บทเรียนโปรแกรมเรื่อง กฎหมายทหาร ม.๕

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 1

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 2

คำช้ีแจงในกำรใชบ้ ทเรียนสำเรจ็ รูปสำหรับครู

เมื่อครูผ้สู อนได้นำบทเรียนสำเรจ็ รปู ไปใชค้ วรปฏิบตั ิดังนี้
1. ทดสอบความรู้ก่อนเรียน เพ่อื วดั ความรู้พ้นื ฐานของนกั เรียนแต่ละคน
2. ดาเนินการจดั กิจกรรมการเรียนการสอนโดยใชบ้ ทเรียนสาเร็จรูปควบคู่

กบั แผนการจดั การเรียนรู้
3. หลงั สอนเน้ือหาแลว้ ใหน้ กั เรียนตอบคาถามเพ่อื ประเมินความรู้แตล่ ะเรื่อง
4. ทดสอบความรู้หลงั เรียน หลงั จากท่ีนกั เรียนเรียนจบเล่ม
5. ใชเ้ ป็นสื่อการสอนสาหรับครู
6. ใชเ้ ป็นแบบเรียนท่ีใหน้ กั เรียนไดเ้ รียนรู้หรือซ่อมเสริมความรู้ดว้ ยตนเอง

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 3

คำชแี้ จงในกำรใชบ้ ทเรียนสำเร็จรปู สำหรบั

นักเรยี น

เม่ือนักเรียนได้รับบทเรียนสำเร็จรปู แลว้ ควรปฏิบตั ิดังนี้

1. ศึกษาบทเรียนสาเร็จรูปดว้ ยตนเองตามลาดบั ข้นั ตอน
2. ทาแบบประเมินผลก่อนเรียน ก่อนท่ีจะศึกษาบทเรียนสาเร็จรูป

แลว้ จดคะแนนไว้
3. ศึกษาเน้ือหาใหเ้ ขา้ ใจก่อนทาแบบฝึกหดั ตามคาส่ัง
4. ทาแบบฝึกหดั ใหท้ าลงในแบบฝึกหดั ที่ครูแจกให้
5. หา้ มทาเครื่องหมายใด ๆ ลงในบทเรียนสาเร็จรูป
6. เมื่อทาแบบฝึกหดั แลว้ ใหต้ รวจคาตอบดว้ ยตนเอง
7. หากมีปัญหาใหส้ อบถามจากครูผสู้ อน
8. บทเรียนสาเร็จรูปเล่มน้ีจะมีประสิทธิภาพสูงสุดเม่ือนกั เรียน

มีความซื่อสตั ย์ ไมด่ ูคาตอบก่อนทาขอ้ สอบหรือแบบฝึกหดั
9. ถา้ ไมเ่ ขา้ ใจเน้ือหาในกรอบใดตอ้ งยอ้ นกลบั ไปศึกษาใหเ้ ขา้ ใจ

จึงจะศึกษากรอบต่อไปได้
10. เม่ือศึกษาจบและเขา้ ใจเน้ือหาดีแลว้ จึงทาแบบประเมินผลหลงั เรียนแลว้

นาคะแนนมาเปรียบเทียบกบั คะแนนประเมินผลก่อนเรียน
เพื่อการพฒั นาต่อไป

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 4

บทนำ

สำระสำคญั
การรับราชการทหารเป็ นหนา้ ที่ของชายไทยทุกคนถึงนกั เรียนท่ีเป็นหญิง

กเ็ ก่ียวขอ้ งกบั กฎหมายรับราชการทหารดว้ ย การศึกษาใหเ้ ขา้ ใจหลกั เกณฑข์ องกฎหมาย
การรับราชการทหารจึงเป็นส่ิงจาเป็นท่ีนกั เรียนตอ้ งเรียนรู้
ตัวชีว้ ัด

วเิ คราะห์และปฏิบตั ิตนตามกฎหมายท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั ตนเอง ครอบครัว ชุมชน
ประเทศชาติและสังคมโลก
จดุ ประสงค์กำรเรียนรู้

1. อธิบายวธิ ีการลงบญั ชีทหารกองเกิน การเขา้ รับการตรวจคดั เลือก
เขา้ เป็นทหารประจาการได้

2. ตระหนกั ถึงความสาคญั ของการเขา้ รับราชการทหาร
สำระกำรเรียนรู้

1. ความหมายทหารกองเกิน กองประจาการ ทหารกองหนุน
2. ความสาคญั ของการรับราชการทหาร
3. หลกั เกณฑข์ องการตรวจคดั เลือกทหาร
4. บุคคลท่ีไดร้ ับยกเวน้ ในการตรวจคดั เลือกเขา้ รับราชการทหาร
5. โทษสาหรับผฝู้ ่ าฝื นกฎหมายรับราชการทหาร
เวลำทใ่ี ชใ้ นกำรศึกษำ
บทเรียนสาเร็จรูปเร่ืองกฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหารใชเ้ วลาศึกษา
3 ชว่ั โมง

