การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ

• การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ (ประกอบด้วย 1. ธรณภี าค 2. บรรยากาศภาค 3. อทุ กภาค 4. ชีวภาค) ของพ้นื ที่ในประเทศไทยและภมู ิภาคตา่ ง ๆ ของโลก
ซง่ึ ไดร้ บั อิทธิพลจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์

• การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพท่สี ่งผลต่อภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรพั ยากรธรรมชาติ









การเคลอ่ื นหากันระหวา่ ง การเคลอ่ื นหากันระหวา่ ง การเคลื่อนหากันระหวา่ ง
เปลอื กโลกภาคพื้นมหาสมทุ ร เปลอื กโลกภาคพืน้ ทวีป เปลือกโลกภาคพื้นมหาสมทุ ร
กับ เปลอื กโลกภาคพ้ืนมหาสมทุ ร กับ เปลือกโลกภาคพน้ื ทวีป กับ เปลอื กโลกภาคพน้ื ทวีป

การเคลื่อนทแี่ ยกจากกนั ระหว่าง

เปลอื กโลกภาคพื้นมหาสมทุ ร กับ เปลอื กโลกภาคพน้ื มหาสมทุ ร

เทือกเขาแยกจากกนั เกิดหนิ ใหม่ในบริเวณน้ัน ภูเขาไฟเกดิ ขึ้นใกลแ้ นวเทอื กเขา
และแผน่ เปลอื กโลกถกู ผลักให้แยกจากกัน

เปลอื กโลกภาคพน้ื สมุทร แมกมา
หินหลอมเหลวไหลข้ึนไป
ระหวา่ งแผน่ เปลอื กโลก
เคล่ือนทแ่ี ยกจากกนั

การเคล่อื นท่แี ยกจากกันระหว่าง

เปลอื กโลกภาคพน้ื ทวีป กบั เปลือกโลกภาคพนื้ ทวีป ภเู ขาคลิ มิ นั จาโร

ภูเขาเลงไก หบุ เขาทรุด

แมกมา

การเคลือ่ นทตี่ ามแนวระดับระหวา่ ง

เปลอื กโลกภาคพืน้ มหาสมุทร กับ เปลือกโลกภาคพน้ื มหาสมทุ ร

เขตรอยแตก รอยเลื่อนตามแนวระดบั เขตรอยแตก

การเคลื่อนทีต่ ามแนวระดบั ระหวา่ ง

เปลือกโลกภาคพ้นื ทวีป กบั เปลือกโลกภาคพ้นื ทวปี

แผ่นเปลอื กโลกเคล่ือนที่ตามแนวระดับ ทาํ ให้เกดิ แผ่นดนิ ไหว

หนิ ใกล้ขอบแผน่ เปลือกโลกเกิดรอยเลื่อนและเอยี ง

ขอบเขตแผน่ เปลือกโลก
รอยแยกใต้พ้นื มหาสมุทร
รอ่ งลกึ ก้นสมทุ ร
ทศิ ทางการเคลอ่ื นที่
ทศิ ทางการมุดตัว
เขตรอยเลอื่ นชนกนั
เขตรอยเลือ่ นตามแนวระดบั

แผนทแ่ี สดงการกระจายของขนาดแผน่ ดนิ ไหวของโลก

รอยเลื่อนแซนแอนเดรยี ส รฐั แคลิฟอร์เนีย
สหรัฐอเมรกิ า เป็นรอยเลือ่ นขนาดใหญ่
ทมี่ ีพลังมากและมโี อกาสเกิดแผน่ ดินไหวรนุ แรง
สงั เกตได้วา่ แผ่นดนิ ไหวจะเกดิ ตามแนวรอยต่อของแผน่ เปลือกโลก โดยเฉพาะรอบแผน่ เปลือกโลกแปซฟิ กิ หรอื วงแหวนแห่งไฟ

การผพุ ังอยกู่ ับที่ กระบวนการปรับระดบั พืน้ ผวิ โลก

ทางกายภาพ เปน็ กระบวนการทท่ี ําใหแ้ ร่ประกอบหนิ เกิดการเปล่ยี นแปลงทางกายภาพและทางเคมี
ผุกรอ่ น แตกหกั ละลาย เปน็ การเปลย่ี นสภาพทีอ่ ยู่ ณ ท่ีเดมิ

