2
AKSARA JAWA
{ANGKA}
A. Identitas : : Khikmatul Fuadhiyah, S.Pd
Nama : X /E
Kelas /Fase : Aksara Jawa (Angka)
Materi
B. Elemen CP : Membaca
Peserta didik mampu memahami kaidah penulisan teks aksara jawa melalui
kegiatan membaca teks aksara jawa (misalnya: nglegena-
pasangan/sandhangan/ angka/swara/ murda/rekan/lainnya).
C. Indikator Pencapaian Kompetensi
Menganalisis kaidah penggunaan angka Jawa dalam kalimat sederhana beraksara
Jawa.dengan teliti (HOTS C4).
Membuat alihaksara kalimat sederhana berisi angka Jawa bertuliskan aksara Jawa ke
dalam aksara Latin dengan tepat. (HOTS P4).
.
D. Profil Pelajar Pancasila
Peserta didik akan mengembangkan kemampuan kreatif, bernalar kritis, dan
gotong royong dalam menggunakan pembelajaran aksara Jawa
3
E. Tujuan Pembelajaran
Melalui kegiatan pembelajaran dengan pendekatan saintifik, model pembelajaran problem
based learning, metode Make A match tanya jawab dan menyampaikan gagasan pelajar
dapat :
1. Menyimpulkan kaidah penulisan angka Jawa dengan tepat (HOTS C5).
2. Menentukan penerapan angka jawa dalam kehidupan sehari-hari dengan tepat (HOTS
P5).
F. Materi Ajar
1. Faktual : Rekaman audio/video contoh bentuk angka Jawa
2. Konseptual : Pengertian aksara Jawa, bentuk bentuk angka Jawa.
3. Prosedural : Penulisan aksara angka sesuai kaidah yang tepat,
cara penggunaan angka Jawa
4. Metakognitif : Menyimpulkan penggunaan angka Jawa dalam kehidupan
G. Pertanyaan Pemantik
(1) Sapa sing ngerti wujude aksara angka?
(2) Apa aksara angka kuwi nduwe sandhangan?
(3) Sapa sing wis tau nulis angka migunakake aksara Jawa?
Fase 1: Identifikasi Masalah
Materi Faktual
Para siswa mangga ninggali saking video youtube kangge
damel pitakenan bab mahami aksara angka Jawa :
https://youtu.be/Aa3MSdWHhsg l
Wonten ngandhap ugi dipunparingi tuladha kahanan bilih
sakmenika kathah ingkang sampun sinerat mawi aksara jawa
ugi angka Jawa
kadasta :
Ageman ingkang ngginakaken
aksara jawa sampun ngrembaka
wonten pundi pundi kemawon.
Sumber :
https://www.lazada.co.id/products/kaos-aksara-jawa-nerimo-ing-pandum-kaos-premium-cotton-combed-30s-i1901426069.html
Papan nama
ingkang ngginakaaken
aksara jawa ugi
sampun wonten
pundi pundi kemawon.
5
Sumber :
http://sukantamediacorp.blogspot.com/2018/10/tata-cara-uger-uger-penulisan-papan.html
֎
֎ Sumber
https://shopee.co.id/Jam-Dinding-Aksara-Jawa-keren-jam-custom-30cm-i.24058011.13229204820
֎
Tuladha wacana ingkang ngandhut aksara Angka
Fase 2 : Mengkoordinasi
Peserta Didik
Materi Konseptual
Aksara Jawa menika wujudipun kathah. Wonten aksara nglegena aksara
Rekan, aksara Swara, aksara Angka, saha aksara Murda. Ing
pasinaon punika badhe ngrembag babagan angka Jawa.
Aksara Nglegena lan Pasangan Aksara Jawa
Sumber : https://regional.kompas.com/read/2022/01/08/110000278/pasangan- aksara-jawa-
contoh-penggunaan-dan-aturan-penulisan?page=all
WUJUDIPUN AKSARA ANGKA
pasinaon punika badhe ngrembag babagan angka Jawa.
