ประเภทของสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า

แบบฝึกทักษะงานช่าง : งานช่างพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ รายวิชาการงานอาชีพ 2 รหัสวิชา ง22101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เล่มที่ 5 เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า สิบเอกเอกชัย พันธิทักษ์ ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนโนนกลางวิทยาคม อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี

ก คำนำ แบบฝึกทักษะงานช่าง รายวิชาการงานอาชีพ 2 รหัสวิชา ง22101 กลุ่มสาระการ เรียนรู้การงานอาชีพ หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง งานช่างพื้นฐาน ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ประกอบด้วยแบบฝึกทักษะงานช่าง จำนวน 7 เล่ม ผู้สอนจัดทำขึ้นเพื่อใช้ประกอบการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ให้กับผู้เรียน ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ด้วยตนเอง นำไปใช้ในการเรียนการสอนซ่อมเสริมได้ หรือใช้ในการสอนแทนได้เป็นอย่างดี เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจในเรื่องงานช่างพื้นฐานอย่าง คงทน และนำผลไปสู่การยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนได้ดียิ่งขึ้น โดยกิจกรรมการเรียนรู้เป็นแบบกลุ่ม ซึ่งมีขั้นตอนในการฝึก ดังนี้ คือ ขั้นเตรียมการ สอน ขั้นแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ขั้นสะท้อนแลกเปลี่ยนความคิด ขั้นเสนอความรู้ ขั้นประยุกต์ใช้ และขั้นสรุปผลโดยที่แบบฝึกทักษะ แต่ละเล่มเน้นทักษะการคิดวิเคราะห์ ทักษะการให้เหตุผล ทักษะ การแก้ปัญหา ทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ และทักษะการเชื่อมโยงความรู้กับชีวิตประจำวัน ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าแบบฝึกทักษะงานช่างนี้จะทำให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ในเรื่องงานช่างพื้นฐานได้เป็นอย่างดี และมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น สามารถใช้เพื่อศึกษา ค้นคว้าด้วยตนเอง เป็นสื่อที่มีประสิทธิภาพ สามารถอำนวยประโยชน์ต่อการเรียนการสอนให้บรรลุ วัตถุประสงค์ของหลักสูตรได้ส่งเสริมให้การจัดการเรียนการสอนมีคุณภาพมากยิ่งขึ้นต่อไป เอกชัย พันธิทักษ์

ข สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก สารบัญ ข คำชี้แจงเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะงานช่าง ค คำแนะนำเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะงานช่าง 1 คำแนะนำการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับครู 2 คำแนะนำการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับนักเรียน 3 มาตรฐาน / ตัวชี้วัด 4 แผนภูมิลำดับขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะงานช่าง 6 แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า 7 ใบความรู้ที่ 5 เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า 9 ใบกิจกรรมที่ 5 แบบฝึกทักษะ เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า 23 แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า 25 เฉลยใบกิจกรรมที่ 5 แบบฝึกทักษะ เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อ สายไฟฟ้า 27 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน/หลังเรียน เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อ สายไฟฟ้า 29 บรรณานุกรม 30 ประวัติย่อเจ้าของผลงาน 31

ค คำชี้แจงเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะงานช่าง 1. แบบฝึกทักษะงานช่าง เรื่อง งานช่างพื้นฐาน รายวิชาการงานอาชีพ 2 รหัสวิชา ง22101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ประกอบด้วยแบบฝึกทักษะงานช่าง ทั้งหมด 7 เล่ม ดังนี้ เล่มที่ 1 เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 2 เรื่อง ความปลอดภัยในการปฏิบัติงานช่าง เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 3 เรื่อง เครื่องมือและอุปกรณ์งานช่าง เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 4 เรื่อง การจัดกระบวนการทำงานในงานช่าง เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 5 เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 6 เรื่อง การต่อหลอดฟลูออเรสเซนต์ เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 7 เรื่อง การต่อท่อประปาและการแก้ไขก๊อกน้ำที่รั่วซึม เวลา 2 ชั่วโมง 2. แบบฝึกทักษะงานช่าง เรื่อง งานช่างพื้นฐาน รายวิชาการงานอาชีพ 2 รหัสวิชา ง22101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ประกอบด้วย - คำชี้แจงเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะ - คำแนะนำสำหรับครู - คำแนะนำสำหรับนักเรียน - มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด / จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระสำคัญ - แบบทดสอบก่อนเรียน - ใบความรู้ - ใบกิจกรรม / แบบฝึกทักษะ - แบบทดสอบหลังเรียน - เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน - เฉลยใบกิจกรรม / แบบฝึกทักษะ 3. แบบฝึกทักษะงานช่าง เรื่อง งานช่างพื้นฐานแต่ละเล่ม ใช้เวลา 2 ชั่วโมง

1 คำแนะนำเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะงานช่าง เล่มที่ 5 เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 แบบฝึกทักษะงานช่าง “งานช่างพื้นฐาน” เล่มที่ 5 เรื่อง ประเภทของงานสายไฟ และการต่อสายไฟฟ้า มีขั้นตอนในการเรียนรู้ดังนี้ 1. แบบฝึกทักษะงานช่าง “งานช่างพื้นฐาน” มีทั้งหมด 7 เล่ม แบบฝึกทักษะงาน ช่างเล่มนี้เป็นเล่มที่ 5 เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า 2. ศึกษาเนื้อหาในแต่ละขั้นตอนของแบบฝึกทักษะงานช่าง “งานช่างพื้นฐาน” แต่ละเล่มให้เข้าใจอย่างแจ่มแจ้ง 3. ลงมือปฏิบัติตามขั้นตอนของแบบฝึกงานช่าง “งานช่างพื้นฐาน” ตามขั้นตอน จนเกิดความเข้าใจ และประสบความสำเร็จบรรลุตามจุดประสงค์ที่กำหนด 4. เอกสารชุดนี้ประกอบด้วย - คำชี้แจงเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะ - คำแนะนำสำหรับครู - คำแนะนำสำหรับนักเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน - ใบความรู้ - ใบกิจกรรม / แบบฝึกทักษะ - แบบทดสอบหลังเรียน - เฉลยใบกิจกรรม / แบบฝึกทักษะ - เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน

