รวมพระบรมราโชวาท และพระราชดำรัสของ ‘พ่อ‘ ในหลวงรัชกาลที่ ๙ แรงบันดาลใจ เรื่องการดำเนินชีวิต และการทำงาน

๑๓ ตลุ าคม วนั คล้ายวนั สวรรคต

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

นอ้ มราลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมไิ ด้

รวมพระบรมราโชวาท และพระราชดารัส
ของ ‘พ่อ‘ ในหลวงรชั กาลที่ ๙ แรงบนั ดาลใจ

เรื่องการดาเนินชีวิต และการทางาน

ในหลวงรัชกาลท่ี ๙ ' ทรงมีพระบรมราโชวาท และพระราชดารัสกับปวงชนชาวไทยนานัปการ
ในการให้ทุกคนได้ประพฤติปฏิบัติตนเป็นคนดีของสังคม และทรงเป็นตัวอย่างท่ีดีให้กับพวกเราในทุกๆ ด้าน
ซึง่ หากเราใส่ใจและสนใจนาพระราชดารัสมาปฏิบตั ิในชีวิตประจาวันของพวกเรา ท้ังด้านความคิดด้านการงาน
ครอบครัว และการใช้ชีวติ แล้ว เชื่อแน่ว่าจะทาให้ชีวติ ของเราดีขึน้ อย่างแน่นอน

พระราชดารัสของพระองค์ท่ีมอบให้แก่พวกเราชาวไทยในหลากหลายเรื่องน้ัน
ล้วนแล้วแต่มีคตสิ อนใจทอ่ี ยากให้ทกุ คนนามาประพฤตปิ ฏิบตั ิเพือ่ ความสุข
ความสาเร็จ และความเจริญของเราเปรียบเสมือนเป็น 'คาสอนของพ่อ’
ท่ยี ิ่งใหญ่ และมีคณุ คา่
ต่อไปนี้จะเป็นส่วนหนึ่งของพระราชดารัสท่ีพระองค์ได้ให้
พระบรมราโชวาทในโอกาสต่างๆ เก่ียวกับการปฏิบัติตน
เป็นคนดี การทางาน และการใชช้ วี ิตในสงั คม

การทาความดี...

'การทาดีน้ันทายากและเหน็ ผลช้า แต่กจ็ าเปน็ ต้องทา เพราะหาไม่
ความช่ัว ซึง่ ทาได้ง่าย จะเข้ามาแทนท่ี และจะพอกพนู ขึน้
อย่างรวดเร็วโดยไม่ทนั รู้สึกตัว แต่ละคนจงึ ต้องต้ังใจ และ

เพียรพยายามให้สดุ กาลัง ในการสร้างเสรมิ และสะสมความด’ี

พระบรมราโชวาทพระราชทาน แกผ่ ู้สาเร็จการศึกษาที่โรงเรยี นนายร้อยตารวจ สวนอัมพร
๑๔ สงิ หาคม ๒๕๒๕

คนเราต้องเตรียมตัว...

'คนเราต้องเตรยี มตวั เพื่อที่จะเผชิญปัญหาตา่ งๆ ในชีวติ แต่
การเตรียมตวั น้ัน กต็ ้องมีความรู้ประกอบด้วย มีการฝึกนิสัยใจคอ
ของตนให้สามารถฟนั ฝ่าอุปสรรคได้ด้วย สิ่งทส่ี าคญั ในการฟันฝ่า

อุปสรรคในชวี ิตคือ ต้องรู้จัก ตวั เอง รู้วา่ ตัวกาลังทาอะไร
รวู้ ่าตัวตอ้ งการอะไร’

กระแสพระบรมราโชวาทพระราชทานแก่ นกั ศึกษาวทิ ยาลยั เกษตรกรรมแมโ่ จ้ เชยี งใหม่
๓ มกราคม ๒๕๑๖

คนเราต้องมีความสบายใจ...

'ความสบายใจของคนเปน็ ของที่หายาก
คนเราต้องมีความสบายใจ จึงจะมชี วี ิตท่รี าบรื่นได้’

พระราชดารัส พระราชทานแกค่ ณะกรรมการจดั งาน '๕ ธันวา วันมหาราช’ ณ พระตาหนกั จิตรลดารโหฐาน
๕ เมษายน ๒๕๒๑

เมื่อมีโอกาสทางาน...

