The Reformation (การปฏิรูปศาสนา)

the
Reformation

การปฏิรู ปศาสนา
โดยนางสาวนาเดีย สาอุ

ป ร ะ วั ติ ศ า ส ต ร์ ส า ก ล

ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ก า ร ป ฏิ รู ป ศ า ส น า

The Reformation

ในคริสต์ศตวรรษ ที่ 15-16 ได้เกิดเหตุการณ์สำคัญอีก
ประการคือ การปฏิรูปศาสนา ซึ่งคริสต์ศาสนาได้แตกแยก
ออกเป็นนิกายต่างๆโดยแต่ละนิกายมีลักษณะเป็นศาสนา
ประจำชาติมากขึ้น

01

ส า เ ห ตุ ก า ร
ปฏิรู ปศาสนา

ความเป็นอยู่ของสันตะปาปาและพระชั้นสูงมีความฟุ่มเฟือย
ขัดต่อความรู้สึกที่ว่า พระควรจะมีความเป็นอยู่ที่เรียบง่าย
อีกทั้งพระเรียกเก็บภาษีสูงขึ้นมีการซื้อขายตำแหน่งกัน ชาว
ยุโรปมีความรู้มากขึ้น จึงไม่เชื่อคำสั่งสอนของฝ่ายศาสนจักร
เกิดความคิดที่จะปรับปรุงศาสนาให้บริสุทธิ์
สันตะปาปาผู้ปกครองฝ่ายศาสนจักร มีศูนย์กลางอยู่ที่กรุง
โรม ได้เข้าไปมีส่วนร่วมทางการเมืองของยุโรป เข้าไป
ครอบงำรัฐต่างๆในเยอรมัน ทำให้แคว้นต่างๆต้องการเป็น
อิสระจากจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และจาก
ผู้ที่รักษาอำนาจของคริสตจักรคือ สันตะปาปา
ศาสนจักรมุ่งเน้นพิธีกรรมมากเกินไป ทำให้ประชาชน
ต้องการทำความเข้าใจหลักธรรมทางศาสนามากขึ้น จนมีนัก
คิดเสนอว่ามนุษย์ควรเข้าถึงพระเจ้าและทำความเข้าใจใน
คัมภีร์ไบเบิล ด้วยตนเองมากกว่าผ่านพิธีกรรม

02

ส า เ ห ตุ ก า ร
ปฏิรู ปศาสนา

( ต่ อ )

สันตะปาปาจูเลียสที่ 2 และสันตะปาปาลีโอที่ 10 ต้องการ
งบประมาณในการก่อสร้างมหาวิหารเซนต์ปีเตอร์ที่กรุงโรม
จึงส่งสมณะทูตมาขายใบยกโทษบาป ในดินแดนเยอรมัน
แต่ด้วยภาวะทางสังคมและเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้
เกิดกลุ่มต่อต้านคริสตจักรจากหลายกลุ่มด้วยกัน ทั้งขุนนาง
นักคิด และปัญญาชนในเยอรมัน

มหาวิหารเซนต์ปี เตอร์

สันตะปาปาจูเลียสที่2
(Julius 11 ค.ศ.1506-1514)

สันตะปาปาอีโอที่10
(Leo X ค.ศ.1514-1521)

03

ก า ร เ ริ่ ม
ปฏิรู ปศาสนา

การขายใบยกเลิกบาป ทำให้ มาร์ติน ลูเธอร์ นักบวชชาว
เยอรมันประท้วงด้วยการปิดประกาศคำประท้วง 95 ข้อ
(ninety-five theses)หน้ามหาวิหารแห่งเมืองวิทเทน
แบร์ก ได้ประกาศว่า สันตะปาปาไม่ควรเก็บภาษีในเยอรมัน
เพื่อนำไปสร้าง มหาวิหารเซนต์ปีเตอร์และ สันตะปาปาไม่ได้
เป็นบุคคลเพียงผู้เดียวที่จะนำพามนุษย์ไปสู่พระเจ้า ประกาศ
ดังกล่าวถือว่าเป็นการประท้วง ที่มีต่อศาสนจักรอันเป็นที่มา
ของนิกายโปรเตสแตนต์ คำประกาศของเขาได้รับการ
สนับสนุน อย่างกว้างขวางในเขตเยอรมัน

ninety-five theses

มาร์ติน ลูเธอร์ ใบยกเลิกบาป
(Martin Luther)

