ชุมชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวง

รราายยงงาานผลการดำเนนนิ ินงงาานน
โคโครรงงกกาารรพพัฒัฒนนาตอ‹ ยอดทุนททาางงววัฒฒั นนธธรรรรมม
ตาตมารมอรยอยศศาสาสตตรรพพ รระะรราาชชาาเเพพ�่ออ่� ชุมชนเข็มแขข็งง็ ออยยา‹ ‹างงยย่ัง่งั ยยืนืน(บ(บววรรOOnnToTuoru)r)
ขอขงอชงุมชชมุ นชคนุณคุณธรธรมรมนนŒออŒ มมนนำำหหลลกั ักปปรรชั ัชญาของเศรษฐฐกกจิ ิจพพออเพเพย� ย� งงขขับับเคเคลลื่ออ่ืนนดดŒวยŒวพยพลงั ลบังวบรวร

สโดำโสนยดำกั นยกงกัาลกงนามุ‹ลวนัฒกุ‹มวฒัิจกนกธิจนรกธารรรามรพรจมพังจเ� หศังเ� หวศษัดวษัดเชเชยี ยีงรงราายย โโททโโททรรรรสศสศาัพาัพรทรท ๐๑ ๐๕๑๕๕๓๕๓๓๓๑๑๕๑๕๑๐๕๐๕๐๐๑๑๖๗๑๑๙๖๐๗๙๐ www.m-culture.go.th/chiangrai
www.m-culture.go.th/chiangrai

สารบัญ

หนา้

๑. บรบิ ทชุมชน

๑.๑ ความเป็นมาของชมุ ชน ๑

๑.๒ สภาพแวดล้อมของชมุ ชน 3

๑.๓ จำนวนครัวเรอื น/จำนวนประชาการ/รายไดเ้ ฉล่ยี /การประกอบอาชีพ 4

๑.๔ แผนผงั โครงสร้างคณะกรรมการหมู่บ้าน 4

๑.๕ คณะกรรมการหมบู่ า้ น 5

๑.๖ กฎ ระเบียบ ข้อบงั คบั ของหมู่บา้ น 5

๒. คำขวัญของชุมชน 6

๓. จดุ เด่น/เสน่ห์ของชมุ ชน 6

๔. ความเข้มแข็งของบวร/บรม

๔.๑ ศาสนสถานของชุมชน 7

๔.๒ โรงเรียนของชุมชน 8

๔.๓ ผู้นำ “บวร” ของชมุ ชน 11

๔.๔ การมีสว่ นร่วมของ “บวร” ในการพัฒนาชุมชน ๑2

๕. กระบวนการขบั เคล่ือนชุมชนคุณธรรมของบวรน้อมนำ

หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ๙ ขั้นตอน ๑4

๖. ผลสมั ฤทธิ์ในการขับเคล่ือนชุมชนคุณธรรมน้อมนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงใน ๓ มติ ิ

๖.๑ คนในชมุ ชนยึดมนั่ ปฏิบัติตามหลักธรรมทางศาสนาท่ตี นนับถอื 19

๖.๒ คนในชมุ ชนน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใชใ้ นการพัฒนาคณุ ภาพชีวติ 20

๖.๓ คนในชมุ ชนสืบสานและดำเนินชวี ติ ตามวิถีวัฒนธรรมทีด่ งี าม 22

๖.๔ การกระจายข้อมูลข่าวสารของชมุ ชน 24

๗. การดำเนนิ งานพัฒนาตอ่ ยอดทุนทางวัฒนธรรมตามรอยศาสตรพ์ ระราชา

เพื่อชุมชนเข้มแข็งอย่างยงั่ ยืน “บวร ” ตามกระบวนการ ๘ ข้ันตอน ๒5

8. การบริหารจัดการในชมุ ชน 44

ภาคผนวก ก

แบบสำรวจความพรอ้ มของชมุ ชนคณุ ธรรมฯ ในการดำเนนิ งาน

ตามโครงการพัฒนาตอ่ ยอดทนุ ทางวัฒนธรรม

ตามรอยศาสตร์พระราชาเพื่อชุมชนเข้มแข็งอยา่ งย่ังยืน (บวร On Tour)

ภาคผนวก ข

แบบประเมนิ ความพร้อมของชุมชนคุณธรรมฯ ในการดำเนนิ งาน (แบบ Check List)

โครงการพัฒนาต่อยอดทุนทางวฒั นธรรม ตามศาสตร์พระราชา

เพอื่ ชุมชนเขม้ แข็งอย่างย่ังยืน (บวร On Tour)

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๑

ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นสันทางหลวง
หมู่ ๑๒ ตำบลจนั จวา้ อำเภอแมจ่ ัน จงั หวดั เชียงราย

บ้านสันทางหลวง เดิมเป็นที่ดินว่างเปล่า ในอดีตยังใช้เป็นเส้นทางของกองทัพหลวง และยังสันนิษฐานได้
ว่า เคยเป็นที่ตั้งเมืองโบราณในยุคสมัยเชียงแสน จากหลักฐานที่ได้ขุดพบซากเศษเครื่องมือ เครื่องใช้ต่าง ๆ ที่เป็น
ดินเผาลวดลายโบราณในบรเิ วณวดั สันทางหลวง

หมู่บ้านสันทางหลวง เดิมมีผู้คนย้ายมาตั้งถิ่นฐาน อยู่บริเวณนี้ 7 หลังคาเรือน และต่อมามีคน อพยพมา
จากต่างถิ่น ส่วนใหญ่อพยพมาจากจังหวัดลำพูน จากบ้านป่างิ้ว บ้านสันคายี บ้านเหมืองลึก บ้านป่าตัน เข้ามาตั้ง

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๒

ถ่ินฐานอยใู่ นหม่บู า้ นแห่งน้ี ในปีพทุ ธศักราช 2468 ได้มีการแตง่ ต้งั ผนู้ ำข้ึนมาปกครองหมบู่ า้ นคอื นายอนู วเิ ตกาศ
เป็น ผ้ใู หญบ่ า้ นคนแรก และต่อมาอีก 7 คน ต่อมา นายอูน วิเตกาศ ไดต้ งั้ ช่ือหม่บู า้ นว่า บา้ นสันทางหลวง ต่อมามี
ผคู้ นย้ายถนิ่ ฐานเข้ามาอยู่มากขึ้นเรื่อย ๆ ได้มกี ารพัฒนาปรบั ปรุงพนื้ ที่ จากทม่ี ีลักษณะเป็นป่ารกร้าง ให้กลายเป็น
พื้นที่อยู่อาศัย ครัวเรือน และไร่นา เมื่อประชากรเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จึงได้มี การสร้างวัดและ โรงเรียนขึ้นมาภายใน
หมู่บ้าน โดยมีชื่อว่า วัดบ้านสันทางหลวง เพื่อเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจให้แก่ชาวบ้าน และโรงเรียนบ้านสันทาง
หลวง เพือ่ ใหล้ กู หลานไดศ้ ึกษาเหล่าเรียน ประชากรบ้านสันทางหลวงสว่ นใหญ่ รอ้ ยละ 90 ใช้ภาษาพดู คือ ภาษา
ยอง โดยมีเชือ้ ชาติ ตระกลู ดัง่ เดมิ เปน็ ชาวไทยอง

ความเป็นมาดง้ั เดิมคนยอง
คนยองเปน็ กลุ่มคนท่มี ีถิ่นฐานเดมิ อยู่ใน “เมอื งยอง” ซ่งึ ต้งั อยปู่ ลายสดุ ของรฐั ฉานดา้ นตะวนั ออก หา่ งจาก
ดินแดนแม่สายไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือราว ๑๕๗ กิโลเมตร ปัจจุบันเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงตุง
ประเทศพม่า คนในเมืองยองมเี ชอื้ สายทางชาติพันธุ์ไทลอ้ื ที่มาจากเมืองเชียงรุ่ง สิบสองปันนา หากแต่เรียกตัวเองว่า
“ไตเมิงยอง” ซึ่งเป็นการแสดงออกถึงการจัดจำแนกตัวตนในถิ่นฐานบ้านเกิด ประเพณีและพิธีกรรมต่าง ๆ
โดยเฉพาะอยา่ งยิง่ การนับถือศาสนาต่างยึดม่ันในพระพทุ ธศาสนาแบบจารีตล้านนา หรอื พุทธศาสนานกิ ายเถรวาท
นิกายโยงเป็นสายใยที่ทำให้ ไทลื้อและไทยวน ครอบคลุมทั่วทั้งบริเวณแม่น้ำคงคา แม่น้ำโขงตอนกลาง แม่น้ำกก
และแม่น้ำปิงตอนบน สำหรับเมืองยองสันนิษฐานว่าสร้างขึ้นราว ๆ พุทธศตวรรษที่ ๑๙ สมัยพระเจ้าสุนันทะ การ
สถาปนาอำนาจของไทลื้อเชียงรุ่งในเมืองยอง ในอดีตเป็นอิสระปกครองตนเองมีเจ้าหลวงเมืองยองเป็นผู้ปกครอง
แต่ดว้ ยสภาพภมู ิประเทศที่เปน็ พืน้ ที่ราบ ล้อมรอบด้วยภูเขาคลา้ ยเมืองเชยี งใหม่ แตไ่ ม่ได้ตงั้ อย่ใู นเส้นทางการค้าท้ัง
ทางบกและทางน้ำจึงไม่สามารถขยายตัวและพัฒนาเป็นเมืองที่เข้มแข็งและมั่นคงพอที่จะสถาปนาตนเองเป็น
ศูนยก์ ลางอำนาจได้ ตอ่ มาเกิดจดุ เปล่ยี นทส่ี ำคญั จากการเสอ่ื มอำนาจของพมา่ ดนิ แดนล้านนาเกดิ การฟ้ืนฟหู วั เมือง
ช่วงเวลานั้นเต็มไปด้วยสงครามการกวาดต้อนผู้คน โดยเฉพาะการรื้อฟื้นเมืองเชียงใหม่และลำพูนของพระเจ้ากาวิ
ละ ทก่ี ำหนดนโยบาย ท่นี ำไปส่กู ารอพยพชาวยองจากเมอื งยองมาเมอื งลำพนู ในปี พ.ศ. ๒๓๔๘

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๓

แผนที่หม่บู า้ น

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง | ๔

ข้อมูลปัจจุบนั ๑๒๘ ครวั เรือน
จำนวนครวั เรือน ๓๙๖ คน
จำนวนประชากร ๑๙๓ คน
๒๐๓ คน
ชาย
หญงิ

อาชีพหลัก จำนวน ๙๐ ครวั เรือน
1. ทำนา จำนวน ๑๕ ครัวเรอื น
2. รับเหมากอ่ สร้าง จำนวน ๑๕ ครวั เรอื น
3. รบั จา้ งทว่ั ไป

อาชีพเสรมิ ๖ ครัวเรอื น
1. รับราชการ จำนวน ๖ ครวั เรอื น
2. คา้ ขาย จำนวน 3 ครวั เรอื น
3. เลี้ยงสัตว์ จำนวน

พืน้ ทอ่ี ยู่อาศยั ๑๕๐ ไร่ ๑,๑๒๐ ไร่
พน้ื ทที่ ำการเกษตร ๒ ครั้ง
ทำนาปีละ ๑,๑๒๐ ไร่
พ้ืนที่ทำนา