การทางาน...'เมือ่ มีโอกาสและมีงานทา ควรเต็มใจทาโดย
ไม่จาเป็นต้องตั้งข้อแม้ หรือเงือ่ นไขอันใด ไวใ้ ห้เปน็ เครือ่ งกีดขวาง

คนท่ที างานได้จริงๆ นั้น ไมว่ ่าจะจับงานสิ่งใด ย่อมทาได้เสมอ
ถา้ ยง่ิ มีความเอาใจใส่ มีความขยัน และความซือ่ สัตย์สุจรติ

ก็ย่งิ จะชว่ ยให้ประสบผลสาเรจ็ ในงานทท่ี าสงู ขนึ้ ’

พระบรมราโชวาทในพิธีพระราชทานปริญญาบตั ร วิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชวี ศึกษา
๘ กรกฎาคม ๒๕๓๐

ตอ้ งปรบั ปรงุ ตัวตลอดเวลา...

'การดารงชวี ิตทด่ี ีจะต้องปรบั ปรงุ ตัวตลอดเวลา
การปรบั ปรงุ ตัวจะตอ้ งมีความเพียรและความอดทนเปน็ ท่ตี ั้ง
ถา้ คนเราไม่หมน่ั เพียร ไม่มีความอดทน ก็อาจจะทอ้ ใจไปโดยง่าย

เมื่อทอ้ ใจไปแล้ว ไม่มีทางท่จี ะมชี วี ิตเจรญิ รุ่งเรืองแน่ๆ’

พระบรมราโชวาท พระราชทาน แกค่ ณะครูและนักเรียนโรงเรยี นจิตรลดา
๒๗ มีนาคม ๒๕๒๓

ต้องชว่ ยกันทา...

'ต่างคนต่างมีหน้าที่ แต่กไ็ ม่ได้หมายความว่าทาเฉพาะหน้าทีน่ นั้
เพราะวา่ ถา้ คนใดทาหน้าทีเ่ ฉพาะของตวั โดยไม่มองไม่แลคนอื่น
งานก็ดาเนินไปไม่ได้ เพราะเหตุว่างานทกุ งานจะต้องพาดพิงกนั

จะตอ้ งเกีย่ วโยงกัน ฉะนน้ั แต่ละคน
จะตอ้ งมีความรถู้ งึ งานของผู้อืน่ แล้วช่วยกันทา’

พระราชดารสั พระราชทานแก่ คณะบุคคลต่างๆ ที่เข้าเฝ้าฯ เนื่องในโอกาสวันเฉลมิ พระชนมพรรษา
๔ ธันวาคม ๒๕๓๓

ตอ้ งต้งั เป้าหมาย

'...การทางานใดๆ ไม่ว่าใหญ่หรือเลก็ ควรอย่างยิ่งทจ่ี ะตง้ั เป้าหมาย ขอบเขต
และหลกั การไวใ้ ห้แน่นอน เพราะจะช่วยให้สามารถ ปฏิบตั ิมงุ่ เข้าสู่ผลสาเร็จ
ได้โดยตรง และถกู ตอ้ งพอเหมาะพอดี เป็นการปอ้ งกนั และขจดั ความล่าชา้

ความสิ้นเปลือง ความเสียเปล่า ทกุ อยา่ งได้อย่างสิ้นเชงิ ...’

พระบรมราโชวาท ในพิธพี ระราชทานปริญญาบตั รของจฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั
๑๗ กรกฎาคม ๒๕๓๐

การคิดก่อนพูด…

'หลักของคณุ ธรรม คือ การคดิ ด้วยจิตใจที่เปน็ กลาง กอ่ นจะพดู จะทาสิ่งไร
จาเป็นตอ้ งหยดุ คิดเสียก่อน เพือ่ รวบรวมสติให้ต้ังมัน่ และจิตสว่างแจ่มใส
ซึง่ เมือ่ ฝึกหัดคนุ้ เคยชานาญแล้ว จะกระทาได้คล่องแคล่ว ชว่ ยให้สามารถ
แสดงความรคู้ วามคดิ ในเรือ่ งต่างๆ ให้ผู้ฟงั ได้เข้าใจได้งา่ ย ได้ชัด ไม่ผิด

ท้ังหลักวิชา ทงั้ หลักคุณธรรม...’

