ความรู้เบื้องต้นที่เกี่ยวกับงานช่าง

แบบฝึกทักษะงานช่าง : งานช่างพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ รายวิชาการงานอาชีพ 2 รหัสวิชา ง22101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เล่มที่ 1 เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง สิบเอกเอกชัย พันธิทักษ์ ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนโนนกลางวิทยาคม อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี

ก คำนำ แบบฝึกทักษะงานช่าง รายวิชาการงานอาชีพ 2 รหัสวิชา ง22101 กลุ่มสาระการ เรียนรู้การงานอาชีพ หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง งานช่างพื้นฐาน ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ประกอบด้วยแบบฝึกทักษะงานช่าง จำนวน 7 ชุด ผู้สอนจัดทำขึ้นเพื่อใช้ประกอบการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ให้กับผู้เรียนผู้เรียนสามารถเรียนรู้ด้วยตนเอง นำไปใช้ในการเรียนการสอนซ่อมเสริมได้ หรือใช้ในการสอนแทนได้เป็นอย่างดี เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจในเรื่องงานช่างพื้นฐานอย่าง คงทน และนำผลไปสู่การยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนได้ดียิ่งขึ้น โดยกิจกรรมการเรียนรู้เป็นแบบกลุ่ม ซึ่งมีขั้นตอนในการฝึก ดังนี้ คือ ขั้นเตรียมการ สอน ขั้นแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ขั้นสะท้อนแลกเปลี่ยนความคิด ขั้นเสนอความรู้ ขั้นประยุกต์ใช้ และขั้นสรุปผลโดยที่แบบฝึกทักษะ แต่ละเล่มเน้นทักษะการคิดวิเคราะห์ ทักษะการให้เหตุผล ทักษะ การแก้ปัญหา ทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ และทักษะการเชื่อมโยงความรู้กับชีวิตประจำวัน ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าแบบฝึกทักษะงานช่างนี้จะทำให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ในเรื่องงานช่างพื้นฐานได้เป็นอย่างดี และมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น สามารถใช้เพื่อศึกษา ค้นคว้าด้วยตนเอง เป็นสื่อที่มีประสิทธิภาพ สามารถอำนวยประโยชน์ต่อการเรียนการสอนให้บรรลุ วัตถุประสงค์ของหลักสูตรได้ส่งเสริมให้การจัดการเรียนการสอนมีคุณภาพมากยิ่งขึ้นต่อไป เอกชัย พันธิทักษ์

ข สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก สารบัญ ข คำชี้แจงเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะงานช่าง ค คำแนะนำเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะงานช่าง 1 คำแนะนำการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับครู 2 คำแนะนำการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับนักเรียน 3 มาตรฐาน / ตัวชี้วัด 4 แผนภูมิลำดับขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะงานช่าง 5 แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง 6 ใบความรู้ที่ 1 เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง 8 ใบกิจกรรมที่ 1 แบบฝึกทักษะ เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง 20 แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง 24 เฉลยใบกิจกรรมที่ 1 แบบฝึกทักษะ เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง 26 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน / หลังเรียน เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง 30 บรรณานุกรม 31 ประวัติย่อเจ้าของผลงาน 32

ค คำชี้แจงเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะงานช่าง 1. แบบฝึกทักษะงานช่างเรื่องงานช่างพื้นฐาน รายวิชาการงานอาชีพ 2 รหัสวิชา ง22101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ประกอบด้วยแบบฝึกทักษะงานช่าง ทั้งหมด 7เล่ม ดังนี้ เล่มที่ 1 เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง เวลา 2ชั่วโมง เล่มที่ 2 เรื่อง ความปลอดภัยในการปฏิบัติงานช่าง เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 3 เรื่อง เครื่องมือและอุปกรณ์งานช่าง เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 4 เรื่อง การจัดกระบวนการทำงานในงานช่าง เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 5 เรื่อง ประเภทงานสายไฟและการต่อสายไฟฟ้า เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 6 เรื่อง การต่อหลอดฟลูออเรสเซนต์ เวลา 2 ชั่วโมง เล่มที่ 7 เรื่อง การต่อท่อประปาและการแก้ไขก๊อกน้ำที่รั่วซึม เวลา 2 ชั่วโมง 2. แบบฝึกทักษะงานช่าง เรื่อง งานช่างพื้นฐาน รายวิชาการงานอาชีพ 2 รหัสวิชา ง22101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ประกอบด้วย - คำชี้แจงเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะ - คำแนะนำสำหรับครู - คำแนะนำสำหรับนักเรียน - มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด / จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระสำคัญ - แบบทดสอบก่อนเรียน - ใบความรู้ - ใบกิจกรรม / แบบฝึกทักษะ - แบบทดสอบหลังเรียน - เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน - เฉลยใบกิจกรรม / แบบฝึกทักษะ 3. แบบฝึกทักษะงานช่างเรื่อง งานช่างพื้นฐานแต่ละเล่มใช้เวลา 1 ชั่วโมง

1 คำแนะนำเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะงานช่าง เล่มที่ 1 เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 แบบฝึกทักษะงานช่าง“งานช่างพื้นฐาน” เล่มที่ 1 เรื่องความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงาน ช่าง มีขั้นตอนในการเรียนรู้ดังนี้ 1. แบบฝึกทักษะงานช่าง“งานช่างพื้นฐาน” มีทั้งหมด 7 เล่ม แบบฝึกทักษะ งานช่างเล่มนี้เป็นเล่มที่ 1 เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง 2. ศึกษาเนื้อหาในแต่ละขั้นตอนของแบบฝึกทักษะงานช่าง“งานช่างพื้นฐาน” แต่ละเล่มให้เข้าใจอย่างแจ่มแจ้ง 3. ลงมือปฏิบัติตามขั้นตอนของแบบฝึกงานช่าง“งานช่างพื้นฐาน” ตามขั้นตอน จนเกิดความเข้าใจและประสบความสำเร็จบรรลุตามจุดประสงค์ที่กำหนด 4. เอกสารชุดนี้ประกอบด้วย - คำชี้แจงเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะ - คำแนะนำสำหรับครู - คำแนะนำสำหรับนักเรียน - แบบทดสอบก่อนเรียน - ใบความรู้ - ใบกิจกรรม / แบบฝึกทักษะ - แบบทดสอบหลังเรียน - เฉลยใบกิจกรรม / แบบฝึกทักษะ - เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน