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง | ๕

วนั ที่ 3 พฤษภาคม มีผเู้ ข้าร่วมประชาคม 110 ครัวเรอื น
๑. กระทำผิดเกยี่ วกับยาเสพตดิ ทงั้ ค้าและเสพปรบั ๒,๐๐๐ บาท
๒. โทษลักทรพั ย์ปรบั ๒,๐๐๐ บาท
๓. คดีอนาจารหรอื ลอ่ ลวงเด็กปรับ ๒,๐๐๐ บาท
๔. ทะเลาะววิ าท ท้ังผูก้ อ่ เหตุหรือผ้รู ว่ มก่อเหตปุ รบั ๒,๐๐๐ บาท
๕. เลน่ การพนนั ถ้าเป็นเจ้าของบ้านปรับ ๒,๐๐๐ บาทผ้เู ล่นปรบั ๑,๐๐๐ บาท

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๖

๖. ยิงปนื ในหมูบ่ า้ นโดยไมม่ เี หตุอันควร ปรับ ๒,๐๐๐ บาท
๗. จับปลาผักกฎหมาย (ไฟชอ็ ต-ยาเบอ่ื ) ปรบั ๒,๐๐๐ บาท
๘. กระทำใหร้ ้าย หมนิ่ ประมาท ทำให้อีกฝา่ ยเสียชอื่ เสยี ง ปรับ ๕,๐๐๐ บาท
๙. ทิ้งขยะในทส่ี าธารณะหม่บู า้ น ปรับ ๒,๐๐๐ บาท
๑๐. รถเกี่ยวข้าว รถขนาดใหญ่ รถไถนาที่มีโคลนติดขึ้นมาบนถนน ต้องทำความสะอาด หากทำ
ความเสียหาย ปรับ ๓,๐๐๐ บาท

หนา้ บ้านสะอาด อากาศแจม่ ใส
ก๋ินผักปลอดภยั ม่วนใจ๋ตสี้ นั ทางหลวง

เอกลกั ษณ์ยองสนั ทางหลวง
เพลง : จอ้ ยซอ เลา่ คา่ ว
การแสดง : ฟอ้ นยอง, ฟอ้ นเจงิ (ฟ้อนตบบะพาบ) ตีกลองปูจ่ า ( บชู า )
วฒั นธรรมประเพณี : ป๋ีใหม่เมือง ปอยหลวง เดือนย่เี ปงิ บวชลกู แก้ว
การแตง่ กาย : แตง่ ชุดพน้ื เมอื งคลา้ ยเมอื งล้านนา แต่มีจุดเดน่ คือทผี่ ้าโพกหวั
การละเล่น : กล้องทบ (เป็นการนำเอากระบอกไม้ไผ่มาตัดให้มีลักษณะคล้ายปืน เจาะรูให้ยัดไส้ในได้ ตัว
กระสุนยัดด้วยกระดาษเปียกปั้นเป็นก้อน หรือใบไม้นำมาทุบให้เป็นก้อนกลม ๆ ตอนเล่นใช้ไม้ดันตัวกระสุนอย่าง
เร็ว ลกู กระสุนจะเดง้ ออกมายิงกัน เกิดเสียงดับๆ)
ชุมชนคุณธรรมต้นแบบบ้านสันทางหลวง ตำบลจันจว้าใต้ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย เป็นชุมชนท่ี
ยังคงอัตลักษณ์ความเป็น "วิถีไทย วิถียอง" ที่มีเสน่ห์ทั้งผู้คน และสถานที่ ปี ๒๕๕๘ กระทรวงวัฒนธรรมโดย
สำนักงานวฒั นธรรมจังหวัดเชยี งราย เลือกชุมชนบ้านสันทางหลวงเป็นเป้าหมายของการพัฒนาหมู่บา้ นวัฒนธรรม
สรา้ งสรรค์ เป็นหนว่ ยงานแรก ทเ่ี ขา้ มาช่วยพัฒนาต่อยอด นำอตั ลักษณว์ ิถีไทย วถิ ีคนยอง มาเป็นทุนในการพัฒนา
คุณภาพชีวิต สร้างรายได้แก่คนในชุมชน นับเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ชุมชนเกิดการรวมตัว รวมกลุ่ม สร้างความ
เข้มแข็ง พึ่งพาและพัฒนาตนเอง พัฒนาบ้านเกิด จนเป็นที่ยอมรับของหน่วยงาน องค์กรอ่ืน ๆ ที่เข้ามาช่วยพัฒนา
ชุมชนอย่างต่อเนื่องเมือ่ ต้นปี ๒๕๖๐ บ้านสันทางหลวงได้เข้าร่วมโครงการชุมชนคุณธรรมน้อมนำหลกั ปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง ขบั เคล่อื นดว้ ยพลังบวร ท่ีมุ่งหวังให้คนในชุมชนทุกคนเป็นคนดี มคี ุณธรรม รจู้ ักพอเพียง พออยู่
พอกิน ภาคภูมใิ จ รกั ษาหวงแหน วัฒนธรรม ประเพณขี องชาวไทยอง
เสน่ห์ศาสนา ชมุ ชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวงนับถือศาสนาพุทธ โดยมวี ดั สันทางหลวงเป็น ศาสนาสถาน
สำคัญของชุมชนและเปน็ ศูนยก์ ลางในการจดั กจิ กรรมทางศาสนาของชุมชน

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง | ๗

เสน่ห์เศรษฐกิจพอเพียง ชุมชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวง ส่งเสริมให้ประชาชนในพื้นที่ปลูกพืชผักสวน
ครัวร้วั กนิ ได้ ปลกู พืชผักเกษตรอนิ ทรยี ์ปลอดภยั โดยมีโครงการ สำคญั ร่วมกับศนู ยพ์ ฒั นาพนั ธพ์ุ ชื จักรพันธ์เพ็ญศิริ
คือ โครงการปลูกผักปลอดภยั ภายใต้มาตรฐาน GAP, โครงการบ้านน้มี รี ักปลูกผกั กินเอง

เสน่ห์วิถีวฒั นธรรม “วถิ ีไทย วถิ ียอง” ชมุ ชนบ้านสนั ทางหลวงรอ้ ยละ ๙๐ เปน็ ชาตพิ ันธุ์ไทยอง
วิถีวัฒนธรรมด้านอาหาร การแต่งกาย วัฒนธรรมประเพณีจึงมีอัตลักษณ์ของชาติพันธุ์ไทยอง จนได้รับการขนาน
นามชุมชนบ้านสนั ทางหลวงวา่ เป็นชมุ ชนวถิ ีไทย วถิ ยี อง เปน็ หน่ึงในชมุ ชนอตั ลกั ษณโ์ ดดเด่น ของจงั หวดั เชียงราย
และเป็นชุมชนทอ่ งเที่ยวเชิงวัฒนธรรมทไ่ี ด้รบั การยอมรบั ในระดับจงั หวัด

ชุมชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวง มี “วัดสันทางหลวง” เป็นศาสนาสถานประจำชุมชน โดยมีพระอธิการ
จำลอง สุเมโธ เป็นเจ้าอาวาสวัดสันทางหลวง และนอกจากนี้ยังมีศาสนาสถานในพื้นที่ชุมชนใกล้เคียง คือ “วัดป่า
กุ๊ก” ซึง่ เปน็ แหล่งทอ่ งเท่ยี วเชอื่ มโยงของชมุ ชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง

วัดสนั ทางหลวง ตัง้ อยูเ่ ลขท่ี ๙๗ บ้านสนั ทางหลวง หมู่ ๑๒ ตำบลจันจวา้ ใต้ อำเภอแม่จนั จงั หวัดเชียงราย
สงั กดั คณะสงฆ์มหานิกาย เร่มิ สรา้ งวัดเม่ือ วันท่ี ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๑๗ เดมิ เป็นท่ีโรงเรียนบา้ นสันทางหลวง ท่ีดนิ
ตั้งวัดมี เนื้อที่ ๖ ไร่ ๓ งาน ๔๐ ตารางวา โฉนดที่ดินเลขที่ ๓๓๔๔ อาณาเขต ทิศนาเหนือจดทางสาธารณะ ทิศใต้
จดทางสาธารณะ ทิศตะวันออกจด ทางสาธารณะ ทิศตะวันตกจดลำเหมืองสาธารณะ อาคารเสนาสนะ
ประกอบด้วย วิหาร ศาลา การเปรียญกุฏิสงฆ์ หอระฆัง โรงครัว ห้องน้ำ วัดสันทางหลวงไดป้ ระกาศตัง้ วัดเม่อื วันท่ี

บวร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๘

๒๔ มีนาคม ๒๕๒๑ เริ่มสร้างวัดมีราษฎร ๙๕ หลังคาเรือนพ่อหลวงบุญช่วย จับใจนาย เป็นผู้ใหญ่บ้านในขณะนัน้
สร้างเสร็จแลว้ จงึ ไปนมิ นต์พระดำรง ญาณโต วัดปา่ สักน้อย ตำบลป่าสกั อำเภอเชยี งแสน เม่ือวนั ท่ี ๑๕ พฤษภาคม
๒๕๑๘ มาเป็นเจ้าอาวาสองค์แรก ได้ตั้งนายบุญเกิด เทพวงศ์ เป็นไวยาวัจจกรณ์ นายประพัฒน์ ปันกองงาม เป็น
มัคนายก จึงไดฉ้ ลองวัด และเสนาสนะสรา้ งใหม่ เมอ่ื วนั ที่ ๒๘ มกราคม พ.ศ.๒๕๑๙

ลำดบั การปกครองเจา้ อาวาส
๑) พระดำรง ญาณโค พ.ศ.๒๕๑๘ – ๒๕๒๕
๒) พระบุญทา ฐานธมโฺ ม พ.ศ.๒๕๒๕ – ๒๕๔๓
๓) พระสมบตั ิ กตปัญโญ พ.ศ.๒๕๔๓ – ๒๕๔๙
๔) พระคำน้อย จิตตฺ ธมฺโม พ.ศ.๒๕๔๙ – ๒๕๕๓
๕) พระครปู ลดั วัชระชัย วชริ ะธัมโม พ.ศ.๒๕๕๓ – ๒๕๕๕
๖) พระอธิการจำลอง สเุ มโธ พ.ศ.๒๕๕๕ - ปัจจุบัน

โรงเรียนไทยรฐั วิทยา ๘๖ (บา้ นปา่ สกั หลวง) หม่ทู ี่ 2 บา้ นปา่ สักหลวง ตำบลจนั จว้าใตอ้ ำเภอแม่จัน
จังหวัดเชียงราย รหัสไปรษณีย์ 57270 โทรศัพท์ 053-664049 โทรสาร 053-664049 ระดับที่เปิดสอน
อนบุ าล-ประถมศึกษา โดยมี นายเกียรติชัย ยานะรังสี เปน็ ผอู้ ำนวยการโรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๘๖ (บ้านป่าสัก
หลวง)