2 คำแนะนำการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับครู 1. ก่อนการใช้แบบฝึกทักษะควรศึกษารายละเอียดทุกขั้นตอนจากคู่มือให้เข้าใจ โดยศึกษา รายละเอียดต่อไปนี้ คำแนะนำการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับผู้เรียน จุดประสงค์การเรียนรู้ แบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน ใบความรู้ ลำดับขั้นตอน การปฏิบัติกิจกรรม แบบวัดและ ประเมินผลการปฏิบัติกิจกรรม 2. ผู้สอนควรชี้แจงให้ผู้เรียนฝึกทักษะ ภายหลังจากเรียนภาคทฤษฎีแล้ว เพื่อพัฒนาทักษะ ทางด้านการปฏิบัติงานด้วยตนเอง เมื่อพบปัญหาหรืออุปสรรค ในระหว่างการปฏิบัติงาน สามารถ ปรึกษาผู้สอนได้ 3. ผู้สอนต้องตระหนักถึงความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้เรียน และให้ผู้เรียน ฝึกทักษะ ตามลำดับขั้นตอนที่กำหนด 4. ผู้สอนควรติดตาม กระตุ้น และส่งเสริมให้ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะ การปฏิบัติตาม ความสามารถและเต็มตามศักยภาพของผู้เรียน 5. ผู้สอนควรตรวจสอบวัสดุอุปกรณ์เครื่องมือ และดูแลกระบวนการปฏิบัติ กิจกรรมของ ผู้เรียนอย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันปัญหาหรืออุบัติเหตุในระหว่างการปฏิบัติกิจกรรม 6. ผู้สอนควรเน้นเรื่องคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน สอดแทรก คุณธรรมจริยธรรม และหลักเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อพัฒนาให้ผู้เรียนเป็นคนเก่ง ดี และมีความสุข 7. การวัดและการประเมินผลเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดในแผนการจัดการเรียนรู้โดย คำนึงถึงผู้เรียนเป็นหลัก กล่าวยกย่องชมเชยผลงานของผู้เรียนเพื่อเป็นขวัญและกำลังใจ 8. ผู้สอนตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน–หลังเรียน แบบวัดและประเมินผล การปฏิบัติ กิจกรรม และเก็บผลการประเมินบันทึกไว้เป็นหลักฐาน โดยปฏิบัติทุกครั้ง ที่มีกิจกรรมการเรียน การสอน 9. ผู้สอนแจ้งผลการทดสอบและผลการประเมินทุกครั้งที่มีการทดสอบ การวัดและการ ประเมินผล เพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดแรงจูงใจในการเรียนรู้

3 คำแนะนำการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับนักเรียน 1. ผู้เรียนอ่านคำชี้แจงเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะงานช่าง ผู้เรียนศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้ ของแบบฝึกทักษะ และคำแนะนำสำหรับผู้เรียนให้เข้าใจก่อนที่จะลงมือศึกษาแบบฝึกทักษะงานช่าง 2. ผู้เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน จำนวน 10 ข้อ โดยใช้เวลา 10 นาที เพื่อวัดความรู้ พื้นฐาน 3. ผู้เรียนต้องตั้งใจศึกษาแบบฝึกทักษะให้เข้าใจอย่างแท้จริงก่อนลงมือ ปฏิบัติกิจกรรม 4. ผู้เรียนควรปฏิบัติกิจกรรมตามลำดับขั้นตอนที่กำหนดในแบบฝึกทักษะ เมื่อพบปัญหา ควรขอคำปรึกษาจากผู้สอน 5. ผู้เรียนต้องตั้งใจปฏิบัติกิจกรรมตามแบบฝึกทักษะด้วยตนเอง เพื่อให้เกิดการเรียนรู้อย่าง แท้จริง 6. ผู้เรียนทุกคนเข้ารับการวัดและประเมินผลการปฏิบัติกิจกรรม ตามแบบประเมินที่กำหนด 7. ผู้เรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนเมื่อเรียนจบในแต่ละแบบฝึกทักษะ เพื่อประเมินผลการ พัฒนาการเรียนรู้ 8. แบบฝึกทักษะงานช่างเล่มนี้ ใช้เวลาในการเรียนรู้ 2 ชั่วโมง ** หมายเหตุ** ในการทำใบกิจกรรมแบบฝึกทักษะ แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน ให้ผู้เรียนทำด้วยความตั้งใจและมีความซื่อสัตย์ต่อตนเองให้มากที่สุด โดยไม่ดูเฉลยก่อนทำ ที่มา : http://www.pui108diy.com/wp/basic_electical_diy/p106-home_electrical_e1-0

4 มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทำงาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำงาน ทักษะ การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำงานร่วมกัน และทักษะการแสวงหาความรู้มีคุณธรรม และลักษณะนิสัยในการทำงาน มีจิตสำนึกในการใช้พลังงาน ทรัพยากร และสิ่งแวดล้อมเพื่อการดำรงชีวิต และครอบครัว ตัวชี้วัด ง 1.1 ม.2/1 ใช้ทักษะการแสวงหาความรู้เพื่อพัฒนาการทำงาน ง 1.1 ม.2/2 ใช้ทักษะ กระบวนการแก้ปัญหาในการทำงาน ง 1.1 ม.2/3 มีจิตสำนึกในการทำงานและใช้ทรัพยากรในการปฏิบัติงานอย่างประหยัด และคุ้มค่า จุดประสงค์การเรียนรู้สู่ตัวชี้วัด 1. อธิบายความหมายและความสำคัญของสายไฟฟ้าแต่ละชนิดได้(K) 2. อธิบายวัตถุประสงค์ของการต่อสายไฟฟ้าได้(K) 3. มีทักษะในการแสวงหาความรู้ เพื่อพัฒนาการจัดกระบวนการทำงานในงานช่าง (P) 4. มีความใฝ่เรียนรู้และเห็นความสำคัญการจัดกระบวนการทำงานในงานช่างได้(A) สาระสำคัญ สายไฟฟ้า เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ส่งพลังงานไฟฟ้าจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง โดยกระแสไฟฟ้าจะ เป็นตัวนำพลังงานไฟฟ้าผ่านไปตามสายไฟจนถึงเครื่องใช้ไฟฟ้า สายไฟทำด้วยสารที่ยอมให้ กระแสไฟฟ้าผ่านได้เรียกว่าตัวนำไฟฟ้า และตัวนำไฟฟ้าที่ใช้ทำสายไฟเป็นโลหะที่ยอมให้ กระแสไฟฟ้าผ่านได้ดีลวดตัวนำแต่ละชนิดยอมให้กระแสไฟฟ้าผ่านได้ต่างกัน ตัวนำไฟฟ้าที่ยอมให้ กระแสไฟฟ้าผ่านได้มากเรียกว่ามีความนำไฟฟ้ามากหรือมีความต้านทานไฟฟ้าน้อย ลวดตัวนำจะมี ความต้านทานไฟฟ้าอยู่ด้วย โดยลวดตัวนำที่มีความต้านทานไฟฟ้ามากจะยอม ให้กระแสไฟฟ้าผ่านได้ น้อย