2 คำแนะนำการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับครู 1. ก่อนการใช้แบบฝึกทักษะควรศึกษารายละเอียดทุกขั้นตอนจากคู่มือให้เข้าใจ โดยศึกษา รายละเอียดต่อไปนี้ คำแนะนำการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับผู้เรียน จุดประสงค์การเรียนรู้ แบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน ใบความรู้ ลำดับขั้นตอน การปฏิบัติกิจกรรม แบบวัดและ ประเมินผลการปฏิบัติกิจกรรม 2. ผู้สอนควรชี้แจงให้ผู้เรียนฝึกทักษะ ภายหลังจากเรียนภาคทฤษฎีแล้ว เพื่อพัฒนาทักษะ ทางด้านการปฏิบัติงานด้วยตนเอง เมื่อพบปัญหาหรืออุปสรรค ในระหว่างการปฏิบัติงาน สามารถ ปรึกษาผู้สอนได้ 3. ผู้สอนต้องตระหนักถึงความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้เรียน และให้ผู้เรียน ฝึกทักษะ ตามลำดับขั้นตอนที่กำหนด 4. ผู้สอนควรติดตาม กระตุ้น และส่งเสริมให้ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะ การปฏิบัติตาม ความสามารถและเต็มตามศักยภาพของผู้เรียน 5. ผู้สอนควรตรวจสอบวัสดุอุปกรณ์เครื่องมือ และดูแลกระบวนการปฏิบัติ กิจกรรมของ ผู้เรียนอย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันปัญหาหรืออุบัติเหตุในระหว่างการปฏิบัติกิจกรรม 6. ผู้สอนควรเน้นเรื่องคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน สอดแทรก คุณธรรมจริยธรรม และหลักเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อพัฒนาให้ผู้เรียนเป็นคนเก่ง ดี และมีความสุข 7. การวัดและการประเมินผลเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดในแผนการจัดการเรียนรู้โดย คำนึงถึงผู้เรียนเป็นหลัก กล่าวยกย่องชมเชยผลงานของผู้เรียนเพื่อเป็นขวัญและกำลังใจ 8. ผู้สอนตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน–หลังเรียน แบบวัดและประเมินผล การปฏิบัติ กิจกรรม และเก็บผลการประเมินบันทึกไว้เป็นหลักฐาน โดยปฏิบัติทุกครั้ง ที่มีกิจกรรมการเรียนการ สอน 9. ผู้สอนแจ้งผลการทดสอบและผลการประเมินทุกครั้งที่มีการทดสอบ การวัดและการ ประเมินผล เพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดแรงจูงใจในการเรียนรู้

3 คำแนะนำการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับผู้เรียน 1. ผู้เรียนอ่านคำชี้แจงเกี่ยวกับแบบฝึกทักษะงานช่างผู้เรียนศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้ของ แบบฝึกทักษะ และคำแนะนำสำหรับผู้เรียนให้เข้าใจก่อนที่จะลงมือศึกษาแบบฝึกทักษะงานช่าง 2. ผู้เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนจำนวน10 ข้อ โดยใช้เวลา 10 นาทีเพื่อวัดความรู้ พื้นฐาน 3. ผู้เรียนต้องตั้งใจศึกษาแบบฝึกทักษะให้เข้าใจอย่างแท้จริงก่อนลงมือ ปฏิบัติกิจกรรม 4. ผู้เรียนควรปฏิบัติกิจกรรมตามลำดับขั้นตอนที่กำหนดในแบบฝึกทักษะ เมื่อพบปัญหา ควรขอคำปรึกษาจากผู้สอน 5. ผู้เรียนต้องตั้งใจปฏิบัติกิจกรรมตามแบบฝึกทักษะด้วยตนเอง เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ อย่างแท้จริง 6. ผู้เรียนทุกคนเข้ารับการวัดและประเมินผลการปฏิบัติกิจกรรม ตามแบบประเมินที่ กำหนด 7. ผู้เรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนเมื่อเรียนจบในแต่ละแบบฝึกทักษะ เพื่อประเมินผลการ พัฒนาการเรียนรู้ 8. แบบฝึกทักษะงานช่างเล่มนี้ ใช้เวลาในการเรียนรู้2 ชั่วโมง **หมายเหตุ**ในการทำใบกิจกรรมแบบฝึกทักษะแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน ให้ผู้เรียนทำด้วยความตั้งใจและมีความซื่อสัตย์ต่อตนเองให้มากที่สุด โดยไม่ดูเฉลยก่อนทำ ที่มา : http://www.pho.ac.th/external_newsblog.php?links

4 มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทำงาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำงาน ทักษะ การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำงานร่วมกัน และทักษะการแสวงหาความรู้มีคุณธรรม และลักษณะนิสัยในการทำงาน มีจิตสำนึกในการใช้พลังงาน ทรัพยากร และสิ่งแวดล้อมเพื่อการดำรงชีวิต และครอบครัว ตัวชี้วัด ง 1.1 ม.2/1 ใช้ทักษะการแสวงหาความรู้เพื่อพัฒนาการทำงาน ง 1.1 ม.2/2 ใช้ทักษะ กระบวนการแก้ปัญหาในการทำงาน ง 1.1 ม.2/3 มีจิตสำนึกในการทำงานและใช้ทรัพยากรในการปฏิบัติงานอย่างประหยัด และคุ้มค่า จุดประสงค์การเรียนรู้สู่ตัวชี้วัด 1. บอกความหมาย ความสำคัญ และประโยชน์ของงานช่างได้(K) 2. อธิบายลักษณะของงานช่างพื้นฐานได้(P) 3. มีความใฝ่เรียนรู้และเห็นความสำคัญของงานช่างได้(A) 4. มีทักษะในการแสวงหาความรู้เพื่อพัฒนาการปฏิบัติช่าง (P) 5. ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีงานช่างพื้นฐานเพื่อประกอบอาชีพสุจริตได้(P) สาระสำคัญ ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับงานช่างเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องที่ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปใช้ประกอบเป็น ข้อมูลพื้นฐานที่ควรทราบ ในการปฏิบัติงานทางด้านช่าง ได้แก่ ความหมาย ความสำคัญ ประโยชน์ ของงานช่าง ลักษณะของงานช่าง ความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน พลังงานและสิ่งแวดล้อม วัสดุงาน ช่าง อาชีพงานช่าง และเทคโนโลยีและภูมิปัญญาไทย

5 แผนภูมิลำดับขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะงานช่าง แผนภูมิลำดับขั้นตอนการเรียนโดยใช้แบบฝึกทักษะงานช่าง อ่านคำชี้แจงและคำแนะนำในการใช้แบบฝึกทักษะงานช่าง ศึกษาแบบฝึกทักษะงานช่างตามขั้นตอน ผ่านการทดสอบ ศึกษาแบบฝึกทักษะงานช่างเรื่องต่อไป ประเมินผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้จากแบบฝึกทักษะงานช่าง ไม่ผ่าน การทดสอบ ศึกษาตัวชี้วัดและจุดประสงค์การเรียนรู้ เสริมพื้นฐาน ทดสอบก่อนเรียน ผู้มีพื้นฐานต่ำ ทดสอบหลังเรียน