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง | ๙

โรงเรยี นจันจว้าวิทยาคม ตั้งอยู่
เลขท่ี 340 หม่ทู ี่ 2 ตำบลจันจวา้ ใต้ อำเภอแม่จนั
ระหวา่ งเส้นทางจากอำเภอแม่จัน ไปอำเภอเชยี ง
แสน จังหวดั เชียงราย รหสั ไปรษณีย์ 57270
โทรศพั ท์ 053–775182 โทรสาร 053-
75108 มีเน้ือที่ 61 ไร่ 3 งาน 53 ตารางวา
เปดิ สอนในระดบั มธั ยมศึกษาตอนตน้ และ
มัธยมศึกษาตอนปลาย รบั นกั เรยี นในเขตพืน้ ที่
บริการจากอำเภอแม่จนั และ อำเภอเชียงแสน
โรงเรยี นจันจวา้ วทิ ยาคม มีลักษณะเปน็ เนนิ มีคู
เมืองโบราณล้อมรอบ ประชาชนในพื้นทส่ี ่วนใหญเ่ ปน็ คนพ้ืนเมอื ง มีเชื้อชาติไทย สญั ชาติไทย นับถือศาสนาพทุ ธ
และประกอบอาชพี เกษตรกรรม มีวถิ ใี นการดำเนนิ ชวี ติ และยึดม่นั ในขนบธรรมเนียมประเพณอี ันดีงามแบบชาว
เหนือโดยทัว่ ไปฐานะทางเศรษฐกจิ อย่ใู นระดับปานกลางถึงยากจน เปดิ สอนคร้ังแรก เม่ือวันท่ี 1 มถิ นุ ายน 2519

คำขวัญ
กฬี าดี มีวินยั ใฝ่ศกึ ษา พัฒนาสงั คม

ปรัชญา
ทนฺโต เสฏโฺ ฐ มนสฺ เสสุ ความหมาย
ผู้ทไี่ ด้รบั การฝึกตนดีแลว้ เปน็ ผปู้ ระเสริฐสุดในหมูม่ นษุ ย์

สีประจำโรงเรยี น
สเี หลอื ง – เขียว

อตั ลักษณข์ องโรงเรยี น
กตญั ญู มารยาทดี มคี วามซ่ือสตั ย์

เอกลกั ษณข์ องโรงเรยี น
สืบสานศิลปวฒั นธรรมทอ้ งถนิ่

เทศบาลตำบลจันจว้า “จันจว้า” เป็นภาษาท้องถิ่นล้านนา มีความหมายว่า “แม่น้ำจันไหลมาแล้วซึม
แทรกหรือกระจายหายไปในบริเวณดังกล่าว” เทศบาลตำบลจันจว้าแต่เดิมเป็นตำบลเดียว ชื่อ “ตำบลจันจว้า”
เป็นเขตการปกครองของสุขาภิบาล ต่อมาแบ่งเขตเป็น 2 ตำบล คือ ตำบลจันจว้า และตำบลจันจว้าใต้ ได้รับการ
เปลี่ยนแปลงฐานะจากสุขาภิบาลเป็นเทศบาลตำบลตามพระราชบัญญัติ การเปลี่ยนแปลงฐานะสุขาภิบาลเป็น
เทศบาลตำบล พ.ศ. 2542 ซึ่งประกาศราชกิจจาอุเบกขาฉบับกฤษฎีกา เล่มที่ 116 ตอนที่ 9ก ลงวันที่ 24
กุมภาพันธ์ 2542 โดยมีผลบังคับใช้เมื่อ 25 พฤษภาคม 2542เทศบาลตำบลจันจว้า ตั้งอยู่ห่างจากที่ว่าการ
อำเภอแม่จัน 12 กิโลเมตร บนทางหลวงจังหวดั หมายเลข 1016 (แม่จัน - เชียงแสน) ห่างจากกรุงเทพมหานคร
ประมาณ 873 กิโลเมตร ห่างจากชายแดนประเทศลาวประมาณ 19 กิโลเมตร ห่างจากประเทศพม่าบริเวณ
สามเหลี่ยมทองค้า 30 กิโลเมตร เนื้อที่พื้นที่ของเทศบาลตำบลจันจว้าประมาณ 128 ตารางกิโลเม ตร หรือ
80,000 ไร่

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบ้านสนั ทางหลวง | ๑๐

เขตการปกครองมีพ้นื ท่ีครอบคลุม 2 ตำบล 23 หมูบ่ ้าน คอื

ตำบลจนั จวา้ มี 11 หม่บู ้าน

หมทู่ ่ี 1 บา้ นใหม่ หมทู่ ่ี 2 บา้ นทรายมลู

หมทู่ ่ี 3 บ้านแมค่ า้ นำ้ ลดั หมู่ที่ 4 บา้ นหว้ ยน้ำราก

หมู่ท่ี 5 บา้ นหว้ ยนำ้ ราก หมู่ท่ี 6 บา้ นดง

หมทู่ ่ี 7 บ้านตน้ ยาง หมู่ที่ 8 บา้ นหนองร่อง

หมทู่ ่ี 9 บา้ นหว้ ยน้ำราก หมทู่ ี่ 10 บ้านสนั นาหนองบัว

หมู่ที่ 11 บ้านหนองบวั หัวฝาย

ตำบลจนั จวา้ ใต้ มี 12 หมบู่ า้ น ไดแ้ ก่

หมู่ที่ 1 บ้านป่าสกั หลวง หมู่ท่ี 2 บ้านปา่ สักหลวง

หมู่ที่ 3 บ้านป่าบงหลวง หมู่ท่ี 4 บา้ นก่วิ พรา้ ว

หมทู่ ่ี 5 บ้านหนองปึง๋ หมู่ท่ี 6 บา้ นหนองครก

หม่ทู ่ี 7 บ้านม่วงหมสู่ ี หมูท่ ่ี 9 บ้านแมค่ ำฝงั่ หมนิ่

หมู่ที่ 10 บา้ นสนั หลวง หม่ทู ่ี 11 บา้ นปา่ ถ่อน

หมูท่ ี่ 12 บา้ นสันทางหลวง

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง | ๑๑

ผ้นู ำ “บ” บา้ น/ชุมชน

นายดุสิต ตะ๊ ต้องใจ
ผู้ใหญ่บ้าน

นางสังเวยี น ปรารมภ์ ประธาน
ชุมชนคณุ ธรรมฯ และประธาน
ชมรมวิถไี ทย วิถยี อง

ผนู้ ำ “ว” วัด/ศาสนสถาน บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๑๒

พระอธิการจำลอง สุเมโธ
เจ้าอาวาสวดสันทางหลวง

ผ้นู ำ “ร” โรงเรยี น/ราชการ

นายเกียรตชิ ยั ยานะรงั สี ผู้อำนวยการ
โรงเรียนไทยรฐั วิทยา ๘๖
(บ้านป่าสักหลวง)

ผู้นำพลัง “บวร” ร่วมกับคนในชุมชนในการพัฒนาชุมชนร่วมกัน โดยมีการติดตามรับรู้ข่าวสาร ที่เป็น
ประโยชนแ์ ละข้อมูลข่าวสารการจัดกจิ กรรมร่วมกันของชุมชน ผา่ นกลมุ่ ไลน์ “คณะทำงานสันทางหลวง” กลุ่มไลน์
“วถิ ไี ทยอง” และเสียงตามสายทุกเช้าในเวลา ๐๗.๐๐ น. ที่ครอบคลมุ พืน้ ท่ี ๑๒๘ ครวั เรือน (ประชากร ๔๖๙ คน)
และการประชุมประจำเดอื นคณะทำงานชมุ ชนทีจ่ ัดขึน้ ทุกวันที่ ๑๕ ของเดอื น เพื่อตดิ ตามผล ทบทวน รบั ฟงั ปญั หา
ถ้าเกิดขึ้นพรอ้ มรว่ มกันหาทางแก้ไข สอบถามทุกข์ สุข ความต้องการความช่วยเหลือ ฯลฯ และทุกคนในชมุ ชนมี
หนา้ ทีร่ ับผดิ ชอบดแู ลในบ้าน หนา้ บ้านของตนเอง

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๑๓

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง | ๑๔

ลำดับที่ ๑ ประเดน็ การขบั เคล่อื นชุมชนคณุ ธรรม
๑.๑ ชมุ ชนมกี ารดำเนินการครบ ๙ ข้นั ตอน

ดำเนินการตามกระบวนการ ๙ ขั้นตอน ครบ
๑.๒ ความสำเร็จทง้ั ๓ มิติ – มติ ศิ าสนา ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง และประเพณวี ฒั นธรรม
๑. ยดึ มั่นในหลักธรรม คำสอนทางศาสนา
๒. ใช้หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ในการดำรงชีวติ
๓. ธำรงวถิ ีวัฒนธรรมไทย วัฒนธรรมท้องถน่ิ โดยใช้ “พลังบวร” เป็นศูนย์กลางการพัฒนา
๑.๓ ชุมชนสงบสุข ไมม่ ปี ญั หาต่าง ๆ

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๑๕

เกิดความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เดิมชุมชน มีปัญหาเรื่องการทิ้งขยะ การเก็บที่ล่าช้า เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ รายจ่าย
ครัวเรือนสูง ซื้ออยู่ ซื้อกินทุกอย่าง ทำนาเป็นหลัก รายได้เสริมยังไม่กระจายเป็นประโยชน์ในวงกว้างได้แม้จะ
พยายามพัฒนาชุมชนให้เป็นชุมชนท่องเที่ยววัฒนธรรม แต่ในช่วง ๓ ปีที่ผ่านมา หลังจากชุมชน ได้นำหลักการ
พัฒนาชุมชนคุณธรรมมาใช้ โดยการประกาศ
เจตนารมณร์ ว่ มกนั ทีจ่ ะทำให้ชุมชนเปน็

“ชุมชนรกั ชาติ ศาสน์ กษตั ริย์หนา้ บา้ น
สะอาด อากาศแจม่ ใสกินผกั ปลอดภัย ม่วน
ใจท่สี นั ทางหลวง”

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๑๖

ทุกคนจะมีหน้าที่รับผิดชอบดูแลในบ้าน หน้าบ้านของตนเอง ร่วมเป็นคณะทำงานของชุมชนทุกคนใน
ชุมชน ติดตามรับรู้ข่าวสารท่ีเป็นประโยชน์ ผ่านกลุ่มไลน์ “คณะทำงานสันทางหลวง” กลุ่มไลน์ “วิถีไทยอง” และ
เสียงตามสายทุกเช้าในเวลา ๐๗.๐๐ น. ที่ครอบคลุมพื้นที่ ๑๒๘ ครัวเรือน (ประชากร ๔๖๙ คน) และการประชุม
ประจำเดือนคณะทำงานชมุ ชนท่ีจัดขึน้ ทุกวันท่ี ๑๕ ของเดือน เพ่ือติดตามผล ทบทวน รับฟังปญั หาถ้าเกดิ ข้ึนพร้อม
รว่ มกนั หาทางแกไ้ ข สอบถามทกุ ข์ สขุ ความตอ้ งการความชว่ ยเหลอื ฯลฯ

ปัจจบุ นั ปญั หาต่าง ๆ ของชุมชนหมดไป เกดิ ความดี ความงาม ความสขุ และมีคุณภาพชวี ิตดีขึ้นได้รับการ
ยอมรบั และคำชืน่ ชมจากผทู้ ี่ได้เขา้ มาศกึ ษาเรียนร้ดู ูงาน ท่องเทีย่ วในชุมชน

“หน้าบ้านน่ามอง ในบ้านน่าอยู่ หลังบ้านน่าดู” ปัญหาขยะได้รับการแก้ไข โดยเริ่มจากการคัดแยก
เปลี่ยนขยะเปน็ เงิน เป็นปุ๋ย คืนถังขยะให้เทศบาล หากมีขยะพิษจะรวบรวมใส่ถุงดำวางหน้าบ้านทุก โดยทุกวันพุธ
๗ โมงเชา้ ทางเทศบาลจะนำรถเข้ามารับขยะเหลา่ นน้ั ไปกำจัดต่อ หากบา้ นใดปฏบิ ัตไิ ด้ดีมรี างวลั ให้