5 สายไฟฟ้าเป็นสื่อกลางในการนำเอากำลังไฟฟ้าจากแหล่งต้นกำลังไปยังสถานที่ต่างๆ ที่ ต้องการใช้ไฟฟ้าไปติดตั้งใช้งาน การต่อสายไฟฟ้า คือการนำเอาสายไฟฟ้าที่มีตัวนำ 1 เส้น หรือตัวนำ 2 เส้น มาต่อเข้า ด้วยกันโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อทำให้อุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าได้ทำงนตามต้องการ มีประสิทธิภาพมาก ที่สุด ที่มา : https://sites.google.com/site/khxnglenkhxngchififa/prayochn

6 แผนภูมิลำดับขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะงานช่าง แผนภูมิลำดับขั้นตอนการเรียนโดยใช้แบบฝึกทักษะงานช่าง เล่มที่ 5 เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า อ่านคำชี้แจงและคำแนะนำในการใช้แบบฝึกทักษะงานช่าง ศึกษาแบบฝึกทักษะงานช่างตามขั้นตอน ผ่านการทดสอบ ศึกษาแบบฝึกทักษะงานช่างเรื่องต่อไป ประเมินผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้จากแบบฝึกทักษะงานช่าง ไม่ผ่าน ศึกษาตัวชี้วัดและจุดประสงค์การเรียนรู้ เสริม พื้นฐาน ทดสอบก่อนเรียน ทดสอบหลังเรียน

7 แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง : ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ รายวิชาการงานอาชีพ 2 (22101) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่2 เวลา 10 นาที คำชี้แจง 1. แบบทดสอบฉบับนี้ จำนวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลาที่ใช้ 10 นาที 2. จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุด แล้วเขียนเครื่องหมาย ลงในกระดาษคำตอบ 1. ข้อใดคือข้อควรคำนึงในการเดินสายไฟฟ้าใน อาคาร ก. ความคงทนโดยเลือกใช้สายไฟให้ เหมาะสมกับลักษณะงานสายไฟที่หุ้มด้วยยาง 2 ชั้นต้องใช้ในที่อับชื้น ข. ความเหมาะสมในการใช้งานโดย กำหนดตำแหน่งการเดินสายไฟให้เหมาะสมกับ ตำแหน่งที่จะติดตั้งปลั๊กไฟ สวิตซ์ไฟและ เครื่องใช้ไฟฟ้า ค. ความปลอดภัยโดยใช้เทปพันสายไฟ ให้เรียบร้อยใช้มีดปอกสายไฟด้วยความ ระมัดระวัง ความเรียบร้อยสวยงามโดยติดตั้ง เข็มขัดรัดสายไฟให้ระยะสวยงามและประหยัด โดยวัดสายไฟให้พอดีที่จะใช้ไม่เหลือ ง. ถูกทุกข้อ 2. สายไฟฟ้าที่ใช้เดินภายในอาคารคือข้อใด ก. สายวี ซี ที ข. สายวี เอ เอฟ ค. สายวี เอฟ เอฟ ง. สายที เอช ดับเบิ้ลยู 3. ข้อใดไม่สัมพันธ์กันเกี่ยวกับอุปกรณ์ในการ เดินสายไฟและหน้าที่ ก. กล่องแยกสายไฟใช้สำหรับต่อแยก สายไฟเพื่อนำไปใช้ในจุดต่างๆ ข. เข็มขัดรัดสายไฟใช้สำหรับยึด สายไฟที่มาจากเสาไฟฟ้าต่อเข้าอาคาร ค. เทปพันสายไฟใช้สำหรับพันสายไฟ เมื่อต่อเสร็จเพื่อป้องกันไม่ให้ไฟฟ้ารั่ว ง. สายไฟแบบหุ้มฉนวนพีวีซีใช้เป็น ตัวนำกระแสไฟฟ้าให้ไหลผ่านไปยังอุปกรณ์ ไฟฟ้าจนครบวงจร 4. สายไฟฟ้าที่นิยมทำเป็นปลั๊กพ่วงชนิดทำเอง เหมาะกับการเคลื่อนย้ายบ่อยๆ คือข้อใด ก. สายวี ซี ที ข. สายวี เอ เอฟ ค. สายวี เอฟ เอฟ ง. สายที เอช ดับเบิ้ลยู 5. สายไฟที่นิยมใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม คือข้อใด ก. สายวี ซี ที ข. สายวี เอ เอฟ ค. สายวี เอฟ เอฟ ง. สายที เอช ดับเบิ้ลยู

8 6. จุดประสงค์ของการต่อสายไฟคืออะไร ก. ต้องการต่อตัวนำตั้งแต่ 2 สายหรือ มากกว่าให้เป็นตัวนำอันเดียวกัน ข. ตรงรอยต่อสัมผัสกันมากที่สุดและ แลดูสวยงาม ค. ต้องการให้แน่น แข็งแรง ง. ถูกทุกข้อที่กล่าวมา จากรูปต่อไปนี้ใช้ตอบคำถามข้อที่ 7-10 A B C D 7. จากรูป ข้อใดต่อไปนี้เป็นการต่อแบบรับ แรงดึง ก. รูป A ข. รูป B ค. รูป C ง. รูป D 8. จากรูป ข้อใดต่อไปนี้เป็นการต่อแบบหางเปีย ก. รูป A ข. รูป B ค. รูป C ง. รูป D 9. จากรูป ข้อใดต่อไปนี้เป็นการต่อแบบสาย แข็งกับสายอ่อน ก. รูป A ข. รูป B ค. รูป C ง. รูป D 10. จากรูป ข้อใดต่อไปนี้เป็นการต่อสายแยก โดยมีแรงดึงในสาย ก. รูป A ข. รูป B ค. รูป C ง. รูป D