6 เล่มที่ 1 เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง : ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ รายวิชางานอาชีพ 2 (22101) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เวลา 10 นาที คำชี้แจง 1. แบบทดสอบฉบับนี้ จำนวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลาที่ใช้ 10 นาที 2. จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุด แล้วเขียนเครื่องหมาย ลงในกระดาษคำตอบ 1. งานช่างมีความหมายว่าอย่างไร ก. งานช่างต้องมีฝีมือหรือศิลปะในการ ทำงาน ข. งานช่างเป็นการซ่อมแซมเครื่องใช้ง่ายๆ ที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อน ค. งานช่างที่ทุกคนสามารถทำได้ด้วยตนเอง และยังช่วยให้มีความชำนาญในฝีมือการทำงาน ง. การทำงานของช่างหรือสิ่งที่เกิดจากการ ทำงานของช่างซึ่งมีหลายประเภทหลายสาขา เช่น งานไฟฟ้า งานประปา เป็นต้น 2. การเปลี่ยนลูกบิดประตูบ้าน เป็นงานช่าง ประเภทใด ก. งานช่างไม้ ข. งานช่างปูน ค. งานช่างประปา ง. งานช่างไฟฟ้า 3. งานช่างพื้นฐานมีหลายอย่าง ยกเว้นงานใน ข้อใด ก. การออกแบบตกแต่งภายในบ้าน ข. การเดินสายไฟฟ้าในบ้าน ค. การเดินสายโทรศัพท์ ง. การเปลี่ยนก๊อกน้ำ 4. ลักษณะของงานไฟฟ้าพื้นฐานคืออะไร ก. มีการรับติดตั้งไฟฟ้าอย่างเป็นระบบ ข. สามารถซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้าได้ทุก ประเภท ค. ต้องเรียนทางด้านงานไฟฟ้ามาโดยตรงจึง ทำงานช่างไฟฟ้าพื้นฐานได้ ง. เป็นงานไฟฟ้าที่เกี่ยวข้องกับ ชีวิตประจำวัน เครื่องมือ เครื่องใช้ วิธีใช้ การ เก็บบำรุงรักษา การนำมาใช้ได้อย่างประหยัด และปลอดภัย 5. การทำความสะอาดแผ่นกรองอากาศเครื่อง ทำความเย็น จัดเป็นงานช่างในบ้านในลักษณะ ใด ก. งานซ่อมแซม ข. งานบำรุงรักษา ค. งานติดตั้ง ง. งานประกอบ 6. การปฏิบัติงานช่างในข้อใดที่ผู้เรียนไม่ สามารถทำได้ด้วยตนเอง ก. สร้างโครงหลังคาบ้าน ข. ซ่อมก๊อกน้ำ ค. เปลี่ยนลูกบิดประตู ง. เปลี่ยนหลอดไฟ

7 7. สิ่งสำคัญที่จะต้องคำนึงถึงมากที่สุดในการ ปฏิบัติงานช่างคืออะไร ก. ความสามารถในการซ่อมแซม ข. ความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน ค. ความสวยงามและสมบูรณ์ของชิ้นงาน ง. ความสามารถในการใช้เครื่องมือช่างอย่าง หลากหลาย 8. เทปพันเกลียว เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการ ปฏิบัติงานช่างในข้อใด ก. งานช่างปูน ข. งานช่างไม้ ค. งานช่างประปา ง. งานช่างไฟฟ้า 9. ข้อใดเป็นงานช่างขั้นสุดท้ายของงานทุก ประเภท ก. งานปูน ข. งานโลหะ ค. งานไฟฟ้า ง. งานสี 10. การถอดพัดลมมาเช็ดทำความสะอาด จัดเป็นงานช่างในบ้านในลักษณะใด ก. งานซ่อมแซม ข. งานบำรุงรักษา ค. งานติดตั้ง ง. งานประกอบ ที่มา : http://www.pho.ac.th/external_newsblog.php?links=302

8 ใบความรู้ที่ 1 เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับงานช่างเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องที่ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปใช้ประกอบเป็น ข้อมูลพื้นฐานที่ควรทราบ ในการปฏิบัติงานทางด้านช่าง ได้แก่ ความหมาย ความสำคัญ ประโยชน์ ของงานช่าง ลักษณะของงานช่าง ความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน พลังงานและสิ่งแวดล้อม วัสดุงาน ช่าง อาชีพงานช่าง และเทคโนโลยีและภูมิปัญญาไทย งานช่างมีประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตในด้านการเลือกใช้ทรัพยากร พลังงาน สิ่งแวดล้อม วัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ ในการซ่อมแซม ดัดแปลงเครื่องใช้ในบ้านให้สามารถใช้งานได้อย่างดีและมี ประสิทธิภาพ สนองตอบความต้องการของตนเองและครอบครัว ❖ความหมายของงานช่าง งานช่างหมายถึง การนำความรู้พื้นฐานของวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ และวิธีการทำงาน ตลอดจนกระบวนการทางเทคโนโลยี ทรัพยากร พลังงาน และสิ่งแวดล้อม มาใช้ในการบำรุงรักษา ซ่อมแซม ติดตั้ง และผลิตเครื่องมือ เครื่องใช้ โดยมีการวิเคราะห์ ออกแบบ วางแผน และลงมือ ปฏิบัติงานอย่างเป็นระบบ อีกทั้งมีการประเมินและปรับปรุงกระบวนการทำงาน เพื่อให้ได้ผลงาน อย่างสร้างสรรค์ และสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน ช่าง หมายถึง ผู้ที่มีความรู้และชำนาญในงานหรือในศิลปะอย่างใดอย่างหนึ่ง และงานช่าง หมายถึง สิ่งที่เป็นผลเกิดจากการทำงานของช่าง งานช่างแบ่งออกได้หลายสาขา เช่น งานไม้ช่าง ไฟฟ้า ช่างโลหะ ช่างยนต์ช่างประปา เป็นต้น เครื่องมืองานช่าง หมายถึง สิ่งที่ใช้ในการซ่อม สร้าง และดัดแปลงเกี่ยวกับงานช่าง ได้แก่ การตัด การตอก การวัด การเจาะ การไส การประสาน การประกอบ การติดตั้งเครื่องมืองานช่างเป็น สิ่งจำเป็นสำหรับช่างทุกคน ดังนั้นก่อนที่ช่างจะทำงานต้องศึกษาเกี่ยวกับชื่อ ประเภท วิธีการใช้ การ จัดเก็บและบำรุงรักษาเครื่องมือให้ถูกต้องเหมาะสมกับงานแต่ละประเภท เพื่อสามารถเลือกใช้และ บำรุงรักษาเครื่องมือให้คงทนและปลอดภัยต่อตนเอง ทรัพย์สิน และเพื่อนร่วมงาน การทำงานช่าง สิ่งสำคัญคือ เครื่องมือ เพราะเครื่องมือจะช่วยให้การทำงานสะดวก รวดเร็ว บรรลุเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเครื่องมือที่ใช้ในงานช่างต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นงานบำรุงรักษา งานติดตั้ง งานซ่อมแซม ดัดแปลง หรืองานผลิตส่วนใหญ่จะใช้เครื่องมือวัด ตัด ตอก เจาะไส ประกอบ ติดตั้ง หรือการเชื่อมประสาน ❖ความสำคัญของงานช่าง ความสำคัญของงานช่าง เมื่อผู้เรียนได้เรียนรู้งานช่างในแต่ละสาขา และได้ทดลองปฏิบัติ เพียงเล็กน้อยก็สามารถทำได้ด้วยตนเอง ซึ่งได้แก่ งานซ่อมแซมบำรุงรักษาเครื่องใช้บางอย่างภายใน บ้าน เช่น ซ่อมโต๊ะเก้าอี้ซ่อมไฟฟ้าภายในบ้าน ซ่อมผนังรั้ว เป็นต้น หากได้ฝึกฝนจนเกิดความชำนาญ ก็สามารถนำความรู้ไปประกอบเป็นอาชีพต่อไปได้

