ครูอาคม สายาคม

บทคดั ยอ่

ประวตั ิและผลงานของครูอาคม สายาคม

ครูอาคม สายาคม

ครูอาคม สายาคม

ประวตั ิ : ครูอาคม สายาคม เดิมช่ือ บุญสม เกิดเม่ือวนั ท่ี 26 ตุลาคม
พ.ศ. 2406 ณ บา้ นส่ีแยกหลานหลวง จงั หวดั พระนคร เป็นบุตร ของนาย
เจือ ศรียาภยั และ นางผาดศรียาภยั สกลุ เดิม อิศรางกรู ณ อยุธยา
(นามสกลุ สายาคมเป็นนามสกลุ ท่ีไดร้ ับพระราชทานจากรัชกาลท่ี 6) ครู
อาคมไดร้ ับการฝึกหดั โขนพรอ้ มกบั เรียนหนงั สือจนจบชนั้ มธั ยมปีท่ี 3
จากนั้น เขา้ รบั ตาแหน่ง “พระ” แผนกโขนหลวง กรมพิณ พาทยแ์ ละโขน
หลวง กระทรวงวงั

ตอ่ มา พ.ศ. 2478 โอนมาประจาโรงเรียนศิลปากร แผนกดุริยางค์
ดารงตาแหน่งนกั วิชาการละครและดนตรี 7 กองการสงั คีต กรมศิลปากร
เม่ือเกษียณอายุ กรมศิลปากรไดเ้ ชิญใหเ้ ป็นผูเ้ ช่ียวชาญนาฏศิลป์ สอน
นักศึกษาปริญญาตรี

ผลงานดา้ นการแสดง : ครูอาคม สายาคม แสดงเป็นตวั เอก เชน่ พระราม
อิเหนา พระร่วง พระอภยั มณี ขุนแผน พระไวย ไกรทอง ฮิเนา (เร่ือง
เงาะป่า) พระลอ อณุ รุท พระสงั ข์ เป็นตน้
ผลงานดา้ นประดิษฐท์ า่ รา : ไดแ้ ก่ เพลงหนา้ พาทยต์ ระนาฏราช เพลงหนา้
พาทยโ์ ปรยขา้ วตอก เพลงเชิดจีน ลีลาประกอบทา่ เช่ือม ตาราทา่ รา

เพลงหนา้ พาทยโ์ ปรยขา้ วตอก

ผลงานดา้ นวิชาการ : เขยี นคาอธิบายนาฏยศพั ท์ บทความ เพลงพ้ืนเมือง
เพลงหนา้ พาทย์ ความสาคญั ของหวั โขน ระบา รา เตน้ การเลือกเด็กเขา้
ฝึกหดั ละครสมยั รชั กาลท่ี 7 เป็นตน้

นาฏยศพั ท์

ผลงานดา้ นวิทยุกระจายเสียง : ตงั้ คณะสายเมธี แสดงนิยายและบรรเลงใน
แบบดนตรีสากลและดนตรีไทย ตง้ั คณะสายาคมแสดง เพลงพ้ืนเมือง เป็น
ตน้

เพลงพ้ืนเมือง

ผลงานดา้ นภาพยนตร์ :

๑. แสดงภาพยนต์ เร่ืองอมตาเทวี ของบริษทั ละโวภ้ าพยนต์ แสดงเป็น
พระเอก

๒. แสดงภาพยนต์ เร่ืองไซอ๋ิว ของคณะปัญญาพล แสดงเป็นพระ
ถงั ซาจงั๋

๓. แสดงภาพยนต์ เร่ืองรามเกียรต์ิ ชุดลงสรง เป็นตวั พระราม และ
เป็นผูก้ ากบั การแสดง

๔. กากบั เวทีและควบคุมการแสดง พรอ้ มทง้ั เป็นผูบ้ รรยาย ผูเ้ ขยี นบท
โทรทศั นใ์ นรายการนาฏศิลป์ ของกรมศิลปากรจดั แสดงเป็นครง้ั แรกทางไทย
ทีวีชอ่ งบางขุนพรหมออกอากาศเม่ือวนั ท่ี ๒ ตุลาคม ๒๔๙๘ และไดร้ ับ
ความสาเร็จมาจนถึง ปัจจุบนั

๕. จดั รายการโฆษณาจาหน่ายแผน่ เสียง เขยี นคาบรรยาย และเป็น
ผูบ้ รรยายของกรมศิลปากรทางไทยทีวี ชอ่ ง ๔ และชอ่ ง ๗

๖. บรรยายการภา่ ยทอดโทรทศั นท์ ่ีโรงละครของกรมศิลปากร ในการ
แสดงโขนและละครของกรมศิลปากร ตาแหน่งหนา้ ท่ีสุดทา้ ยในกรมศิลปากร

ครูอาคมดารงตาแหน่งผูเ้ ช่ียวชาญ (โขน) ประจากองการสงั คีต มี
หนา้ ท่ีใหค้ าปรึกษาตลอกจนแนะนาเก่ียวกบั ทา่ ราทง้ั โขนและละครแกข่ อง
กองการสงั คีตและมีหนา้ ท่ีโดยตรงจะตอ้ งเป็นผูท้ าพิธีไหวค้ รูและครอบ

นกั ศึกษาวิทยาลยั นาฏศิลป์ สาขาภูมิภาคพรอ้ มทง้ั ทาพิธีใหแ้ กบ่ รรดาศิลปิน
ทว่ั ๆไป

ภาพยนต์ เร่ืองไซอ๋ิว ของคณะปัญญาพล แสดงเป็นพระถงั ซาจงั๋

ผลงานดา้ นกากบั เวที : กากบั การแสดงและการสอนโขนและละครเร่ือง
ตา่ งๆ
พ.ศ. 2506 >>> ไดร้ ับถา่ ยทอดทา่ ราองคพ์ ระพิราพจากครูรงภกั ดี
พ.ศ. 2507 >>>ทาพิธีครอบโขนละครในพิธีไหวค้ รูประจาปี
พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยูห่ วั รชั กาลท่ี 9 โปรดเกลา้ ฯ ใหส้ มเด็จพระเทพ
รตั นราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารีและสมเด็จพระเจา้ ลูกเธอเจา้ ฟา้ จุฬา
ภรณว์ ลยั ลกั ษณฯ์ ร่วมครอบในพิธีไหวค้ รูดงั กลา่ วดว้ ย

พ.ศ. 2508 >>> เป็นตน้ มา ไดร้ ับเชิญเป็นประธานไหวค้ รูของ
สถาบนั การศึกษาตา่ งๆ ทง้ั ของราชการและเอกชน รวมทง้ั ทา่ นไดพ้ ยายาม
ถา่ ยทอดวิชาความรูแ้ ละประสบการณต์ า่ งๆ ของทา่ นใหแ้ กเ่ ยาวชนรุ่นหลงั
ไดร้ ับสืบทอดตอ่ ไป ซ่ึงนบั วา่ ครูอาคมไดป้ ฏิบตั ิภารกิจดา้ นนาฏศิลป์ ไทย
อยา่ งครบถว้ น

ทา่ ราองคพ์ ระพิราพ