ชุมชนคุณธรรมบ้านป่าตาลประชาสันติ

รราายยงงาานผลการดำเนนินินงงาานน
โคโครรงงกกาารรพพฒั ัฒนนาต‹อยอดทุนททาางงววฒั ัฒนนธธรรรรมม
ตาตมารมอรยอยศศาสาสตตรรพ พ รระะรราาชชาาเเพพอ่� ่อ� ชมุ ชนเขม็ แขขง็็งออยยา‹ ‹างงยยัง่ ั่งยยืนนื (บ(บววรรOOnnToTuoru)r)
ขอขงอชงุมชชุมนชคนณุคุณธรธรมรมนนŒอŒอมมนนำำหหลลกั ักปปรรชั ัชญาของเศรษฐฐกกิจิจพพออเพเพ�ยย� งงขขับับเคเคลล่ืออ่ืนนดดŒวยŒวพยพลงั ลบังวบรวร

สโดำโสนยดำกั นยกงกัาลกงนาุ‹มลวนฒักม‹ุวฒัจิกนกธจินรกธารรรามรพรจมพงัจ�เหศงั �เหวศษัดวษัดเชเชยี ยีงรงราายย โโททโโททรรรรศสศสาัพาัพรทรท ๐๑ ๐๕๑๕๕๓๕๓๓๓๑๑๕๑๕๑๐๕๐๕๐๐๑๑๖๗๑๑๙๖๐๗๙๐ www.m-culture.go.th/chiangrai
www.m-culture.go.th/chiangrai

สารบัญ

หนา้

๑. บริบทชมุ ชน

๑.๑ ความเป็นมาของชุมชน ๑

๑.๒ สภาพแวดล้อมของชุมชน 3

๑.๓ จำนวนครัวเรอื น/จำนวนประชาการ/รายไดเ้ ฉล่ีย/การประกอบอาชพี 4

๑.๔ หลกั การบริหารหมู่บา้ น 4

๑.๕ แผนผงั โครงสร้างคณะกรรมการหมูบ่ ้าน 5

๑.๖ คณะกรรมการหมู่บ้านแตล่ ะดา้ น 6

๑.๗ กฎ ระเบยี บ ข้อบงั คบั ของหมบู่ ้าน 7

๒. คำขวัญของชุมชน 8

๓. จดุ เดน่ /เสนห่ ์ของชุมชน 8

๔. ความเข้มแข็งของบวร/บรม

๔.๑ ศาสนสถานของชมุ ชน 10

๔.๒ โรงเรียนของชมุ ชน 11

๔.๓ ผู้นำ “บวร” ของชมุ ชน 14

๔.๔ การมสี ว่ นรว่ มของ “บวร” ในการพัฒนาชุมชน ๑5

๕. กระบวนการขับเคล่อื นชมุ ชนคณุ ธรรมของบวรน้อมนำ

หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ๙ ข้ันตอน ๑5

๖. ผลสัมฤทธใ์ิ นการขับเคลื่อนชมุ ชนคุณธรรมน้อมนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงใน ๓ มติ ิ

๖.๑ คนในชมุ ชนยึดม่ันปฏิบตั ิตามหลกั ธรรมทางศาสนาทตี่ นนับถือ 31

๖.๒ คนในชมุ ชนนอ้ มนำหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใชใ้ นการพัฒนาคณุ ภาพชวี ิต 31

๖.๓ คนในชมุ ชนสบื สานและดำเนนิ ชวี ติ ตามวิถีวัฒนธรรมทดี่ งี าม 32

๖.๔ การกระจายข้อมลู ขา่ วสารของชุมชน 33

๗. การดำเนนิ งานพฒั นาต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมตามรอยศาสตรพ์ ระราชา

เพ่ือชุมชนเข้มแขง็ อย่างยงั่ ยนื “บวร ” ตามกระบวนการ ๘ ข้นั ตอน 34

8. การบริหารจัดการในชุมชน 35

ภาคผนวก ก

แบบสำรวจความพร้อมของชุมชนคณุ ธรรมฯ ในการดำเนนิ งาน

ตามโครงการพัฒนาตอ่ ยอดทนุ ทางวัฒนธรรม

ตามรอยศาสตร์พระราชาเพ่ือชมุ ชนเขม้ แข็งอย่างย่ังยนื (บวร On Tour)

ภาคผนวก ข

แบบประเมนิ ความพร้อมของชุมชนคณุ ธรรมฯ ในการดำเนินงาน (แบบ Check List)

โครงการพัฒนาต่อยอดทนุ ทางวฒั นธรรม ตามศาสตรพ์ ระราชา

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๑

ชุมชนคณุ ธรรมบ้านป่าตาลประชาสนั ติ
หมู่ 12 ตำบลป่าตาล อำเภอขนุ ตาล จังหวดั เชยี งราย

ชุมชนตำบลป่าตาลเมื่อ 200 กว่าปีมีพ่อเฒ่าหนานเทพได้ชักชวนราษฎร 8 ครอบครัวอพยพมาจาก
จงั หวัดลำพูนมาต้งั ฐานบนพน้ื ทร่ี าบแมน่ ำ้ อิงฝ่งั ตะวนั ออกบา้ นปา่ ตาลหมู่ 4 ปจั จุบันเพ่อื มาหาแหลง่ ทำกนิ และพ้ืนท่ี
อย่อู าศยั ซ่งึ มชี าวบ้านเดมิ ทอี่ าศยั อยูป่ ระมาณ 20 กวา่ หลังคาเรือนต่อมาพ่อเฒ่ากอ๋ งคำ เวยี งสา ไดช้ กั ชวนชาวบา้ น
มาอีกจำนวนหนึ่งซึ่งอพยพมาจากอำเภอเวียงสาและอำเภอทุ่งช้างจังหวัดน่านมาสมทบกับพ่อเฒ่าหนานเทพและ

บ ว ร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๒

ได้มาอาศัยรว่ มกันทำกินจนมปี ระชากรเพม่ิ ขึน้ และสามารถตงั้ เป็นหมบู่ า้ นได้ในปี 2415 มีชือ่ ว่าบ้านป่าตาลใต้เป็น

ส่วนหนึ่งของตำบลป่าตาล อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย โดยมีผู้ใหญ่บ้านที่เรียกว่า แก่บ้าน ปกครองชุมชนให้มี

ความสุขในปี 2540 กรมการปกครองได้มีนโยบายให้เพิ่มหมู่บ้านเพื่อจะได้ปกครองกันทั่วถึงชาวบ้านกลุ่มหนึ่งที่

อยู่ทางทิศตะวันตกได้รวมตัวกันเพื่อจัดตั้งหมู่บ้านแห่งใหม่เรียกว่าบ้านป่าตาลประชาสันติหมู่ 12 ซึ่งแยกออกมา

จากบา้ นป่าตาลใต้หมู่ 4 และมีการจัดตงั้ ผ้นู ำชมุ ชนคนใหม่ ดังนี้

1. นายแสวง วรรณสอน 2540 - 2545

2. นายสวา่ ง วรรณสอน 2545 - 2550

3. นายองอาจ ฉายา 2550 - 2558

4. นายประหยดั รักประชา 2558 - ปัจจบุ นั

บ้านป่าตาลประชาสันติใต้มีปกครองแบบญาติโดยมีผู้ใหญ่บ้านเป็นผู้นำและมีปราชญ์จากชุมชนร่วมกัน

พัฒนาชุมชนบ้านป่าตาลป่าตาลประชาสันติตั้งอยู่พื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำอิงฝั่งตะวันออกมีเทือกเขาดอยยาวอยู่ทาง

ตะวันออกทอดยาวจากเหนือจรดใตข้ องตำบลป่าตาลมีแมน่ ้ำองิ ไหลผ่านทางทศิ ตะวันตกของหมู่บา้ นมีแมน่ ้ำ

ขุนตาลไหลผ่านกลางหมู่บ้านพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำอิงเหมาะสำหรับทำการเกษตรได้ผลดีเช่นทำนาข้าวทำไร่ข้าวโพด

ยาสูบ ไรม่ นั สำปะหลงั

สภาพภูมอิ ากาศ บา้ นปา่ ตาลประชาสันติฝนตกชุกตลอดฤดูกาล
ฤดฝู น ช่วง เดอื นกรกฎาคม- กนั ยายน จะมปี รมิ าณฝนมากทสี่ ดุ
ฤดูหนาว ชว่ ง ปลายเดอื นธันวาคม- มกราคม จะมีอากาศหนาวมากที่สุด
ฤดรู ้อน ช่วง กลางเดือนมนี าคม-พฤษภาคม อากาศจะร้อนมากในตอนกลางวัน
ประชากรส่วนใหญม่ ี อาชีพเกษตรกรรม ร้อยละ 87.08

รับราชการรอ้ ยละ 10.25
รบั จา้ งรอ้ ยละ 2.67
ทำให้สภาพความเป็นอยู่มีฐานะระดบั ปานกลาง คือ พอมีพอใช้ นอกจากนัน้ ประชากรยังมีอาชีพเสริมใน
ระยะทวี่ ่างเว้นจากการทำนาโดยรับจา้ งทำงานในจงั หวัด

ทอี่ ยู่อาศัย จะมลี กั ษณะแตกตา่ งกนั ไป มีทัง้ บ้านไม้ผสมปูน บ้านไมส้ องชั้นใต้ถนุ สูง บา้ นไมช้ น้ั เดยี ว บา้ น
แต่ละหลงั จะมรี ัว้ ก้ันบา้ นเป็นสว่ นใหญ่ มลี านกจิ กรรมเป็นสถานท่พี ักผอ่ นหย่อนใจในหมู่บ้าน ส่วนใหญ่กจิ กรรมใน
หมบู่ า้ นจะจัดท่ีศาลาเอนกประสงค์ประจำหมู่บา้ น และลานกจิ กรรม ไมม่ ที ี่เผาขยะประจำหมู่บ้าน ส่วนใหญ่จะ
กำจัดขยะโดยการคัดแยกขยะในครัวเรอื น และมรี ถเทศบาลตำบลป่าตาลนำไปกำจัดตอ่

การคมนาคม อยหู่ า่ งจากกรงุ เทพประมาณ 900 กิโลเมตร
อยหู่ า่ งจากอำเภอเมืองจงั หวดั เชียงรายประมาณ 62 กิโลเมตร
อย่หู ่างจากอำเภอขุนตาลประมาณ 1.5 กิโลเมตร

การคมนาคมโดยรถยนต์มี 2 เส้นทาง ดังน้ี
1. ตามทางหลวงหมายเลข 1120 จงั หวัดเชยี งราย- เทงิ - ขุนตาล ระยะทาง 89 กโิ ลเมตร