9 ใบความรู้ที่ 5 เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า สายไฟฟ้า เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ส่งพลังงานไฟฟ้าจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง โดยกระแสไฟฟ้าจะ เป็นตัวนำพลังงานไฟฟ้าผ่านไปตามสายไฟจนถึงเครื่องใช้ไฟฟ้า สายไฟทำด้วยสารที่ยอมให้ กระแสไฟฟ้าผ่านได้เรียกว่าตัวนำไฟฟ้า และตัวนำไฟฟ้าที่ใช้ทำสายไฟเป็นโลหะที่ยอมให้ กระแสไฟฟ้าผ่านได้ดีลวดตัวนำแต่ละชนิดยอมให้กระแสไฟฟ้าผ่านได้ต่างกัน ตัวนำไฟฟ้าที่ยอมให้ กระแสไฟฟ้าผ่านได้มากเรียกว่ามีความนำไฟฟ้ามากหรือมีความต้านทานไฟฟ้าน้อย ลวดตัวนำจะมี ความต้านทานไฟฟ้าอยู่ด้วย โดยลวดตัวนำที่มีความต้านทานไฟฟ้ามากจะยอม ให้กระแสไฟฟ้าผ่านได้ น้อย สายไฟฟ้าเป็นสื่อกลางในการนำเอากำลังไฟฟ้าจากแหล่งต้นกำลังไปยังสถานที่ต่างๆ ที่ ต้องการใช้ไฟฟ้าไปติดตั้งใช้งาน จะพิจารณาจากข้อมูลเบื้องต้นดังต่อไปนี้ 1. ความสามารถในการนำกระแสไฟฟ้าได้สูงสุดโดยไม่ทำให้ฉนวนของสาย (Insulated) ได้รับความเสียหายซึ่งสามารถดูเปรียบเทียบได้จากตารางสำเร็จรูป โดยที่ข้อกำหนดการใช้งาน สายไฟฟ้าขนาดต่างๆ ดังกล่าวนี้เป็นไปตามมาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้า 2. แรงดันไฟฟ้าที่สายไฟฟ้าทนได้ส่วนใหญ่โรงงานผู้ผลิตจะจัดพิมพ์และติดไว้ที่ผิวฉนวน ด้านนอกของสายไฟฟ้า เช่น 300V หรือ 750V เป็นต้น 3. อุณหภูมิแวดล้อมขณะใช้งาน เช่น 60 o C หรือ 70 o C เป็นต้น 4. ชนิดของฉนวนที่ใช้หุ้ม เช่น ฉนวนพีวีซี(PVC) หรือเรียกว่า โพลิไวนิลคลอไรด์ซึ่งเหมาะ สำหรับการเดินสายไฟฟ้าในอาคารทั่วไป ทั้งนี้เนื่องจากพลาสติกพีวีซีมีความอ่อนตัว สามารถดัดให้ โค้งงอได้ทนต่อความร้อน มีความเหนียวและไม่เปื่อยง่าย ฉนวนพลาสติกอีกชนิดหนึ่ง คือ ครอสลิ่งก์ โพลิเอธทิลีน (Cross Linked Polyethylene: XLPE) ซึ่งเป็นสายอลูมิเนียมหุ้มฉนวนหนาพิเศษ จึงสามารถรับแรงกระแทกได้มากยิ่งขึ้น 5. ลักษณะการนำไปใช้งาน โดยพิจารณาจากลักษณะการติดตั้ง สถานที่ใช้งาน สภาพความ แข็งแรงของสายไฟฟ้า ทั้งนี้จะต้องพิจารณาให้เหมาะสมกับสายไฟฟ้าแต่ละชนิดด้วย ชนิดของสายไฟ สายไฟจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ สายสำหรับไฟแรงดันต่ำ และสายสำหรับ ไฟแรงดันสูง ในเรื่องนี้จะกล่าวถึงสายไฟที่ใช้ตามอาคารบ้านเรือนซึ่งจัดเป็นสายไฟแรงดันต่ำ สำหรับ ประเทศไทยสายไฟแรงดันต่ำจะต้องเป็นไปตามมาตรฐาน มอก.11-2531 หรือ TIS-11-2531 ตาม

10 มาตรฐานแล้ว สายไฟแรงดันต่ำจะมีหลายขนาด (พื้นที่หน้าตัด) ตั้งแต่ขนาดเล็กจนถึงขนาดใหญ่ ซึ่ง จะทนแรงดันไฟฟ้าได้ตั้งแต่ 300 โวลต์ถึง 750 โวลต์สายไฟตามมาตรฐาน มอก.11-2531 จะ แบ่งเป็นประเภทตามขนาด ความทนแรงดันไฟและการใช้งาน ได้ดังนี้ 1. สายไอวี(IV) สายชนิดนี้เป็นสายเดียวหรือแกนเดี่ยวชนิดทนแรงดันไฟ 300 โวลต์ใช้เป็น สายเดินเข้าอาคารสำหรับที่พักอาศัยที่ใช้ระบบ 1 เฟส และห้ามใช้กับระบบ 3 เฟสที่มีแรงดัน 380 โวลต์การใช้งานถ้าเดินสายลอยต้องยึดด้วยวัสดุฉนวน หรือเดินในช่องเดินสายในสถานที่แห้ง แต่ห้าม ร้อยท่อฝังดินหรือฝังดินโดยตรง ภาพที่ 5.1 ตัวอย่างสาย IV ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561) 2. ชนิดของสายหุ้มฉนวน สายที่นิยมใช้ในงานติดตั้งไฟฟ้าทั่วไปที่ควรทราบ ได้แก่ สาย VAF, VFF, VSF, THW, VCT และสาย NYY ก. สาย VAF เนื่องจากมีรูปทรงแบนจึงเรียกว่า สายแบนแกนคู่ ภายในประกอบด้วยสาย ทองแดงจำนวนสองเส้นหุ้มด้วยฉนวนพีวีซีสองชั้นหรือ (PVC/PVC) ดังภาพที่ 5.2 เหมาะสำหรับงาน เดินสายไฟฟ้าด้วยเข็มขัดรัดสายเนื่องจากสามารถดัดโค้งงอได้ดีพิกัดแรงดัน 300 โวลต์อุณหภูมิใช้ งานไม่เกิน 70 องศาเซลเซียส มีหลายขนาด เช่น 1.5 ตารางมิลลิเมตร หมายถึง ภายในสาย VAF ประกอบด้วยสายจำนวน 2 เส้น แต่ละเส้นมีพื้นที่หน้าตัดเท่ากับ 1.5 ตารางมิลลิเมตร เป็นต้น ภาพที่ 5.2 ตัวอย่างสาย VAF ที่มา : http://e-learning.e-tech.ac.th/learninghtml/E2104/unit02.html (สืบค้นเมื่อ 8 เมษายน 2561)