ทาแบบทดสอบก่อนเรียน
หนา้ ต่อไปครับ

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 5

แบบทดสอบก่อนเรยี น วิชำ ส30204 กฎหมำยน่ำรู้
เรอ่ื งกฎหมำยเกี่ยวกบั กำรรับรำชกำรทหำร ช้นั มธั ยมศึกษำปีท่ี 5

คำช้ีแจง 1. ขอ้ สอบเป็ นแบบปรนยั 4 ตวั เลือก จานวน 10 ขอ้ เวลา 10 นาที
คะแนนเตม็ 10 คะแนน

2. ใหน้ กั เรียนเลือกคาตอบท่ีถูกเพียงคาตอบเดียว และทาเคร่ืองหมาย
กากบาท( )ลงในกระดาษคาตอบ

1. นายแกว้ เกิดท่ีอาเภอบางปลามา้ จงั หวดั สุพรรณบุรี เป็นบุตรของนาย กิ่ง ซ่ึงมีภูมิลาเนา
อยู่ อาเภอเมือง จงั หวดั นนทบุรี และมารดาคือ นางกลอย มีภูมิลาเนาอยทู่ ี่ อาเภอปากเกร็ด
จงั หวดั นนทบุรี ขอ้ ใดเป็น “ภูมิลาเนาทหาร” ของนายแกว้
ก. อาเภอเมือง จงั หวดั นนทบุรี
ข. อาเภอปากเกร็ด จงั หวดั นนทบุรี
ค. อาเภอบางปลามา้ จงั หวดั สุพรรณบุรี
ง. ท้งั ขอ้ ก ,ข และ ค

2. บุคคลในขอ้ ใดไมไ่ ดร้ ับกำรยกเวน้ ไมต่ อ้ งเขา้ รับราชการทหารกองประจาการ
ก. นายสมพงษ์ พิการ หูหนวก เป็นใบ้
ข. พระครูปลดั สมศกั ด์ิ เปรียญ 5 ประโยค
ค. นายคนงั เป็นพนกั งานส่งเอกสารบริษทั แห่งหน่ึง
ง....นายคนึงเป็นครูสอนดนตรีอยใู่ นโรงเรียนรัฐบาลแห่งหน่ึง

3. ตามพระราชบญั ญตั ิรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 บญั ญตั ิไวว้ า่ ใครตอ้ งรับราชการทหาร
ก. ชายไทยทุกคน
ข. ชายที่มีสัญชาติไทยทุกคน
ค. ชายที่อาศยั อยใู่ นประเทศไทยทุกคน
ง. ชายไทยทุกคนรวมท้งั คนต่างดา้ วท่ีอยใู่ นไทยไม่เกิน 10 ปี

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 6

4. บุคคลในขอ้ ใดต่อไปน้ีไดร้ ับยกเว้นไมต่ อ้ งไปแสดงตนเป็นทหารกองเกิน
ก. นายกนก แปลงเพศแลว้
ข. นายน้า ถูกคุมขงั อยทู่ ี่สถานพินิจและคุม้ ครอง
ค. นายนก บวชเป็นสามเณรต้งั แต่อายุ 10 ปี จนถึง 18 ปี
ง. นายหน่ึง บวชเป็ นสามเณรและสอบไดเ้ ปรียญธรรม 5 ประโยค

5. ผทู้ ี่ไมส่ ามารถไปลงบญั ชีทหารกองเกินดว้ ยตนเอง กฎหมายกาหนดให้
ใครเป็นผกู้ ระทาแทนได้
ก. เพ่อื น
ข. ญาติพ่นี อ้ ง
ค. บิดา มารดา
ง. บุคคลซ่ึงบรรลุนิติภาวะแลว้

6. นายขนุ ทอง จะไปลงบญั ชีทหารกองเกินโดยใชภ้ ูมิลาเนาของมารดาไดใ้ นกรณีใดต่อไปน้ี
ก. บิดาและมารดาแยกกนั อยู่
ข. เป็นบุตรนอกสมรสของบิดา
ค. การเดินทางไปยงั ภูมิลาเนาของบิดามารดาไกลเกินกวา่ 300 กิโลเมตร
ง. บิดาทาหนงั สือรับรองใหใ้ ชภ้ ูมิลาเนาของบิดามารดา ในการลงบญั ชีทหารกองเกิน

7. หลกั ฐานท่ีแสดงวา่ บุคคลน้นั ไดย้ นื่ ลงบญั ชีทหารกองเกินแลว้ คือขอ้ ใด
ก. แบบ สด. ๙
ข. แบบ สด.๑๐
ค. แบบ สด.๔๓
ง. แบบ สด.๔๔