“บ้านนี้มีรัก ปลูกผักกินเอง” ทุกครัวเรือนเข้าร่วมโครงการ “บ้านนี้มีรัก ปลูกผักกินเอง” ใช้พื้นที่ริมร้ัว
หน้าบ้านทวี่ ่างในบ้านปลูกผักปลอดสารพิษ กินเอง ใครต้องการประเภทใดไปประกอบอาหารก็แบ่งปันแลกเปล่ียน
กัน รวมถึงนำไปปรงุ เป็นอาหาร “ขันโตกไทยอง” ไว้รบั รองผู้มาเยือน หากเหลือกนิ จึงนำไปขายท่ีตลาดผักปลอดภัย
ในชุมชน

“ทางน้ีมีผล ผู้คนรกั กัน” ทุกครัวเรือนเข้าร่วมโครงการ “ทางนี้มีผล ผู้คนรักกัน” โดยร่วมกัน
ปลกู ไม้ผลริมทาง แบง่ พน้ื ที่ใหแ้ ต่ละครัวเรือนดูแล รักษา ผลผลิตที่ได้เปน็ ของทกุ คนในชมุ ชน

“วิถีไทย วิถียอง สันทางหลวง” รวมกลุ่มจดั ระบบการทอ่ งเท่ียว มีโฮมสเตย์ รองรับ ๑๐ หลัง มีเส้นทาง
ท่องเที่ยว มีรถมอเตอร์ไซด์พ่วงข้าง รถจักรยานบริการ มีกิจกรรมลานวัฒนธรรม บริการขันโตก ไทยอง พร้อมชม
การแสดงศิลปวฒั นธรรมรับรองผู้มาเยือนทต่ี ้องการพักค้างคืนในชุมชน สถิตินักทอ่ งเที่ยวท่ีมาเย่ียมชมบ้านสันทาง
หลวง มที ัง้ ชาวไทยและชาวต่างประเทศ เพ่ิมขึ้นทุกปี ดงั ขอ้ มลู ๓ ปยี ้อนหลงั ดังน้ี

ปี พ.ศ. ๒๕๖๐ จำนวน ๑,๗๑๒ คน สรา้ งรายได้ใหช้ ุมชน ๙๔๖,๐๐๐ บาท
ปี พ.ศ. ๒๕๖๑ จำนวน ๑,๙๓๓ คน สรา้ งรายได้ให้ชุมชน ๑,๔๘๐,๐๐๐ บาท
ปี พ.ศ. ๒๕๖๒ จำนวน ๓,๖๑๙ คน สรา้ งรายได้ใหช้ มุ ชน ๒,๔๗๘,๙๕๐ บาท
นอกจากนั้นแล้ว ปัญหายาเสพติด ลักทรัพย์ การพนัน ทะเลาะวิวาท อบายมุข การทิ้งขยะในที่สาธารณะ
หมดไปมกี ารรวมกลุ่มพัฒนาพ้นื ทรี่ าชพัสดุ (โรงเรยี นประถมเกา่ ในชมุ ชน) เป็นลานวฒั นธรรมและปลกู ผักปลอดภัย
ภายใต้มาตรฐาน จีเอพี รว่ มกับศนู ย์พัฒนาพนั ธ์พชื จกั รพนั ธเ์ พ็ญศิริ มลู นธิ ิชยั พฒั นาเสริมรายได้ให้ครอบครัวปีละ
กว่า ๓๐,๐๐๐ บาท อีกท้ัง มกี ารรวมกล่มุ ภูมปิ ญั ญาท้องถนิ่ เพอื่ ใหน้ ักทอ่ งเทย่ี วเยย่ี มชม ชอ้ ป ชิมและรว่ มกิจกรรม
ผลิต อาทิ กลุ่มผ้าทอมือ กลุ่มตุ๊กตาไทยอง กลุ่มผ้าปัก กลุ่มจักสานจิ๋ว กลุ่มลายต้องล้านนา กลุ่มหมอนดูดกลิ่น
กลุ่มกระเป๋าย่าม กลุ่มพวงกุญแจ กลุ่มทอตุงล้านนา กลุ่มเสื่อกก กลุ่มจักสาน กลุ่มทำไม้กวาด กลุ่มปุ๋ยหมัก กลุ่ม
ขนมพื้นบ้าน กลุ่มผลิตถั่วดาวอนิ คา กลุ่มไข่เค็ม กลุ่มข้าวกลอ้ ง กลุ่มผักปลอดสารพิษ มีกลุ่มสัจจะออมทรัพย์ เป็น
สวัสดิการของชุมชน ป้องกันการกู้ยืมหนี้นอกระบบ ดอกผลที่ได้ใช้พัฒนาชุมชน ปัจจุบันมียอดเงิน ๔๑๓ ,๖๒๒
บาท

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๑๗

ปจั จัยสำคัญ ท่ีทำให้ชมุ ชนคุณธรรมต้นแบบบ้านสนั ทางหลวง ประสบความสำเร็จทุกคนอยู่ดี มสี ุข ได้เช่น
ปจั จุบัน คอื “พลงั บวร” ท่ีเขม้ แข็งเปน็ ศนู ย์กลางของการพฒั นาชุมชนสร้างคนดี สังคมดี เป็นศนู ยก์ ลางของการส่ง
ต่อ ข่าวสารท่เี ปน็ ประโยชน์ เฝา้ ระวัง ดูแลหว่ งใยกันใหร้ เู้ ทา่ ทนั ปอ้ งกนั การถกู หลอกลวง

ลำดับท่ี ๒ ประเด็น ความเข้มแข็งของ “บวร”
พลัง “บวร” เข้มแข็ง ครบ ๓ องคป์ ระกอบ “บา้ น วัด โรงเรยี น”
๑. ผนู้ ำ “บ” บา้ น/ชุมชน
นายดสุ ิต ต๊ะตอ้ งใจ ผ้ใู หญ่บา้ นสนั ทางหลวง
นางสังเวยี น ปรารมภ์ ประธานชมุ ชนคณุ ธรรมฯ และประธานชมรมวถิ ีไทย วิถยี อง

๒. ผนู้ ำ “ว” วัด/ศาสนสถาน
พระอธิการจำลอง สเุ มโธ เจ้าอาวาสวดั สนั ทางหลวง

๓. ผู้นำ “ร” โรงเรยี น/ราชการ
โรงเรยี นไทยรัฐวทิ ยา ๘๖ (บา้ นปา่ สกั หลวง)
โรงเรยี นจนั จว้าวทิ ยาคม
เทศบาลตำบลจันจว้า
โรงพยายาสง่ เสริมสขุ ภาพตำบลจันจว้า

ลำดับที่ ๓ ประเดน็ เสนห่ ์ของชมุ ชน จดุ เด่น / Highlight / เสน่ห์ของชมุ ชน
ชุมชนคุณธรรมต้นแบบบ้านสันทางหลวง ตำบลจันจว้าใต้ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย เป็นชุมชนที่
ยงั คงอตั ลกั ษณ์ความเป็น "วิถไี ทย วถิ ียอง" ทมี่ เี สน่หท์ ัง้ ผูค้ น และสถานท่ี
ปี ๒๕๕๘ กระทรวงวัฒนธรรมโดยสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงราย เลือกชมุ ชนบ้านสันทางหลวงเป็น
เปา้ หมายของการพัฒนาหมู่บ้านวฒั นธรรมสร้างสรรค์ เปน็ หน่วยงานแรก ทเี่ ขา้ มาชว่ ยพฒั นาต่อยอด นำอัตลักษณ์
วถิ ไี ทย วิถีคนยอง มาเปน็ ทุนในการพัฒนาคุณภาพชวี ิต สรา้ งรายไดแ้ ก่คนในชุมชน นบั เป็นจดุ เริ่มต้นท่ีทำให้ชุมชน
เกิดการรวมตัว รวมกลุ่ม สร้างความเข้มแข็ง พึ่งพาและพัฒนาตนเอง พัฒนาบ้านเกิด จนเป็นที่ยอมรับของ
หน่วยงาน องค์กรอ่ืน ๆ ทีเ่ ข้ามาชว่ ยพัฒนาชุมชนอย่างตอ่ เน่อื ง
เมื่อต้นปี ๒๕๖๐ บ้านสันทางหลวงได้เข้าร่วมโครงการชุมชนคุณธรรมน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง ขับเคลื่อนด้วยพลังบวร ที่มุ่งหวังให้คนในชุมชนทุกคนเป็นคนดี มีคุณธรรม รู้จักพอเพียง พออยู่พอกิน
ภาคภูมิใจ รักษาหวงแหน วัฒนธรรม ประเพณีของชาวไทยอง
เสน่ห์ศาสนา ชุมชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวงนับถือศาสนาพุทธ โดยมีวัดสันทางหลวง เป็นศาสนสถาน
สำคญั ของชมุ ชนและเป็นศนู ย์กลางในการจัดกจิ กรรมทางศาสนาของชุมชน
เสน่ห์เศรษฐกิจพอเพียง ชุมชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวง ส่งเสริมให้ประชาชนในพื้นที่ปลูกพืช ผักสวน
ครวั รวั้ กนิ ได้ ปลูกพืชผักเกษตรอนิ ทรีย์ปลอดภยั โดยมโี ครงการ สำคญั ร่วมกบั ศูนยพ์ ฒั นาพนั ธุ์พชื จกั รพันธ์เพ็ญศิริ
คอื โครงการปลกู ผักปลอดภัยภายใตม้ าตรฐาน GAP, โครงการบา้ นนีม้ ีรักปลูกผักกนิ เอง

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบ้านสนั ทางหลวง | ๑๘

เสน่ห์วิถีวัฒนธรรม “วิถีไทย วิถียอง” ชุมชนบ้านสันทางหลวงร้อยละ ๙๐ เป็นชาติพันธุ์ไทยอง วิถี
วัฒนธรรมดา้ นอาหาร การแต่งกาย วัฒนธรรมประเพณีจึงมีอัตลักษณ์ของชาติพันธุไ์ ทยอง จนได้รับการขนานนาม
ชมุ ชนบ้านสันทางหลวงวา่ เปน็ ชุมชนวิถไี ทย วิถียอง เป็นหนึง่ ในชุมชนอตั ลักษณโ์ ดดเด่น ของจังหวัดเชียงราย และ
เปน็ ชุมชนทอ่ งเทีย่ วเชงิ วัฒนธรรมทไี่ ดร้ บั การยอมรบั ในระดบั จงั หวัด

การวเิ คราะห์ประเมนิ ศักยภาพหมู่บ้าน

ศกั ยภาพชุมชนในการรบั นกั ท่องเทยี่ ว (ระบุใหส้ ามารถเข้าใจได้)

จดุ อ่อนหรือปญั หา จดุ แขง็ หรอื ความพร้อม ท่พี กั อาหาร ภาษา
200 บาท
-ขาดคนรุ่นใหม่ทจี่ ะมาตอ่ ยอด -มีโฮมสเตยท์ ีส่ ะอาด 10 หลัง 150-350 ไทยอง
บาท ล้านนา
โครงการ -ชาวบ้านเปน็ ชาติพนั ธไุ์ ทยองทง้ั