ทางเคมี ทางชวี ภาพ

เกิดจากแรงกดดนั และอุณหภมู ิ หินและแร่ เกดิ จากโมเลกุลของนํ้าหรือออกซเิ จน เกิดจากกิจกรรมของสิง่ มีชีวิต เชน่
ขยายตัวไมเ่ ทา่ กันจนแตกหลดุ ออกจากกนั ทาํ ปฏิกิริยากับแร่จนเกดิ การละลาย ผุกร่อน รากพชื แทรกเข้าขยายรอยแตกของหนิ

กระบวนการปรับระดบั พ้นื ผวิ โลก

การกรอ่ น เปน็ กระบวนการที่หนิ หรือดินแตกหักหรือหลดุ เปน็ กอ้ นเลก็ จากตัวกระทํา
เชน่ ธารนํ้า คลน่ื ลม ธารน้ําแขง็
จากแรงกระแทก
จากการครูดถู จากการละลาย

กระเสนาํ้ หรือลมแรงจนเกิดการกระแทก ธารน้าํ แขง็ หรือลมและนา้ํ พัดพาเศษหนิ นาํ้ ทาํ ปฏกิ ิรยิ ากบั แร่ในพ้นื ท่ีหนิ ปูน
หน้าผาหรอื ก้อนหนิ จนสกึ กร่อนเป็นโพรง ก้อนกรวดทรายครดู ถูพนื้ ผิว ซง่ึ นํา้ จะละลายหินจนเปน็ หลุมบอ่ ถาํ้

จนสึกกรอ่ น จนมีลักษณะเป็นแอ่ง หลุมบ่อ

การพดั พาและการทับถม กระบวนการปรับระดับพ้นื ผวิ โลก

เป็นกระบวนการที่เกดิ คู่กัน เมื่อมกี ารพัดพาตะกอนออกไปจากท่ีหนึ่ง
ทาํ ให้เกดิ การทบั ถมของตะกอนในอกี ท่หี นึง่

หนิ ทศิ ทางการพดั พา ดินเหนียว แผ่นดนิ งอกเกิดจากแม่น้าํ
นํา้ พดั พาตะกอนมาทับถม
ทราย ทรายแป้ง

การคัดขนาดตะกอนดว้ ยการพัดพาของนาํ้

500 ชัน้ ท่ี 4 สะทอ้ นคลน่ื วทิ ยคุ วามถ่ตี ่ําได้ มีแสงเหนือ อณุ หภมู เิ พม่ิ ขนึ้
km. เทอร์โมสเฟยี ร์ แสงใตเ้ กิดขึน้ ตามลําดบั ความสูง
วัตถนุ อกโลกจะถูกเผาไหม้
(thermosphere) -85 ℃
มแี กส๊ โอโซนช่วยดดู กลนื รงั สีอลั ตราไวโอเลต
80 ช้ันที่ 3 เมโซสเฟยี ร์ จากดวงอาทิตย์ เครือ่ งบนิ บนิ อณุ หภูมลิ ดลง
km. (mesosphere) เกิดปรากฏการณส์ ําคัญ ไดแ้ ก่ เมฆ ฝน หมิ ะ ตามลาํ ดบั ความสงู
ลม พายตุ ่างๆ
50 ช้ันท่ี 2 ช้นั โอโซน 0℃

km. สแตรโทสเฟียร์ อุณหภมู ิเพม่ิ ข้ึน
(stratosphere) ตามลําดับความสูง
15
km. ชั้นที่ 1โทรโพสเฟยี ร์ -60 ℃
(troposphere)
ความสูง ชัน้ บรรยากาศ อุณหภูมลิ ดลง
ตามลําดับความสงู

อณุ หภูมิ

L บริเวณความกดอากาศต่าํ
มีอณุ หภมู ิสูง อากาศร้อนลอยตัว
L
บรเิ วณความกดอากาศสูง
H มีอุณหภมู ติ ํา่ อากาศเยน็ จมตวั

HL H L เส้นความกดอากาศยง่ิ มคี ่ามาก
L แสดงว่ามคี วามกดอากาศสูง

HH H อากาศจะเคลื่อนที่จากบรเิ วณ
ความกดอากาศสงู สู่บรเิ วณทม่ี ี
? จากแผนท่แี สดงวา่ ประเทศไทยอยใู่ นฤดใู ด? H ความกดอากาศตาํ่ กว่า