9 ❖ประโยชน์ของงานช่าง ประโยชน์ของงานช่าง คือ สามารถใช้เครื่องมือเครื่องใช้ได้อย่างถูกต้อง เข้าใจคุณสมบัติ ของวัสดุช่วยทำให้เกิดความประหยัด ทำให้ยืดอายุการใช้งานของเครื่องมือ เครื่องใช้บางครั้ง สามารถใช้ความรู้ซ่อมแซมแก้ไข ข้อขัดข้องที่เกิดกับอุปกรณ์ได้ตรวจสอบความบกพร่องของอุปกรณ์ หากเราพัฒนาฝีมือความรู้จนเกิดความชำนาญ ก็ยังสามารถที่จะเพิ่มรายได้ให้กับตนเอง โดยประกอบ เป็นอาชีพเสริม หรืออาชีพหลักเพื่อเพิ่มรายได้ต่อไป ผู้ที่ได้เรียนรู้งานช่างจะได้ประโยชน์คือ ได้ความรู้ ความสามารถที่จะใช้เครื่องมือเครื่องใช้ได้ อย่างถูกต้อง เข้าใจคุณสมบัติของวัสดุได้ดี ช่วยให้เกิดความประหยัด ทำให้ยืดอายุการใช้งานของ เครื่องมือเครื่องใช้ สามารถใช้ความรู้ที่เรียนมาซ่อมแซมแก้ไขข้อขัดข้องที่เกิดกับอุปกรณ์ต่างๆ ได้ สามารถตรวจสอบความบกพร่องของอุปกรณ์ต่างๆ ภายในบ้านได้และถ้าหากผู้เรียนสามารถพัฒนา ฝีมือความรู้จนเกิดความชำนาญก็ยังสามารถที่จะเพิ่มรายได้ให้กับตนเองและครอบครัวโดยประกอบ เป็นอาชีพเสริมควบคู่กับงานประจำ ซึ่งเป็นรายได้หลักก็จะทำ ให้เกิดประโยชน์สูงสุดขึ้นได้ในอนาคต ❖ลักษณะของงานช่าง งานช่างจำแนกตามลักษณะงาน ได้ดังนี้ 1.งานเขียนแบบ เป็นการถ่ายทอดจินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์ของวิศวกรหรือนัก ออกแบบ ให้ออกมาเป็นรูปเป็นร่างบนกระดาษ รูปร่างที่เกิดขึ้นจากการลากเส้นหลาย ๆ อย่าง เช่น เส้นดิ่ง เส้นโค้ง เส้นเอียง เส้นนอน มาประกอบกันเกิดเป็นรูปร่างเรียกว่า แบบหรือแบบงาน สามารถ นำไปสร้างผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่น สิ่งของอุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้เครื่องจักรต่าง ๆ เป็นต้น การเขียนแบบเป็นการถ่ายทอดความคิดของผู้ออกแบบลงบนกระดาษอย่างเป็นระเบียบ แบบแผนเพื่อให้บุคคลได้เข้าใจโดยไม่จำกัดระยะเวลาในการศึกษาทำความเข้าใจ การเขียนแบบเป็น ภาษาอย่างหนึ่งที่ใช้กันในงานช่างหรืองานอุตสาหกรรม เป็นภาษาที่ถ่ายทอดความคิดหรือความ ต้องการของผู้ออกแบบไปให้ผู้อื่นได้ทราบและเข้าใจได้อย่างถูกต้องไม่คลาดเคลื่อนโดยแบบที่เขียน ขึ้นจะเป็นสื่อกลางที่จะนำความคิดไปสร้างได้อย่างถูกต้องอันจะเป็นการประหยัดและได้งานที่มี คุณภาพตรงตามความต้องการอย่างไรก็ตามเพื่อให้ได้ความเข้าใจที่ตรงกันการเขียนแบบจะต้องเป็น ภาษาสากลโดยเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์และรูปแบบต่าง ๆจะต้องเข้าใจได้ง่ายแม้แต่ผู้ที่ไม่ได้ศึกษา วิชาเขียนแบบก็สามารถเข้าใจได้พอสมควร

10 ภาพที่ 1.1ตัวอย่างงานเขียนแบบ ที่มา : http://www.รับออกแบบบ้าน.com/71225.html (สืบค้นเมื่อ 7 เมษายน 2561)

11 ภาพที่ 1.2 ตัวอย่างงานเขียนแบบ ที่มา : http : // stmath09.files.wordpress.com/2015/07/5064 (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561) 2.งานไฟฟ้า ชีวิตประจำวันของมนุษย์จะเกี่ยวข้องกับของใช้ที่เป็นเครื่องใช้ไฟฟ้า เพราะ เครื่องใช้ไฟฟ้าให้ความสะดวก ความสุขสบาย อย่างไรก็ตาม หากใช้ไม่เป็นหรือใช้ไม่ถูกต้อง ก็ย่อมมี โทษเช่นกัน การใช้จึงต้องคำนึงถึงเรื่องความปลอดภัย ความประหยัดและอายุการใช้งาน งานไฟฟ้าที่ เป็นงานที่ต้องใช้ความรู้ทักษะ และประสบการณ์ของการนำเอาพลังงานไฟฟ้ามาใช้ในลักษณะของ การเปลี่ยนเป็นรูปอื่น ๆ เช่น แสงสว่าง ความร้อน พลังงานกล งานไฟฟ้าในงานช่างพื้นฐานสามารถ ปฏิบัติได้ทั้งชายและหญิง เพราะเป็นงานที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน ซึ่งจะต้องรู้จักเครื่องมือ เครื่องใช้วิธีใช้การเก็บบำรุงรักษา ตลอดจนวัสดุอุปกรณ์สามารถจัดหาและนำมาใช้ได้อย่าง ประหยัดและปลอดภัย ลักษณะของงานที่เกี่ยวข้องกับอาชีพงานซ่อมบำรุงไฟฟ้างานตรวจสอบระบบไฟฟ้างาน ติดตั้งเครื่องใช้ไฟฟ้างานตรวจซ่อมอุปกรณ์ไฟฟ้าอื่น ๆ แนวทางการประกอบอาชีพช่างไฟฟ้าพนักงานตรวจซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้าประจำบริษัท พนักงานรัฐและเอกชนผู้ช่วยวิศวกรไฟฟ้าช่างติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้าต่าง ๆช่างซ่อมอุปกรณ์ ไฟฟ้า เจ้าของกิจการซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้าและติดตั้งเครื่องใช้ไฟฟ้า เจ้าของกิจการจำหน่าย เครื่องใช้ไฟฟ้า พนักงานการไฟฟ้า อื่นๆ

12 ภาพที่ 1.3ตัวอย่างงานไฟฟ้า ที่มา : http://pl-tech.ac.th/web60/branches-available/electrical-power/ (สืบค้นเมื่อ 7 เมษายน 2561) 3.งานช่างยนต์เป็นงานที่ต้องอาศัยความรู้ความสามารถในการซ่อมแซมและบำรุงรักษา ยานยนต์ดังนั้น จึงต้องมีการเรียนรู้ในเรื่องของเครื่องยนต์เป็นหลัก ในปัจจุบันยานยนต์ที่นิยมใช้ ได้แก่ รถยนต์รถจักรยานยนต์ซึ่งจะมีค่าใช้จ่ายในการใช้งานและการดูแลรักษามาก การยืดอายุการ ใช้งาน การดูแลตรวจเช็คจะช่วยลดค่าใช้จ่ายและอุบัติเหตุจากการใช้งานของเครื่องยนต์ได้ อาชีพช่างยนต์คือ อาชีพที่เกี่ยวข้องกับเครื่องยนต์กลไก เช่น ระบบการทำงานเครื่องยนต์ การซ่อมบำรุง การเปลี่ยนอุปกรณ์ การบำรุงรักษาเครื่องยนต์ และการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการดูแล รักษาเครื่องยนต์ เป็นต้น ลักษณะงานที่เกี่ยวข้องกับอาชีพงานซ่อมบำรุงเครื่องยนต์งานเปลี่ยนอุปกรณ์เครื่องยนต์ การตรวจเช็คเครื่องยนต์อื่น ๆ คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพมีร่างกายแข็งแรงมีความระเอียดรอบครอบมีความอดทนมี ความสามารถทางด้านการคำนวณมีความซื่อสัตย์อื่นๆ