11 สายวีเอเอฟ (VAF) เป็นสายชนิดทนแรงดัน 300 โวลต์มีทั้งชนิดเป็นสายเดี่ยวสายคู่และที่ มีสายดินอยู่ด้วย ถ้าเป็นสายเดี่ยวจะเป็นสายกลม และถ้าเป็นชนิด 2 แกนหรือ 3 แกนจะเป็นสาย แบน ตัวนำนอกจากจะมีฉนวนหุ้มแล้วยังมีเปลือกหุ้มอีกชั้นหนึ่ง สายคู่จะนิยมเดินตามฝาผนังด้วยเข็ม ขัดรัดสาย (Clip) หรือเดินในช่องเดินสายแต่ห้ามเดินฝังดินโดยตรง การจะเดินสายประเภทนี้ใต้ดิน จะต้องเดินในท่อฝังดินที่มีการป้องกันน้ำซึมเข้าท่อ ใช้ในบ้านอยู่อาศัยทั่วไป สายชนิดนี้ห้ามใช้ในวงจร 3 เฟส ที่มีแรงดัน 380 โวลต์(ในระบบ 3 เฟส แต่แยกไปใช้งานเป็นแบบ 1 เฟส แรงดัน 220 โวลต์ จะใช้ได้) ภาพที่ 5.3 ตัวอย่างสาย VAF ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561) ข. สาย VFF ภายในประกอบด้วยสายทองแดงฝอยจำนวนสองแกนหุ้มด้วยฉนวน พีวีซี ชั้นเดียว (pvc insulated) ดังภาพที่ 5.4 เหมาะสำหรับงานที่ต้องเคลื่อนย้ายบ่อยๆ พิกัดแรงดันและ อุณหภูมิใช้งานเหมือนกับสาย VAF ภาพที่ 5.4 ตัวอย่างสาย VFF ที่มา : http://e-learning.e-tech.ac.th/learninghtml/E2104/unit02.html (สืบค้นเมื่อ 8 เมษายน 2561)

12 สาย VFF ภายในประกอบด้วยสายทองแดงฝอยจำนวนสองแกน สาย VFF หุ้มด้วยฉนวน พีวีซีชั้นเดียว (PVC insulated) ดังภาพที่ 5.5 เหมาะสำหรับงานที่ต้องเคลื่อนย้ายบ่อยๆ พิกัดแรงดัน และอุณหภูมิใช้งานเหมือนกับสาย VAF ภาพที่ 5.5 ตัวอย่างสาย VFF ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561) ค. สาย VSF ภายในประกอบด้วยสายทองแดงฝอยหุ้มด้วยฉนวนพีวีซีชั้นเดียว ดังภาพที่ 5.6 ใช้ในงานเหมือนกับสาย VAF ภาพที่ 5.6 ตัวอย่างสาย VSF ที่มา : http://e-learning.e-tech.ac.th/learninghtml/E2104/unit02.html (สืบค้นเมื่อ 8 เมษายน 2561)

13 ง. สาย THW ภายในประกอบด้วยสายทองแดงตันเส้นเดียว หุ้มด้วยฉนวนพีวีซีชั้นเดียว ดังภาพที่ 5.7 ใช้สำหรับติดตั้งในท่อร้อยสายพิกัดแรงดัน 750 โวลต์อุณหภูมิใช้งาน ไม่เกิน 70 องศา เซลเซียส ภาพที่ 5.7 ตัวอย่างสายTHW ที่มา : http://e-learning.e-tech.ac.th/learninghtml/E2104/unit02.html (สืบค้นเมื่อ 8 เมษายน 2561) จ. สาย VCT ภายในประกอบด้วยสายทองแดงฝอยจำนวน 2 แกน หรือมากกว่า หุ้มฉนวน สองชั้น ดังภาพที่ 5.8 ใช้ต่อเข้ากับปลั๊กตัวผู้ของอุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ พิกัดแรงดันไฟฟ้าและอุณหภูมิใช้ งานเหมือนกับสาย THW ภาพที่ 5.8 ตัวอย่างสาย VCT 4 แกน ที่มา : http://e-learning.e-tech.ac.th/learninghtml/E2104/unit02.html (สืบค้นเมื่อ 8 เมษายน 2561) ภาพที่ 5.9 ตัวอย่างสาย VCT 4 แกน มีสายดิน (G) ที่มา : http://e-learning.e-tech.ac.th/learninghtml/E2104/unit02.html (สืบค้นเมื่อ 8 เมษายน 2561)

14 ฉ. สาย NYY ภายในประกอบด้วยสายทองแดงจำนวนสองแกนหรือมากกว่า หุ้มด้วยฉนวน สามชั้น ดังภาพที่ 5.10 เหมาะสำหรับการเดินสายใต้ดินโดยตรงหรือใช้งานทั่วไป บางชนิดจะมีแผ่น เหล็กเป็นเกราะกำบัง พิกัดแรงดันและอุณหภูมิใช้งานเหมือนกับสาย VCT ภาพที่ 5.10 ตัวอย่างสาย NYY 4 แกน ที่มา : http://e-learning.e-tech.ac.th/learninghtml/E2104/unit02.html (สืบค้นเมื่อ 8 เมษายน 2561) ภาพที่ 5.11 ตัวอย่างสาย NYY 4 แกน มีสายดิน (G) ที่มา : http://e-learning.e-tech.ac.th/learninghtml/E2104/unit02.html (สืบค้นเมื่อ 8 เมษายน 2561) ภาพที่ 5.12 ตัวอย่างสายไฟที่ใช้ตามบ้านเรือนทั่วไป ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561)