แนวร่องความกดอากาศตา่ํ
เปน็ บริเวณทลี่ มจากซกี โลกเหนือ
และซกี โลกใตจ้ ะพดั เบยี ดเขา้ หากนั
ทําใหเ้ กดิ เมฆฝน

เมฆชนั้ สงู ซีรร์ สั (cirrus) ซรี ์โรควิ มูลัส
ซรี ์โรสเตรตัส
อณุ หภูมติ าํ่ มากและไอนา้ํ น้อย (cirrocumulus)
มองเหน็ ไดช้ ดั เจนชว่ งฤดหู นาว (cirrostratus)
ท่ที ้องฟา้ โปร่งใส แอลโตควิ มูลัส

เมฆชั้นกลาง แอลโตสเตรตสั (altocumulus)

อณุ หภมู ปิ านกลางและไอน้าํ (altostratus) ควิ มลู ัส
ขนาดเล็ก เปน็ ละอองนํา้ สีขาว
บางครั้งจับตวั เป็นก้อน (cumulus)

เมฆช้ันตา่ํ นมิ โบสเตรตสั สเตรโทควิ มลู ัส ควิ มูโลนิมบสั

อุณหภูมสิ ูงและไอนํ้ามาก (nimbostratus) (stratocumulus) (cumulonimbus)
มเี มฆที่ทําให้ฝนตกหรอื
หมิ ะตกได้ สเตรตสั (stratus)

หยาดนา้ํ ฝน น้าํ ในอากาศ เกดิ การกลน่ั ตวั
การระเหย การคายนาํ้ ของพืช

การระเหย

นํา้ ผวิ ดิน มหาสมุทร

วัฏจักรของนา้ํ

การหมุนเวยี นเปล่ยี นสภาวะของนา้ํ
ในธรรมชาติ ท่ีผ่านขัน้ ตอนกระบวนการตา่ ง ๆ
เชน่ การระเหย การกลายเปน็ ไอ การกลน่ั

บริเวณทม่ี แี หลง่ นํ้าจืดผิวดินน้อย ไดแ้ ก่
?• ทวีปแอฟรกิ าบริเวณทะเลทรายสะฮารา

• ภมู ิภาคเอเชยี ตะวันตกเฉียงใต้บรเิ วณคาบสมทุ รอาหรบั

• ภมู ิภาคบเรอเิ เวชณยี ตทะี่มวแีันหอลอง่กนแล้ําะจเืดอเชียกลางบรเิ วณทร่ี าบสงู ทเิ บต
• ทวีปผอิวอดสนิเตอรุดเลมยี สมบูรณ์ ได้แก่
เอเชยี ยุโรป แอฟรกิ าตอนกลาง อเมรกิ าเหนือ อเมรกิ าใต้

? กระแสนํา้ สาํ คัญของโลก กระแสนํา้ อนุ่ กระแสนํ้าเย็น ยกตัวอยา่ งการไหลเวียน
ทีน่ กั เรยี นรจู้ ัก มอี ะไรบา้ ง ของกระแสน้ําในแผนที่ 1 จดุ







ปา่ ฝนเขตรอ้ น
ป่าผลดั ใบ
ทงุ่ หญา้
เมดเิ ตอรเ์ รเนียน
เทือกเขาสงู
ทะเลทราย
ป่าสนหรือไทกา
ทนุ ดรา

? เขตชวี นิเวศบริเวณใด
มคี วามหลากหลาย
ของส่งิ มชี วี ิตมากที่สดุ
เพราะเหตใุ ด

ยอดเขารูปพรี ะมิด หนิ ฐาน อาแร็ต
เซิรก์ มวลธารน้าํ แข็งสายยอ่ ย
สนั เขา
หุบเขารปู ตัวยู
ตะกอนธารนา้ํ แข็งกลางลําธาร ตะกอนธารนา้ํ แข็ง
เหวนํา้ แขง็ มวลธารนา้ํ แขง็ ขนาดใหญ่

เซริ ์ก หินฐาน หบุ เขาลอย
สันเขา จมกู เขาปลายตัด
ธารนํ้า
หลุมธารนาํ้ แขง็ หุบเขาถูกครูดถู
หุบเขาธารน้ําแขง็