13 ภาพที่ 1.4ตัวอย่างงานช่างยนต์ ที่มา : https://sites.google.com/site/karsuksajuntatoeybai/phaenk-chang-ynt (สืบค้นเมื่อ 7 เมษายน 2561) ภาพที่ 1.5ตัวอย่างงานช่างยนต์ ที่มา : http://pl-tech.ac.th/web60/branches-available/automotive-technician/ (สืบค้นเมื่อ 7 เมษายน 2561)

14 4.งานโลหะ งานโลหะเป็นงานที่ต้องอาศัยทักษะ แรงกาย ความอดทน ความประณีตและ บางครั้งต้องใช้เทคนิค วิธีการ และประสบการณ์ในการทำงานค่อนข้างสูง ผลงานจึงจะมีคุณภาพ และมีความปลอดภัยในการทำงานส่วนประกอบของอาคารบ้านเรือน อุปกรณ์เครื่องใช้ภายในบ้าน หลายชนิด ทำด้วยโลหะ หรือโลหะเป็นส่วนประกอบ เช่น รางน้ำ ลูกกรง ประตูหม้อ กระทะ ถังน้ำ เครื่องเรือน เป็นต้น เครื่องใช้แต่ละอย่างใช้โลหะต่าง ๆ กัน เช่น ทองแดง ทองเหลือง เหล็ก อะลูมิเนียม มีรูปแบบต่าง ๆ กันตามลักษณะของการใช้งาน เครื่องใช้โลหะทุกอย่าง เมื่อใช้นานวัน ย่อมมีการชำรุดเสียหายต้องบำรุงรักษา เพื่อให้ใช้งานต่อไปได้อีก งานช่างโลหะบางชนิด เช่น งานช่าง โลหะแผ่น สามารถนำมาสร้างสรรค์เป็นเครื่องใช้เครื่องตกแต่งภายในบ้านได้ งานโลหะ เป็นงานช่างที่มีความสำคัญต่อวงการอุตสาหกรรมทุกประเภท ใช้เป็น ปัจจัยพื้นฐานในการสร้าง หรือการผลิตชิ้นงาน ตอบสนองความต้องการของมนุษย์ในการดำรงชีวิต ประจำวัน เช่น เครื่องมือ และอุปกรณ์ เครื่องจักรกล เครื่องยนต์ รถยนต์ และผลิตภัณฑ์จากโลหะ ต่าง ๆ เป็นต้น ดังนั้น การศึกษากระบวนการเรียนรู้การทำงานเกี่ยวกับโลหะจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ในการพัฒนางานโลหะให้ดียิ่งขึ้น ภาพที่ 1.6ตัวอย่างงานโลหะ ที่มา : http : // stmath09.files.wordpress.com/2015/07/5064 (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561)

15 งานโลหะมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ ดังนี้ - งานโลหะใช้ในการประดิษฐ์สิ่งของเครื่องมือ เครื่องจักรกล เครื่องใช้ต่าง ๆ - ในชีวิตประจำวัน เช่น เลื่อย ค้อน กบ สว่าน มีด ภาชนะต่าง ๆ เครื่องกลึง เครื่อง ไส ตัวถังรถยนต์ ชิ้นส่วนเครื่องยนต์ เป็นต้น - งานโลหะใช้ในการก่อสร้าง โครงสร้างหรือส่วนประกอบของสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ แทนวัสดุที่ทำจากไม้ได้เป็นอย่างดี ช่วยลดการทำลายป่าไม้ เช่น งานโลหะทำโครง หลังคาอาคารต่าง ๆ ทำสะพานข้ามแม่น้ำ เป็นต้น - งานโลหะก่อให้เกิดคุณค่าของงาน และความชำนาญการของช่าง ในการพัฒนา บ้านเมืองด้วยงานโลหะมากขึ้น เช่น สะพานพระราม 8 สะพานพระราม 9 เป็นต้น ภาพที่ 1.7 ตัวอย่างงานโลหะ ที่มา : https://sites.google.com/site/iron1steel/best-welding-video-how-to--- workbench(สืบค้นเมื่อ 7 เมษายน 2561) 5.งานประปา ระบบประปาและระบบการระบายน้ำเสียในอาการบ้านเรือน เป็นสิ่งจำเป็น อย่างยิ่งสำหรับชีวิตประจำวัน ระบบประปาและระบบการระบายน้ำโสโครกที่มีประสิทธิภาพมีผลต่อ สุขภาพและอนามัยของผู้อาศัย งานประปาจึงมีความสำคัญและเป็นงานที่เกี่ยวข้องกับการวัด การตัด ต่อท่อ ข้อท่อ มีความสามารถในการซ่อมแซม แก้ไขปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นในระบบประปาและระบบ การระบายน้ำต่าง ๆ

16 ภาพที่ 1.8(ก) ภาพที่ 1.8(ข) ภาพที่ 1.8ตัวอย่างงานประปา ที่มา : http://www.a61design.com/product-detail.php?id=58571 (สืบค้นเมื่อ 7 เมษายน 2561)

17 6.งานไม้งานไม้เป็นงานช่างที่ใช้ฝีมือและความคิดสร้างสรรค์ช่างไม้ต้องมีความอดทน ขยัน มีความรับผิดชอบสูง สามารถนำทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นไม้มาประดิษฐ์สิ่งของต่าง ๆ ได้อย่าง เหมาะสมทั้งนี้จะต้องมีทักษะในการใช้เครื่องมือและวัสดุจึงจะสามารถปฏิบัติได้ทั้งชายและหญิง เช่น การซ่อมบำรุงรักษาเฟอร์นิเจอร์หรือส่วนประกอบของอาคารบ้านเรือน เป็นต้น ภาพที่ 1.9ตัวอย่างงานไม้ ที่มา : http://www.banidea.com/house-interior-at-homeworks/homeworks-23/ (สืบค้นเมื่อ 7 เมษายน 2561) ภาพที่ 1.10ตัวอย่างงานไม้ ที่มา : http : // stmath09.files.wordpress.com/2015/07/5064 (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561)