TITIKANIPUN AKSARA ANGKA
Angka Jawa diginakake kanggo
bab :
• Ukuran dawa, abot,
wiyar
• Wekdal utawi jam
• Cacah dhuwit
• Kwantitas utawi cacah
Materi Prosedural
KAIDAH PANYERATAN AKSARA
ANGKA
10
ALIH
AKSARA
Alih aksara inggih menika pengalihan
sawijining aksara setunggal dados aksara
sanesipun. Tuladhanipun alih aksara
Latin dados aksara Jawa. Wonten ing
wulangan menika bakal alih aksara jawa
dados aksara latin. Teks aksara Jawa ing
wulangan menika ngecakaken
panganggening aksara Angka, nanging
ing salebeting teks menika boten namung
aksara Angka. Teks menika ugi mawi
aksara Legena, sandhangan, saha
pasangan.
CARANIPUN ALIH AKSARA UKARA-
UKARA MAWI AKSARA JAWA DADOS
AKSARA LATIN NGGINAKAKEN AKSARA
ANGKA!
Caranipun alih aksara ukara ukara mawi aksara jawa
dados aksara Latin, inggih punika para siswa kedah maos
kanthi setiti ukara ukara kasebut.
Para siswa kanthi setiti damel alih aksara ukara mawi
aksara jawa dados aksara latin. Asilih pirembagan
dipunserat ing papan ingkang sampun sumadya.
12
Fase 4: Mengembangkan dan
menyajikan hasil
Materi Metakognitif
Para siswa sasampunipun maos lan mengertosi materi
tatacara panyeratan Angka jawa, kamangka siswa
kedah saged alih aksara ukara wonten ngandhap
punika kangge gladhen :
WANGSULAN :
Pak Bardi duwe wedus 5.
Supardi tuku mie ayam 4, es teh 5.
Ika lair taun 1991
Wong 3 padha sinau bareng.
Regane wedang jahe Rp 2500
Fase 5: Menganalisis dan
Mengevaluasi Pemecahan
Masalah
Para siswa, dumugi perangan menika sumangga
sami atur raos syukur amargi para siswa sampun
saged ngetrepaken aksara Angka wonten ing ukara
ukara mawi aksara jawa saha saged
mengalihaksarakan dados aksara Latin.
Relevensi materi menika kaliyan pagesangan
jaman sakmenika inggih punika para siswa kedah
mangertosi panganggening aksara Jawa tumrap
aksara Angka amargi wigati sanget ing jaman
sakmenika, ampun ngantos bilih tiyang Jawi
boten saged maos aksara Jawa.
Para siswa kedah saged nglestantunaken budaya
tinggalan leluhur menika.Jaman sapunika sampun
kathah panganggening aksara Jawa ing
pagesangan, tuladhanipun ing papan nama margi,
nama sekolah, wonten ugi ing busana, saha
sanesipun.
14
DAFTAR PUSTAKA
A. Sumber Belajar : https://youtu.be/Aa3MSdWHhsg
Gubahan lagu Aksara Angka : https://www.youtube.com/watch?v=JMtWXffUad
Tatacara Panulisan Aksara Angka
B. Daftar Pustaka
Setiadi, Dwi Bambang Putut. 2015.Baud Basa Jawa.Klaten. Intan Pariwara
Darusuprapta, dkk.. 2002. Pedoman Penulisan Aksara Jawa. Yogyakarta: Yayasan
Pustaka Nusantara. (Buku Pedoman Penulisan Aksara Jawa Kesepakatan 3 Gubernur) Ngadi. 2012.
Wewaton Nulis Aksara Jawa. Klaten: Sahabat.
Winarti, Sri & Suyati. 2019. Kartika Basa. Yogyakarta : Dinas Pendidikan Pemuda dan Olahraga
file:///C:/Users/LENOVO/Downloads/%E2%88%9A%20Aksara%20Angka%20Jawa%200-
9%20Beserta%20Aturan%20Penulisan%20&%20Contoh%20%E2%80%93%20Padukata.com.html