เขารปู หงอนไก่ เกิดจากการสึกกร่อนผพุ งั ภมู ิประเทศทะเลทรายลกั ษณะต่าง ๆ จากการพัดพาและทบั ถมของลม
ทไ่ี มเ่ ทา่ กนั โดยการกระทาํ ของลมและเศษฝ่นุ
123
ทพี่ ดั แรงครูดถูเขาจนมรี ูปรา่ งแปลกตา

เนนิ ทรายรูปพระจันทร์เสยี้ ว เนินทรายตามขวาง เนินทราย barchanoid
4 5 6

เนนิ ทรายตามยาว เนนิ ทรายรปู โค้ง เนนิ ทรายรปู ดาว

หัวแหลมผาชัน แม่นํา้ ปากแม่นาํ้ ร่องคล่ืนเซาะ ชัน้ หิน

ผาริมทะเล เศษหนิ รว่ ง
เศษหนิ รว่ ง หน้าผาสงู ชัน
หนา้ ผาทรุด
ทะเลสาบนํ้าเค็ม
ท่ีราบลุม่ ปา่ ชายเลน โพรงหิน
สนั ดอนจะงอย ชอ่ งโค้ง
เกาะหินโดด
ตะกอนชายฝงั่ หาดกรวด โขดหิน อ่าว

เกาะขนาดเลก็ ใกลช้ ายฝั่ง พน้ื ที่ของเขาหนิ ท่ีเคยเช่ือมต่อกนั
ทห่ี ินยอดเกาะมีลกั ษณะโดง่ คล่ืนและลมกรอ่ นหนิ ผุพงั ทลายลงไป
เกดิ จากแหลมหินที่ยื่นไปในทะเล
แตเ่ ดมิ ถกู คลืน่ เซาะทั้ง 2 ข้าง ลานคล่นื เซาะในช่วงเวลานํา้ ข้นึ น้าํ ลง
จนส่วนปลายถกู ตัดออก ทาํ ใหส้ ว่ นฐานของเขาหินแคบลกึ เข้าไป
เหลือเพยี งเกาะโขดหนิ ขนาดเล็ก

? ร้หู รอื ไม่
สถานท่ีน้ีคอื ทใ่ี ด

ท่สี ดุ

เสน้ อารก์ ติกเซอร์เคลิ

A มีอุณหภมู ิสูงตลอดปี Af Am Aw
เฉลี่ยเกนิ กว่า 18℃
ภูมอิ ากาศเขตร้อน ภมู ิอากาศแบบร้อนชนื้ ภูมอิ ากาศแบบมรสมุ ภูมิอากาศแบบสะวนั นา
และมฝี นตกชกุ

B มคี ่าระเหยเกินกว่าคา่ เฉลย่ี ของปรมิ าณฝน BS BW
ภูมอิ ากาศเขตแหง้ แล้ง มีค่าอณุ หภมู ิระหวา่ งวนั แตกตา่ งกันมาก ภมู อิ ากาศแบบก่งึ ทะเลทราย ภูมอิ ากาศแบบทะเลทราย

C มอี ณุ หภมู เิ ดือนที่หนาวท่สี ุด Cf Cs
เฉลีย่ ตํ่ากวา่ 18℃
ภูมิอากาศเขตอบอ่นุ แต่ไมต่ าํ่ กว่า -3℃ ภูมอิ ากาศแบบช้นื กึ่งเขตรอ้ น ภูมอิ ากาศแบบเมดิเตอรเ์ รเนยี น

D มอี ณุ หภมู ิเดือนที่หนาวทส่ี ดุ Df Dw
เฉลี่ยตา่ํ กว่า -3℃ และเดอื น
ภูมอิ ากาศเขตหนาว ภูมิอากาศชน้ื ภาคพ้นื ทวปี ภูมอิ ากาศแห้งภาคพื้นทวปี
ทีอ่ นุ่ ทีส่ ุดสงู กว่า 10℃

E มีอุณหภูมเิ ดือนที่รอ้ น EF ET H
ทีส่ ดุ ตาํ่ กว่า 10℃
ภูมิอากาศเขตข้วั โลก ภูมิอากาศแบบพืดนา้ํ แขง็ ภูมิอากาศแบบทนุ ดรา ภมู ิอากาศแบบท่สี งู
ไมม่ ีฤดูรอ้ น