพิมพช์ นิดทาจากผา้
มีราคาถูกสามารถพมิ พด์ ีดไดม้ ากตามความตอ้ งการ หรือพมิ พจ์ นกวา่ ผา้
หมึกจะซีดจางแลว้ จึงเปล่ียนใหม่

2.2 ชนิดพลาสติกคาร์บอน (Carbon Cassette) ตลบั หมึกพมิ พช์ นิด
คาร์บอนจะมีตราคาแพงกวา่ ตลบั หมึกพมิ พท์ ่ีทาจากผา้ และเมื่อใชห้ มดแลว้

ไม่สามารถนากลบั มาใช้ไดอ้ ีก เน่ืองจากเน้ือพลาสติกคาร์บอนจะถูก
พิมพ์ลงไปที่กระดาษ แต่มีข้อดีคือ งานท่ีพิมพ์ออกมาเป็ นระเบียบ
เรียบร้อย สวยงาม ไม่เห็นรอยลบ เพราะเมื่อพิมพผ์ ิดสามารถลบคาผิด

ดว้ ยเทปลบคาผิดได้

3. เทปลบคาผิด (CorrectionTape) เทปลบคาผิดเป็ นวัสดุท่ีใช้ลบ

ตวั อกั ษรที่ใชก้ บั ผา้ หมึกพิมพช์ นิดพลาสติกคาร์บอนเท่าน้นั มีให้เลือกใช้
ได้ 2 ชนิด เช่นเดียวกบั ตลบั ผา้ หมึกพิมพ์ คือ

3.1 ชนิดดูดคิดผิด เทปชนิดดูดคาผิดน้ีจะมีแถบแสดงเป็ นสีเหลือง
ตวั เทปลบจะดูดหมึกพิมพต์ วั อกั ษรท่ีพิมพผ์ ิดในกระดาษข้ึนมาทาให้ไม่
เห็นรอยลบงานที่พิมพจ์ ึงสะอาดเรียบร้อยและสวยงาม

3.2 ชนิดปิ ดคาผิด เทปลบชนิดปิ ดคาผิดน้ีจะมีแถบแสดงเป็นสีฟ้ า
และมีราคาถูกว่าชนิดดูดคาผิด แต่มีขอ้ เสียคือ งานพิมพท์ ่ีลบดว้ ยเทปปิ ด

คาผิดถา้ เก็บไวน้ าน ๆ สีขาวท่ีปิ ดทบั ตวั อกั ษรผิดน้นั จะหลุดออกมาทาให้
มองเป็ นคาผิดเดิมได้

การดูแลและบารุงรักษาเคร่ืองพมิ พ์ดดี

ไฟฟ้ า

เพื่อใหเ้ ครื่องพมิ พด์ ีดอยใู่ นสภาพใชง้ านไดเ้ ป็นอยา่ งดีและและมี
ประสิทธิภาพสูงสุด จึงควรดูแลและบารุงรักษาเคร่ืองพมิ พด์ ีดดงั น้ี

1. ศึกษาข้นั ตอนและวธิ ีการใชเ้ คร่ืองแต่ละชนิดจากคู่มือการใชเ้ คร่ือง
2. ถอดปลก๊ั ไฟออกทุกคร้ังท่ีทาความสะอาดเคร่ือง
3. ใชผ้ า้ แหง้ สะอาดทาความสะอาดเครื่อง หา้ มใชน้ ้า ทินเนอร์ หรือ
แอลกอฮอลท์ าความสะอาดเครื่องโดยเดด็ ขาด
4.วางเคร่ืองในสถานท่ีท่ีมีอุณหภมู ิและความช้ืนสมั พนั ธ์ที่เหมาะสม
และป้ องกนั ไม่ใหแ้ สงแดดส่งถึงเครื่องโดยตรง
5. ระวงั อยา่ ใหว้ สั ดุท่ีเป็นโลหะหรือของเหลว เช่น ลวดเสียบ คลิปหนีบ
กระดาษ น้า หรือน้ามนั ตกหล่นเขา้ ไปในเครื่อง เพราะจะทาใหเ้ คร่ือง

7. ระมดั ระวงั การใส่และถอดจานพิมพ์ ผา้ หมึก

พิมพ์ เทปลบคาผิดใหถ้ กู ตอ้ งเรียบร้อย

8. ควรมีผใู้ ชป้ ระจาคนเดียวโดยมอบใหด้ ูแล
รักษาและทาความสะอาดอยา่ งสม่าเสมอ

9. ปิ ดสวิตชเ์ ครื่อง ถอดปลกั๊ และใชผ้ า้ คลุม
เครื่องทุกคร้ังที่เลิกใชง้ านเพ่ือป้ องกนั ฝ่ นุ ละออง
และความช้ืน

10. อยา่ แกไ้ ขซ่อมแซมเคร่ืองพิมพด์ ีดดว้ ยตนเอง
ถา้ มีปัญหาหรือขอ้ ขดั ขอ้ งควรเรียกช่างผชู้ านาญมา