18 7.งานปูน งานปูนเป็นแขนงหนึ่งของงานก่อสร้าง ซึ่งมีความสำคัญในงานก่อสร้างมาก ประการหนึ่งเนื่องจากงานที่สร้างโดยวัสดุที่ทำขึ้นจากสิ่งที่ได้จากธรรมชาติและวัสดุที่ได้จากธรรมชาติ ผสมกันงานปูน มีลักษณะแตกต่างกันหลายแบบ งานปูนจึงเป็นงานหลักในงานก่อสร้างอาคาร สมัยก่อนงานก่อสร้างจะใช้ไม้เป็นหลัก แต่ปัจจุบันไม้มีจำนวนน้อยและมีราคาสูง จึงนิยมใช้ปูนในการ ก่อสร้าง นอกจากนี้ยังช่วยในการต่อเติมซ่อมแซมสิ่งก่อสร้าง งานปูนเป็นงานช่างที่ต้องใช้ทักษะและกระบวนการทางช่าง เพื่อสร้างหรือผลิตและปรับปรุง ชิ้นงานให้เสร็จภายในกำหนดเวลาการแข็งตัวของปูนซีเมนต์และวัสดุผสม เช่น งานปูนโครงสร้าง งานก่ออิฐ ฉาบปูน งานปั้นลวดลายปูน งานซ่อมแซมรอยแตกร้าวของอาคาร เป็นต้น งานปูนมีความสำคัญกับการก่อสร้างเป็นอย่างมาก เพราะช่วยให้งานต่างๆเหล่านั้นมีความ คงทนยาวนาน งานปูนจำแนกตามลักษณะของงานได้4 ประเภท ดังนี้ 7.1 งานปูนโครงสร้างเป็นส่วนที่ใช้รองรับน้ำหนักของอาคารเช่น ฐานราก เสา คาน ตง พื้น 7.2งานปูนประณีต เป็นงานรายละเอียดใช้ในการตกแต่งลวดลายต่างๆ เช่น งานทำบัว งาน ทำลวดลายต่างๆ เป็นต้น 7.3งานปูนเฟอร์นิเจอร์ เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ม้านั่ง หินขัด เป็นต้น 7.4งานปูนสุขภัณฑ์ เช่น งานปูกระเบื้องห้องน้ำ ห้องครัว งานติดตั้งสุขภัณฑ์ และระบบท่อ น้ำ เป็นต้น ภาพที่ 1.11ตัวอย่างงานไม้ ที่มา : https://www.bloggang.com/m/viewdiary.php?id=kornkot&month (สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2561)

19 8.งานสีสีเป็นงานขั้นสุดท้ายของงานช่างหลายแขนง เช่น งานไม้งานปูน และงานโลหะ เป็นต้น เพื่อตกแต่งงานที่สำเร็จแล้วให้ดูเรียบร้อยสวยงาม และยังช่วยให้งานแต่ละชิ้นมีความคงทน ถาวรยิ่งขึ้น ยืดอายุการใช้งานให้ยาวนาน งานสีมีหลักวิธีการของเครื่องมือเครื่องใช้และวัสดุที่ต้อง ศึกษาจึงจะสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็นงานที่ทำได้ทั้งชายและหญิง สีเป็นวัสดุสิ้นเปลือง มีคุณสมบัติแตกต่างกันตามชนิด และลักษณะของการใช้งาน ซึ่งมี อิทธิพลต่อชีวิตประจำวันของคนเราเป็นอย่างมาก ส่วนมากแล้ว เรามักจะเข้าใจกันโดยผิวเผินว่าสี เป็นที่นิยมใช้หรือเหมาะสำหรับการตกแต่ง เช่น การใช้สีกับเสื้อผ้า หรือการใช้สีทำการทาตกแต่งบ้าน แต่จริง ๆ แล้วเราได้มีการนำสีมาใช้ในแง่มุมต่าง ๆ อีกมากมาย อาทิเช่น นำมาใช้ในลักษณะของการ ป้องกัน เช่น ใช้ทาเพื่อป้องกันการกัดกินจากแมลงหรือมด ใช้ทาป้องกันเพื่อให้ทนต่อสภาพดินฟ้า อากาศ ป้องกันการเกิดสนิม เป็นต้น และมีการนำสีมาใช้เป็นสัญญาลักษณ์ต่าง ๆ เช่น สัญญาณไฟ จราจร ใช้สีเพื่อแสดงความปลอดภัย และอันตรายในโรงงานอุตสาหกรรม ฯลฯ สีทำให้เกิดความอบอุ่น การเร่งเร้า และระมัดระวัง เมื่อทาหรือแสดงไว้ ณ จุดใด จะเป็นที่ รับรู้ และเข้าใจกันโดยทั่วไป จึงนับได้ว่าเป็นภาษาสากลอีกชนิดหนึ่ง จึงทำให้เกิดการเร้าจิตใจมนุษย์ ยิ่งนักเมื่อได้มองเห็น ภาพที่ 1.12ตัวอย่างงานสี ที่มา : http://www.homecaredee.com/th/final-inspection-for-submission (สืบค้นเมื่อ 7เมษายน2561)

20 ใบกิจกรรมที่ 1 แบบฝึกทักษะ เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง คำชี้แจง ให้ผู้เรียนตอบคำถามที่กำหนดให้ถูกต้อง จากนั้นให้ตัวแทนกลุ่มนำเสนอหน้าชั้นเรียน 1.การสร้างบ้านพักที่อยู่อาศัย ช่างจะต้องมีความรู้เกี่ยวกับงานช่างประเภทใดบ้าง …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 2.ช่างประเภทใดที่ต้องทำในลำดับสุดท้าย จงอธิบายเกี่ยวกับงานช่างประเภทนี้ …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 3.จงอธิบายความหมายของคำต่อไปนี้ 3.1 ช่าง หมายถึง …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 3.2 งานช่าง หมายถึง …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 3.3 เครื่องมืองานช่าง หมายถึง …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..

21 …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 4.งานช่างมีความสำคัญอย่างไร …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 5.งานช่างมีประโยชน์ต่อผู้เรียนในทางตรงและทางอ้อมอย่างไร …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 6.งานช่างพื้นฐานหมายถึงอะไร งานช่างพื้นฐานที่จำแนกตามลักษณะงานมีกี่ประเภท อะไรบ้าง …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..

22 ใช้ตอบคำถามข้อ 7 A B C D 7.จากภาพข้างต้น ให้นักเรียนอธิบายว่าแต่ละภาพเกี่ยวข้องกับงานช่างประเภทใด …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..

23 8.ผู้เรียนเคยได้ปฏิบัติงานช่างหรือช่วยเหลือผู้ปกครองปฏิบัติงานช่างประเภทใดบ้าง จงยกตัวอย่าง งานที่ทำ …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ที่มา : https://sites.google.com/site/kamonchanokzn/hna-tx-pi-4