บ ว ร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๓

2. ตามทางหลวงหมายเลข 1324 จังหวดั เชยี งราย- เวยี งชยั - พญาเม็งราย- ขนุ ตาล ระยะทาง
62 กิโลเมตร

การคมนาคมระหว่างหมู่บ้านมีถนนลาดยาง และถนนคอนกรีต การคมนาคมสะดวก มีรถโดยสารประจำ
ทางในหมู่บ้าน จากบ้านป่าตาลใต้หมู่ 4 ถึงตัวเมืองจังหวัดเชียงราย การคมนาคมติดต่อกับอำเภออื่นสะดวกมีรถ
โดยสารประจำทางสายเชียงของ- เชียงราย เวียงแก่น-เชียงราย การคมนาคมระหว่างตำบลมีทางลูกรังเชื่อม
ระหว่างตำบลป่าตาล- บ้านห้วยส้าน และบ้านป่าตาลประชาสันติ หมู่ที่ 12 ตำบลป่าตาล บ้านต้าหลวง การ
ติดตอ่ สื่อสารสามารถตดิ ต่อสือ่ สารโดยใชโ้ ทรศัพท์ประจำหม่บู า้ น โดยโทรศัพท์สาธารณะ โทรศัพทเ์ คลือ่ นท่ีมีระบบ
อนิ เตอรเ์ นต็ ความเร็วสงู และ มีบุรุษไปรษณยี น์ ำส่งจดหมายในหมู่บ้าน มีการรบั จดหมายในหมูบ่ า้ น

ภาษา ใช้ภาษาพ้นื เมืองของทางภาคเหนอื สว่ นในการติดต่อราชการใชภ้ าษากลาง

แผนทขี่ องหมู่บา้ น

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๔

ทิศเหนือ ตดิ ต่อกับ บา้ นร่องขุ่น หมทู่ ี่ 6 ต.ป่าตาล

ทิศใต้ ติดตอ่ กับ บ้านตา้ หลวง หมทู่ ่ี 6 ต.ต้า

ทิศตะวันออก ตดิ ต่อกับ บ้านป่าตาลใต้ หมู่ที่ 4

ทศิ ตะวันตก ติดต่อกับ แม่นำ้ อิง

.

มีพนื้ ที่ทั้งหมด 2,013 ไร่ แบ่งออกเป็น

- ท่ีนา 1,474 ไร่ ทส่ี วน 19 ไร่

- ทีอ่ ยูอ่ าศัย 70 ไร่ แหล่งน้ำ 25 ไร่

- ทสี่ าธารณะประโยชน์ 3 ไร่ ที่อน่ื ๆ 422 ไร่

จำนวนประชากร ๔๖๖ คน

แยกเปน็ ชาย ๒๑๕ คน

หญงิ ๒๕๑ คน

จำนวน ครัวเรอื น ๑๖๖ ครวั เรอื น

รายได้เฉลยี่ ของประชากร จำนวน ๔๖,๓๒๑ บาท/คน/ปี

ครัวเรือนยากจน ( รายไดไ้ ม่ถึง 30,000 บาท/คน/ปี ) จำนวน - ครัวเรอื น

การประกอบอาชีพ ทำนา จำนวน ๑๐๖ ครัวเรอื น
อาชีพหลกั รบั ราชการ จำนวน ๒๙ ครวั เรือน
อาชพี รอง ทำไร่ จำนวน ๒๕ ครวั เรือน
ทำสวน จำนวน ๗๒ ครัวเรอื น
ประมง จำนวน ๑๐๐ ครัวเรือน
ค้าขาย จำนวน ๔ ครัวเรอื น
รบั จา้ งท่ัวไป จำนวน ๑๓ ครัวเรอื น

1. ดา้ นอำนวยการ
-จดั ทำบอร์ดชอ่ื คณะกรรมการหม่บู า้ นพร้อมรูปถา่ ย บอร์ดประชาสมั พนั ธผ์ ลงานหรอื ผลการดำเนนิ งาน
ป้ายบอกเส้นทางและสถานท่ีสำคญั ภายในหมูบ่ ้าน และชมุ ชน
-จัดประชุมคณะกรรมการหมู่บา้ นและการประชุมหมู่บ้าน อย่างน้อยเดือนละ 1 ครงั้ เพื่อนำข้อราชการ
ข้อส่งั การ ประกาศ ระเบียบ กฎหมาย และนโยบายของรัฐบาลชแี้ จงใหร้ าษฎร ในหมู่บา้ นรบั ทราบ
-ประชมุ หมบู่ า้ นและคณะกรรมการหมู่บา้ นอยา่ งน้อยเดือนละ 1 ครงั้
-การมีสว่ นร่วมในพัฒนาหมบู่ ้าน อยา่ งสมำ่ เสมอ

บ ว ร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๕

-การทำตล่งิ ลำหว้ ยตาล โดยใชง้ บประมาณ 200,000 บาท แบ่งเป็นค่าวสั ดแุ ละคา่ แรงงานชาวบ้าน เพ่อื
สร้างไดใ้ ห้แก่พน่ี ้องชาวบา้ นในชว่ งทีป่ ระปญั หาการแพรร่ ะบาดของโรคโควิด-19

-การปรบั ปรุงภมู ทิ ศั น์หน้าบา้ นของพน่ี ้องชาวบา้ น โดยการแจกเมล็ดทานตะวนั ให้ปลกู บริเวณหนา้ บ้านแต่
ละหลงั คาเรอื นภายในหม่บู า้ นให้สวยงาม (หนา้ บ้านหนา้ มอง)

๒. ด้านการปกครองและรกั ษาความสงบเรียบร้อย
-จดั ต้งั จดุ ตรวจจดุ สกดั เพื่อรกั ษาความสงบเรยี บร้อยในหม่บู ้านเพ่ือป้องปรามปัญหาอาชญากรรมตา่ ง ๆ
ในชว่ งเทศกาลต่าง ๆ ในช่วงระยะเวลา 7 วนั อันตราย

3. ดา้ นแผนพฒั นาหมูบ่ า้ น
- จัดเก็บและรวบรวมข้อมลู ของหมบู่ า้ น
- จดั เวทปี ระชาคมเพ่ือจัดทำหรอื ทบทวนแผนพัฒนาหมูบ่ ้าน กระตุ้นใหเ้ กิดการมสี ่วนร่วม
- การให้ความเหน็ ชอบและรับรองแผนพัฒนาหมู่บ้าน
- ประสานงานและส่งแผนพฒั นาหม่บู ้านไปยงั สว่ นราชการ เทศบาล. เพือ่ ใชแ้ ผนพัฒนาหมู่บา้ นเป็นข้อมลู
ในการจดั ทำแผนพฒั นาของ เทศบาล รวมถึงหนว่ ยงานอน่ื ๆ
- ตดิ ตามและประเมนิ ผลการปฏิบตั งิ านตามแผนพฒั นาหมู่บ้าน

4. ด้านส่งเสรมิ เศรษฐกิจ
-การน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใชใ้ นการดำเนนิ วิถชี ีวิตของหมบู่ ้าน

5. ด้านสงั คม สิง่ แวดล้อม และสาธารณสขุ -การบริหารจัดการขยะ

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นป่าตาลประชาสันติ| ๖

ทำเนยี บผู้ดำรงตำแหน่งผ้ใู หญ่บ้าน

๑. นายแสวง วรรณสอน พ.ศ. ๒๕๔๐ – ๒๕๔๕
พ.ศ. ๒๕๔๕ – ๒๕๕๐
๒. นายสวา่ ง วรรณสอน พ.ศ. ๒๕๕๐ – ๒๕๕๕
พ.ศ. ๒๕๕๕ – ๒๕๕๘
๓. นายองอาจ ฉายา พ.ศ.๒๕๕๘ – ปัจจบุ ัน

๔. นายองอาจ ฉายา

๕. นายประหยัด รกั ประชา

ทีป่ รึกษาคณะกรรมการหมู่บ้าน

พ่อหลวงแสวง วรรณสอน

พ่อหลวงองอาจ ฉายา

วา่ ท่ี ร.ต.หญิง ณัฐธริ นลิ นธิ กิ รสริ ิวรกลุ

นายพล รกั ประชา

นายพรมมา ผิวผ่อง

นายเมือง สทิ ธิยศ

นายจำรัส คำแก้ว

นายแปลก สทิ ธยิ ศ

นายชว่ ย รกั ประชา

นายทอง รกั ประชา

นายเตรียม ผิวผ่อง

นายช้อย รกั ประชา

โครงสรา้ งคณะกรรมการหมู่บ้าน

นายประหยดั รกั ประชา ประธานกรรมหมบู่ ้าน
รองประธาน
พอ่ หลวงแสวง วรรณสอน รองประธาน
กรรมการ
นายอนุรตั น์ รักประชา กรรมการ
ด้านแผนและพัฒนาหมบู่ า้ น
นายธรี วัต รู้ทำนอง ด้านศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ด้านปกครองและรักษาความสงบเรียบร้อย
นายโภคากร ไชยมณี ดา้ นส่งเสรมิ เศรษฐกิจ
ดา้ นสังคมสงิ่ แวดล้อมและสาธารณสุข
นายประดิษฐ์ วรรรสอน ดา้ นสง่ เสรมิ เศรษฐกิจ

นายแสวง วรรรสอน

นายอนรุ ัตน์ รกั ประชา

นายบุญหลง จติ ตแ์ กว้

นายอดศิ ักดิ์ เจ้าส่ง

นางผ่องศรี แก้วคณุ ากร

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๗

คณะกรรมการหมู่บา้ นผู้ทรงคณุ วุฒิ

พอ่ หลวงแสวง วรรณสอน

นายรัตน์ คำแก้ว

นายเปลง่ ไชยมณี

นายนิคม คำหล้า

ปราชญช์ าวบ้าน/ภมู ปิ ญั ญาท้องถ่ิน
ด้านสาธารณสุข/หมอพ้ืนบ้าน/สมนุ ไพร

นายประดิษฐ์ วรรณสอน

ด้านอนุรักษศ์ ลิ ปวัฒนธรรม/ประเพณที อ้ งถ่ิน
นายแสวง วรรณสอน
นายสว่าง วรรณสอน

เพือ่ ความเป็นระเบียบเรียบร้อยของหม่บู ้าน คณะกรรมการหมู่บา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ หมู่ท่ี12 และ
ประชาคมหมู่บ้านไดป้ ระชุมราษฎรในหมู่บ้าน เพ่ือปรบั ปรงุ การปกครองและ ระเบียบกฎเกณฑ์ตา่ ง ๆ ตลอดจน
มาตรการการป้องกนั การกระทำต่าง ๆ อนั เป็นเหตุใหเ้ กิดความไม่สงบในหมบู่ า้ น และกำหนดโทษแก่ผกู้ ระทำ
ความผดิ ทฝี่ า่ ฝนื กฎข้อบงั คับของหมู่บา้ น ซึ่งนอกเหนอื ไปจากความผิดกฎหมายบา้ นเมือง และประชาคมหมูบ่ า้ นจงึ
ไดว้ างระเบียบ และข้อบงั คับโดยไดผ้ ่านการประชุมเห็นชอบจากประชาคมของหมู่บา้ นแลว้ ดังน้ี