หมู่บ้าน ทำใหก้ ารศกึ ษา

วัฒนธรรม ไม่เฉพาะแต่ในสว่ นท่ี

จดั ให้ แตส่ ามารถศึกษาได้ทงั้

หมู่บ้าน

-มีระยะเวลาการดำเนนิ โครงการ

มาพอสมควร ทำใหโ้ ครงการมี

การพัฒนาคณุ ภาพท่ีได้มาตรฐาน

กจิ กรรมตามงบประมาณ (ระบเุ ป็นขอ้ ) งบประมาณ วันที่คาดวา่ จะแล้วเสรจ็

1.จดุ ถ่ายรปู เพ่ือแสดงเอกลักษณ์ ของคนยอง(Land mark) 80,000 บาท

2.ปรับภมู ิทศั น์ สภาพแวดล้อมภายในหมู่บ้านเพื่อความสะอาดและ 100,000 บาท

เป็นระเบียบ สวยงาม

3.ทำปา้ ยบอกทาง เพื่อให้เดนิ ทางมาไดอ้ ย่างสะดวก 50,000 บาท

4.จดั ซอื้ ขันโตก เพิ่มเติมใหเ้ พียงพอต่อความต้องการของ 60,000 บาท

นกั ท่องเท่ยี ว(เตรียมรองรับนักท่องเท่ยี วทีม่ ีจำนวนมากข้ึน)

5.จดั ทำหอ้ งน้ำไว้ใหบ้ ริการ เพอ่ื อำนวยความสะดวกแก่ 120,000 บาท

นักทอ่ งเที่ยว 50,000 บาท

6.จัดซื้อกลอง มองเซอ จำนวน 1 ชุด 35,000 บาท

7.จดั อบรม ใหแ้ ก่ชาวบา้ นเพื่อเตรยี มพรอ้ มความเหมาะสมให้การ

จดั โครงการครงั้ ต่อไปมคี ุณภาพย่งิ ขึน้ 50,000 บาท

8.ศกึ ษาดูงานนอกสถานท่ี ณ หม่บู า้ น OTOP ต้นแบบ

สถานการณป์ ัจจุบนั กอ่ นโครงการ (ระบเุ ปน็ ขอ้ ) การเปลีย่ นแปลงท่จี ะเกดิ ขึน้ หลังโครงการ (ระบเุ ป็นข้อ)

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๑๙

1.เปน็ หมูบ่ า้ นท่องเทีย่ วของจงั หวัดเชยี งราย 1.เปน็ หมู่บา้ นเกษตรอินทรีย์ (Village of Organic

2.โฮมสเตย์ 10 หลงั farming)

3.มกี ลุ่มอาชพี ต่าง ๆ 7 กลุ่ม ไดแ้ ก่ กลมุ่ ปยุ๋ กลุ่มปลูกผกั 2.มีผลิตภัณฑ์ผ้าทอ,ผลติ ภัณฑ์เกษตรอินทรียเ์ ปน็ สินคา้

ปลอดสาร กลุ่มทอผ้า กลมุ่ จักรสาน กลุม่ ทำอาหาร กลุ่ม OTOP และของท่รี ะลึกท่สี อ่ื ถึงเอกลักษณ์ความเปน็ อยู่

ท่องเทย่ี วชมุ ชน กลุม่ ออมทรัพย์ ของคนยอง

4.เป็นหมบู่ ้านชาตพิ นั ธ์ไทยอง 3.เปน็ ศูนย์เรยี นรู้เรอื่ งท่องเที่ยวชุมชน และเกษตร

อนิ ทรยี ์

Position หมบู่ ้าน (ดึงดูดนักท่องเทีย่ วใหห้ ลงไหล) จุดขายหมบู่ ้าน (ขายของเอาเงนิ จากนกั ทอ่ งเทยี่ ว)

-หมูบ่ า้ นท่องเที่ยวเชงิ วฒั นธรรม ดูวิถีชวี ติ คนยอง “วถิ ีไท -วัฒนธรรม วิถีชวี ิตคนยอง การแตง่ กายคนยอง อาหาร

วิถียองสนั ทางหลวง” คนยอง ภาษาไทยอง

-หมบู่ า้ นเศรษฐกจิ พอเพยี งตน้ แบบ ภายใต้โครงการ -การผลิตพันธพ์ุ ชื ปลอดภยั เพ่ือใชใ้ นการประกอบอาหาร

ธนาคารเพ่ือการเกษตรและสหกรณ์ เช่น ผัก ผลไม้ ข้าว

ผลติ ภณั ฑ์เดน่ ของหมู่บ้าน ผ้าทอพนื้ เมือง

6 P ของหมู่บ้าน

Product Process People Pro-Active Place Preserve
-ในหมบู่ ้าน
Design Learning Participation Market -มีการสืบ
ทอดตาม พ่อ แม่
-ผ้าทอพ้นื เมอื ง -การทำปยุ๋ -การทอผา้ ดว้ ยก่ี -ตลาดท้องถิ่น -สง่ เสริมให้
เยาวชนเข้ามา
-ผา้ ปกั -การทำอาหาร กระตุก กี่พุ่ง -ตลาดงาน เรียนรู้

-ผ้าทอแปรรูป ไทยอง -การปักผา้ ดว้ ย นิทรรศการ

-การทำ มือ ไม่ใช้จกั ร จงั หวดั /อำเภอ

เคร่อื งจักรสาน เยบ็ ผ้า

-การทอผา้ -รวมกันขาย

-การทำเครื่อง

สกั การะล้านนา

ชุมชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง นบั ถือศาสนาพทุ ธเป็นศาสนาหลัก โดยมวี ดั สันทางหลวง เปน็ ศาสนสถานของ
ชุมชน เป็นแหลง่ ยดึ เหนีย่ วใหก้ บั คนในชุมชน และเปน็ สถานท่ีในการจัดกิจกรรม ทางพระพุทธศาสนา และ

บวร On Tour ชุมชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง | ๒๐

กจิ กรรมทางวัฒนธรรมประเพณีของชมุ ชน โดยคนในชมุ ชนมีการจัดกจิ กรรมยึดม่นั ม่นั ปฏิบัติตามหลกั ธรรมทาง
ศาสนาท่ีตนนับถือ ดงั นี้

(๑) จัดกจิ กรรมเนอื่ งในวันสำคญั ทางพระพุทธศาสนา อาทิ วนั มาฆบูชา วนั วสิ าขบูชา วนั อาสาฬหบูชา วนั
เขา้ พรรษา วนั ธรรมสวนะ

(๒) กจิ กรรมสวดมนต์ขา้ มปี

คนในชุมชนน้อมนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต โดยเปน็ ชุมชนที่มีการ
ส่งเสริมให้คนในชมุ ชนดำรงชีวติ แบบพอเพียง โดยการสง่ เสรมิ การปลกู ผกั ปลอดสารพษิ กนิ เอง ใครตอ้ งการ
ประเภทใดไปประกอบอาหารก็แบ่งปันแลกเปลย่ี นกัน หากเหลือกินจงึ นำไปขายทตี่ ลาดผักปลอดภัยของชุมชน
รวมถึงนำไปปรุงเป็นอาหาร “ขันโตกไทยอง” ไว้รับรองผู้มาเยือนและมาท่องเท่ียวในชมุ ชน ซงึ่ ชุมชนได้เขา้ รว่ มกับ
โครงการกบั ศูนยพ์ ัฒนาพนั ธพ์ ืชจักรพันธเ์ พญ็ ศริ ิ ในมลู นธิ ิชัยพัฒนาเมื่อต้นปี ๒๕๕๗ มผี สู้ มคั รเข้าร่วมโครงการ
จำนวน ๓๙ ครวั เรือน

๑. โครงการบา้ นนมี้ รี ักปลกู ผักกนิ เองจำนวน ๑๒๘ ครวั เรือน
๒. ทางนม้ี ผี ลผูค้ นรักกัน ๑๒๘ หลังคาเรอื น
๓. โครงการ ผลิตเมลด็ พันธ์เพือ่ นชว่ ยเพ่ือน ๑๐ ครวั เรอื น

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๒๑

๔. โครงปลกู ผักปลอดภัยภายใต้มาตรฐาน จเี อพี จำนวน ๑๔ ครัวเรือน

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๒๒

คนในชุมชนร้อยละ ๙๐ เป็นชาวไทยอง มีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมไทยองที่โดดเด่น อาทิ อาหาร เครื่อง
แต่งกาย ภาษา วิถีชีวิต เป็นต้น คนในชุมชนจึงยังคงสืบสานและดำเนินชีวิตตามวิถีวัฒนธรรมไทยอง จนมีคำพูด
ติดปากของชาวสนั ทางหลวงวา่ “กน๋ิ อย่างยอง อู้อย่างยอง อยอู่ ยา่ งยอง”

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๒๓

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๒๔

การใหบ้ ริการ ความสะดวกสบาย ความอบอุน่ มติ รไมตรี ที่นักท่องเที่ยวจะได้รบั
การจองทีพ่ ัก และโปรแกรมทอ่ งเที่ยวผ่านระบบออนไลน์ เช่น

Facebook Fan page ของชมุ ชน
ชุมชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง มี Facebook Fan page ของชมุ ชนในนาม
“วถิ ไี ทย วิถยี อง บ้านสันทางหลวง”

ผา่ น กลุม่ ไลน์ “วิถีไทย วิถยี อง”

ผา่ นเบอร์โทรศพั ท์มือถอื ตดิ ตอ่
นางสังเวียน ปรารมภ์ ประธานกลุ่มวถิ ีไทย วิถียองเบอร์ ๐๘๖-๘๒๒-๕๖๗๙
- มจี ิตอาสาพาเทีย่ วชมุ ชน มคั คุเทศก์ท้องถน่ิ นักเลา่ เร่ือง

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๒๕

- มคี ณะกรรมการกลุ่มวิถีไทย วถิ ยี อง เปน็ ผู้ต้อนรับนกั ทอ่ งเที่ยว
- มีบริการตา่ ง ๆ เชน่ รถพาหนะรับสง่ ทอ่ งเท่ียวภายในชมุ ชน
- มคี ณะกรรมการกลุ่มวิถีไทย วถิ ยี อง เป็นผู้ประสานงานการทอ่ งเท่ยี วของชมุ ชน