การขายใบยกเลิกบาป การตอบคำประท้วง 95 ข้อ ที่ประตู
โบสถ์วิทแทนแบร์ก(wittenburg)

04

ก า ร เ ริ่ ม
ปฏิรู ปศาสนา

( ต่ อ )

ค.ศ. 1521 มาร์ติน ลูเธอร์ ได้รับคำสั่งจากจักรพรรดิชาลส์ที่ 5
ให้ไปเข้าประชุมสภาแห่งเวิร์ม เขาถูกกล่าวหาว่ามีท่าทีเป็น
ปฏิปักษ์ต่อคริสต์ศาสนาและบุคคลนอกศาสนา แต่เจ้าผู้ครอง
แคว้นแซกโซนีได้อุปถัมภ์เขาไว้ และเขาได้แปลคัมภีร์ไบเบิล
จากภาษาละตินมาเป็นภาษาเยอรมัน ทำให้ความรู้ทางศาสนา
เป็นที่แพร่หลายในหมู่ประชาชนเพิ่มมากขึ้น และเป็นการส่ง
เสริมการพัฒนาการของวรรณกรรมภาษาเยอรมัน

สภาเมืองเวิร์ม(Diet of Worms)

จักรพรรดิชาลส์ที่ 5
(Charles V ค.ศ.1519-1556)

แห่งจักรวรรดิโรมัน

ราชอาณาจักรแซกโซนีเป็ นส่วนหนึ่ ง

พระคำภีร์ฉบับภาษาเยอรมันของลูเธอร์ จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์

05

ก า ร เ ริ่ ม
ปฏิรู ปศาสนา

( ต่ อ )

ช่วงหลังจากนั้น เจ้านายในเยอรมันก็แตกแยกออกเป็น
2ฝ่าย ได้แก่
1. ฝ่ายเจ้าผู้ครองแคว้นทางเหนือซึ่งสนับสนุน มาร์ติน ลูเธอร์
2. ฝ่ายเจ้าผู้ครองแคว้นทางใต้ซึ่งสนับสนุนคริสตจักร
โรมันคาทอลิกที่กรุงโรม
ทำให้เกิดสงครามกลางเมืองขึ้นใน ปีค.ศ. 1546 ในที่สุดก็มี
การสงบศึก โดยการทําสนธิสัญญาสันติภาพแห่งเอากส์บูร์ก
โดยให้ทางเจ้าชายเยอรมันและแคว้นของพระองค์มีสิทธิที่จะเลือก
นับถือนิกายลูเธอร์หรือนิกายโรมันคาทอลิก

peace of augsburg

การทำสนธิสัญญาสันติภาพ
แห่งเอากส์บูร์ก

06

ก า ร เ ริ่ ม
ปฏิรู ปศาสนา

( ต่ อ )

นิกายลูเธอร์ มีลักษณะปฏิบัติ การดำเนินงานพิธีกรรมทาง
ศาสนาและลักษณะของนักบวชเป็นแบบคาทอลิก แต่
นักบวชในนิกายลูเธอร์เป็นเพียงผู้สอนศาสนาจึงสามารถมี
ครอบครัวได้มีการรักษาพิธีกรรมบางข้อไว้ เช่น ศีลจุ่มและ
ศีลมหาสนิท นิกายนี้มีกรอบความคิดว่า ความหลุดพ้นทาง
วิญญาณของชาวคริสต์จะสามารถมีได้ก็เนื่องจากการยึดมั่น
ในพระผู้เป็นเจ้าจนพระองค์ทรงเมตตาเท่านั้น