1. ผูค้ า้ ยาเสพตดิ เมื่อถูกจับกุมและ ศาลไดพ้ ิพากษาเด็ดขาดแลว้ จะตดั สทิ ธิ์ออกจากสมาชิกกองทุนหมู่บา้ น
และทางหมู่บา้ นจะไม่ให้ความร่วมมือใด ๆ ท้ังสนิ้ และจะดำเนนิ การตามกฎหมาย

2. ผู้เสพถอื เป็นผปู้ ่วย คณะกรรมการหมบู่ า้ นแนะนำให้เข้ารับการบำบดั รักษาและ ติดตามผลตลอด
3. เมาสรุ าอาละวาดหรอื ก่อการทะเลาะววิ าท ชกต่อยและกลา่ วคำเสียหายแกผ่ ู้อ่ืน ปรบั 500 บาท
4. ผ้ใู ดยิงปนื ในหมู่บา้ นโดยไม่มเี หตุอันควร ปรับนดั ละ 500 บาท ถ้าเป็นคณะกรรมการปรบั 2 เทา่
5. ทำลายส่ิงของผอู้ ่ืน สิ่งของทางราชการ ของหมู่บา้ นปรับ 500 บาท พรอ้ มชดใชค้ า่ เสียหายตามราคา
สง่ิ ของนนั้
6. ลกั เลก็ ขโมยนอ้ ย ปรับ 500 บาท
7. ผู้ใดขโมยจับปลาในหนองนำ้ สาธารณะประโยชน์และบ่อปลาของผอู้ ่ืนจะตดั สทิ ธ์ิออกจากกล่มุ ฌาปนกจิ
ศพในหมู่บา้ นทุกกลมุ่ และดำเนินคดีตามกฎหมายต่อไป
8. ปล่อยสัตวเ์ ลี้ยงไปทำลายพืช ทำลายไร่ของผู้อ่นื ได้รับความเสยี หายปรบั ตามราคาที่เสยี หายจริง
9. การกระทำใดๆหรอื ละเมิดฝ่าฝืนกฎหมายบ้านเมืองหากไมม่ ใี นข้อบงั คับนีก้ ็ให้ปฏิบตั ติ ามกฎหมาย
บ้านเมอื งตอ่ ไป
10. การวิเคราะห์ข้อมลู ของหมบู่ า้ น

บ ว ร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๘

ป่าตาลประชาสันตินา่ อยู่ หมบู่ ้านแผน่ ดนิ ธรรมแผ่นดนิ ทอง
ยดึ ครรลองประชาธปิ ไตย รว่ มใจนอ้ มนำศาสตรพ์ ระราชา

อตั ลกั ษณข์ องหมู่บ้าน เนือ่ งจากบา้ นป่าตาลประชาสันตเิ ป็นหมบู่ ้านขนาดเล็ก แตม่ จี ดุ เดน่ คอื ความ
สามัคคี เอื้อเฟือ้ เผ่ือแผ่ซ่ึงกันและกัน ดงั สโลแกนของหมบู่ ้าน คือ“ฮอมฮัก ฮอมแฮง ฮอมใจ” จงึ ทำใหห้ มู่บ้าน
เขม้ แข็งและเป็นปกึ แผ่น อกี ทั้งยงั มีชดุ การแสดงของแม่บ้านและผสู้ งู อายุ และยงั เป็นหมบู่ ้านท่องเที่ยวโอทอปนวตั
วถิ ี ของกรมพฒั นาชมุ ชน

วัฒนธรรมประเพณี ประเพณสี งกรานต์ ถือเปน็ ประเพณีสำคญั ของชาวลา้ นนาเพราะถือว่าเป็นเทศกาล
แห่งความสนกุ สนาน และกลับมาสู่อ้อมอกของบรรพบรุ ษุ กจิ กรรมท่ีทำ ได้แก่ การทำบุญท่วี ัด ขนทรายเข้าวัด
ถวายเจดียท์ ราย รดนำ้ ดำหัว และขอสมุ าคารวะผเู้ ฒา่ ผู้แก่ สรงน้ำพระ ประเพณนี ถี้ ือวา่ มีความสำคัญของชาวเหนือ
เพราะกระบวนการท้งั หมดน้ันถือเป็นวนั ครบรอบปี หรอื เป็นการขน้ึ บา้ นใหม่ของชาวบ้าน จะเปน็ เทศกาลท่ปี ล่อย
วางภารกจิ ทกุ อย่างเงินท่ีทำงานไดม้ าทั้งปีกจ็ ะดูเหมือนจะถูกนำมาใช้ในช่วงน้ี กจิ กรรมที่ทำมีทงั้ ในระดบั ครอบครวั
กลุ่มญาติพี่นอ้ ง และกลุ่มใหญ่ระดบั ชมุ ชน โอกาสนญี้ าติมติ รจะไดม้ าเจอกันโดยผา่ นกระบวนการรดน้ำดำหวั การ
ระลกึ ถึงบุญคณุ การขอสุมาลาโทษ พรอ้ มทั้งนำข้าวปลาอาหารทีค่ ดิ ว่าดีทสี่ ุดพร้อมเส้ือผ้าใหมม่ าผลัดเปลย่ี นให้

บ ว ร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๙

ผู้สูงอายุ การได้ไปทำบญุ ทีว่ ัดพรอ้ มทงั้ ขนทรายไปเกาะตามเจดยี ์ทรายโดยถอื เป็นการทำบุญและเอาทรายไป
ทดแทนทบี่ างบา้ นอาจเอาหลดุ ติดมือติดเทา้ ไปตลอดทั้งปีนับเป็นกุศลโลบายที่ดีท่ีวัดจะได้นำทรายไปใชป้ ระโยชน์
ตอ่ ไปประเพณีนที้ ุกคนได้พบปะกันได้พูดคยุ ถามสารทุกขส์ ุขดิบในบรรยากาศแห่งการกินเลีย้ งข้าวยาปลาปงิ้ และ
สุราจากจุดนี้หากมองในแงเ่ ครื่องมือแหง่ การยดึ เหน่ียวความเปน็ ชมุ ชนแล้วนบั ว่ามคี วามชัดเจนมาก และยงั มีการ
สง่ เคราะหห์ ลวงเป็นพิธีกรรมท่ที ำร่วมกันทัง้ หมู่บ้าน ทำให้คนทงั้ หมบู่ ้านเพ่ือจะไดก้ ้าวเข้าส่ปู ีใหม่

ประเพณีตานกว๋ ยสลาก เป็นประเพณีเฉพาะของทางภาคเหนอื อีกเชน่ กันท่จี ะจัดเพ่ืออุทิศส่วนกศุ ลไปให้
คนท่ลี ว่ งลบั ไปแล้วจะจัดชว่ งเดอื น 10 ถึงเดือน 11 ประเพณนี ีก้ ิจกรรมที่ทำคือแตล่ ะหมู่บ้านจะทำก๋วยสลาก ซง่ึ
จะมขี า้ วปลาอาหารแห้ง พร้อมเครอ่ื งไทยทาน และจตุปจั จัยในนัน้ เพือ่ นำไปถวายที่วดั โดยที่วดั ก็จะมีพระภิกษุท่ี
นิมนตม์ าจากหลายท้องท่ีแล้วจะมกี ารจบั ฉลากว่าใครจะได้ถวายก๋วยสลาก แดพ่ ระภกิ ษุองคใ์ ด เวลาท่ีจัดท่ีหมบู่ ้าน
ใหน หม่บู ้านน้นั ก็จะต้องเป็นเจา้ ภาพเล้ยี งข้าวปลาอาหารแกม่ ิตรสหายต่างบ้าน ต่างอำเภอ ที่จะมาร่วมทำบุญดว้ ย
มาในระยะหลังชาวบา้ นไดว้ เิ คราะห์วา่ เปน็ ท่ีสิ้นเปลอื งมากจึงปรบั เปน็ การจัดทำขึน้ ครอบครวั เป็นกว๋ ยสลากเลก็ ๆ
แลว้ นำไปถวายท่ีวดั ไม่ต้องจดั เอกิ เกรกิ เหมือนก่อน จดุ น้วี เิ คราะห์ดูแล้วการจดั ไปสมยั ก่อนน่าจะเปน็ โอกาสอันเดียว
ของการได้พบปะกับคนต่างพ้ืนที่เป็นการสร้างเครอื ขา่ ยทางบญุ กศุ ล

ประเพณีลอยกระทง เปน็ การอนุรกั ษป์ ระเพณลี อยกระทงในวันท่ีเป็นชาวบา้ นหมู่บ้านไดป้ ฏบิ ตั ิมาเป็น
ระยะเวลายาวนานท่ีบ่งบอกถึงความสัมพนั ธใ์ นชุมชนลกู แม่น้ำองิ ที่มคี วามสมัครสมานสามคั คีของประชาชนทุกหมู่
คณะ ทง้ั เยาวชน ผสู้ งู อายุ ต่างกม็ ีกิจกรรมท่ีแสดงออกถงึ ความสขุ ทีไ่ ด้มีส่วนร่วมในการอนุรกั ษ์ประเพณีวฒั นธรรม
ของชาวล้านนา การเทศนาธรรมของพระสงฆ์ การจดุ กองหลวั กองฟ้นื การทำสะตวงปดั เคราะห์ ของผู้สงู อายตุ าม
ความเช่ือท่ตี ้องการใหส้ มาชิกของครอบครัวได้อยเู่ ย็นเป็นสุข การขอขมาแม่น้ำอิง ที่ใหป้ ระโยชน์ต่อการเล้ียงชีพ
ของลกู แม่นำ้ อิง นอกจากน้นั กุศลโลบายในการจดั งานประเพณลี อยกระทงของชมุ ชนนำ้ ยงั เปน็ การป้องกนั ไมใ่ ห้
เยาวชนในหมู่บ้านออกไปเท่ยี วในชมุ ชนอืน่ ๆ หรือการป้องกันการเกิดอบุ ัติเหตขุ องประชาชนโดยจัดให้มงี านรื่นเรงิ
ภายในหม่บู ้านและยงั ถือวา่ เป็นระยะเวลาทช่ี าวบา้ นจะได้มีโอกาสสรา้ งความสุขให้กับตนเองและสมาชกิ ของ
ครอบครวั หลังจากทตี่ ้องเหน็ดเหนอื่ ยกับการประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีการประดษิ ฐ์กระทงอันสวยงาม โดยภมู ิ
ปญั ญาของท้องถ่นิ การจดั ขบวนทบ่ี ง่ บอกถึงวถิ ีชีวิตของชุมชนนนั้ ๆ ได้อย่างลงตวั

