ระบบฟิวดัล(Feudalism)

ระบบฟิวดัล(Feudalism)

ระบบฟิวดัล(ระบบศักดินาสวามิภักดิ์) เป็นลักษณะการปกครองและสังคมของชนเผ่าเยอรมัน (เน้นความผูกพันระหว่างนักรบ
กับและหัวหน้านักรบตามประเพณี Comitatus โดยกษัตริย์กระจายอำนาจไปสู่หัวหน้าหรือกลุ่มนักรบ) และลักษณะการปกครองที่
สืบทอดมาจากโรมัน (ระหว่างผู้อุปการะกับผู้รับอุปการะและความสัมพันธ์ระหว่างนายกับข้าทาส) ผสมผสานกันเป็นรากฐานของยุโรป
สมัยกลางในช่วงที่อาณาจักรโรมันล่มสลายชาวนาเจ้าของที่ดินต้องหลบหนี ลี้ภัย เกิดความหวาดกลัว จึงต้องยกที่ดินให้ผู้มีอำนาจ
เพื่อขอความคุ้มครองเจ้าของที่ดินเดิมเปลี่ยนสภาพมาเป็นผู้เช่าที่ดิน แต่เป็นเสรีชนและกษัตริย์มีอาณาจักรกว้าง
Feudal มาจากภาษาลาตินว่า Feudum ตรงกับภาษาอังกฤษว่า Fief แปลว่าดินเนื้อที่หนึ่ง

ระบบฟิวดัลมีที่ใดบ้าง
เกิดในฝรั่งเศสคริสต์ศตวรรษที่ 5 ที่อิตาลีคริสต์ศตวรรษที่ 6 นำมาใช้ในอังกฤษต้นศตวรรษที่ 11 และในเยอรมัน

ลักษณะความสัมพันธ์ในระบบฟิวดัลเป็นอย่างไร
ระบบฟิวดัลเป็นความสัมพันธ์ระหว่าง Lord (เจ้านาย) กับ Vassal (ผู้พึ่ง) เป็นระบบการกระจายอำนาจออกจากศูนย์กลางกษัตริย์ไปยัง

ขุนนางแคว้นต่างๆ ขุนนางต่างมีกองทัพของตนเอง หน้าที่ของ Lord คือพิทักษ์รักษาVassal และที่ดินของ Vassal จากศัตรูและให้ความ
ยุติธรรม ปกป้องคุ้มครองในการพิจารณาคดี

โครงสร้างทางสังคมของระบบฟิวดัล
1. กษัตริย์ มีฐานะเป็น Lord สูงสุดโดยมีขุนนางเป็นVassalมีพันธะผูกพันทางหน้าที่ต่อกัน กษัตริย์จะพระราชทานที่ดินเป็นการมอบหมาย

อำนาจในการปกครอง ให้กับขุนนาง อำนาจของกษัตริย์อ่อนลงปกครองราษฎร์ที่อยู่รอบพระนคร ดินแดนส่วนอื่นๆเป็นของขุนนางและมีความ
ผูกพันกับกษัตริย์โดยยกย่องให้เป็นหัวหน้ามีข้อผูกพันกับกษัตริย์เพราะมีที่ดินอยู่ในอาณาเขตจึงยอมเป็น Vassal มีหน้าที่ช่วยเหลือพระเจ้าแผ่น
ดินยามสงคราม ที่ดินที่กษัตริย์พระราชทานให้สามารถริบคืนได้ ถ้าVassalไม่ปฏิบัติตามสัญญาหรือสิ้นชีวิตโดย ไม่มีทายาท

ชนชั้นปกครองหรือขุนนางเจ้าของที่ดิน (Suzerain)นับตั้งแต่อัศวินขึ้นไป
ในฝรั่งเศส มีบรรดาศักดิ์เป็น Duke,Earl, Lord, Baron, Countมีการปกครองลดหลั่นตามลำดับขั้น ดูแลปกครองเสรีชนๆมีฐานะ
เป็น Vassalของ
2. ขุนนาง ขุนนางมีฐานะเป็นทั้ง Vassalของกษัตริย์ ซึ่งVassalมีหน้าที่ส่งทหารของตนไปสมทบกับกองทัพของ Lord และช่วยเหลือ
ทางการเงินแก่ Lord ขุนนางชั้นสูงยังมีฐานะเป็นLord ของขุนนางชั้นต่ำกว่าลงมา ขุนนางเป็นเจ้าของปราสาทหรือคฤหาสน์ ยังมีขุนนางที่ผ่าน
การฝึกได้รับการสถาปนาแต่ตั้งให้เป็นอัศวิน(Knight)ไม่ใช่ขุนางที่สืบทอดทางสายโลหิต
3. อัศวิน (Knight) Knight ตรงกับภาษาฝรั่งเศสว่า Chevalier บุตรชายของขุนนางเท่านั้นที่จะได้รับการเลี้ยงดูอบรมเพื่อเตรียมตัวเป็น
นักรบ อัศวินที่ผ่านการฝึกตั้งแต่อายุ 7 ปีที่ปราสาท เริ่มจากการรับใช้ท่านผู้หญิง ภรรยาเจ้าของปราสาท อบรมมารยาทราชสำนัก ร้องเพลง
เต้นรำ ความสำคัญของธรรมะอัศวิน(ระบบวีรคติ Chivalry การฝึกความสุภาพอ่อนโยน กล้าหาญ เสียสละให้เกียรติแก่ข้าศึกเมื่อข้าศึกยอมแพ้
มีวินัย ช่วยเหลือเมื่อสตรีตกอยู่ในอันตราย ปกปักรักษาคนชรา เด็ก หญิงหม้าย) ฝึกขี่ม้าจากทหารคนสนิทของขุนนาง อายุ 14 ปี เลื่อนฐานะ
จากมหาดเล็กมาเป็น Squire ต้องขัดเกราะให้ขุนนาง รับใช้ขุนนาง จนอายุ 21 ปี และได้รับการเข้าพิธีแต่งตั้งให้เป็นอัศวินก่อนที่จะเป็นขุนนาง
4. เสรีชน (villain) ส่วนใหญ่เป็นชาวนาเป็นผู้เช่าที่ดินซึ่งเคยเป็นของตนเองแต่ไม่มีภาระผูกติดกับที่ดินหรือเป็นเจ้าของที่นาขนาดเล็ก ชาวนา
รายเล็กๆ
5. ทาสติดที่ดิน (serf) คือชาวนาที่อาศัย ทำกินบนที่ดินตั้งแต่บรรพบุรุษ ต้องผูกติดกับที่ดิน จะโยกย้ายไปไหนไม่ได้ อยู่ในการควบคุมของ
เจ้านาย ต้องเสียภาษีรัชชูปการ ภาษีผลิตผลที่ผลิตได้ให้เจ้านาย ยอมให้เจ้านายเกณฑ์แรงงานขุดคู สร้างสะพาน
6. พระและนักบวช มีบทบาททางการอบรมจิตใจให้แก่สามัญชน