15 สิ่งสำคัญประการหนึ่งของผู้เริ่มเป็นช่างไฟฟ้าควรจะต้องเรียนรู้คือ วิธีการเชื่อมต่อสายไฟฟ้า เข้าด้วยกันให้มีความมั่นคงทั้งทางกลและทางไฟฟ้า ทั้งนี้เพราะจุดเชื่อมต่อสายไฟฟ้าเป็นจุดที่อ่อนแอ และมักจะก่อความยุ่งยากในระบบไฟฟ้า ฉะนั้นการเชื่อมต่อสายไฟฟ้านั้นจะต้องกระทำอย่าง ระมัดระวัง การต่อสายไฟฟ้า การต่อสายไฟฟ้าเข้าด้วยกันคือ การต่อตัวนำตั้งแต่ 2 สายหรือมากกว่าให้เป็นตัวนำอัน เดียวกัน ด้วยการบิดตีเกลียวตัวนำเหล่านั้นด้วยมือ คีม หรือเครื่องมือสำหรับการต่อสายไฟ ด้วยเหตุ ที่การต่อสายไฟเข้าด้วยกันนี้มักจะก่อให้เกิดปัญหาขึ้นบ่อยๆ ดังนั้นจึงต้องทำอย่างระมัดระวัง รอยต่อ สายไฟจะต้องมีความทนทานต่อแรงที่กดทับรอยต่อนั้น และกระแสไฟฟ้าจะต้องสามารถไหลผ่าน ตัวนำสายไฟที่มิได้ขาดจากกัน ถ้ารอยต่อนั้นตีเกลียวหลวมไปจะนำกระแสไฟฟ้าได้ไม่ดีและเกิดความ ร้อนขึ้นเนื่องจากความต้านทานของรอยต่อนั้น และจะเกิดความเสียหายขึ้นได้ จุดประสงค์ของการต่อสายไฟ ต้องการให้แน่น แข็งแรง ตรงรอยต่อสัมผัสกันมากที่สุดและ แลดูสวยงาม การต่อสายไฟฟ้ามีวิธีต่อได้หลายแบบ เครื่องมือในการต่อสายไฟ ได้แก่ มีด คัตเตอร์คีมปอกสายไฟ คีมปลายแหลมหรือ คีมปาก ผสม เทปพันสายไฟ ภาพที่ 5.13 (ก) ตัวอย่างเครื่องมือในการ่อสายไฟฟ้า ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561)

16 ภาพที่ 5.13 (ข) ตัวอย่างเครื่องมือในการ่อสายไฟฟ้า ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561) 1. การต่อสายแบบรับแรงดึง การต่อสายเดี่ยว ทำดังนี้คือ 1. ทำการปอกสายที่หุ้มฉนวนออกเส้นละประมาณ 3 นิ้ว 2. ทำการขูดทำความสะอาดสาย 3. เอาปลายทั้งสองบิดเข้าหากันเป็นเกลียว 4. ใช้คีมบีบให้แน่น ภาพที่ 5.14 แสดงการต่อสายไฟเดี่ยว ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561)

17 2. การต่อสายแบบไม่รับแรงดึงหรือบิดตีเกลียวแบบหางหมู การต่อแบบหางเปีย ทำดังนี้คือ 1. ทำการปอกฉนวนปลายสายข้างละประมาณ 3 นิ้ว 2. ทำการขุดทำความสะอาดสาย 3. เอาปลายทั้งสองข้างมาชิดกันแล้วบิดเป็นเกลียวให้แน่น (ดังภาพที่ 5.15) ภาพที่ 5.15 การต่อสายแบบหางเปีย ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561) 3. การต่อสายแบบแยก การต่อแยกสาย คือการต่อแยกสายออกเป็น 3 ทางหรือ 4 ทาง แล้วแต่งานซึ่งแยกออก ตามประเภทของงานคือ ก. แยกแบบเส้นเดียว ข. แยกแบบหลายเส้น 1. ทำการปอกสายไฟเส้นที่ต้องการแยกประมาณ 1 นิ้ว 2. ทำการปอกสายที่จะแยกออกประมาณ 3 นิ้ว 3. วางปลายสายที่จะแยกลงบนเส้นที่ไม่แยกตรงปอกแล้ว 4. ใช้คีมดึงและบิดเป็นเกลียวให้แน่น

18 ภาพที่ 5.16 แสดงการต่อแยก 3 ทาง ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561) ภาพที่ 5.17 แสดงการต่อแยก 4 ทาง ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561)

19 ภาพที่ 5.18 การต่อแยกแบบหลายเส้น ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561) 4. การต่อสายแข็งกับสายอ่อน การต่อสายแข็งกับสายอ่อน คือ มีสายอยู่สองชนิด ชนิดแข็งกับชนิดอ่อนนำมาต่อกัน วิธีต่อปอกฉนวนปลายสายทั้ง 2 เส้นออกข้างละประมาณ 3 นิ้ว แล้วใช้สายอ่อนพันรอบๆ สายแข็งให้ เป็นเกลียวเสร็จแล้วพับหรืองอปลายสายแข็งให้เป็นขอเพื่อป้องกันมิให้สายหลุดได้ง่าย ภาพที่ 5.19 ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561) การพันสายด้วยผ้าเทปพันสาย ตามปกติหลังจากที่ทำการต่อสายไฟเรียบร้อยแล้ว สิ่งสำคัญที่จะลืมไม่ได้คือ การใช้ผ้าเทป พันสายไฟที่ต่อไว้อย่างแน่นหนา เพื่อป้องกันมิให้วัตถุใดๆ หรือมือคนไปสัมผัสกับสายไฟฟ้านั้น จะทำ ให้เกิดการลัดวงจรหรือเกิดอันตรายขึ้นได้โดยสามารถหาซื้อผ้าเทปพันสายได้จากร้านขายอุปกรณ์ ไฟฟ้าทั่วไป

20 ภาพที่ 5.20 ที่มา : http://www.hamsiam.com/smf/index.php?topic=203943.0 (สืบค้นเมื่อ 13 เมษายน 2561) ภาพที่ 5.21 ที่มา : https://pantip.com/topic/33657491 (สืบค้นเมื่อ 13 เมษายน 2561)

21 อุปกรณ์ต่อสายไฟ วายนัท แผงต่อสาย พลาสติก แผงต่อสาย โลหะ 6ช่อง 25A หางปลากลม หางปลาแฉก ภาพที่ 5.22 ตัวอย่างอุปกรณ์ต่อสายไฟ ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561)

22 ลูกเต๋าต่อสายไฟหรือแผงต่อสาย PVC PUSH IN WIRE CONNECTOR ภาพที่ 5.23 ตัวอย่างอุปกรณ์ต่อสายไฟ ที่มา : https://stmath09.wordpress.com (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561)

23 ใบกิจกรรมที่ 5 แบบฝึกทักษะ เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามที่กำหนดให้ถูกต้อง 1. ในวงจรไฟฟ้า สายไฟฟ้าทำหน้าที่อะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2. สายไฟฟ้าแบ่งออกเป็นกี่ประเภท มีอะไรบ้าง จงอธิบายความสำคัญของสายไฟฟ้า ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….