24 แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง : ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ รายวิชางานอาชีพ 2 (22101) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เวลา 10 นาที คำชี้แจง 1. แบบทดสอบฉบับนี้ จำนวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลาที่ใช้ 10 นาที 2. จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุด แล้วเขียนเครื่องหมาย ลงในกระดาษคำตอบ 1. การเปลี่ยนลูกบิดประตูบ้าน เป็นงานช่าง ประเภทใด ก. งานช่างประปา ข. งานช่างไฟฟ้า ค. งานช่างไม้ ง. งานช่างปูน 2. งานช่างมีความหมายว่าอย่างไร ก. งานช่างต้องมีฝีมือหรือศิลปะในการ ทำงาน ข. งานช่างเป็นการซ่อมแซมเครื่องใช้ ง่ายๆ ที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อน ค. งานช่างที่ทุกคนสามารถทำได้ด้วย ตนเองและยังช่วยให้มีความชำนาญในฝีมือการ ทำงาน ง. การทำงานของช่างหรือสิ่งที่เกิดจาก การทำงานของช่างซึ่งมีหลายประเภทหลาย สาขา เช่น งานไฟฟ้า งานประปา เป็นต้น 3. งานช่างพื้นฐานมีหลายอย่าง ยกเว้นงานใน ข้อใด ก. การเปลี่ยนก๊อกน้ำ ข. การเดินสายโทรศัพท์ ค. การเดินสายไฟฟ้าในบ้าน ง. การออกแบบตกแต่งภายในบ้าน 4. การปฏิบัติงานช่างในข้อใดที่ผู้เรียนไม่ สามารถทำได้ด้วยตนเอง ก. สร้างโครงหลังคาบ้าน ข. เปลี่ยนลูกบิดประตู ค. เปลี่ยนหลอดไฟ ง. ซ่อมก๊อกน้ำ 5. การทำความสะอาดแผ่นกรองอากาศเครื่อง ทำความเย็น จัดเป็นงานช่างในบ้านในลักษณะ ใด ก. งานติดตั้ง ข. งานประกอบ ค. งานซ่อมแซม ง. งานบำรุงรักษา 6. ลักษณะของงานไฟฟ้าพื้นฐานคืออะไร ก. มีการรับติดตั้งไฟฟ้าอย่างเป็นระบบ ข. สามารถซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้าได้ทุก ประเภท ค. ต้องเรียนทางด้านงานไฟฟ้ามา โดยตรงจึงทำงานช่างไฟฟ้าพื้นฐานได้ ง. เป็นงานไฟฟ้าที่เกี่ยวข้องกับ ชีวิตประจำวัน เครื่องมือ เครื่องใช้ วิธีใช้ การ เก็บบำรุงรักษา การนำมาใช้ได้อย่างประหยัด และปลอดภัย

25 7. สิ่งสำคัญที่จะต้องคำนึงถึงมากที่สุดในการ ปฏิบัติงานช่างคืออะไร ก. ความสามารถในการซ่อมแซม ข. ความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน ค. ความสวยงามและสมบูรณ์ของ ชิ้นงาน ง. ความสามารถในการใช้เครื่องมือช่าง อย่างหลากหลาย 8. การถอดพัดลมมาเช็ดทำความสะอาด จัดเป็นงานช่างในบ้านในลักษณะใด ก. งานซ่อมแซม ข. งานประกอบ ค. งานบำรุงรักษา ง. งานติดตั้ง 9. ข้อใดเป็นงานช่างขั้นสุดท้ายของงานทุก ประเภท ก. งานสี ข. งานปูน ค. งานโลหะ ง. งานไฟฟ้า 10. เทปพันเกลียว เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการ ปฏิบัติงานช่างในข้อใด ก. งานช่างไม้ ข. งานช่างปูน ค. งานช่างไฟฟ้า ง. งานช่างประปา ที่มา : https://th.pngtree.com/freepng/car-repair-workers_3280198.html

26 เฉลยใบกิจกรรมที่ 1 แบบฝึกทักษะ เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง คำชี้แจง ให้ผู้เรียนตอบคำถามที่กำหนดให้ถูกต้อง จากนั้นให้ตัวแทนกลุ่มนำเสนอหน้าชั้นเรียน 1. การสร้างบ้านพักที่อยู่อาศัย ช่างจะต้องมีความรู้เกี่ยวกับงานช่างประเภทใดบ้าง - การสร้างบ้านพักที่อยู่อาศัย ช่างจะต้องมีความรู้เกี่ยวกับงานช่างหลายประเภท ได้แก่ งานเขียนแบบ งานไม้ งานปูน งานสี งานประปา งานโลหะ และงานไฟฟ้า 2. ช่างประเภทใดที่ต้องทำในลำดับสุดท้าย จงอธิบายเกี่ยวกับงานช่างประเภทนี้ - งานสีสีเป็นงานขั้นสุดท้ายของงานช่างหลายแขนง เช่น งานไม้งานปูน และงานโลหะ เป็นต้น เพื่อตกแต่งงานที่สำเร็จแล้วให้ดูเรียบร้อยสวยงาม และยังช่วยให้งานแต่ละชิ้นมีความคงทน ถาวรยิ่งขึ้น ยืดอายุการใช้งานให้ยาวนาน งานสีมีหลักวิธีการของเครื่องมือเครื่องใช้และวัสดุที่ต้อง ศึกษาจึงจะสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็นงานที่ทำได้ทั้งชายและหญิง 3. จงอธิบายความหมายของคำต่อไปนี้ 3.1 ช่าง หมายถึง - ช่าง หมายถึง ผู้ที่มีความรู้และชำนาญในงานหรือในศิลปะอย่างใดอย่างหนึ่ง และงานช่าง หมายถึง สิ่งที่เป็นผลเกิดจากการทำงานของช่าง งานช่างแบ่งออกได้หลายสาขา เช่น งานไม้ ช่างไฟฟ้า ช่างโลหะ ช่างยนต์ช่างประปา เป็นต้นช่างที่ดีนอกจากจะมีความรู้ในงานของตนแล้วต้องมี ฝีมือหรือศิลปะในการทำงานด้วย ความรู้เกี่ยวกับงานช่างอาจได้จากการบอกเล่าสืบต่อกันมาหรือจาก การศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรงและทางอ้อมประสบการณ์ในการทำงานของช่าง นอกจากจะสร้าง เสริมความรู้ของช่างแล้ว ยังช่วยให้มีความชำนาญในฝีมือการทำงาน 3.2 งานช่าง หมายถึง - งานช่าง หมายถึง การนำความรู้พื้นฐานของวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ และวิธีการทำงาน ตลอดจนกระบวนการทางเทคโนโลยี ทรัพยากร พลังงาน และสิ่งแวดล้อม มาใช้ในการบำรุงรักษา ซ่อมแซม ติดตั้ง และผลิตเครื่องมือ เครื่องใช้ โดยมีการวิเคราะห์ ออกแบบ วางแผน และลงมือ ปฏิบัติงานอย่างเป็นระบบ อีกทั้งมีการประเมินและปรับปรุงกระบวนการทำงาน เพื่อให้ได้ผลงาน อย่างสร้างสรรค์ และสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน 3.3 เครื่องมืองานช่าง หมายถึง - เครื่องมืองานช่าง หมายถึง สิ่งที่ใช้ในการซ่อม สร้าง และดัดแปลงเกี่ยวกับงานช่าง ได้แก่ การตัด การตอก การวัด การเจาะ การไส การประสาน การประกอบ การติดตั้งเครื่องมืองาน ช่างเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับช่างทุกคน ดังนั้นก่อนที่ช่างจะทำงานต้องศึกษาเกี่ยวกับชื่อ ประเภท