บ ว ร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๑๐

วดั ป่าตาลใต้

ทตี่ งั้ เลขท่ี ๑ บ้านปา่ ตาลใต้ ตำบลปา่ ตาล อำเภอขนุ ตาล จังหวดั เชยี งราย รหสั ไปรษณีย์ ๕๗๓๔๐
โทรศัพท์ ๐๕๓-๗๔๗๒๕๔ โดยมีพืน้ ที่ ด้านทศิ เหนือติดกับถนนสาธารณะหมบู่ า้ น ดา้ นทิศใตต้ ดิ กบั ลำห้วยขนุ ตาล
ด้านทิศตะวันออกตดิ กบั ถนนสาธารณะหมู่บ้าน ทิศตะวันตกตดิ กับทดี่ นิ ของชาวบา้ นมีเอกสารสทิ ธิ์ (โฉนดหรือ น.ส.
๓) เป็นโฉนดท่ีดินเลขท่ี ๒๖๖๔๙

ประวัติ วัดปา่ ตาลใตต้ ้งั อยู่ บ้านป่าตาลเลขที่ ๑ หมูท่ ี่ ๔ ตำบลป่าตาล อำเภอขนุ ตาล จังหวดั เชียงราย
สังกดั คณะสงฆ์มหานิกาย แตเ่ ดมิ น้ันที่ดินของวัดมีเน้ือที่ ๓ ไร่ ๓ งาน ๕๓ ตารางวา ตอ่ มาในปี พ.ศ. ๒๕๕๖
พระครปู ัญญาวนธาดา ได้ขยายเนอ้ื ทว่ี ัดเพิ่มออกไปโดยขอซื้อจากชาวบ้านทเ่ี อื้อเฟื้อตอ่ วัดจำนวน ๒๙ ตารางวา
ปัจจุบนั นี้วัดจงึ มที ด่ี ินทั้งหมวดเปน็ ๔ ไร่ ๒๒ ตารางวา วดั ป่าตาลใตแ้ ห่งนี้เดิมทเ่ี ปน็ ท่ีวัดรา้ งไม่มีพระภิกษสุ ามเณร
อยจู่ ำพรรษามเี พยี งรอ่ งรอยหลักฐานทางโบราณที่ปรากฏอยู่บ้างเล็กนอ้ ย กค็ ือซากปรกั หักพังอฐิ เก่า หนิ เก่า และมี
สิ่งหน่งึ ทย่ี ังคงเปน็ สภาพปูชนียสถาน ท่ชี าวบา้ นใหค้ วามเคารพเล่ือมใสศรัทธา

บ ว ร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๑๑

ได้มากราบไหวส้ ักการะกันอยู่กค็ ือ ”พระธาตุเจดีย์ทรงระฆังคว่ำ” ซึง่ ชาวบา้ นก็จะเรียกช่ือกันว่า “พระธาตุเฮือน
คำ” และอาณาบรเิ วณใกลเ้ คียงทล่ี ้อมรอบไปดว้ ยทงุ่ นาของชาวบ้าน ต่อมาไดม้ พี ระภกิ ษุมาจำพรรษาชาวบ้านจึงได้
ช่วยกนั บูรณปฏสิ งั ขรณ์กอ่ สรา้ งกุฏวิ ิหารขึ้นเปน็ วดั วาอารามตามลำดับ โดยทคี่ ณะศรทั ธา

คณะกรรมการวัดได้แจ้งว่า วัดป่าตาลใต้แห่งนี้ได้สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๑ และได้รับพระราชทาน
วิสุงคามสีมาเม่ือวนั ที่ ๒ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๐๑ เขตวสิ ุงคามสมี า กวา้ ง ๓๕ เมตร ยาว ๗๐ เมตร ในกาลต่อมาพระ
ครปู ญั ญาวนธาดา ไดม้ องถงึ ความสำคญั พืน้ ท่ีวัดควรที่จะขยายพนื้ ที่กว้างออกไปเพราะจะต้องรองรับสิ่งปลูกสร้าง
ทเี่ กบ็ รถอุปกรณ์ต่าง ๆ และเพื่อจัดทำกิจกรรมดา้ นการเกษตรจงึ ได้รบั ความอนุเคราะห์จากญาตโิ ยมท่อี ปุ ถมั ภ์วัดได้
เอื้อเฟื้อที่ดินให้พร้อมกันนี้ได้มีญาติโยมผู้มีกุศลจิตเมตตาต่อวัดได้ร่วมแรงร่วมใจกันถวายปัจจัยถวายองค์กฐิน
สามคั คีบ้างผา้ ป่าสามคั คีบา้ งเพอ่ื รวบรวมปัจจยั จัดซอ้ื ทด่ี ินถวายวัด
มีรายการดังนี้ในปี ๒๕๕๐ (๑ ส.ค.) ได้จัดซื้อที่ดินด้านทิศเหนือ
ตรงขา้ มกบั วัตถวายเป็นทธี่ รณีสงฆจ์ ำนวน ๑ ไร่ ๑ งาน ๙๙ ตาราง
วาในปี ๒๕๕๙ (๓๐ ธ.ค.) ได้จัดซื้อที่ดินขยายจากที่ธรณีสงฆ์
ออกไปอีกจำนวน 6 ไร่ ๓๕ ตารางวาในปี ๒๕๕๖๓ (๒๘ ส.ค.) ได้
จัดซื้อที่ดินขยายจากที่ธรณีสงฆ์จำนวน ๑ งาน ๒๒ ตารางวา
นอกจากนี้วัดป่าตาลใต้ได้ดูแลพื้นที่ของวัดร้าง (สันหนองบัว)
ตั้งอยู่ห่างจากวัดไปประมาณ 5 กิโลเมตรมีจำนวน ๒ แปลงมีเน้ือ
ที่ ๒๑ ไร่ 1 งาน ๕๐ ตารางวาเม่ือ ๒๑ มิ.ย. ๒๕๖๒ ได้ปลูกไม้ป่า
ไม้ยางนาไม้ตะเคียนไม่ประตูไม้สักมะค่ามะขามมะกอก ฯลฯ ใน
พื้นที่จำนวน ๙ ไร่ในพื้นที่ว่างจากเนื้อที่ทั้งหมดร่วมกับชุมชน
ประมาณ ๓,๐๐๐ ต้นต่อมาพระครูปญั ญาวันธาดาได้มีกุศลปรารภ
เพื่อสร้างเป็น“ อุทยานการศึกษา "จึงนำพุทธศาสนิกชนร่วมกัน
ขยายพื้นที่ธรณีสงฆ์โดยในปี ๒๕๕๒๓ (๑๗ ก.ค.) ได้จัดซื้อที่ดิน
ขยายจากท่ีวดั รา้ งสันหนองบัวอกี จำนวน ๑๗ ไร่

โรงเรียนวัดป่าตาลใต้ ที่ตั้ง โรงเรียนวัดป่าตาลใต้ตั้งอยู่เลขที่ ๑ บ้านป่าตาลใต้ ตำบลป่าตาล อำเภอขุน

ตาล จังหวัดเชียงรายสังกัดกองพุทธศาสนาศึกษาสำนักงาน

พระพุทธศาสนาแห่งชาติ ซง่ึ อยูใ่ นกลุ่มโรงเรยี นพระปริยัติธรรม

แผนกสามัญศึกษากลุ่มที่ ๖ (น่านเชียงรายแพร่พะเยาและ

ลำปาง) อยู่เขตพื้นที่บริการการศึกษาอำเภอขุนตาล เปิดสอน

ระดับชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี ๑ ถงึ ระดับชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 5

โทรศัพท์ ๐๘๙-๙๔๘๕๑๒๖

โทรสาร ๐-๕๓๗๔-๕๗๓๗๔

E-mail [email protected]

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นป่าตาลประชาสันติ| ๑๒

ประวตั โิ รงเรยี น โรงเรยี นวัดป่าตาลใต้ก่อตงั้ เม่ือวันที่ ๒๓ เดือนมีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๗ โดยท่พี ระครูโสภณ
กิตยากร (เสรมิ กติ ตโิ สภโณ) อดีตรกั ษาการเจา้ คณะอำเภอขุนตาลอดตี เจา้ คณะตำบลป่าตาลและอดตี เจา้ อาวาสวัด
ปา่ ตาลใตไ้ ด้ย่ืนคำรอ้ งขออนุญาตจดั ต้ังเป็นโรงเรยี นพระปรยิ ัติธรรมแผนกสามญั ศึกษาต่อกรมการศาสนาเพ่ือใช้
เป็นสถานที่ศึกษาเล่าเรยี นแด่พระภกิ ษุ- สามเณรท่ีอยใู่ นเขตอำเภอขนุ ตาลและเขตอำเภอใกล้เคียงในปี พ.ศ.
๒๕๓๗ ไดเ้ รมิ่ เปิดทำการเรยี นการสอนในระดับชั้นมธั ยมศึกษาตอนต้น (ม.๑- ม.๓) โดยมีพระครโู สภณกติ ยากรเปน็
ผูจ้ ัดการโรงเรียนและมีพระมหาสุธรรมปัญญาทโี ปเป็นครใู หญ่ในปี พ.ศ. ๒๕๔๒ พระครูโสภณกิตยากรได้ถงึ แก่
มรณภาพจึงไดม้ ีการแตง่ ตง้ั ให้พระสลายตุ ิสทิ ธยิ โสดำรงตำแหน่งเป็นผูร้ ักษาการแทนผู้จดั การโรงเรียนในปี พ.ศ.
๒๕๔๖ ไดร้ บั อนญุ าตใหเ้ ปิดสอนในระดบั ชนั้ มัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.๔- ม.5) ในปี พ.ศ. ๒๕๕๒ พระครปู ญั ญา
วนธาดา ดำรงตำแหน่งอาจารยใ์ หญ่ และตำแหน่งผู้จัดการโรงเรยี น พร้อมกันนีโ้ รงเรยี นพระปริยตั ิธรรมแผนก
สามัญศกึ ษาทั้งจังหวัดเชียงราย ได้รบั พระราชทานให้เป็นโรงเรยี นในโครงการตามพระราชดำริสมเดจ็ พระกนษิ ฐาธิ
ราชเจา้ กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสดุ าฯ สยามบรมราชกมุ ารใี นปี พ.ศ. ๒๕๕๓ ไดร้ บั งบประมาณจัดตั้งเปน็ ห้อง
ไอซีทชี ุมชนป่าตาล
ปรชั ญาของโรงเรียน ปญฺญา โลกสมึ ปชฺโชโต ปัญญาเปน็ แสงสว่างในโลก
คำขวญั ของโรงเรียน มีวินยั ใฝเ่ รยี นรู้ เชดิ ชคู ุณธรรม นำวัฒนธรรมทอ้ งถนิ่
ตราสัญลักษณ์ของโรงเรียน รปู เจดยี ์รัศมี ๗ แฉกและดอกบวั ๔ ดอก