24 3. สายไฟฟ้าที่นิยมใช้ในการเดินสายไฟภายในอาคาร ได้แก่สายชนิดใด ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4. จงอธิบายความสำคัญของการต่อสายไฟฟ้า ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 5. จงอธิบายวิธีการต่อสายไฟแบบแยก ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….

25 แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง : ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ รายวิชาการงานอาชีพ 2 (22101) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่2 เวลา 10 นาที คำชี้แจง 1. แบบทดสอบฉบับนี้ จำนวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลาที่ใช้ 10 นาที 2. จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุด แล้วเขียนเครื่องหมาย ลงในกระดาษคำตอบ 1. ข้อใดคือข้อควรคำนึงในการเดินสายไฟฟ้าใน อาคาร ก. ความคงทนโดยเลือกใช้สายไฟให้ เหมาะสมกับลักษณะงานสายไฟที่หุ้มด้วยยาง 2 ชั้นต้องใช้ในที่อับชื้น ข. ความเหมาะสมในการใช้งานโดย กำหนดตำแหน่งการเดินสายไฟให้เหมาะสมกับ ตำแหน่งที่จะติดตั้งปลั๊กไฟ สวิตซ์ไฟและ เครื่องใช้ไฟฟ้า ค. ความปลอดภัยโดยใช้เทปพันสายไฟ ให้เรียบร้อยใช้มีดปอกสายไฟด้วยความ ระมัดระวัง ความเรียบร้อยสวยงามโดยติดตั้ง เข็มขัดรัดสายไฟให้ระยะสวยงามและประหยัด โดยวัดสายไฟให้พอดีที่จะใช้ไม่เหลือ ง. ถูกทุกข้อ 2. สายไฟฟ้าที่ใช้เดินภายในอาคารคือข้อใด ก. สายวี ซี ที ข. สายวี เอ เอฟ ค. สายวี เอฟ เอฟ ง. สายที เอช ดับเบิ้ลยู 3. ข้อใดไม่สัมพันธ์กันเกี่ยวกับอุปกรณ์ในการ เดินสายไฟและหน้าที่ ก. กล่องแยกสายไฟใช้สำหรับต่อแยก สายไฟเพื่อนำไปใช้ในจุดต่างๆ ข. เข็มขัดรัดสายไฟใช้สำหรับยึด สายไฟที่มาจากเสาไฟฟ้าต่อเข้าอาคาร ค. เทปพันสายไฟใช้สำหรับพันสายไฟ เมื่อต่อเสร็จเพื่อป้องกันไม่ให้ไฟฟ้ารั่ว ง. สายไฟแบบหุ้มฉนวนพีวีซีใช้เป็น ตัวนำกระแสไฟฟ้าให้ไหลผ่านไปยังอุปกรณ์ ไฟฟ้าจนครบวงจร 4. สายไฟฟ้าที่นิยมทำเป็นปลั๊กพ่วงชนิดทำเอง เหมาะกับการเคลื่อนย้ายบ่อยๆ คือข้อใด ก. สายวี ซี ที ข. สายวี เอ เอฟ ค. สายวี เอฟ เอฟ ง. สายที เอช ดับเบิ้ลยู 5. สายไฟที่นิยมใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม คือข้อใด ก. สายวี ซี ที ข. สายวี เอ เอฟ ค. สายวี เอฟ เอฟ ง. สายที เอช ดับเบิ้ลยู

26 6. จุดประสงค์ของการต่อสายไฟคืออะไร ก. ต้องการต่อตัวนำตั้งแต่ 2 สายหรือ มากกว่าให้เป็นตัวนำอันเดียวกัน ข. ตรงรอยต่อสัมผัสกันมากที่สุดและ แลดูสวยงาม ค. ต้องการให้แน่น แข็งแรง ง. ถูกทุกข้อที่กล่าวมา จากรูปต่อไปนี้ใช้ตอบคำถามข้อที่ 7-10 A B C D 7. จากรูป ข้อใดต่อไปนี้เป็นการต่อแบบรับ แรงดึง ก. รูป A ข. รูป B ค. รูป C ง. รูป D 8.จากรูป ข้อใดต่อไปนี้เป็นการต่อแบบหางเปีย ก. รูป A ข. รูป B ค. รูป C ง. รูป D 9.จากรูป ข้อใดต่อไปนี้เป็นการต่อแบบสายแข็ง กับสายอ่อน ก. รูป A ข. รูป B ค. รูป C ง. รูป D 10.จากรูป ข้อใดต่อไปนี้เป็นการต่อสายแยก โดยมีแรงดึงในสาย ก. รูป A ข. รูป B ค. รูป C ง. รูป D