ทำพิธีศีลจุ่ม ล้างบาปให้เด็กแรกเกิด

พระเยซูรับศีลจุ่ม

ศีลมหาสนิ ท
07

การปฏิรู ป
ศาสนา
ไ ด้ ข ย า ย ตั ว

การปฏิรูปศาสนาได้ขยายตัวจากเยอรมันไปยังประเทศอื่นๆ
ในยุโรปโดยมีผู้นำในการปฏิรูป

จอห์น คาลวิน ชาวฝรั่งเศสผู้เห็นด้วยกับความคิดของ
มาร์ติน ลูเธอร์ ได้หนีพวกคาทอลิกจากฝรั่งเศสไปตั้งนิกาย
คาลวินเป็นโปรเตสแตนต์นิกายที่ 2 ในสวิตเซอร์แลนด์

จอห์น คาลวิน
(John Cavin ค.ศ.1509-1564)

หลักคำสอนของคริสตศาสนา

08

การปฏิรู ป
ศาสนา
ไ ด้ ข ย า ย ตั ว

( ต่ อ )

พระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งประเทศอังกฤษ มีราชประสงค์ที่จะ
หย่าขาดกับนางแคทเธอรีนแห่งอารากอน แต่สันตะปาปา
จัดการให้ไม่ได้ รัฐสภาอังกฤษจึงออกกฎหมายตั้งพระเจ้า
เฮนรีที่ 8 เป็นประมุขทางศาสนาในประเทศอังกฤษ ไปขึ้น
ต่อคริสตจักรที่กรุงโรมเรียกนิกายใหม่นี้ว่า นิกายอังกฤษ
หรือนิกายเเองกลิคัน

การขอหย่าของพระเจ้าเฮนรีที่8

พระเจ้าเฮนรีที่8 นางแคทเธอรีนแห่งอารากอน
(Henry VIII ค.ศ.15909-1547) (Catherine of Aragon ค.ศ.1485-1536)

09

ผลของการ
ปฏิรู ศาสนา

ผลของการปฏิรูปศาสนาได้ก่อให้เกิดนิกายโปรเตสแตนต์ขึ้น
โดยแบ่งเป็น 3 นิกายสำคัญคือ

นิกายลูเธอร์ แพร่หลายในเยอรมันและประเทศกลุ่มสแกน
ดิเนเวีย

นิกายคาลวิน แพร่หลายในสวิตเซอร์แลนด์ฝรั่งเศส
เนเธอร์แลนด์และสกอตแลนด์

นิกายอังกฤษหรือนิกายแองกลิคัน เป็นนิกายประจำ
ประเทศอังกฤษ

10

ผลของการ
ปฏิรู ศาสนา

( ต่ อ )

แผนภูมิศาสตร์
การเผยแพร่นิกายโปรเตสแตนต์ คริสต์ศตวรรษที่ 15

แองกลิคัน
คาลวิง
ลูเธอร์

11

ก า ร ป ฏิ รู ป ข อ ง
ศ า ส น จั ก ร

เมื่อเกิดการปฏิรูปศาสนาในดินแดนส่วนต่างๆของยุโรป
คริสตจักรในกรุงโรมได้พยายามต่อต้านปรากฏการณ์ที่
เกิดขึ้นด้วยวิธีต่างๆ

12

การปฏิรู ปของ
ศ า ส น จั ก ร

ศาสนจักรได้จัดการประชุมสังคายนาพระศาสนาที่เมือง
เทรนต์ (The Council of Trent) ใน ค.ศ.1545
การประชุมดังกล่าวใช้เวลาถึง 18 ปีสิ้นสุดในปี ค.ศ. 1563
โดยมีบทสรุปดังนี้
1. สันตะปาปาทรงเป็นประมุขของคริสต์ศาสนา
2. การประกาศหลักธรรมทางศาสนาต้องให้ศาสนจักรเป็นผู้