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๑๓

ผนู้ ำ “บ” บา้ น/ชุมชน บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๑๔
ผนู้ ำ “ว” วัด/ศาสนสถาน
นาย ประหยัด รกั ประชา
ผ้ใู หญบ่ า้ น

พระครูปัญญาวนธาดา
เจา้ อาวาสวัดป่าตาลใต้

ผู้นำ “ร” โรงเรยี น/ราชการ

นาย สุรกจิ มะโนชัย
ผูอ้ ำนวยการโรงเรียน

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๑๕

ผนู้ ำพลัง“บวร”รว่ มกับคนในชุมชนในการพัฒนาชุมชนรว่ มกัน โดยมกี ารตดิ ตามรบั รู้ข่าวสารท่ีเป็น
ประโยชนแ์ ละข้อมูลขา่ วสารการจัดกิจกรรมรว่ มกันของชมุ ชนและเสยี งตามสายและการประชมุ ประจำเดือนคณะ
หมู่บา้ น และคณะทำงานชมุ ชนคุณธรรม ประชาสัมพนั ธก์ ารประชุมท่ไี ด้รบั นโยบายประจำเดือนจากสว่ นราชการ
ระดับอำเภอ เพื่อติดตามผล ทบทวน รบั ฟังปัญหาถ้าเกิดข้ึนพรอ้ มร่วมกันหาทางแก้ไข สอบถามทกุ ข์ สุข ความ
ต้องการความชว่ ยเหลือ ฯลฯ

-กจิ กรรมจิตอาสาเราทำความดีด้วยหวั ใจ
-กจิ กรรมกำจัดวัชพชื ในลำเหมือง (ผักตบชะวา)
-กิจกรรมปรบั ปรงุ ภูมิทัศนบ์ ริเวณหอประชุม
-บนั ทกึ ภาพกจิ กรรมปรับปรุงภูมิทศั นบ์ ริเวณหอประชุม
-การทำตล่ิงลำหว้ ยตาลโดยใชง้ บประมาณ 200,000 บาท แบง่ เป็นค่าวสั ดุและค่าแรงงานชาวบ้าน เพอ่ื
สร้างไดใ้ ห้แกพ่ นี่ ้องชาวบา้ นในชว่ งทปี่ ระปัญหาการแพรร่ ะบาดของโรคโควิด-19
-การปรบั ปรงุ ภมู ทิ ัศน์หนา้ บา้ นของพ่ีน้องชาวบ้าน โดยการแจกเมลด็ ทานตะวันใหป้ ลกู บริเวณหนา้ บ้านแต่
ละหลงั คาเรือนภายในหมบู่ า้ นให้สวยงาม (หนา้ บา้ นหนา้ มอง)

ดำเนนิ การตามกระบวนการ ๙ ขัน้ ตอน ยดึ หลัก ๓ ประการ ยดึ มัน่ ในหลกั ธรรม คำสอนทางศาสนา
ใชห้ ลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ในการดำรงชวี ิต ธำรงวถิ วี ัฒนธรรมไทย วฒั นธรรมท้องถิ่นโดยใช้ “พลัง
บวร” เป็นศนู ย์กลางการพฒั นาท่ีจะทำใหเ้ กดิ ความมน่ั คง มั่งค่ัง ยงั่ ยนื มีการดำเนินการรายละเอียดดังนี้

ข้นั ตอนท่ี ๑ ชุมชนมีผู้นำและคนในชมุ ชนประกาศเจตนารมณ์ หรือข้อตกลง หรือธรรมนูญรว่ มกนั
ที่จะพัฒนาชุมชนใหเ้ ป็นชมุ ชนคุณธรรม

๑. จดั ประชมุ ผูน้ ำชมุ ชน กรรมการท่เี กย่ี วข้องจากทกุ ภาคสว่ น (พลังบวร) บา้ น วดั ศาสนาสถาน โรงเรยี น
เครอื ข่ายทีเ่ ก่ยี วข้อง และประชาชนในชุมชนเพอ่ื ปลุกกระแสสร้างการรบั ร้เู ก่ียวกับนโยบายไทยนิยม ยงั่ ยืน และ
กิจกรรมจิตอาสาทำความดดี ว้ ยหัวใจ

๒. ระดมความคิดเห็นและประกาศเจตนารมณ์ของประชาชนในชมุ ชน เพื่อสนับสนุนการขบั เคลื่อนชุมชน
คุณธรรม และดำเนินกิจกรรมจิตอาสาทำความดดี ว้ ยหัวใจ

๓. เผยแพร่ประกาศขอ้ ตกลงใหป้ ระชาชนในชมุ ชนรับร้กู ารขบั เคลื่อนชุมชนคุณธรรม

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๑๖

ขัน้ ตอนท่ี ๒ ชมุ ชนรว่ มกนั กำหนดเป้าหมาย ปัญหาท่ีอยากแก้ และความดีท่อี ยากทำ
๑. ผู้นำชมุ ชน กรรมการทเ่ี กี่ยวข้องจากทุกภาคสว่ น (พลงั บวร) บา้ น วัด ศาสนาสถาน โรงเรียน เครือขา่ ย
ทเี่ ก่ียวข้องและประชาชนในชุมชน ร่วมกนั แสดงความคดิ เห็นวเิ คราะหจ์ ดุ อ่อน จุดแข็งของชุมชน ปญั หาในชุมชนท่ี
ต้องการแก้ไข อัตลกั ษณข์ องชุมชนทต่ี อ้ งการรกั ษาไว้ หรอื ต้องการพฒั นาขยายผลตอ่ ไป
๒. นำผลการวิเคราะหช์ ุมชนฯ มากำหนดเป้าหมายปัญหาท่ีอยากแกใ้ หล้ ดลงหรือหมดไปในชุมชน เชน่
การพนนั สุรา ทะเลาะเบาะแว้ง ยาเสพตดิ ลกั ขโมย หนส้ี ิน ขยะ เป็นตน้ และกำหนดเป้าหมายใหเ้ กิดสิ่งดีขน้ึ ใน
ชุมชนเพ่ิมข้ึน เช่น รายได้ กลุ่มจิตอาสา กล่มุ ออมทรัพย์ การสบื ทอดศิลปะและวัฒนธรรม เปน็ ตน้
๓. ประชุมกำหนดกจิ กรรมแนวทางการแก้ไขปัญหาและแนวทางการพัฒนาสบื สาน ขยายผลให้มคี วาม
ยง่ั ยืนต่อไป

ขั้นตอนท่ี ๓ ชมุ ชนรว่ มกันจัดทำแผนพัฒนาส่งเสริมคุณธรรมของชมุ ชนเก่ยี วกับปญั หาที่อยากแก้ และ
ความดที ี่อยากทำ

แผนพัฒนาหมูบ่ า้ น
- จัดเกบ็ และรวบรวมข้อมลู ของหมบู่ ้าน
- จัดเวทปี ระชาคมเพ่อื จัดทำหรือทบทวนแผนพฒั นาหมบู่ า้ น กระต้นุ ให้เกิดการมสี ว่ นร่วม
- การใหค้ วามเห็นชอบและรับรองแผนพฒั นาหมู่บ้าน
- ประสานงานและสง่ แผนพฒั นาหมบู่ ้านไปยังส่วนราชการ เทศบาล. เพื่อใชแ้ ผนพฒั นาหมบู่ า้ นเป็นข้อมลู
ในการจัดทำแผนพฒั นาของ เทศบาล รวมถึงหนว่ ยงานอ่ืน ๆ
- ติดตามและประเมนิ ผลการปฏบิ ัตงิ านตามแผนพัฒนาหมู่บ้าน

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๑๗

การวเิ คราะห์ประเมินศกั ยภาพของหมบู่ า้ น (SWOT) ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติหมู่ ๑๒
ตำบลป่าตาล อำเภอขุนตาล จังหวัดเชยี งราย

จดุ แขง็ ของหม่บู า้ น ( strengths )
- คณะกรรมการหมบู่ ้านมคี วามสามัคคี
- พื้นท่หี มู่บา้ นมีแมน่ ำ้ อิงไหลผา่ น
- ผลผลิตทางการเกษตรหลากหลาย
- ทกุ คนในชุมชนเคารพกฎระเบยี บของหมบู่ ้านเป็นอยา่ งดี
- ใหค้ วามรว่ มมือในเร่ืองการป้องกันและปราบปรามยาเสพตดิ
- กลมุ่ อาชพี ดำเนนิ กจิ กรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง
- คนในชุมชนมีคุณธรรมจริยธรรมเป็นอย่างดี
จดุ ออ่ น ( weaknesses )
- ราษฎรในชุมชนขาดอาชีพและรายไดเ้ สรมิ หลังฤดเู กบ็ เกีย่ วต้องอพยพไปหางานทำตา่ งถิ่น
- เกษตรกรขาดแคลนนำ้ เพ่ือทำการเกษตรแบบยั่งยนื
- ราษฎรขาดความเข้าใจในปัญหาหลาย ๆ เรอื่ งที่เกิดขนึ้ โดยคดิ วา่ ภาครฐั จะช่วยเหลอื ได้
- ขาดงบประมาณในการบรหิ ารจัดการ
- ขาดการตลาดรองรบั พืชผลทางการเกษตร
โอกาส ( opportunities )
- รฐั บาลสง่ เสริมงบประมาณให้กองทุนหม่บู ้าน
- องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ สนับสนนุ งบประมาณในการพัฒนาหม่บู า้ น
อปุ สรรค ( Threats )
- สนิ คา้ ทางการเกษตรต่ำ
- น้ำมนั ราคาแพง
- ตลาดรบั ซ้ือผลผลิตทางการเกษตรน้อย
- โรคระบาดสัตว์ พชื คน

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๑๘

ข้นั ตอนท่ี ๔ แผนสง่ เสรมิ คุณธรรมของชมุ ชน
ชุมชนรว่ มกันจัดทำแผนสง่ เสริมคุณธรรมของชุมชนเก่ยี วกับปัญหาที่อยากแก้ ละความดีทอี่ ยากทำ ซึ่งเป็น
ความตอ้ งการของคนในชุมชนเพื่อประโยชน์สุขของชุมชน (การระเบดิ จากขา้ งใน)
- การบรหิ ารจดั การแยกขยะเพ่ือแก้ปัญหาในครัวเรอื น
- การรกั ษาส่งิ แวดล้อมกิจกรรมสรา้ งฝายมชี ีวิตโดยมูลนิธิชมุ ชนยงั่ ยืนรว่ มกับมหาวทิ ยาลัยราชภัฏ
เชยี งราย โดยมอี าจารย์ และนกั ศกึ ษามาช่วยร่วมกับผนู้ ำชุมชน และชาวบา้ น ในการทำฝายเพื่อกกั เกบ็ นำ้ ไว้ใชใ้ น
หนา้ แลง้ และป้องกันการกัดเซาะของตลง่ิ
- การใหค้ วามรู้ เร่ืองถงั กรีนโคน