การเลื่อนชั้นทางสังคมทำได้หรือไม่
การเลื่อนชั้นทางสังคมของชาวนาอิสระและทาสติดที่ดินทำได้ยากเพราะชนชั้นเจ้าของที่ดินและชาวนามีระบบสืบทอดกรรมสิทธิ์ตามสายโลหิต

การขยายพื้นที่อาณาเขตทำได้โดยวิธีใด
1. โดยวิธีแย่งชิง ทำสงคราม
2. การแต่งงานและการรับมรดก

Suthasini Nakkrot 1

ระบบฟิวดัล(Feudalism)

ระบบแมเนอร์(Manorial System) คืออะไร
เป็นระบบเศรษฐกิจคำว่า “Manor” แปลว่า คฤหาสน์ หมายถึงบริเวณที่ดินที่กว้างใหญ่รอบๆคฤหาสน์ของขุนนาง

ขนาดของที่ดินขึ้นอยู่กับอำนาจและความั่งคั่งของเจ้าของ บริเวณรอบๆคฤหาส์จะมีหมู่บ้าน ชาวนาและทาสติดที่ดิน ช่าง
ฝีมือ พ่อค้า แต่ละแมเนอร์จะมีการผลิตอาหารเลี้ยงตัวเองโดยขุนนางควบคุมการผลิต ที่ดินที่ขุนนางให้ชาวน ทาสติดที่ดิน
ทำจะแบ่งการเพาะปลูกในระบบ Three fidld System ออกเป็น 3 ส่วน หมุนเวียนทำ ปีแรกทำ แปลงที่ 1และ 2 ส่วน
แปลงที่ 3 จะเก็บไว้เลี้ยงสัตว์

เ พ ร า ะ เ ห ตุ ใ ด ร ะ บ บ ฟิ ว ดั ล จึ ง เ สื่ อ ม
1. เนื่องจากการปฏิวัติทางเศรษฐกิจคริสต์ศตวรรษที่ 11
2. การฟื้นฟูการค้ากับตะวันออกใกล้ มีการไถ่ตัวทาสติดที่ดินเป็นอิสระโดยไปทำการค้า เป็นช่างฝีมือ มีการเลื่อนฐานะ

เ ป็ น ช น ชั้ น ก ล า ง แ ล ะ มี อิ ท ธิ พ ล า ง เ ศ ร ษ ฐ กิ จ
3. เกิดโรคะบาด กาฬโรค ทั่วยุโรปในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ทำให้แรงงานหายาก ทาสติดที่ดินมีโอกาสเป็นอิสระ โยก

ย้ายที่อยู่ ระบบแมเนอร์จึงสลายตัว
4. มีทหารรับจ้าง ชาวนา หนีไปเป็นทหารรับจ้าง เกิดจลาจลชาวไร่ ชาวนา
5. จากสงครามครูเสด และสงคราม 100 ปี ทำให้อัศวินเสียชีวิตมาก กษัตริย์ยึดอำนาจคืนจากขุนนางโดยมีพ่อค้า

ชนชั้นกลางสนับสนุน กษัตริย์เริ่มติดต่อโดยตรงกับประชาชนทรงมีอำนาจปกครองอย่างแท้จริงยุบกองทัพของขุนนาง
ก ล่ า ว ไ ด้ ว่ า ร ะ บ บ ฟิ ว ดั ล ไ ด้ วิ วั ฒ น า ก า ร เ ป็ น ก า ร ป ก ค ร อ ง ร ะ บ อ บ ส ม บู ร ณ า ญ า สิ ท ธิ ร า ช ย์ ใ น ส เ ป น แ ล ะ ฝ รั่ ง เ ศ ส

Suthasini Nakkrot 2