คือ นางสังเวยี น ปรารมภ์ ประธานกลมุ่ วิถีไทย วถิ ยี อง นายอานนท์

เอกลกั ษณย์ องสันทางหลวง
เพลง : จ้อยซอ เล่าค่าว
การแสดง : ฟอ้ นยอง, ฟ้อนเจิง (ฟอ้ นตบบะพาบ) ตีกลองปูจ่ า ( บชู า )
วัฒนธรรมประเพณี : ปีใ๋ หมเ่ มอื ง ปอยหลวง เดือนย่ีเปงิ บวชลกู แกว้
การแตง่ กาย : แตง่ ชุดพน้ื เมืองคลา้ ยเมืองลา้ นนา แตม่ จี ดุ เด่นคือที่ผ้าโพกหวั
การละเลน่ : กล้องทบ (เป็นการนำเอากระบอกไม้ไผ่มาตัดให้มีลกั ษณะคลา้ ยปืน เจาะรใู ห้ยดั ไส้ในได้
ตัวกระสนุ ยัดดว้ ยกระดาษเปยี กป้นั เป็นก้อน หรือใบไม้นำมาทุบให้เปน็ ก้อนกลม ๆ ตอนเล่นใช้ไม้ดันตวั กระสุน
อยา่ งเร็ว ลูกกระสุนจะเด้งออกมายิงกัน เกดิ เสียงดับ)
ชุมชนคุณธรรมต้นแบบบา้ นสันทางหลวง ตำบลจันจว้าใต้ อำเภอแมจ่ นั จงั หวดั เชียงราย เปน็ ชมุ ชนที่
ยังคงอัตลกั ษณค์ วามเปน็ "วิถีไทย วิถยี อง" ท่ีมีเสนห่ ์ท้ังผู้คน และสถานที่ ปี ๒๕๕๘ กระทรวงวฒั นธรรม โดย
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงราย เลือกชุมชนบ้านสันทางหลวงเปน็ เปา้ หมายของการพฒั นาหม่บู ้าน
วฒั นธรรมสรา้ งสรรค์ เปน็ หนว่ ยงานแรก ที่เข้ามาชว่ ยพัฒนาตอ่ ยอด นำอตั ลักษณว์ ถิ ีไทย วถิ คี นยอง มาเป็น
ทุนในการพัฒนาคุณภาพชีวิต สร้างรายไดแ้ ก่คนในชมุ ชน นับเป็นจุดเริม่ ต้นท่ที ำใหช้ ุมชนเกิดการรวมตัว
รวมกลุ่ม สร้างความเข้มแข็ง พึง่ พาและพัฒนาตนเอง พัฒนาบ้านเกดิ จนเปน็ ทีย่ อมรบั ของหนว่ ยงาน องค์กร
อ่นื ๆ ท่ีเขา้ มาชว่ ยพัฒนาชุมชนอย่างต่อเนอ่ื งเม่ือต้นปี ๒๕๖๐ บา้ นสนั ทางหลวงได้เขา้ รว่ มโครงการชุมชน
คุณธรรมน้อมนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ขับเคลื่อนด้วยพลังบวร ที่มงุ่ หวังให้คนในชมุ ชนทุกคนเป็น
คนดี มคี ณุ ธรรม รู้จักพอเพยี ง พออยพู่ อกิน ภาคภูมิใจ รักษาหวงแหน วัฒนธรรม ประเพณขี องชาวไทยอง

เสน่หศ์ าสนา ชุมชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวงนบั ถือศาสนาพทุ ธ โดยมวี ัดสนั ทางหลวงเปน็ ศาสนาสถาน
สำคญั ของชมุ ชนและเปน็ ศูนย์กลางในการจัดกจิ กรรมทางศาสนาของชมุ ชน

เสน่หเ์ ศรษฐกจิ พอเพียง ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นสนั ทางหลวง ส่งเสริมใหป้ ระชาชนในพ้ืนที่ปลูกพชื ผักสวน
ครวั รวั้ กนิ ได้ ปลูกพืชผกั เกษตรอนิ ทรียป์ ลอดภยั โดยมีโครงการ สำคญั ร่วมกับศูนย์พัฒนาพันธพุ์ ืช จักรพันธเ์ พญ็
ศริ ิ คือ โครงการปลูกผักปลอดภัยภายใต้มาตรฐาน GAP, โครงการบา้ นนี้มีรกั ปลูกผักกินเอง

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง | ๒๖

เสน่ห์วถิ วี ัฒนธรรม “วถิ ีไทย วิถยี อง” ชมุ ชนบ้านสันทางหลวงร้อยละ ๙๐ เปน็ ชาติพนั ธ์ไุ ทยอง
วิถีวัฒนธรรมดา้ นอาหาร การแต่งกาย วฒั นธรรมประเพณีจงึ มีอัตลกั ษณ์ของชาติพันธ์ุไทยอง จนไดร้ ับการขนาน
นามชุมชนบ้านสนั ทางหลวงวา่ เปน็ ชุมชนวถิ ีไทย วถิ ียอง เปน็ หน่ึงในชมุ ชนอัตลักษณ์โดดเด่น ของจังหวัดเชียงราย
และเป็นชมุ ชนทอ่ งเที่ยวเชิงวัฒนธรรมท่ไี ดร้ ับการยอมรับในระดับจังหวัด

เส้นทางการทอ่ งเท่ียว และสถานที่ทอ่ งเทย่ี วใกลเ้ คียง
เสน้ ทางทอ่ งเที่ยว ชุมชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง
- แบบคณะศึกษาดูงาน สามารถเยี่ยมชมฐานเรียนรู้ได้ตามความต้องการ พร้อมรับฟังการ
บรรยายจากผู้นำชุมชน ภายในชมุ ชน ในรูปแบบ

(1) รบั ฟงั บรรยาย เย่ยี มชมฐานเรียนรู้ตามระบุ พร้อมรับประทานอาหารกลางวันอาหาร
ว่างและเคร่ืองดืม่ ในชมุ ชน ระยะเวลาคร่ึงวัน
(๑) รับฟังบรรยาย เยี่ยมชมฐานเรียนรู้ตามระบุ พร้อมรับประทานอาหารกลางวัน

อาหารว่างและเครือ่ งดม่ื ในชมุ ชน ระยะเวลา ๑ วัน
(๒) รบั ฟังบรรยาย เย่ียมชมฐานเรยี นรตู้ ามระบุ รับประทานอาหารกลางวัน และอาหาร

ว่างและเครอื่ งดื่ม และลานวัฒนธรรมขนั โตกไทยอง (เยน็ ) ระยะเวลา ๑ วัน
- แบบพักค้างคนื โฮมเสตยช์ ุมชนคุณธรรมบา้ นสันทางหลวง
- ท่องเที่ยวเส้นทางปั่นจักรยาน พักโอมเสตย์ ๑ คืน พร้อมกิจกรรมปั่นจักรยาน ๑ วัน ตื่นเช้า

ทำบุญตกั บาตร แล้วปนั่ จักรยายนไปตาฐานเรียนร้ชู ุมชน เดินทางไปยงั แหลง่ ท่องเที่ยว
และชุมชนเครือข่ายเชื่อมโยง โดยปั่นจักรยานไปกราบสักการะพระเจ้าห้าพระองค์ ท่ี
วัดป่ากุ๊ก ไปดูการเลี้ยงตัวไหมเพื่อทำแผ่นมารค์ หน้าบ้านทรายมูล ไปเรียนรู้การทำไม้
กวาดดอกหญ้า ที่บ้านใหม่ ไปดูการทำแคบหมูบัวตอง ตำน้ำพริกหนุ่ม และการแห่
กลองหลวงทบ่ี า้ นป่าบงหลวง

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง | ๒๗

แหล่งทอ่ งเทย่ี ววัฒนธรรมของชมุ ชนบา้ นสนั ทางหลวง ได้แก่
- วัดสนั ทางหลวง
- แหล่งเรียนรู้ปลูกผักภายใต้มาตรฐาน GDP ร่วมกับศูนย์พัฒนาพันธ์พืชจักรพันธ์

เพ็ญศริ ิ ณ ลานวัฒนธรรม “วถิ ีไทย วิถยี อง” บนพืน้ ทรี่ าชพัสดุ (โรงเรียนบ้านสนั ทางหลวง เดิม)
- ฐานเรยี นร้ภู มู ิปัญญา “วถี ไี ทย วถิ ียอง” ของชมุ ชนบา้ นสันทางหลวง

แหล่งทอ่ งเท่ียวธรรมชาติของชุมชน
- แหล่งทอ่ งเที่ยวทางธรรมชาตขิ องชมุ ชนบา้ นสันทางหลวง คอื บรรยากาศทงุ่ นาตามธรรมชาติ ซึง่
นกั ทอ่ งเทีย่ วสามารถป่ันจกั รยานเยี่ยมชมและรับบรรยากาศแบบท้องทุ่งในยามเช้าตรู่ หรือยามเยน็ เพ่ือชมวิถชี ีวิต
และรับบรรยากาศแบบธรรมชาตุบนทอ้ งไรท่ ้องนาในแบบวิถีชีวิตของคนบ้านสนั ทางหลวง

แผนที่ท่องเที่ยวชมุ ชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง | ๒๘

ชุมชนบ้านสันทางหลวงเช่ือมโยงแหล่งท่องเที่ยวหลักในจังหวดั ไดแ้ ก่
- วนอทุ ยานขุนนำ้ นางนอน (ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นจอ้ ง) อ.แม่สาย
- วดั มงคลธรรมกายาราม (ชุมชนคุณธรรมวดั มงคลธรรมกายามราม)
- ไร่ชาฉุยฟง (อ.แม่จัน)
- รุกขมรดกของแผน่ ดนิ “ต้นสมอพิเภก” ชมุ ชนคุณธรรมวดั กว่ิ พร้าว อ.แม่จัน
- รกุ ขมรดกของแผ่นดนิ “ตม้ ยมหนิ ” วัดพระธาตุดอยกแู่ ก้ว บ้านปา่ สักหลวง อ.แมจ่ นั
- ศนู ยว์ ัฒนธรรมเฉลมิ ราชจันจวา้ โรงเรยี นจันจวา้ วทิ ยาคม อ.แม่จัน
- ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นโพธนาราม อ.แม่จัน
- ชุมชนคณุ ธรรมวัดหนองครก อ.แมจ่ นั
- ชมุ ชนคุณธรรมบ้านปางห้า อ.แมส่ าย
- ชมุ ชนคุณธรรมวดั พระธาตุผาเงา อ.เชียงแสน
- พระธาตจุ อมกติ ติ (ชุมชนคณุ ธรรมบ้านจอมกติ ติ อ.เชียงแสน)
- พระธาตเุ จดยี ห์ ลวง (ชุมชนคุณธรรมบ้านเวยี งใต้ อ.เชยี งแสน)
- วัดพระธาตดุ อยตงุ อ.แมส่ าย
- ดา่ นศลุ กากรแม่สาย อ.แม่สาย

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๒๙

กิจกรรมท่องเท่ียว
1. เยี่ยมชมและศึกษาเรียนรู้ของกลุ่มฐานเรียนรู้ต่าง ๆ ของชุมชนฯ ซึ่งมีจำนวนถึง ๑๖ ฐานการเรียนรู้
ตามที่นักท่องเที่ยว/คณะศึกษาดูงานระบุตามความต้องการ (เยี่ยมชมตามฐานโดยการเดิน/ปั่นจักรยาน/นั่งรถซา
เล้ง)
2. รับชมการแสดงทีไ่ ด้มีการนำเอาวถิ ีชวี ติ ทางวัฒนธรรมในการทอผ้าของคนไทยองในข้ันตอนต่าง ๆ ของ
การทอผ้า มาปรับประยกุ ต์ และออกแบบท่าฟ้อนตามยุคสมัยท่ีสื่อถงึ ขนั้ ตอนของการทอผา้ ในสมัยก่อนของคนไทย
อง นำมาแสดงรว่ มกับดนตรลี า้ นนาผ่านทางท่วงท่าลลี าความอ่อนช้อยในการฟ้อนสาวไหม
3. รบั ประทานอาหารขนั โตกตามแบบวัฒนธรรมไทยอง

1. โฮมสเตย์ของชุมชนคุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง มโี ฮมเสตยข์ องชมุ ชน จำนวน
๑๐ หลัง สามารถรองรบั นักท่องเท่ยี วและคณะศกึ ษาดงู านได้ จำนวน ๖๐ คน ซ่งึ จะเป็นการพักอยู่กับบา้ น
เดยี วกบั เจา้ ของบ้านทำกจิ กรรมต่าง ๆ ร่วมกบั เจ้าของบ้าน ซึ่งเปรยี บเสมอื นวา่ นักทอ่ งเท่ียวเป็นเหมือนญาติพน่ี อ้ ง
ทไ่ี ดก้ ลบั มาเยยี่ มคนในครอบครวั