พระบรมราโชวาทในพิธีพระราชทานปริญญาบตั รของจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลัย
๑๐ กรกฎาคม ๒๕๓๕

ความเจริญในการทางาน…

'ความเจริญของคนท้ังหลาย ย่อมเกดิ มาจากประพฤติชอบและการหาเลีย้ งชีพชอบ
เปน็ หลกั สาคัญ ผู้ท่จี ะสามารถประพฤตชิ อบ และหาเลยี้ งชีพชอบได้ดว้ ยนั้น

ย่อมจะมีทงั้ วิชาความรู้ ทงั้ หลักธรรมทางศาสนา เพราะส่งิ แรกเป็นปจั จัยสาคญั
สาหรับใชก้ ระทาการทางาน สิ่งหลัง เปน็ ปจั จัยสาคญั สาหรับส่งเสริม
ความประพฤติและการปฏิบัติงานให้ชอบ คือ ให้ถกู ต้องและเปน็ ธรรม’

พระราชดารสั ของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ ัว
พระราชทานแก่ครูโรงเรียนราษฎรส์ อนศาสนา อสิ ลาม ๔ จงั หวดั ภาคใต้จงั หวัดปตั ตานี

๒๔ สงิ หาคม ๒๕๑๙

คนดี…

'ในบา้ นเมืองนี้มีทั้งคนดีและคนไม่ดีไม่มใี ครท่จี ะทาให้ทกุ คนเปน็ คนดีได้
ทง้ั หมด การทาให้ บา้ นเมืองมีความปกติสุขเรียบรอ้ ย จึงมิใช่การทาให้ทุกคน

เปน็ คนดีหากแต่อยทู่ ก่ี ารส่งเสริมคนดี ให้คนดีได้ปกครองบ้านเมืองและ
ควบคุมคนไม่ดีไมใ่ ห้มีอานาจไม่ให้กอ่ ความเดือดร้อนวุ่นวายได้...’

พระบรมราโชวาทในพธิ ีเปิดงานชมุ ชนลกู เสือแห่งชาติค่ายลกู เสือวชริ าวธุ จงั หวดั ชลบรุ ี
๑๑ ธันวาคม ๒๕๑๒

ความสามัคคี...

'สามัคคนี ีก้ ค็ ือ การเหน็ แกบ่ า้ นเมือง และช่วยกันทกุ วถิ ที าง
เพื่อที่จะสร้างบ้านเมืองให้เข้มแข็ง ด้วยการเหน็ อกเห็นใจซึง่ กนั และกัน

และทางานด้วยการซื่อสัตย์สุจริต ต้องสง่ เสริมงานของกันและกัน
และไม่ทาลายงานของกันและกนั มเี รือ่ งอะไรให้ได้พดู ปรองดองกัน
อย่าเรือ่ งใครเรื่องมัน และงานก็ทางานอย่างตรงไปตรงมา นึกถึงประโยชน์ส่วนรวม’

พระราชดารัสที่พระราชทานในพธิ ีประดับยศนายตารวจชน้ั นายพล
๑๕ มกราคม ๒๕๑๙

คนเราจะตอ้ งรบั และจะต้องให้...

'คนเราจะเอาแตไ่ ด้ไม่ได้ คนเราจะตอ้ งรับและจะต้องให้ หมายความว่า
ต่อไปและเดี๋ยวน้ดี ว้ ยเมือ่ รับสิ่งของใดมา ก็จะต้องพยายามให้ ในการใหน้ ้ัน

ให้ได้โดยพยายามที่จะสร้างความสามัคคใี ห้หมู่คณะและในชาติ
ทาให้หมู่คณะและชาตปิ ระชาชนทง้ั หลายมคี วามไว้ใจซึ่งกนั และกันได้

ชว่ ยทีไ่ หนได้ก็ชว่ ย ด้วยจิตใจทีเ่ ผื่อแผ่โดยแท’้

พระบรมราโชวาท พระราชทานแกน่ ักศึกษามหาวิทยาลัยขอนแก่น
๒๐ เมษายน ๒๕๒๑

พูดจริง ทาจริง...