27 วิธีการใช้ การจัดเก็บและบำรุงรักษาเครื่องมือให้ถูกต้องเหมาะสมกับงานแต่ละประเภท เพื่อสามารถ เลือกใช้และบำรุงรักษาเครื่องมือให้คงทนและปลอดภัยต่อตนเอง ทรัพย์สิน และเพื่อนร่วมงาน 4. งานช่างมีความสำคัญอย่างไร - ความสำคัญของงานช่าง เมื่อผู้เรียนได้เรียนรู้งานช่างในแต่ละสาขา และได้ทดลองปฏิบัติ เพียงเล็กน้อยก็สามารถทำได้ด้วยตนเอง ซึ่งได้แก่ งานซ่อมแซมบำรุงรักษาเครื่องใช้บางอย่างภายใน บ้าน เช่น ซ่อมโต๊ะเก้าอี้ซ่อมไฟฟ้าภายในบ้าน ซ่อมผนังรั้ว เป็นต้น หากได้ฝึกฝนจนเกิดความชำนาญ ก็สามารถนำความรู้ไปประกอบเป็นอาชีพต่อไปได้ 5. งานช่างมีประโยชน์ต่อผู้เรียนในทางตรงและทางอ้อมอย่างไร - ประโยชน์ของงานช่าง คือ สามารถใช้เครื่องมือ เครื่องใช้สอยได้อย่างถูกต้อง เข้าใจ คุณสมบัติของวัสดุช่วยทำให้เกิดความประหยัด ทำให้ยืดอายุการใช้งานของเครื่องมือ เครื่องใช้ บางครั้งสามารถใช้ความรู้ซ่อมแซมแก้ไข ข้อขัดข้องที่เกิดกับอุปกรณ์ได้ตรวจสอบความบกพร่องของ อุปกรณ์หากเราพัฒนาฝีมือความรู้จนเกิดความชำนาญ ก็ยังสามารถที่จะเพิ่มรายได้ให้กับตนเอง โดย ประกอบเป็นอาชีพเสริม หรืออาชีพหลักเพื่อเพิ่มรายได้ต่อไป ผู้ที่ได้เรียนรู้งานช่างจะได้ประโยชน์ คือ ได้ความรู้ ความสามารถที่จะใช้เครื่องมือเครื่องใช้ได้ อย่างถูกต้อง เข้าใจคุณสมบัติของวัสดุได้ดี ช่วยให้เกิดความประหยัด ทำให้ยืดอายุการใช้งานของ เครื่องมือเครื่องใช้ สามารถใช้ความรู้ที่เรียนมาซ่อมแซมแก้ไขข้อขัดข้องที่เกิดกับอุปกรณ์ต่าง ๆ ได้ สามารถตรวจสอบความบกพร่องของอุปกรณ์ต่างๆ ภายในบ้านได้และถ้าหากผู้เรียนสามารถพัฒนา ฝีมือความรู้จนเกิดความชำนาญก็ยังสามารถที่จะเพิ่มรายได้ให้กับตนเองและครอบครัวโดยประกอบ เป็นอาชีพเสริมควบคู่กับงานประจำ ซึ่งเป็นรายได้หลักก็จะทำ ให้เกิดประโยชน์สูงสุดขึ้นได้ในอนาคต 6. งานช่างพื้นฐานหมายถึงอะไร งานช่างพื้นฐานที่จำแนกตามลักษณะงานมีกี่ประเภท อะไรบ้าง - งานช่างพื้นฐาน หมายถึง งานช่างเบื้องต้นที่ทุกคนสามารถทำได้ด้วยตนเอง งานช่าง พื้นฐานส่วนใหญ่จึงเป็นงานเกี่ยวกับงานซ่อมแซมแก้ไขสิ่งของเครื่องใช้ในบ้านที่ชำรุดเสียหายเล็ก ๆ น้อย ๆ หรือสร้างสิ่งของเครื่องใช้ง่าย ๆ ไม่ยุ่งยากสลับซับซ้อนนักเช่น การเดินสายไฟฟ้าในบ้านการ เดินสายโทรศัพท์การเปลี่ยนก๊อกน้ำ การต่อท่อประปา การซ่อมแซมโต๊ะ เก้าอี้รั้ว กันสาด ผนังและ ถนนหรือทางเดินเท้าภายในบ้าน เป็นต้น - งานช่างพื้นฐานที่จำแนกตามลักษณะงานมี8 ประเภทได้แก่ งานเขียนแบบ งานไฟฟ้า งานช่างยนต์ งานประปา งานโลหะ งานไม้ งานปูน และงานสี

28 ใช้ตอบคำถามข้อ 7 A B C D 7.จากภาพข้างต้น ให้นักเรียนอธิบายว่าแต่ละภาพเกี่ยวข้องกับงานช่างประเภทใด - ภาพ A เกี่ยงข้องกับงานเขียนแบบ - ภาพ B เกี่ยงข้องกับงานประปา - ภาพ C เกี่ยงข้องกับงานปูน - ภาพ D เกี่ยงข้องกับงานไม้และงานสี

29 8. ผู้เรียนเคยได้ปฏิบัติงานช่างหรือช่วยเหลือผู้ปกครองปฏิบัติงานช่างประเภทใดบ้าง จงยกตัวอย่าง งานที่ทำ …………………………………………-คำตอบขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของครูผู้สอน-...…………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ที่มา : https://www.bloggang.com/mainblog.php?id=bluebutter&month

30 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงานช่าง คำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน คำตอบแบบทดสอบหลังเรียน ข้อที่ คำตอบ ข้อที่ คำตอบ 1 ง 1 ค 2 ก 2 ง 3 ค 3 ข 4 ง 4 ก 5 ข 5 ง 6 ก 6 ง 7 ข 7 ข 8 ง 8 ค 9 ง 9 ก 10 ข 10 ง ที่มา : https://www.bloggang.com/mainblog.php?id=bluebutter&month

31 บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้ แกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. 2551. ประธาน รักปรางค์ และคณะเรียบเรียง. งานช่าง 3 ม.3. กรุงเทพมหานคร. สำนักพิมพ์เอมพันธ์. 2555. เพ็ญพร ประมวลสุข.การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม.2.กรุงเทพมหานคร.อักษรเจริญทัศน์. 2557. มนตรี สมไร่ขิง. ชุดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างกระบวนการทำงานช่าง ช่วงชั้นที่ 3(ม.1 – ม.3). นครปฐม. โรงเรียนรัตนสินทร์สมโภชบวรนิเวศศาลายาในพระสังฆราชูปถัมภ์. 2551. สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่1.กรุงเทพมหานคร : บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำกัด , 2555. สันทัด สุทธิพงษ์. งานช่าง ม1-3.กรุงเทพมหานคร.สำนักพิมพ์แม็ค.2555. อรุณีลิมศิริ และคณะ. การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม.1 เล่ม 1.กรุงเทพมหานคร. สำนักพิมพ์วัฒนาพานิช. 2557. http://www.a61design.com/product-detail.php?id=58571 http://www.banidea.com/house-interior-at-homeworks/homeworks-23/ https://www.bloggang.com/m/viewdiary.php?id=kornkot&month http://www.homecaredee.com/th/final-inspection-for-submission http://kitcha.co.th/2014/news/preview-248777777778 http://pl-tech.ac.th/web60/branches-available/electrical-power/ http://pl-tech.ac.th/web60/branches-available/automotive-technician/ https://sites.google.com/site/kamonchanokzn/hna-tx-pi-4 https://sites.google.com/site/karsuksajuntatoeybai/phaenk-chang-ynt http : // stmath09.files.wordpress.com/2015/07/5064 https://th.pngtree.com/freepng/car-repair-workers_3280198.html http://www.pho.ac.th/external_newsblog.php?links http://www.trueplookpanya.com/new/asktrueplookpanya/questiondetail http://www.รับออกแบบบ้าน.com/71225.html