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 7

8. ขอ้ ใดถูกตอ้ งเก่ียวกบั อายขุ องผทู้ ่ีลงบญั ชีทหารกองเกินและผทู้ ี่รับทหารการเรียกเขา้ รับ
การตรวจคดั เลือกเป็ นทหารกองประจาการ
ก. ลงบญั ชีทหารกองเกินเมื่ออายยุ า่ งปี ท่ี 18 และรับหมายเรียกปี ที่อายยุ า่ ง 21
ข. ลงบญั ชีทหารกองเกินเม่ืออายยุ า่ งปี ที่ 18 และรับหมายเรียกปี ท่ีอายยุ า่ ง 20
ค. ลงบญั ชีทหารกองเกินเม่ืออายยุ า่ งปี ท่ี 17 และรับหมายเรียกปี ที่อายยุ า่ ง 21
ง. ลงบญั ชีทหารกองเกินเม่ืออายยุ า่ งปี ท่ี 17 และรับหมายเรียกปี ที่อายยุ า่ ง 20

9. “การเรียกกาลงั พลสารองเขา้ รับราชการทหาร มีกาหนดไม่เกิน 60 วนั ในยามปกติ
เพื่อเขา้ รับการฝึกทบทวนวชิ าทหาร” เป็นความหมายของขอ้ ใด
ก. การระดมพล
ข. การเรียกพลเพื่อตรวจสอบ
ค. การเรียกพลเพ่ือฝึกวชิ าทหาร
ง. การเรียกพลเพื่อทดลองความพรั่งพร้อม

10. บุคคลตอ่ ไปน้ีตอ้ งไปตรวจคดั เลือกเป็นทหารกองประจาการ
ก. นายนพพร เป็ นนกั ศึกษาวชิ าทหาร
ข. นตท.นพพล เป็นนกั เรียนเตรียมทหาร
ค. นายมานิตย์ บวชเป็ นพระภิกษุไดค้ รบ 1 พรรษา
ง. นายมาโนช เป็ นนกั ศึกษาของศูนยฝ์ ึกการบินพลเรือน

ตรวจคาตอบหนา้
ตอ่ ไปครับ

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 8

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น วชิ ำ ส30204 กฎหมำยนำ่ รู้
เร่อื งกฎหมำยเกยี่ วกับกำรรบั รำชกำรทหำร ชนั้ มธั ยมศกึ ษำปีที่ 5

1.ค 2.ค 3.ข 4.ข 5.ง
6.ข 7.ก 8.ก 9.ค 10.ค

ไมต่ อ้ งเสียใจท่ีไดไ้ ดค้ ะแนนนอ้ ย
เพราะยงั ไม่ไดเ้ รียน
เริ่มเรียนไดเ้ ลยครับ

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 9

ทหำรเปน็ หนำ้ ท่ี
ของชำวไทย

ท่ีมา : http://bazzkam.blogspot.com/

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 10

ควำมสำคญั และประโยชน์
ของกำรรับรำชกำรทหำร

คุณป่ ูครับ ทาไม สงสยั หรือ
ผชู้ ายไทยตอ้ ง เดี๋ยวป่ ูจะอธิบาย
ถูกบงั คบั ใหเ้ ป็น
ทหารดว้ ยครับ ใหฟ้ ัง

ประเทศไทยเราต้งั แต่มีรัฐธรรมนูญ ซ่ึงถือวา่ เป็นกฎหมายสูงสุดท่ีใช้
ปกครองประเทศเป็นตน้ มา กาหนดใหช้ ายไทยทุกคน ตอ้ งรับราชการทหารและ
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รพุทธศกั ราช 2550 ฉบบั ปัจจุบนั ยงั กาหนดไว้
ในหมวดท่ี 4 หนา้ ที่ของชายไทย มาตรา 73 ซ่ึงมีความวา่ “บุคคลมีหนา้ ที่ป้องกนั
ประเทศ รับราชการทหาร เสียภาษีอากรช่วยเหลือราชการ รับการศึกษา อบรม ฯลฯ
ท้งั น้ี ตามกฎหมายบญั ญตั ิ” (สานกั งานเลขาธิการวฒุ ิสภา, 2552 : 43)

กฎหมายที่บญั ญตั ิเก่ียวกบั เรื่องน้ีคือ พระราชบญั ญตั ิรับราชการทหาร
พ.ศ. 2497มาตรา 7 บญั ญตั ิวา่ “ชายไทยท่ีมีสญั ชาติเป็นไทยตามกฎหมายมีหนา้ ท่ี
รับราชการทหารดว้ ยตนเองทุกคน” (สานกั งานคณะกรรมการกฤษฎีกา, 2552 : 2)