27 เฉลยใบกิจกรรมที่ 5 แบบฝึกทักษะ เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามที่กำหนดให้ถูกต้อง 1. ในวงจรไฟฟ้า สายไฟฟ้าทำหน้าที่อะไร - สายไฟฟ้า เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ส่งพลังงานไฟฟ้าจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง โดยกระแสไฟฟ้าจะ เป็นตัวนำพลังงานไฟฟ้าผ่านไปตามสายไฟจนถึงเครื่องใช้ไฟฟ้า สายไฟทำด้วยสารที่ยอมให้ กระแสไฟฟ้าผ่านได้เรียกว่าตัวนำไฟฟ้า และตัวนำไฟฟ้าที่ใช้ทำสายไฟเป็นโลหะที่ยอมให้ กระแสไฟฟ้าผ่านได้ดีลวดตัวนำแต่ละชนิดยอมให้กระแสไฟฟ้าผ่านได้ต่างกัน ตัวนำไฟฟ้าที่ยอมให้ กระแสไฟฟ้าผ่านได้มากเรียกว่ามีความนำไฟฟ้ามากหรือมีความต้านทานไฟฟ้าน้อย ลวดตัวนำจะมี ความต้านทานไฟฟ้าอยู่ด้วย โดยลวดตัวนำที่มีความต้านทานไฟฟ้ามากจะยอม ให้กระแสไฟฟ้าผ่านได้ น้อย สายไฟฟ้าเป็นสื่อกลางในการนำเอากำลังไฟฟ้าจากแหล่งต้นกำลังไปยังสถานที่ต่างๆ ที่ต้องการ ใช้ไฟฟ้าไปติดตั้งใช้งาน 2. สายไฟฟ้าแบ่งออกเป็นกี่ประเภท มีอะไรบ้าง จงอธิบายความสำคัญของสายไฟฟ้า - สายไฟจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ สายสำหรับไฟแรงดันต่ำและสำหรับไฟ แรงดันสูง ในเรื่องนี้จะกล่าวถึงสายไฟที่ใช้ตามอาคารบ้านเรือนซึ่งจัดเป็นสายไฟแรงดันต่ำ สำหรับ ประเทศไทยสายไฟแรงดันต่ำจะต้องเป็นไปตามมาตรฐาน มอก.11-2531 หรือ TIS-11-2531 ตาม มาตรฐานแล้วสายไฟแรงดันต่ำจะมีหลายขนาด (พื้นที่หน้าตัด) ตั้งแต่ขนาดเล็กจนถึงขนาดใหญ่ซึ่งจะ ทนแรงดันไฟฟ้าได้ตั้งแต่ 300 โวลต์ถึง 750 โวลต์สายไฟตามมาตรฐาน มอก.11-2531 จะแบ่งเป็น ประเภทตามขนาด ความทนแรงดันไฟและการใช้งาน ได้ดังนี้ 1. สายไอวี(IV) สายชนิดนี้เป็นสายเดียวหรือแกนเดี่ยวชนิดทนแรงดันไฟ 300 โวลต์ใช้เป็น สายเดินเข้าอาคารสำหรับที่พักอาศัยที่ใช้ระบบ 1 เฟส และห้ามใช้กับระบบ 3 เฟสที่มีแรงดัน 380 โวลต์การใช้งานถ้าเดินสายลอยต้องยึดด้วยวัสดุฉนวน หรือเดินในช่องเดินสายในสถานที่แห้ง แต่ห้าม ร้อยท่อฝังดินหรือฝังดินโดยตรง 2. ชนิดของสายหุ้มฉนวน สายที่นิยมใช้ในงานติดตั้งไฟฟ้าทั่วไปที่ควรทราบ ได้แก่สาย VAF, VFF, VSF, THW, VCT และสาย NYY

28 3. สายไฟฟ้าที่นิยมใช้ในการเดินสายไฟภายในอาคาร ได้แก่สายชนิดใด - ชนิดของสายหุ้มฉนวน สายที่นิยมใช้ในงานติดตั้งไฟฟ้าทั่วไปที่ควรทราบ ได้แก่สาย VAF, VFF, VSF, THW, VCT และสาย NYY 4. จงอธิบายความสำคัญของการต่อสายไฟฟ้า - การต่อสายไฟฟ้าเข้าด้วยกันคือ การต่อตัวนำตั้งแต่ 2 สายหรือมากกว่าให้เป็นตัวนำอัน เดียวกัน ด้วยการบิดตีเกลียวตัวนำเหล่านั้นด้วยมือ คีม หรือเครื่องมือสำหรับการต่อสายไฟ ด้วยเหตุ ที่การต่อสายไฟเข้าด้วยกันนี้มักจะก่อให้เกิดปัญหาขึ้นบ่อยๆ ดังนั้นจึงต้องทำอย่างระมัดระวัง รอยต่อ สายไฟจะต้องมีความทนทานต่อแรงที่กดทับรอยต่อนั้น และกระแสไฟฟ้าจะต้องสามารถไหลผ่าน ตัวนำสายไฟที่มิได้ขาดจากกัน ถ้ารอยต่อนั้นตีเกลียวหลวมไปจะนำกระแสไฟฟ้าได้ไม่ดีและเกิดความ ร้อนขึ้นเนื่องจากความต้านทานของรอยต่อนั้น และจะเกิดความเสียหายขึ้นได้ จุดประสงค์ของการ ต่อสายไฟ ต้องการให้แน่น แข็งแรง ตรงรอยต่อสัมผัสกันมากที่สุดและ แลดูสวยงาม การต่อ สายไฟฟ้ามีวิธีต่อได้หลายแบบ 5. จงอธิบายวิธีการต่อสายไฟแบบแยก - การต่อแยกสาย คือการต่อแยกสายออกเป็น 3 ทางหรือ 4 ทาง แล้วแต่งานซึ่งแยกออก ตามประเภทของงานคือ ก. แยกแบบเส้นเดียว ข. แยกแบบหลายเส้น 1. ทำการปอกสายไฟเส้นที่ต้องการแยกประมาณ 1 นิ้ว 2. ทำการปอกสายที่จะแยกออกประมาณ 3 นิ้ว 3. วางปลายสายที่จะแยกลงบนเส้นที่ไม่แยกตรงปอกแล้ว 4. ใช้คีมดึงและบิดเป็นเกลียวให้แน่น

29 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน เรื่อง ประเภทของงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า คำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน คำตอบแบบทดสอบหลังเรียน ข้อที่ คำตอบ ข้อที่ คำตอบ 1 ง 1 ง 2 ข 2 ข 3 ข 3 ข 4 ค 4 ค 5 ง 5 ง 6 ก 6 ก 7 ข 7 ข 8 ก 8 ก 9 ง 9 ง 10 ค 10 ค

30 บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้ แกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. 2551. ประธาน รักปรางค์ และคณะเรียบเรียง. งานช่าง 3 ม.3. กรุงเทพมหานคร. สำนักพิมพ์เอมพันธ์. 2555. เพ็ญพร ประมวลสุข. การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม.2. กรุงเทพมหานคร. อักษรเจริญทัศน์. 2557. มนตรี สมไร่ขิง. ชุดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างกระบวนการทำงานช่าง ช่วงชั้นที่ 3 (ม.1 – ม.3). นครปฐม. โรงเรียนรัตนสินทร์สมโภชบวรนิเวศศาลายาในพระสังฆราชูปถัมภ์. 2551. สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่1. กรุงเทพมหานคร : บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำกัด , 2555. สันทัด สุทธิพงษ์. งานช่าง ม 1-3. กรุงเทพมหานคร. สำนักพิมพ์แม็ค. 2555. อรุณี ลิมศิริ และคณะ. การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม.1 เล่ม 1. กรุงเทพมหานคร. สำนักพิมพ์วัฒนาพานิช. 2557. http://elearning.nsru.ac.th/web_elearning/anuson/b4.htm https://pantip.com/topic/33657491 https://stmath09.wordpress.com https://th.wikipedia.org/wiki/สายไฟฟ้า http://www.mwit.ac.th/~physicslab/content_01/electricitis/electric16.htm