'ผู้หนักแน่นในสัจจะพดู อย่างไร ทาอย่างนั้น จึงได้รบั ความสาเรจ็ พร้อมทง้ั
ความศรัทธาเชือ่ ถือและความยกยอ่ งสรรเสริญ จากคนทุกฝ่าย การพูดแล้วทา คือ
พูดจรงิ ทาจรงิ จึงเป็นปัจจยั สาคัญในการส่งเสรมิ เกียรติคุณของบคุ คลให้เด่นชัด

และสร้างเสรมิ ความดี ความเจริญ ให้เกิดขึน้ ทงั้ แก่บคุ คลและส่วนรวม’

พระบรมราโชวาท ในพิธพี ระราชทานปริญญาบัตรของจฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั
๑๐ กรกฎาคม ๒๕๔๐

การปิดทองหลังพระ...

'การปิดทองหลงั พระนน้ั เมือ่ ถงึ คราวจาเปน็ ก็ตอ้ งปิด
ว่าทจ่ี รงิ แล้วคนโดยมาก ไม่คอ่ ยชอบปิดทองหลงั พระกนั นกั
เพราะนกึ ว่าไม่มีใครเหน็ แต่ถา้ ทกุ คนพากันปดิ ทองแต่ข้างหน้า
ไม่มีใครปิดทองหลังพระเลย พระจะเป็นพระท่งี ามบริบรู ณ์ไม่ได้’

พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว
ในพิธพี ระราชทานปริญญาบัตรของจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั

๒๕ กรกฎาคม ๒๕๐๖

ตอ้ งมีความสุจริต...

'คนไม่มคี วามสุจริต คนไม่มคี วามม่นั คง ชอบแต่มักง่าย
ไม่มีวนั จะสรา้ งสรรคป์ ระโยชน์สว่ นรวมทีส่ าคัญอันใดได้
ผู้ท่มี ีความสจุ ริตและความมุ่งมน่ั เท่านนั้ จึงจะทางานสาคัญยิ่งใหญ่

ทีเ่ ปน็ คุณประโยชน์แทจ้ รงิ ได้สาเร็จ’

พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว
ในพิธพี ระราชทานปริญญาบตั รของจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั

๑๒ กรกฎาคม ๒๕๒๒

ตอ้ งสรา้ งพื้นฐาน...

'การจะพัฒนาทกุ สิ่งทุกอย่างให้เจริญนั้น
จะตอ้ งสร้างและเสริมขึน้ จากพื้นฐานเดิมทม่ี ีอยกู่ อ่ นทง้ั สิ้น

ถา้ พื้นฐานไม่ดหี รือคลอนแคลนบกพรอ่ งแล้ว
ทีจ่ ะเพิม่ เติมเสริมตอ่ ให้เจรญิ ขนึ้ ไปอกี นั้น ยากนกั ท่จี ะทาได้
จึงควรจะเข้าใจให้แจง้ ชัดว่า นอกจากจะมุ่งสร้างความเจริญแล้ว
ยังต้องพยายามรักษาพื้นฐานให้มนั่ คง ไม่บกพรอ่ ง พรอ้ มๆ กนั ได้’

พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ในพิธพี ระราชทานปริญญาบัตรของจฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั

๑๐ กรกฎาคม ๒๕๒๓

ต้องมีใจทีเ่ ปน็ กลาง...

'หลกั ของคุณธรรม คือ การคดิ ด้วยจิตใจทีเ่ ป็นกลาง
กอ่ นจะพดู จะทาสิง่ ไร จาเปน็ ตอ้ งหยุดคิดเสียก่อน
เพื่อรวบรวมสติให้ตั้งม่นั และให้จิตสว่างแจ่มใส
ซึ่งเมื่อฝึกหัดจนคนุ้ เคยชานาญแล้ว จะกระทาได้คล่องแคล่ว
ชว่ ยให้สามารถแสดงความรู้ ความคิด ในเรือ่ งต่าง ๆ
ให้ผู้ฟงั เข้าใจได้ง่าย ได้ชดั ไม่ผดิ ทั้งหลกั วิชาทง้ั หลักคุณธรรม’

พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั
ในพิธพี ระราชทานปริญญาบตั รของจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลัย

๑๐ กรกฎาคม ๒๕๓๕

ความจริงใจทาการใดก็สาเรจ็ ...