2. ที่พกั ใกล้เคยี งกบั ชุมชน โฮมสเตยข์ องเครือข่ายชุมชนใกลเ้ คียง ชมุ ชนบ้านปา่ กกุ๊ ชุมชนบ้านโพธนา
ราม ชมุ ชนบา้ นปา่ สกั หลวง ซง่ึ สามารถรองรบั จำนวนนักท่องเท่ียวไดถ้ ึง ๙๐ คน

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๓๐

Logo ชมุ ชน
ชุมชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวงมีโลโก้ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ประจำชุมชนที่แสดงออกซึ่ง อัตลักษณ์วิถี
วัฒนธรรมไทยองจึงใช้โลโก้น้ีเปน็ สญั ลกั ษณป์ ระจำชุมชน สนิ ค้า และบริการของชุมชนใหเ้ ป็นในลกั ษณะเดยี วกันท้ัง
ชุมชน

ออกแบบบรรจภุ ณั ฑ์ (Packaging Design)
บรรจภุ ณั ฑ์ของชมุ ชนเน้นเป็นบรรจภุ ณั ฑจ์ ากผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่ ติดสติ๊กเกอร์หรอื สญั ลกั ษณโ์ ลโก้
บา้ นสันทางหลวง

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบ้านสนั ทางหลวง | ๓๑

ผลติ ภัณฑ์ทางวัฒนธรรมและภมู ิปัญญาทางวัฒนธรรมของชุมชน
ชุมชนบ้านสนั ทางหลวงมผี ลิตภณั ฑ์และบริการของชมุ ชน ดังน้ี
1. ผลิตภณั ฑ์ทางวฒั นธรรม/ภมู ปิ ัญญาทางวัฒนธรรม

- ผ้าปักมือ ผืนเดยี วในโลก เปน็ ผลิตภณั ฑท์ ี่โดดเด่นและมีอตั ลษั ณเ์ ฉพาะตวั ตามท่ผี ูป้ กั สรรค์สรา้ ง โดย
ส่วนมากมกั ปักลายออกมาจากวิถชี วี ติ หรอื จากธรรมชาติของชมุ ชนโดยไมม่ ีแบบ ดังนนั้ ลายผ้าท่ไี ด้ออกมาแต่ละผืน
จงึ ไม่เหมือนกัน จงึ เรยี กไดว้ า่ “ผา้ ปักมือ ผืนเดียวในโลก” ซ่ึงเป็นการส่งเสริม เสริมสร้างให้สตรี และผสู้ ูงอายใุ น
ชุมชนได้ใชเ้ วลาวา่ งจากการทำการเกษตรมีอาชีพ สรา้ งรายได้

บวร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๓๒

หมอนดดู กล่นิ ใบชา ชาวบา้ นสนั ทางหลวงได้นำ
ลวดลายผา้ ปกั ดว้ ยมอื มาตัดทำเป็นหมอนดดู กลน่ิ ใบชา
ขนาดเลก็ เพื่อผลติ เปน็ ของฝากท่เี ปน็ อัตลกั ษณข์ อง
ชุมชน บา้ นสันทางหลวง

ตกุ๊ ตาไทยอง ชาวบา้ นสันทางหลวงได้นำเศษผ้า
พ้นื เมืองนำมาตัดเปน็ ชดุ ไทยองขนาดเลก็ สวมใหต้ ุ๊กตา
ผู้หญิง เพ่ือทำเปน้ ผลิตภัณฑ์ของฝากของชมุ ชน

ผ้าทอพนื้ เมือง ชมุ ชนบา้ นสนั ทางหลวงมีการ
รวมกลุ่มทอผ้าพืน้ เมือง โดยทอเป็นผา้ ซนิ่ ผา้ พนั คอ

ตงุ ลา้ นนา ชาวบ้านสนั ทางหลวงทอตงุ สำหรับงาน
มงคลทัว่ ไปหรือใชถ้ วายเปน็ พุทธบชู า และงาน
เฉลมิ ฉลองต่าง ๆ ใชใ้ นชุมชนและจำหน่ายให้
ชุมชนใกล้เคยี ง

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง | ๓๓

สาธติ การตดั ตงุ กระดาษและทำโคมล้านนา : ตุงใส้จ้าง (ไส้หมู ตุงพญายอ) ใช้ประดบั คัวตานเพอ่ื ความ
สวยงาม หรอื ใช้ปักบนกองเจดยี ์ทรายในวนั พญาวัน ประเพณีปใ๋ี หม่ ตงุ จ้อจ้าง ใชเ้ ป็นตงุ ร่วมขบวนแหค่ ัวตานในงาน
ปอยหลวง กฐินบางแหง่ เรียกว่า “ตุงจอ้ นำตาน” ตงุ เจดีย์ทราย และสาธิตทำโคมล้านนา เดมิ ต้องการทำข้ึนเพ่ือ
ใชเ้ ป็น ตะเกียง เพ่อื จุดไฟให้สวา่ งในเวลากลางคืน แต่ปจั จบุ ันโคมลา้ นนาถกู นำไปใช้อย่างแพร่หลาย เชน่ ตกแตง่
ตาม โรงแรม หรือ สถานท่ีท่องเท่ยี วตา่ ง ๆ เพื่อความสวยงาม

จกั สานจวิ๋ และผลิตภณั ฑจ์ ักสาน โดยกลมุ่ ผ้สู ูงอายรุ วมกลุม่ กนั ทำผลติภณั ฑ์จักสานจากไม้ไผ่ เปน็
ผลิตภณั ฑข์ องชุมชน อาทิ ตะกร้า หมวก ฯลฯ

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง | ๓๔

พวงกุญแจไทยอง เปน็ ผลติ ภัณฑข์ องฝากจากผา้ ปกั ดว้ ยมือ โดยทำเปน็ รูปสตั ว์ต่าง ๆ อาทิ ปลา เต๋า
ซ่ึงเปน็ สัตวม์ งคล สะดวกในการซอ้ื เปน็ ของฝากตดิ ไมต้ ิดมือจากชมุ ชนบา้ นสนั ทางหลวงไปเปน็ ของฝาก

เสอ่ื ชาวบ้านสนั ทางหลวงทอเสือ่ กกเพือ่ ใชใ้ นครัวเรือนและจำหนา่ ยใหแ้ กช่ มุ ชนและนักทอ่ งเทยี่ วทีส่ นใจ
2. ผลิตภัณฑอ์ าหาร
ขนั โตกไทยอง อาหารปลอดภยั : ชาวบา้ นชุมชนบ้านสันทางหลวง ปรงุ และประกอบเป็นอาหารรบั รอง
ผู้มาเยอื น หรือคณะศึกษาดูงานในพืน้ ท่ี จะเนน้ ใช้ผลติ ภณั ฑ์และผกั ปลอดภยั ในชุมชน ประกอบเปน็ อาหารประจำ
ถนิ่ ไทยอง เมนูอาหารท่ีขึ้นช่อื ของชมุ ชน ได้แก่ ลาบพื้นเมือง นำ้ พริกหนุม่ ผกั ลวกปลอดภัย จอผกั กาด ไส้อั่ว
นำ้ เงีย้ ว ฯลฯ

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง | ๓๕

ขนมพื้นถ่ินวถิ ียอง : ในการรับรองแขกผ้มู าเยือนชุมชนบา้ นสนั ทางหลวง ขนมพ้ืนท่บี ้านทีน่ ยิ มทำให้ผูม้ า
เยือนไดช้ มิ ลิม้ ลองหรอื ฝึกทำร่วมกบั ชุมชน จำเปน็ ขนมพ้นื ถิน่ อาทิ ข้าวตม้ หัวหงอก ขนมถั่วแปบ ข้าวแคบ เป็น
ต้น นอกจากนี้ยังเสริ ์ฟพรอ้ มน้ำสมนุ ไพร หรือน้ำผลไมต้ ามฤดูกาล อาทิ นำ้ ใบเตย น้ำตระไคร้ น้ำลูกหม่อน เปน็ ต้น

ผักปลอดภัย : นอกจากจะนำผลผลติ ท่ีไดร้ บั ประทานในครวั เรือนแล้ว ชาวบ้านในชุมชนยังมกี ารนำผกั
ปลอดภัยจำหน่ายแลกเปล่ยี นกนั ในชุมชน ณ ตลาดผักปลอดภยั ของชมุ ชน และหากมคี ณะศึกษาดูงานหรือ
นักท่องเท่ียวเยย่ี มเยือนชุมชน กม็ กี ารเก็บผลผลติ มาจำหนา่ ยดว้ ยเชน่ กนั

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง | ๓๖

3. ผลิตภัณฑอ์ าหารแปรรูป ชมุ ชนบา้ นสนั ทางหลวงมีการแปรรูปผลติ ภณั ฑใ์ นชุมชน ประกอบดว้ ย ขา้ ว
กลอ้ ง บา้ นสันทางหลวง และผลติ ภัณฑถ์ วั่ ดาวอนิ คา

ภาคบริการตา่ ง ๆ ของชมุ ชน (เชน่ บริการนวด สปา โฮมสเตย์ เป็นตน้ ) โปรดระบใุ หล้ ะเอยี ด เช่น จำนวน
ทีใ่ หบ้ รกิ าร จำนวนผู้ใหบ้ ริการ อตั ราค่าบริการ ฯลฯ (รปู ภาพประกอบ ถ้าม)ี

นวดตอกเส้น คอร์สละ ๑๙๙ บาท ในคอรส์ จะรวมการจดั กระดูกเพมิ่ เข้าไปดว้ ย เวลาในการนวดข้ึนอยู่กับ
อาการของลูกคา้ แต่ละคน สว่ นใหญจ่ ะใช้เวลาประมาณชวั่ โมงกว่าๆ

โฮมสเตย์ โฮมสเตย์มีทั้งหมด ๘ หลัง ราคาท่านละ ๒๐๐ บาทต่อคืน พร้อมอาหารเช้า โดยรับประทาน
ร่วมกับเจ้าของบ้านเสมือนเปน็ ญาติพี่นอ้ ง จำนวนที่รับนักท่องเท่ียวทีเ่ ข้าพักสามารถรับไดม้ ากที่สุดประมาณ ๗๐-
๘๐ คน เพราะถ้าเยอะกวา่ น้ี การดูแลและการบรกิ ารต่าง ๆ จะไมท่ ว่ั ถึง เช่น หอ้ งน้ำ

บวร On Tour ชมุ ชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง | ๓๗

การบรกิ าร
- เชา่ จกั ยาน คันละ ๒๐ ต่อวนั
- เชา่ ซาเลง้ พร้อมคนขบั คันละ ๒๐๐ บาท ต่อวนั นง่ั ได้ ๓ ทา่ น

ด้านศลิ ปะการแสดงของชุมชน
1. การแสดงฟ้อนยอง ฟ้อนพื้นเมือง เป็นการแสดงของกลุ่มสตรีบ้านสันทางหลวง เพื่อแสดง

ต้อนรับแขกผู้มาเยือนภายในชุมชน โดยการแต่งกายด้วยชุดพื้นเมือง และฟ้อนท่าทางประกอบดนตรี
พืน้ เมอื ง โดยใชน้ ักแสดงเป็นคณะประมาณ ๕ – ๑๒ คนต่อคร้ัง