ขั้นตอนที่ ๕ ความสำเรจ็ ของชมุ ชนตามแผนพัฒนา
ชมุ ชนมีการจัดกจิ กรรมแก้ไขปญั หาของชมุ ชน และมีการสง่ เสริมการทำความดีของชมุ ชนตามท่รี ะบุไว้ใน
แผนสง่ เสรมิ คุณธรรม ประชาชนในหมบู่ ้านมีส่วนร่วมกับคณะกรรมการหมู่บา้ น (กม.) ในการดำเนนิ การและ

บ ว ร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๑๙

กจิ กรรมตา่ ง ๆ มีการประชมุ จัดเวทีประชาคมเพ่ือแก้ไขปัญหาหรือเพ่ือการพฒั นาเปน็ ประจำสม่ำเสมอ ทุกเดอื น
เดือนละ ๑ ครัง้

สรุปผลการขบั เคลื่อนตามแผนสง่ เสรมิ คุณธรรม
๑. มกี ำหนดกฎกตกิ า ข้อบงั คบั หรือธรรมนญู ของหมู่บ้าน
- ผูค้ ้ายาเสพตดิ เมื่อถูกจับกุมและ ศาลได้พิพากษาเดด็ ขาดแล้วจะตดั สิทธอิ์ อกจากสมาชิกกองทนุ หมู่บ้าน
และทางหมบู่ ้านจะไม่ให้ความรว่ มมอื ใด ๆ ท้ังสนิ้ และจะดำเนินการตามกฎหมาย
- ผเู้ สพถอื เป็นผู้ป่วย คณะกรรมการหมู่บ้านแนะนำใหเ้ ข้ารับการบำบัดรกั ษาและ ติดตามผลตลอด
- เมาสุราอาละวาดหรือก่อการทะเลาะววิ าท ชกต่อยและกล่าวคำเสยี หายแกผ่ อู้ น่ื ปรบั 500 บาท
- ผู้ใดยิงปนื ในหม่บู ้านโดยไม่มีเหตุอันควร ปรับนดั ละ 500 บาท ถา้ เป็นคณะกรรมการปรับ 2 เทา่
- ทำลายสิ่งของผู้อน่ื ส่งิ ของทางราชการ ของหม่บู า้ นปรบั 500 บาท พร้อมชดใช้ค่าเสยี หายตามราคา
สิง่ ของน้นั
- ลักเล็กขโมยนอ้ ย ปรับ 500 บาท
- ผ้ใู ดขโมยจบั ปลาในหนองน้ำสาธารณะประโยชน์และบ่อปลาของผู้อน่ื จะตดั สิทธ์ิออกจากกลุม่ ฌาปนกิจ
ศพในหม่บู า้ นทุกกลมุ่ และดำเนินคดีตามกฎหมายต่อไป
- ปล่อยสัตวเ์ ล้ยี งไปทำลายพืช ทำลายไรข่ องผู้อืน่ ไดร้ ับความเสยี หายปรบั ตามราคาทเี่ สยี หายจรงิ
- การกระทำใด ๆ หรอื ละเมิดฝา่ ฝนื กฎหมายบา้ นเมืองหากไมม่ ีในข้อบงั คบั น้ีก็ให้ปฏบิ ัติตามกฎหมาย
บ้านเมอื งต่อไป
- การวเิ คราะหข์ ้อมลู ของหมบู่ ้าน

บ ว ร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๒๐

๒. กิจกรรมการปกครอง และรักษาความสงบ มีการจดั เวรยามรกั ษาความปลอดภัยภายในหม่บู า้ น
โดยการนำของผใู้ หญ่บา้ นตลอดจนประชาชน ภายในหมู่บ้านไดท้ ำการสอดส่องดูแลรักษาความปลอดภยั ภายใน
หมู่บ้านตลอดเวลา และไดร้ ับความร่วมมอื จากประชาชนคอยเปน็ หูเป็นตาในการรักษาความปลอดภยั ภายใหมบู่ ้าน
มผี ู้นำหม่บู ้าน ฝ่ายปกครอง คณะกรรมการ ได้เข้ารว่ มรักษาความสงบเรยี บร้อยในชว่ งการสง่ เสริมการท่องเที่ยว
ในชว่ งเทศกาลท่องเทยี่ ว ชว่ งฤดรู ้อน กิจกรรมจติ อาสา และกจิ กรรมอนื่ ท้ังยังมีการเฝา้ ระวงั ป้องกนั และ
ปราบปรามยาเสพติด

๓. กิจกรรมการออมทรัพย์ เพื่อลดปัญหาหนีส้ ิน
หม่บู ้านมีกองทนุ สวสั ดกิ ารแก่สมาชิกในชมุ ชนและ มีการจัดสวสั ดิการภายในหมบู่ า้ น ชมุ ชนทย่ี ากจนด้อย
โอกาสและคนที่ประสบปญั หา

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๒๑

๔. กจิ กรรมการลดปญั หาขยะ ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ เป็นชมุ ชนที่มกี ารจัดการขยะโดย
ชุมชนมี การคดั แยกขยะ เปลยี่ นขยะเปน็ เงนิ เปน็ ปุ๋ย หากมขี ยะมพี ิษจะรวบรวมใสถ่ ุงดำวางหนา้ บา้ น และมีการ
ปลกู ผักปลอดภยั ตลอดท้ังชุมชนทำให้หนา้ บา้ นนา่ อยู่ หลังบา้ นนา่ มองบรรยากาศดดี ้วยความเขียวชอุม่ ชุ่มชื้นดว้ ย
พืชผักท่มี ีประโยชน์และสามารถนำมารบั ประทานไดด้ ้วยอย่างปลอดภยั อกี ทง้ั ยังมที ัศนยี ภาพแมน่ ้ำโขง ทสี่ วยงาม
เป็นชมุ ชนท่ีมีความปลอดภัยสงู ไม่มีการอาชญากรรม ไม่มีการลักขโมย และการทะเลาะวิวาทของคนในชุมชน

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๒๒

ชมุ ชนมีความรัก ความสามคั คี ปรองดอง สมานฉนั ท์ในชมุ ชน ชาวบา้ นตา่ งให้ความชว่ ยเหลือซงึ่ กนั และกัน และ
ประกอบอาชีพหลกั ทำการเกษตร เป็นหลัก

๕. กจิ กรรมการสง่ เสรมิ ภูมปิ ัญญาพนื้ บา้ น ผลติ ภัณฑช์ ุมชน และการสง่ เสรมิ การสร้างรายได้ให้แก่
ชุมชน และส่งเสรมิ ให้คนในชุมชนปฏบิ ตั ติ นอยู่ในพ้ืนฐานความพอเพียง

หม่บู า้ นนำหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาจดั กิจกรรมการเรียนรู้ จัดทำฐานการเรยี นรู้ จุดเรียนรทู้ ี่
จุดเรยี นรู้ท่ี 1 ครวั เรอื นสัมมาชีพตน้ แบบ สวนปอใจ๋ ของ ส.ท.บญุ หลง จติ ตแ์ กว้ เดินทางออกจาก
หอประชุมหมู่บ้านไปทางลดั บ้านต้าประมาณ 700 เมตร ซ่ึงเปน็ ครวั เรอื นต้นแบบเศรษฐกจิ พอเพยี งท่ีไดร้ ับรางวลั
รองชนะเลศิ อนั ดับ 1 ในการประกวดระดบั จังหวัด ซ่งึ ในสวนมพี นั ธุไ์ มต้ ่าง ๆ
จุดเรยี นรูท้ ี่ 2 แปลงนาเกษตรอนิ ทรยี ์ ของพ่อหลวงประหยัด รกั ประชา ซ่ึงในสวนไร่นาส่วนผสม เปน็ การ
ทำเกษตรตามหลักทฤษฎใี หม่แนวทางเศรษฐกจิ พอเพียง ประกอบไปด้วยแปลงนาข้าวอินทรีย์ ซง่ึ เป็นนาที่ไม่ไดใ้ ช้
สารเคมใี นการทำเกษตร การเลย้ี งปลาดว้ ยหญ้าเนเปียร์ การเลยี้ งกบในนาข้าว การเลีย้ งหมหู ลุม

บ ว ร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๒๓

จดุ เรยี นรูท้ ่ี 3 คอกเลยี้ งแพะ ซง่ึ ถือวา่ เป็นส่ิงใหมท่ ่เี กิดข้ึนหมู่บา้ นซง่ึ ยงั สรา้ งไดไ้ มน่ านและถือวา่ เปน็ แหลง่
ศึกษาของผทู้ ่ีเล้ยี งแพะเป็นอาชีพ

จดุ เรียนรู้ที่ 4 สวนมะละกอฮอลแลนด์ ซ่งึ ถือว่าเป็นพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ของชมุ ชน ปลูกมากในแถบ
บรเิ วณใกล้แมน่ ้ำองิ ทางทิศตะวนั ตกของหมบู่ ้าน ประมาณ 1.5 กม. แต่เน่ืองจากเกิดการแพรร่ ะบาดของไวรสั โค
โรน่า 2019 ทำให้เกษตรกรไดร้ ับผลกระทบ ผลผลิตส่งออกลำบากทำให้และราคากล็ ดลงอีก

จดุ เรียนรทู้ ี่ 5 กล่มุ ถกั เยบ็ ได้แก่ เปลญวณ กระเป่า หมวก ที่วางแกว้ นำ้ ซ่งึ เปน็ การใช้เวลาของแมบ่ า้ นให้
เปน็ ประโยชน์ โดยใชว้ ทิ ยากรในชุมชนในการถา่ ยทอดวิชาความรสู้ ู่สมาชิกใหไ้ ด้รับความรู้แล้สามารถมีอาชพี ไวค้ ่อย
เลีย้ งครอบครัว

บ ว ร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๒๔

๖. กจิ กรรมเทดิ ทูนสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ชมุ ชนคณุ ธรรมป่าตาลประชาสันติ ร่วมกันจดั ตัง้ โต๊ะหมู่
ประดษิ ฐานพระบรมฉายาลกั ษณ์พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัว พร้อมเคร่ืองราชสักการะ ประดบั ธงชาตไิ ทยค่กู ับ
ธงอักษรพระปรมาภไิ ธย ว.ป.ร. เพ่ือเฉลมิ พระเกียรติและแสดงความจงรกั ภักดี