ประกาศแก่ศาสนาสนิกชน
3. คัมภีร์ไบเบิลยังต้องเป็นภาษาลาติน
4. ยกเลิกการขายใบยกโทษบาปให้และตำแหน่งทางศาสนามี

การกำหนดระเบียบวินัย มาตรฐานของการศึกษาของพระ
และให้ใช้ภาษาพื้นเมืองในการสอนศาสนา

จัดการประชุมสังคายนาพระศาสนาที่เมืองเทรนต์

13

การปฏิรู ปของ
ศ า ส น จั ก ร

( ต่ อ )

การจัดตั้งสมาคมเยซูอิทซ์ (The Jesuits)ก่อตั้งโดยชาว
สเปน ชื่ออิกเนเชียส โลโยลา(Ignatius Loyola) ได้รับ
การรับรองโดยพระสันตะปาปาที่ 3 เป็นสุดยอดสมาคม
ลับในคริสตจักร ที่เน้นการศึกษาวิทยาการใหม่เพื่อปรับตัว
ให้เข้ากับสภาพแวดล้อมและให้การศึกษาแก่บุตรหลาน
ชาวคาทอลิกเพื่อจะได้ไม่เปลี่ยนไปเป็นโปรเตสแตนต์

อิกเนเชียส โลโยลา(Ignatius Loyola) Loyola คุกเข่าต่อพระสันตะปาปาพอลที่3

ศาสนจักรได้ตั้งศาลศาสนาเพื่อลงโทษพวกนอกศาสนาโดย
ศาลศาสนาได้พิจารณาความผิดของพวกนอกศาสนา
คาทอลิกและชาวคาทอลิกที่มีความคิดแตกต่างจาก
ศาสนจักรซึ่งมีการลงโทษด้วยการเผาคนผิดทั้งเป็น

การลงโทษพวกนอกศาสนา

14

ก า ร ต่ อ ต้ า น
ข อ ง ค ริส ต จั ก

การต่อต้านปฏิรูปศาสนาของคริสตจักรที่กรุงโรมกระทำได้
ผล คือ นิกายโรมันคาทอลิกสามารถป้องกันไม่ให้ศาสนิก
ชนโรมันคาทอลิกหันไปนับถือนิกายโปรเตสแตนต์เพิ่มขึ้น
แต่ไม่สามารถดึงศาสนิกชนโปรเตสแตนต์ให้กลับมานับถือ
นิกายโรมันคาทอลิกได้

15

ผลของการ
ปฏิรู ปศาสนา

การปฏิรูปศาสนาได้ก่อให้เกิดผลกระทบที่สําคัญต่อชาติต่างๆใน
ยุโรป ได้แก่

คริสตจักรตะวันตกแตกแยกออกเป็น 2 นิกายคือ
1. นิกายโรมันคาทอลิกซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่กรุ งโรม

มีสันตะปาปาเป็นประมุข
2.นิกายโปรเตสแตนต์ ซึ่งเป็นนิกายต่างๆในประเทศทางภาค

เหนือของยุโรป ควรเป็นเอกภาพทางศาสนาของยุโรปสิ้นสุด
ลง
เกิดกระแสชาตินิยมในประเทศต่างๆ เช่น กรณีที่มาร์ติน ลู
เธอร์ หนุนให้เจ้าผู้ครองรัฐต่างๆ ในเยอรมันต่อจักรพรรดิ
แห่งอาณาจักรโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ผู้ที่นับถือนิกายคาลวินใน
เนเธอร์แลนด์ส่วนที่เป็นเจ้าของสเปนต่อต้านกษัตริย์สเปนจะ
ได้รับเอกราช
เกิดการแข่งขันระหว่างนิกายต่างๆการปรับปรุงสิ่งที่
บกพร่องเพื่อเรียกศรัทธาและก่อให้เกิดขันติธรรมในการอยู่
ร่วมกับผู้นับถือนิกายต่างกัน
สภาพสังคมเปลี่ยนแปลงไปนิกายโปรเตสแตนต์ได้สนับสนุน
การประกอบอาชีพด้านการค้าและอุตสาหกรรมทำให้ระบบ
ทุนนิยมในยุโรปเจริญเติบโต