2. การแสดงตีกลองสะบัดชัย เป็นการแสดงเพื่อต้อนรับแขกผู้มาเยือนชุมชนโดย กลุ่มเด็กและเยาวชน
บ้านสันทางหลวง ซึ่งการตีกลองสะบัดชัยเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านล้านนาอย่างหนึ่ง ซึ่งมักจะพบเห็นในขบวน
แหห่ รอื งานแสดงศิลปะพื้นบ้านในระยะหลังโดยทวั่ ไป ลลี าในการตีมลี ักษณะโลดโผนเร้าใจมีการใช้อวยั วะหรือส่วน
ตา่ ง ๆ ของรา่ งกาย เช่นศอก เขา่ ศรี ษะ ประกอบในการตดี ้วย ทำให้การแสดงการตกี ลองสะบัดชัยเป็นท่ีประทับใจ
ของผทู้ ่ไี ดช้ ม

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๓๘

3. การแสดงดนตรพี ืน้ เมือง โดยกลุม่ นกั เรยี นไทยรัฐวทิ ยา ๘๖ (บา้ นปา่ สกั หลวง)

ชมุ ชนบา้ นสนั ทางหลวง ร่วมกันจดั ทำจุดเชค็ อนิ และปรับภูมทิ ัศน์ภายในชมุ ชน ให้สวยงามเพื่อ
รองรบั นกั ท่องเท่ียว ตลอดถึงทุกครัวเรือนร่วมกันรับผิดชอบดแู ลความสะอาดบ้านเรอื นและท่สี าธารณะตา่ ง ๆ
ออกแบบป้ายประชาสมั พันธ์

สำนกั งานวฒั นธรรมจงั หวัดเชียงราย ร่วมกบั ชมุ ชนคณุ ธรรมตน้ แบบบา้ นสันทางหลวง ได้ร่วมกันออกแบบ
ป้ายและปรบั ปรงุ ภาพลกั ษณช์ ุมชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง เพ่ือพฒั นาต่อยอดทุนทางวฒั นธรรมตามรอยศาสตร์
พระราชาเพือ่ ชมุ ชนเขม้ แข็งอยา่ งย่ังยนื (บวร On Tour) ดังนี้

1. จดั ทำป้ายชุมชนพร้อมโลโก้ บวร On Tour โลโกก้ ระทรวงวัฒนธรรม โลโกช้ ุมชน จำนวน ๒ จุด (จุดท่ี
๑ ถึงแลว้ ชมุ ชนคุณธรรมต้นแบบบา้ นสันทางหลวง และจุดท่ี ๒ บอกรกั ทส่ี ันทางหลวง)

2. จัดทำโลโก้ บวร On Tour และติดต้งั หน้าบา้ นโฮมเสตย์ และฐานเรียนรูช้ มุ ชน จำนวน 15 ชุด
3. จดั ทำป้ายเชคอนิ บา้ นสันทางหลวง
4. จดั ทำปา้ ยบอกทางเข้าชมุ ชนเคล่อื นยา้ ยได้ 3 จดุ

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๓๙

5. ปรับปรุงป้ายข้อความบอร์ดภาพพระบรมฉายาลักษณ์สมเด็จสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จ
พระเทพรตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราชกมุ ารี เสด็จเยย่ี มเยียนราษฎรชุมชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง

6. จดั ทำบอรด์ ประชาสมั พนั ธเ์ จตนารมณ์ชมุ ชนคุณธรรมต้นแบบบา้ นสนั ทางหลวง แผนท่ีทอ่ งเที่ยวชุมชน
คุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง และความภาคภมู ใิ จชมุ ชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวงบริเวณแผงไม้ไผ่

การจัดการการท่องเที่ยว นกั ทอ่ งเทีย่ วสามารถประสานผา่ นชอ่ งทาง Facebook วิถีไทย วถิ ยี อง บา้ นสัน
ทางหลวง หรอื ติดต่อผตู้ ิดต่อ/ประสานงานระหวา่ งชมุ ชนกับนักทอ่ งเท่ียว คือ นางสงั เวยี น ปรารมภ์ ประธานกลุ่ม
วถิ ีไทย วิถียอง ๐๘๖ -๘๒๒-๕๖๗๙ , LINE : 0869225679 / นายอานนท์ ใจลังกา เลขาฯกลุ่มท่องเทย่ี ววถิ ี
ไทย วถิ ียอง สันทางหลวง โทร:๐๖๔-๘๗๖๙๔๔๓ , LINE : 0956482620

Facebook Fan page ของชุมชน
ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง มี Facebook Fan page ของชุมชนในนาม “วิถีไทย วถิ ยี องบา้ นสัน
ทางหลวง”

บวร On Tour ชุมชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง | ๔๐

คลปิ วดี ิโอของชมุ ชน
ชุมชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวง มคี ลิปวดี โิ อของชมุ ชนเผยแพร่ผา่ นช่อง You tube ดังนี้
วดี ิทศั นโ์ ดยกระทรวงวัฒนธรรม /สำนักงานวัฒนธรรมจงั หวัดเชียงราย ไดแ้ ก่

1. วีดีทัศน์ ความยาว 4.30 นาที เรือ่ ง บวร On Tour มว่ นใจ๋ทีส่ ันทางหลวง สัมผสั วถิ ีไทย วิถียอง ชมุ ชน
คณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง เผยแพร่ผ่านช่อง You tube กลุ่มกจิ การพเิ ศษ สวจ.เชยี งราย
ภายใตโ้ ครงการโครงการพัฒนาต่อยอดทุนทางวฒั นธรรมตามรอยศาสตรพ์ ระราชาเพื่อชมุ ชนเข้มแข็งอยา่ งยั่งยนื
(บวร On Tour) ของชมุ ชนคุณธรรมนอ้ มนำหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ขับเคลอ่ื นด้วยพลงั บวร

2. วดี ีทัศน์ ความยาว 4.30 นาที เรอื่ ง บวร On Tour ม่วนใจ๋ท่สี ันทางหลวง สมั ผัสวิถีไทย วถิ ยี อง ชมุ ชน
คุณธรรมบ้านสันทางหลวง version Eng Sub เผยแพรผ่ ่านชอ่ ง You tube กลุ่มกิจการพเิ ศษ สวจ.เชยี งราย
ภายใต้โครงการโครงการพฒั นาตอ่ ยอดทุนทางวัฒนธรรมตามรอยศาสตร์พระราชาเพ่ือชุมชนเข้มแข็งอย่างย่ังยืน
(บวร On Tour) ของชมุ ชนคุณธรรมน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ขับเคลื่อนดว้ ยพลงั บวร

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบ้านสันทางหลวง | ๔๑

3. วดี ีทศั น์ ความยาว 1.31 นาที เร่อื ง บวร On Tour ชุมชมนา่ เที่ยว ชมุ ชนคณุ ธรรมบา้ นสันทางหลวง
เผยแพร่ผา่ นช่อง You tube กลุ่มกิจการพเิ ศษ สวจ.เชยี งราย
ภายใต้โครงการโครงการพัฒนาตอ่ ยอดทุนทางวฒั นธรรมตามรอยศาสตร์พระราชาเพ่ือชุมชนเข้มแข็งอย่างยั่งยืน
(บวร On Tour) ของชุมชนคุณธรรมนอ้ มนำหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ขบั เคล่ือนด้วยพลังบวร ระยะ 2

4. วีดีทัศน์ ความยาว 1.31 นาที เรือ่ ง บวร On Tour ชุมชนคุณธรรมบ้านสนั ทางหลวง
เผยแพรผ่ ่านชอ่ ง You tube กลุม่ กจิ การพิเศษ สวจ.เชยี งราย
ภายใตโ้ ครงการโครงการพัฒนาต่อยอดทนุ ทางวฒั นธรรมตามรอยศาสตร์พระราชาเพื่อชมุ ชนเขม้ แข็งอยา่ งย่ังยืน
(บวร On Tour) ของชุมชนคุณธรรมน้อมนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ขบั เคล่อื นด้วยพลงั บวร ระยะ 2

บวร On Tour ชุมชนคุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๔๒

5. วดี ีทัศน์ ความยาว 10 นาที เรื่อง ชมุ ชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวง อำเภอแม่จนั จงั หวดั เชยี งราย
เผยแพรผ่ ่านช่อง You tube กลุม่ กิจการพิเศษ สวจ.เชียงราย

6. วีดที ศั น์ ชุมชนคณุ ธรรมบ้านสนั ทางหลวง จงั หวดั เชียงราย เผยแพรผ่ า่ นชอ่ ง Youtube สำนกั งาน
ปลดั กระทรวงวัฒนธรรม

บวร On Tour ชมุ ชนคุณธรรมบา้ นสนั ทางหลวง | ๔๓

7. วดี ที ศั น์ บา้ นสนั ทางหลวง หมวู่ ัฒนธรรมสรา้ งสรรค์ ดำเนนิ การโดยสำนักงานวฒั นธรรมจงั หวดั
เชียงราย

วดี ที ัศนโ์ ดยหน่วยงานราชการอ่ืน

ชมุ ชนทอ่ งเทย่ี ว ธกส. หมู่บา้ น O-top Village (พัฒนาชมุ ชน)

บวร On Tour ชุมชนคณุ ธรรมบ้านสนั ทางหลวง | ๔๔

แผ่นพบั ประชาสัมพนั ธช์ มุ ชน

การจัดการการท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวสามารถประสานผา่ นช่องทาง Facebook วิถีไทย วิถียอง บ้านสนั
ทางหลวง หรอื ติดต่อผ้ตู ิดต่อ/ประสานงานระหว่างชุมชนกับนักท่องเที่ยว คอื นางสังเวียน ปรารมภ์ ประธานกลุ่ม
วิถีไทย วิถียอง ๐๘๖ -๘๒๒-๕๖๗๙ , LINE : 0869225679 / นายอานนท์ ใจลังกา เลขาฯกลุ่มท่องเที่ยววิถี
ไทย วถิ ียอง สนั ทางหลวง โทร:๐๖๔-๘๗๖๙๔๔๓ , LINE : 0956482620
การให้บรกิ ารตอ้ นรับ/ดแู ลนกั ท่องเทีย่ วมกี จิ กรรมและคา่ ใชจ้ ่าย ดงั น้ี

(๑) คา่ บำรุงหม่บู า้ น ครั้งละ ๓,๐๐๐ บาท

บวร On Tour ชุมชนคุณธรรมบ้านสันทางหลวง | ๔๕

(๒) ค่าอาหาร (ขนั โตกไตยอง)
- อาหารขันโตก (รบั ต้งั แต่ ๕๐ คนข้ึนไป) เร่มิ ตน้ ราคา ๑๕๐ บาท (ราคาอาหารขน้ึ อยู่กบั อาหารท่ีเลือก)
- อาหารขันโตก+กาดมว่ั +การแสดงตอ้ นรบั +พธิ ีมัดมอื ป๋ันปอน (พิธบี ายศรีสูข่ วญั แบบวถิ ีไทยอง)
๓๕๐ บาท/คน
- อาหารว่างพรอ้ มเคร่ืองดื่มสมนุ ไพร คนละ ๖๐ บาท
(๓) โฮมเสตย์ (ที่พัก + อาหารเช้า) คนละ ๒๐๐ บาท
(๔) ค่าชุดการแสดงศลิ ปะทางวัฒนธรรม ชุดละ ๒,๐๐๐ บาท
(๕) เงินบำรุงฐานการเรยี นรู้ภมู ิปญั ญาและศึกษาดูงานของกลุม่ ตา่ ง ๆ ฐานละ ๕๐๐ บาท
(๖) ค่าเชา่ จกั รยาน คนั ละ ๒๐ บาท
(๗) คา่ เชา่ จกั รยานยนต์พ่วงขา้ ง (ซาเลง้ ) คนั ละ ๒๐๐ บาท (ตอ่ ๓ - ๔ คน)