๗. กิจกรรมจติ อาสา “ทำความดดี ้วยหัวใจ” ประชาชนในชุมชนคณุ ธรรมบ้านป่าตาลประชาสนั ติ มีสว่ น
รว่ มในกิจกรรมต่าง ๆ ของหมู่บา้ นโดยมีคณะกรรมการหม่บู ้าน เป็นแกนนำ และประชาชนในชมุ ชน ยงั ร่วมใจกัน
ชว่ ยเหลอื สนับสนนุ พฒั นาชุมชน ตลอดถึงกจิ กรรมสาธารณะประโยชน์ อาทิ การดแู ลรกั ษา ความสะอาด
เรยี บรอ้ ยของศาสนาสถานหรือสถานท่สี าธารณะ การจดั เก็บขยะ การปลูกปา่ ชมุ ชน การปลกู ตน้ ไม้ รวมทั้งการ
พัฒนาโครงการตา่ ง ๆ ท่สี ร้างความเป็นอยู่ของชุมชนให้เข้มแข็ง ทำใหช้ ุมชนมีส่วนร่วมในการจัดกจิ กรรมพฒั นา
ชมุ ชน

บ ว ร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นป่าตาลประชาสันติ| ๒๕

ขนั้ ตอนท่ี ๖ ชมุ ชนมกี ารตดิ ตามประเมนิ ผลสำเรจ็ เพอ่ื ทบทวน ปรับปรุง แผนส่งเสริมคณุ ธรรมของชุมชน
ใหม้ คี ณุ ภาพและบรรลุผล

ชุมชนมีการประชมุ ตดิ ตาม ประเมนิ ผล ในการดำเนินงานของชุมชนเปน็ ประจำทุกเดือน เพื่อรบั ทราบข้อ
ปัญหา แนวทางแก้ไขปญั หาต่าง ๆ ภายในชุมชน

บ ว ร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๒๖

ขน้ั ตอนท่ี ๗ ชุมชนมีการประกาศยกย่องเชิดชบู ุคคลผทู้ ำความดแี ละหรอื บุคคลผมู้ ีคุณธรรม ใน
ชุมชนและหรอื บคุ คลอน่ื ที่ทำความดใี หก้ ับชมุ ชน ในรอบปีงบประมาณ อาทิเชน่ ในการจัดกจิ กรรมทางวัดและ
ชมุ ชนมักมีเกียรติบัตรมอบให้กับผ้ทู ี่เขา้ รว่ มกิจกรรมกบั วัดสมำ่ เสมอ
รางวัลและเกยี รติคุณที่เคยได้รบั ทเี่ ก่ียวขอ้ งกับการดำเนนิ งานสนบั สนนุ สง่ เสริม การดำเนินงานด้านศาสนา
ศลิ ปะและวัฒนธรรม ของกระทรวงวัฒนธรรม

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๒๗

รางวลั รองชนะเลิศอันดับ 1 รางวัลชนะเลิศ
โครงการคัดเลือกหมู่บ้านดีเด่น ประกวดหมู่บา้ นเขม้ แขง็ ตามแนว
(บ้านสวย เมอื งสุข) ประจำปี 2561 ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง ประจำปี 2558
(กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย)
(เทศบาลตำบลป่าตาล)

รางวัลรองชนะเลิศ อนั ดบั 2 รางวลั ชนะเลิศ อนั ดบั 1
หมบู่ ้านเศรษฐกิจพอเพียง “อยเู่ ย็น เปน็ สุข” ด้านการป้องกันและชนะยาเสพตดิ ประจำปี 2559

ตามโครงการเชดิ ชเู กยี รตผิ นู้ ำเครือข่าย (เทศบาลตำบลป่าตาล)
พฒั นาชุมชนดเี ดน่ ประจำปี 2560

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๒๘

ขน้ั ตอนที่ ๘ ความสำเร็จของชมุ ชนบรรลผุ ลตามแผนสง่ เสรมิ คณุ ธรรมของชมุ ชนและคนในชุมชนมี
ความสขุ ดังนี้

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๒๙

ขน้ั ตอนที่ ๙ ชุมชนมีการถอดบทเรยี น สามารถเปน็ แหล่งแลกเปลย่ี นเรียนรู้ถ่ายทอดเพื่อขยายผล ไปสู่
ชมุ ชนอน่ื โดยวดั ปา่ ตาลใต้ มีแหล่งเรยี นรดู้ ้านศาสนา ศลิ ปะ วัฒนธรรม และประวตั ิศาสตร์ นอกจากเปน็ ศาสนา

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๓๐

สถานสำคัญทางพระพุทธศาสนา และเป็นแหลง่ ท่องเท่ยี ว ที่สำคญั ของอำเภอขนุ ตาล จังหวดั เชียงราย แลว้ ยัง
เปน็ องค์กรท่ีมีความสำคัญในฐานะเปน็ แหล่งเรียนรูด้ ้านศาสนา ศลิ ปะ วัฒนธรรม และประวตั ศิ าสตร์

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๓๑

ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นป่าตาลประชาสันติ นับถือศาสนาพุทธเปน็ ศาสนาหลกั โดยมีวดั ปา่ ตาลใต้ เป็นศาสนา
สถานของชมุ ชน เป็นแหลง่ ยดึ เหน่ียวใหก้ ับคนในชมุ ชน และเป็นสถานที่ในการจดั กจิ กรรม ทางพระพุทธศาสนา
และกิจกรรมทางวัฒนธรรมประเพณขี องชมุ ชน โดยคนในชุมชนมกี ารจัดกจิ กรรมยึดมน่ั ม่ันปฏิบตั ิตามหลกั ธรรม
ทางศาสนาที่ตนนบั ถือ

คนในชุมชนนอ้ มนำหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงมาใชใ้ นการพฒั นาคณุ ภาพชีวิตโดยเป็นชุมชนท่มี ี
การส่งเสริมใหค้ นในชมุ ชนดำรงชวี ิตแบบพอเพียง โดยการสง่ เสรมิ การปลกู ผกั ปลอดสารพิษ กินเอง ใครต้องการ
ประเภทใดไปประกอบอาหารกแ็ บง่ ปันแลกเปลี่ยนกัน หากเหลอื กินจึงนำไปขายท่ตี ลาดผักปลอดภยั ของชมุ ชน
รวมถงึ นำไปปรุงเป็นอาหาร “ขันโตก” ไว้รับรองผู้มาเยือนและมาท่องเทีย่ วในชุมชน ซึ่งชุมชนได้เข้าร่วมกับ
โครงการกบั ศูนยพ์ ฒั นาพนั ธพ์ ืชจกั รพันธเ์ พญ็ ศิริ ในมูลนธิ ิชัยพฒั นาเมื่อตน้ ปี ๒๕๕๔

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๓๒

มสี ถานทีเ่ รียนรู้หลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งในชุมชน

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นป่าตาลประชาสันติ| ๓๓

ผนู้ ำพลัง“บวร”ร่วมกับคนในชมุ ชนในการพัฒนาชุมชนมีการติดตามรับรู้ขา่ วสารท่ีเป็นประโยชน์และ
ข้อมูลข่าวสารการจดั กิจกรรมร่วมกนั ของชมุ ชน ผา่ นกลุ่มไลนแ์ ละเสียงตามสายทุกเชา้ และการประชมุ ประจำเดอื น
คณะหม่บู า้ น และคณะทำงานชมุ ชนคุณธรรม ประชาสมั พันธก์ ารประชุมท่ีไดร้ บั นโยบายประจำเดอื นจากส่วน
ราชการระดบั อำเภอ เพ่ือตดิ ตามผล ทบทวน รับฟังปญั หาถา้ เกิดขึ้นพร้อมรว่ มกนั หาทางแกไ้ ข สอบถามทุกข์ สุข
ความต้องการความช่วยเหลือ

บ ว ร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๓๔

ด้านประเพณแี ละวฒั นธรรม
ประเพณีสงกรานต์ ถือเป็นประเพณีสำคัญของชาวลา้ นนาเพราะถือวา่ เปน็ เทศกาลแห่งความสนกุ สนาน

และกลบั มาสู่อ้อมอกของบรรพบุรุษกิจกรรมท่ีทำ
ได้แก่ การทำบุญที่วดั ขนทรายเขา้ วัดถวายเจดีย์
ทรายรดนำ้ ดำหัวและขอสมุ าคารวะผ้เู ฒ่าผู้แก่
สรงน้ำสระสง่ เคราะห์หลวงเป็นการทำพธิ ีกรรม
รว่ มท้ังหมู่บ้านประเพณนี ถี้ ือว่ามคี วามสำคัญของ
ชาวเหนอื เพราะกระบวนการท้ังหมดนนั้ ถือเปน็
วนั ครบรอบปีหรอื เป็นการขนึ้ บา้ นใหมข่ อง
ชาวบา้ นจะเป็นเทศกาลท่ปี ล่อยวางภารกิจทุก
อย่างเงนิ ทท่ี ำงานได้มาทัง้ ปีก็จะดูเหมือนจะถูก
นำมาใชใ้ นชว่ งนี้กิจกรรมทที่ ำมที ั้งในระดบั
ครอบครัวกลุ่มญาติพ่นี อ้ งและกล่มุ ใหญร่ ะดับ
ชุมชนโอกาสนญ้ี าตมิ ิตรจะได้มาเจอกัน

ประเพณีตานก๋วยสลาก เปน็ ประเพณีเฉพาะของ
ทางภาคเหนืออีกเช่นกนั ที่จะจัดเพือ่ อทุ ิศสว่ นกศุ ล
ไปให้คนทีล่ ว่ งลับไปแลว้ จะจัดชว่ งเดอื น 10 ถึง
เดือน 11 ประเพณีน้ีกจิ กรรมทท่ี ำคือแตล่ ะ
หมู่บ้านจะทำ ก๋วยสลากในหวยสลากจะมีข้าวปลา
อาหารแหง้ พร้อมเครื่องไทยทานและจตปุ ัจจัยเพอื่
นำไปถวายที่วัดโดยทว่ี ดั กจ็ ะมีพระภกิ ษุทน่ี มิ นต์มา
จากหลายท้องท่ีแล้วจะมีการจบั ฉลากวา่ ใครจะได้
ถวายก๋วยสลากแด่พระภกิ ษอุ งคใ์ ดเวลาทีจ่ ัดท่ี
หม่บู ้านหมู่บ้านไหนหมบู่ ้านนั้นกจ็ ะต้องเป็น
เจา้ ภาพเลีย้ งขา้ วปลาอาหารแกม่ ติ รสหายต่างบ้านต่างอำเภอทจี่ ะมาร่วมทำบุญดว้ ยมาในระยะหลงั ชาวบา้ นได้
วเิ คราะห์ว่าเป็นท่ีส้นิ เปลอื งมากจึงปรับเป็นการจัดทำขึ้นครอบครัวเปน็ กว๋ ยสลากเล็ก ๆ แล้วนำไปถวายที่วัดไม่ตอ้ ง
จัดเกรกิ เหมือนก่อนจดุ นี้วิเคราะห์ดแู ล้วการจัดไปสมยั ก่อนนา่ จะเป็นโอกาสอนั เดยี วของการได้พบปะกบั คนต่าง
พน้ื ท่ีเป็นการสร้างเครือข่ายทางบญุ กศุ ล