'ความจริงใจตอ่ ผู้อืน่ เปน็ คณุ ธรรมสาคัญมากสาหรบั ผู้ท่ตี ้องการความสาเรจ็ และ
ความเจริญ เพราะชว่ ยให้สามารถขจดั ปดั เป่าปัญหาไดม้ ากมาย

โดยเฉพาะอย่างยิ่งปญั หาอนั เกิดจากความกินแหนงแคลงใจและเอารัดเอาเปรียบกนั
นอกจากนั้น ยงั ทาให้ได้รบั ความเชือ่ ถือไว้วางใจ และความรว่ มมือสนับสนุน
จากทุกคนทกุ ฝา่ ย ทีถ่ ือม่ันในเหตุผลและความดี
ผู้มีความจริงใจจะทาการสิ่งใดก็มกั สาเรจ็ ได้โดยราบรื่น’

พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั
ในพิธพี ระราชทานปริญญาบตั รของจฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลัย

๑๑ กรกฎาคม ๒๕๓๕

ต้องศรทั ธาในงาน...

'งานทกุ อย่างมีบคุ คลซึ่งมีชีวติ จิตใจ มีความนึกคิดเปน็ ผู้กระทา
ถา้ ผู้ทามีจติ ใจไม่พรอ้ มจะทางาน เช่น ไม่ศรทั ธาในงาน ไม่สนใจผูกพนั กบั งาน

ผลงานท่ที ากย็ อ่ มบกพร่อง ไม่คงท่ี ต่อเมื่อผู้ปฏบิ ัตมิ ีศรัทธา เข้าใจซ้ึงถงึ
ประโยชน์ของงาน พร้อมใจและพอใจที่จะขวนขวายปฏิบตั ิงานโดยเตม็ กาลัง
ความสามารถ งานจึงจะดาเนินไปได้โดยราบรื่น และบรรลผุ ลตามทม่ี ุ่งหมาย’

พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ในพิธพี ระราชทานปริญญาบัตรของจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลัย

๑๐ กรกฎาคม ๒๕๓๖

คิดกอ่ นพดู และทา...

'ความคิดนั้นเปน็ แม่บทใหญข่ องการพูดและการกระทา
เพราะกจิ ทีจ่ ะทาคาที่จะพูดทุกอยา่ งล้วนสาเร็จมาจากความคดิ

การคดิ ก่อนพดู และก่อนทาจงึ ช่วยให้บคุ คลสามารถยับยงั้
คาพูดทไ่ี ม่สมควร หยดุ ย้ังการกระทาทีไ่ ม่ถกู ตอ้ ง’

พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั
ในพิธพี ระราชทานปริญญาบัตรของจฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลัย

๑๐ กรกฎาคม ๒๕๔๐

พดู อยา่ งไร ทาอยา่ งน้ัน...

'ผู้หนกั แน่นในสจั จะ พูดอย่างไรทาอย่างน้ัน จึงจะได้รับความสาเรจ็
พรอ้ มทงั้ ความศรทั ธา เชือ่ ถือ

และความยกยอ่ งสรรเสรญิ จากคนทกุ ฝ่าย การพูดแล้วทา คือ พูด
จริงทาจริง จงึ เปน็ ปัจจัยสาคญั

ในการส่งเสริมเกียรติคณุ ของบุคคลให้เด่นชดั ’

พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ในพิธพี ระราชทานปริญญาบตั รของจุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย

๑๐ กรกฎาคม ๒๕๔๐

รู้จกั ประมาณตน...

'การรู้จักประมาณตน ได้แก่ การรู้จักและยอมรบั ว่าตนเองมีภมู ิปัญญาและ
ความสามารถด้านไหน เพียงใด และควรจะทางานด้านไหน อย่างไร

การรจู้ ักประมาณตนน้ี จะทาให้คนเรารู้จกั ใชค้ วามรคู้ วามสามารถท่มี ีอยไู่ ด้
ถกู ตอ้ ง เหมาะสมกบั งาน และได้ประโยชนส์ ูงสดุ เต็มตามประสิทธภิ าพ

ทงั้ ยังทาให้รู้จกั ขวนขวายศึกษาหาความรู้และเพิ่มพนู ประสบการณอ์ ยู่เสมอ
เพือ่ ปรับปรงุ ส่งเสรมิ ศักยภาพที่มอี ยู่ในตนเองให้ยง่ิ สูงขนึ้ ’

พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว
ในพิธพี ระราชทานปริญญาบตั รของจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั

๑๘ กรกฎาคม ๒๕๔๑

ขอขอบคุณขอ้ มลู จาก

https://www.motorexpo.co.th/special
/2236&refer=original