16

ผลของการ
ปฏิรู ปศาสนา

( ต่ อ )

ระบบรัฐชาติแข็งแกร่งขึ้นการเกิดนิกายโปรเตสแตนต์ได้ส่ง
เสริมวัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่น เช่น การแปลคัมภีร์เป็น
ภาษาท้องถิ่นและยังส่งเสริมอำนาจของผู้ปกครอง ได้แก่
กษัตริย์ในฐานะตัวแทนของพระเป็นเจ้าในการปกครอง
ประเทศจึงเท่ากับส่งเสริมระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์โดย
ปริยาย
ผลของการแตกแยกทางศาสนาทำให้เกิดสงครามศาสนาขึ้น
ในยุโรปหลายครั้งเช่น สงครามศาสนาในเยอรมนี สงคราม
ศาสนาในประเทศฝรั่งเศส สงครามสามสิบปี การเกิด
สงครามศาสนาทำให้สถาบันกษัตริย์มีอำนาจเหนือคริสต์
จักรในที่สุดเพราะสันตะปาปาต้องอาศัยอำนาจของกษัตริย์ที่
นับถือคาทอลิกทำการต่อต้านกษัตริย์ที่นับถือโปรเตสแตนต์

สงครามศาสนาที่ฝรั่งเศส แผนที่สงครามสามสิบปี

สงครามศาสนาที่เยอรมนี สงครามสามสิบปี

17

บ ร ร ณ า นุ ก ร ม

นายนิติพงษ์ นิมิตรทรัพย์. (ม.ป.ป.). การปฏิรูปศาสนา: อารยธรรมยุโรบ(ยุกกลาง).
ค้นเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2564, จาก https://sites.google.com/site
/xarythrrmyuropyukhklang/home

สุทัศน์ ยกส้าน. (2561). การปฏิรูปศาสนา: การปฏิรูปคริสต์ศาสนากับการปฏิวัต
วิทยาศาสตร์: อะไรคือสาเหตุ และอะไรคือผล
ค้นเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2564, จาก https://mgronline.com
/science/detail/9610000062242fbclid=IwAR2vytlKslpcU8x
VFjZBnhgpem4_tgTce1-9S_1BPobPEjaMxkdFxAL8jq4

unknown. (2557). การปฏิรูปศาสนา: การปฏิรูปศาสนาในยุโรปสมัยกลาง.
ค้นเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2564, จาก https://religionsocial.
blogspot.com/2014/06/reformation.html?fbclid=IwAR1sq4fF
_xvc27QQQV6EsJ8s-C24bKxNJrbCgYcpGaHkzakaTfj_nFclH1E

Princess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand. (2555).การ
ปฏิรูปศาสนา สรุป: ปฏิรูปศาสนา
ค้นเมื่อ 21 พฤศจิกายน 2564, จาก https://www.slideshare.net
/sm037/ss-14726659?fbclid=IwAR2F70GVOvkCn5Vllyg-pvB-
IqL42CbK2CME_LsiSnFrrvRC_GHwal4y-Ys

Warinthorn Limpanakorn. (2558). การปฏิรูปศาสนา สรุป: การปฏิรูปศาสนา
Religious Reformation
ค้นเมื่อ 21 พฤศจิกายน 2564, จาก https://www.slideshare.net
/rringabell/religious-reformation

Jeeji Supadda Phokaew. (2557). การปฏิรูปศาสนา สรุป: การปฏิรูปศาสนา
ค้นเมื่อ 21 พฤศจิกายน 2564, จาก https://www.slideshare.net
/supaddalovebarbie/ss-41252075

18