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๓๕

ประเพณลี อยกระทง เปน็ การอนรุ กั ษ์ประเพณลี อยกระทงในวันทีเ่ ป็นชาวบา้ นหมู่บ้านได้ปฏบิ ตั ิมาเป็น
ระยะเวลายาวนานที่บ่งบอกถึงความสมั พนั ธใ์ นชมุ ชนลูกแม่นำ้ องิ ท่ีมคี วามสมัครสมานสามัคคีของประชาชนทกุ หมู่
คณะท้ังเยาวชนผสู้ ูงอายุต่างก็มกี ิจกรรมท่ีแสดงออกถงึ ความสุขที่ไดม้ ีสว่ นรว่ มในการอนุรักษป์ ระเพณวี ฒั นธรรม
ของชาวลา้ นนาการเทศนาธรรมของพระสงฆ์การจุดกองหลัวกองฟน้ื

เสน้ ทางทอ่ งเที่ยว ชุมชนคุณธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ
เส้นทางท่องเท่ียวชุมชน สำหรบั การเดินทางเย่ยี มชมสถานทตี่ ่าง ๆ ในหมบู่ ้าน สามารถเดนิ ทางไดท้ ั้ง
รถยนต์ รถอีแต๋น จกั รยาน จักรยานยนต์ และการเดินสำรวจรอบหมู่บา้ น เพราะบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติเป็น
หม่บู ้านขนาดเล็ก หรอื หากต้องเดินทางไกลก็อาจจะประสานงานกบั ทางเทศบาล เพ่ือขอรบั การอนเุ คราะห์รถนำ
เทยี่ วในการพาท่องเทย่ี วหมู่บ้าน

บ ว ร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๓๖

ดา้ นการท่องเทย่ี ว หม่บู ้านป่าตาลประชาสันติหม่ทู ี่ 12 น้ันนอกจากเปน็ หมบู่ ้านเศรษฐกิจพอเพยี ง
ต้นแบบแล้วหมู่บา้ นปา่ ตาลประชาสันตินนั้ ยังเป็นหม่บู ้านท่ีเนน้ ในเชงิ การท่องเท่ียวอกี ดว้ ยโดยจะเป็นการท่องเทย่ี ว
ในด้านการทำเกษตรกรรมในวถิ ชี ีวิตความพอเพียงเพอื่ ทที่ ุกคนท่ีไดม้ าเทีย่ วหมบู่ ้านป่าตาลประชาสนั ตนิ ัน้ ได้มี
ความรแู้ ละความประทบั ใจ การเดนิ ชมบรรยากาศและวิถีชีวิตของคนในหมูบ่ ้านปา่ ตาลประชาสนั ติ

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๓๗

ฐานการเรยี นรู้การเลยี้ งปลาแบบอินทรยี ์

ฐานจกั สาน

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๓๘

ฐานปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง

ที่พักในชมุ ชนชุมชนคณุ ธรรมปา่ ตาลประชาสนั ติ มีทพี่ ักในชมุ ชน
รองรบั นกั ท่องเที่ยวได้ 15 คน คนละ 200 บาท รวมอาหารเช้า

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นป่าตาลประชาสันติ| ๓๙

Logo ชุมชน ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติมโี ลโกซ้ ึ่งเปน็ สัญลักษณ์ประจำชุมชนที่แสดงออกถึง
วิถีชีวิตและความเป็นมาของชุมชน จึงใช้โลโก้นีเ้ ป็นสญั ลักษณ์ประจำชมุ ชน สินค้า และบริการของชุมชนใหเ้ ป็นใน
ลักษณะเดยี วกันทงั้ ชุมชน

ออกแบบบรรจุภัณฑ์ (Packaging Design) บรรจุภัณฑ์ของชุมชนเน้นเป็นบรรจุภัณฑ์ที่ทันสมัย
สวยงาม สร้างความนา่ สนใจ และเนน้ ความเป็นธรรมชาติ ติดสติ๊กเกอรห์ รอื สัญลกั ษณโ์ ลโก้บ้านเมอื งรวง

ผลติ ภณั ฑ์ของชุมชนคณุ ธรรมวดั ป่าตาลประชาสนั ติ ได้รับการคดั เลือกใหเ้ ปน็ สินคา้ ผลติ ภัณฑ์ทาง
วัฒนธรรม ของกระทรวงวฒั นธรรม ให้ได้รบั การพฒั นาต่อยอด ดังนี้

บ ว ร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๔๐

- มบี ริการรถรางนำเทย่ี วภายในชมุ ชน
- มรี ถราง บริการนกั ทอ่ งเท่ยี ว
- มแี ผนท่ีท่องเท่ยี วภายในชมุ ชน (ตลอดเสน้ ทาง)
- มีผูน้ ำชมแหลง่ เรยี นรู้ สถานที่ทอ่ งเท่ียวภายในชุมชน
- มีบริการด้านอาหารและเครื่องดมื่ /มรี ้านค้าชุมชน
- มีบรกิ ารท่พี ัก/โฮมสเตย์
- มีจดุ บรกิ ารนักท่องเที่ยว
- มปี ้ายชมุ ชนคณุ ธรรม/บวร On Tour
- มรี า้ นค้า/ร้านอาหารบริการ ภายในชมุ ชน

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๔๑

ชุมชนบ้านป่าตาลประชาสันติ หมู่ที่ 12 ร่วมกันจัดทำจุดเช็คอิน และปรับภูมิทัศน์ภายในชุมชน ให้
สวยงามเพอื่ รองรบั นักท่องเทีย่ วตลอดถึงทุกครัวเรือนรว่ มกันรบั ผดิ ชอบดแู ลความสะอาดบา้ นเรือนและทสี่ าธารณะ
ต่าง ๆ

บ ว ร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๔๒

- มบี รกิ ารรถรางนำเทย่ี วภายในชมุ ชน จำนวน ๑ คัน
- มีจกั รยานใหบ้ ริการ จำนวน ๑๐ คนั
- มแี ผนทที่ อ่ งเที่ยวภายในชุมชน (ตลอดเสน้ ทาง)
- มีผู้นำชมแหล่งเรยี นรู้ สถานที่ทอ่ งเทีย่ วภายในชมุ ชน
- มีบรกิ ารด้านอาหารและเครื่องดื่ม/มีร้านค้าชมุ ชน
- มีบริการที่พัก/โฮมสเตย์

YouTube
๑. วดี ิทศั น์ บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ
๒. วดี ิทศั น์ สกปู๊ พเิ ศษ บ้านสวย เมืองสุขทีป่ ่าตาลประชาสันติ

บ ว ร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสันติ| ๔๓

กระจายขา่ วทาง Facebook

การจดั ทำแผ่นพับ

บ ว ร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นปา่ ตาลประชาสนั ติ| ๔๔

1. ด้านอำนวยการ
-จัดทำบอรด์ ชือ่ คณะกรรมการหม่บู า้ นพร้อมรปู ถา่ ย บอร์ดประชาสัมพันธ์ผลงานหรือผลการดำเนนิ งาน
ป้ายบอกเส้นทางและสถานท่ีสำคัญภายในหมู่บ้าน/ชุมชน
-จัดประชมุ คณะกรรมการหมู่บ้านและการประชุมหมบู่ ้าน อย่างน้อยเดอื นละ 1 คร้ัง เพื่อนำข้อราชการ
ขอ้ ส่ังการ ประกาศ ระเบียบ กฎหมาย และนโยบายของรัฐบาลช้แี จงให้ราษฎร ในหมบู่ า้ นรับทราบ
-ประชมุ หมูบ่ ้านและคณะกรรมการหมู่บ้านอย่างน้อยเดือนละ 1 คร้ัง
-การมีสว่ นร่วมในพัฒนาหมู่บ้าน อย่างสมำ่ เสมอ
-การทำตล่งิ ลำหว้ ยตาล โดยใชง้ บประมาณ 200,000 บาท แบ่งเป็นค่าวสั ดแุ ละคา่ แรงงานชาวบ้าน เพอื่
สร้างได้ให้แก่พน่ี ้องชาวบา้ นในช่วงทปี่ ระปญั หาการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19
-การปรับปรงุ ภูมทิ ัศน์หน้าบ้านของพ่นี ้องชาวบา้ น โดยการแจกเมล็ดทานตะวนั ให้ปลกู บรเิ วณหน้าบ้านแต่
ละหลังคาเรอื นภายในหมบู่ ้านใหส้ วยงาม (หน้าบา้ นหนา้ มอง)
๒. ด้านการปกครองและรักษาความสงบเรยี บรอ้ ย
-จัดตงั้ จุดตรวจจุดสกัดเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในหมบู่ ้านเพอ่ื ป้องปรามปญั หาอาชญากรรมตา่ ง ๆ
ในชว่ งเทศกาลต่าง ๆ ในชว่ งระยะเวลา 7 วนั อนั ตราย
3. ดา้ นแผนพัฒนาหมู่บา้ น
- จัดเก็บและรวบรวมข้อมูลของหมู่บา้ น
- จดั เวทปี ระชาคมเพื่อจัดทำหรอื ทบทวนแผนพัฒนาหม่บู ้าน กระตุน้ ให้เกดิ การมีส่วนรว่ ม
- การใหค้ วามเหน็ ชอบและรับรองแผนพฒั นาหมู่บ้าน
- ประสานงานและสง่ แผนพัฒนาหมู่บา้ นไปยังส่วนราชการ เทศบาล เพ่ือใช้แผนพัฒนาหมู่บา้ นเปน็ ข้อมลู
ในการจัดทำแผนพฒั นาของ เทศบาล รวมถงึ หนว่ ยงานอืน่ ๆ
- ตดิ ตามและประเมินผลการปฏิบตั ิงานตามแผนพัฒนาหมู่บา้ น

บ ว ร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นป่าตาลประชาสนั ติ| ๔๕

4. ด้านส่งเสรมิ เศรษฐกจิ
-การน้อมนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงมาใช้ในการดำเนนิ วถิ ชี วี ติ ของหมบู่ ้าน
5. ดา้ นสังคม สงิ่ แวดล้อม และสาธารณสขุ การบริหารจดั การขยะ