ภาพท่ี 2 อนุสาวรียป์ ระชาธิปไตย
ที่มา : http://www.chaoprayanews.com/2012/02/07

ภาพท่ี 2อนสุ าวรยี ป์ ระชาธปิ ไตย

http://www.chaoprayanews.com/2012/02/07

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 11

ควำมสำคญั และประโยชน์
ของกำรรบั รำชกำรทหำร(ต่อ)

การเป็ นทหาร ดงั น้นั หนา้ ที่ของชายไทยทุกคน จึงตอ้ ง
เป็ นเกียรติสูงสุด รับราชการทหาร พูดง่าย ๆ คือ “ตอ้ งเกณฑท์ หาร”
ซ่ึงการรับใชช้ าติดว้ ยการเป็นทหาร ควรภูมิใจ เพราะ
การเป็นทหาร เป็ นเรื่องท่ีมีเกียรติ มีศกั ด์ิศรี

1. กำรรบั รำชกำรทหำรเปน็ ประโยชน์แก่ตนเอง

1.1 ฝึกใหเ้ ป็นผู้มรี ะเบียบวินัยอันเป็นพื้นฐำนในกำรดำรงชีวติ โดยฝึกให้
มีความกลา้ หาญ มีความอดทนตอ่ ความยากลาบาก และจะทาใหเ้ กิดความมานะพยายาม
ไม่ยอ่ ทอ้ ต่ออุปสรรค เสียสละเพือ่ ส่วนรวม มีน้าใจโอบออ้ มอารี มีมนุษยส์ มั พนั ธ์ท่ีดี
รักหมูค่ ณะ และเสริมสร้างความสามคั คี

ภาพที่ 3 การฝกึ ระเบยี บวินยั ภาพท่ี 4
การช่วยเหลอื ผู้ประสบอทุ กภยั
ทม่ี า : http://news.mthai.com/flood/136552.html

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 12

ควำมสำคญั และประโยชน์
ของกำรรับรำชกำรทหำร(ต่อ)

2. ส่งเสริมให้ควำมร้แู ละประสบกำรณด์ ำ้ นวชิ ำชพี อนั จะเป็นประโยชน์

ในดา้ นการประกอบอาชีพของตนในภายหนา้ เช่น งานก่อสร้าง ช่างไม้ ช่างปูน ช่างยนต์
ช่างไฟฟ้า ช่างตดั ผม งานอาชีพเกษตรกรรม เป็ นตน้

3. กำรรบั รำชกำรทหำรมคี วำมสำคัญและเป็นประโยชน์ตอ่ ประเทศชำติ

ทุกประเทศจะมีเขตแดนท่ีแน่นอนและมีความจาเป็นตอ้ งป้องกนั รักษาดินแดน
น้นั ใหค้ งอยูต่ ลอดไปและรอดพน้ จากการถูกศตั รูรุกราน ฉะน้นั จะตอ้ งมีดองทพั ที่เขม้ แขง็
อนั ประกอบดว้ ยทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ กล่าวโดยสรุป การรับราชการทหาร
มีประโยชนต์ ่อประเทศชาติดงั น้ี

3.1 ป้องกนั รักษาอานาจอธิปไตยและผนื แผน่ ดินไทย
3.2 มีส่วนช่วยเหลือในการพฒั นาประเทศและช่วยเหลือราษฎร เช่น
ช่วยในดา้ นการก่อสร้างถนน การก่อสร้างอาคารสถานท่ี การช่วยเหลือในดา้ นการศึกษา
ดา้ นการรักษาพยาบาล และในบางคร้ังก็จะมีโอกาสไดบ้ ริการประชาชนที่ไดร้ ับ
ความเดือดร้อนจากภยั ตา่ ง ๆ เช่น อุทกภยั วาตภยั อคั คีภยั เป็นตน้ (สุคนธ์ สินธพานนท์
และไพศาล ภู่ไพบูลย,์ 2552 : 119 – 120)

ภาพที่ 5-6 ทหารทาหนา้ ทีร่ กั ษาอธิปไตยของชาติ
ทม่ี า : http:/www.jokganeth.com

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 13

คาถามกรอบ ท่ี 1

คาช้ีแจง จงตอบคาถามต่อไปน้ีใหถ้ ูกตอ้ ง ( 15 คะแนน)

1. ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย พุทธศกั ราช 2550 มาตรา 73 กาหนดหนา้ ท่ี
ของ ชนชาวไทยไวอ้ ยา่ งไรบา้ ง
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………

2. ตามพระราชบญั ญตั ิรับราชการทหาร พทุ ธศกั ราช 2497 กาหนดใหใ้ ครมีหนา้ ที่
รับราชการทหาร
……………………………………………………………………………………………

3. จงบอกประโยชน์และความจาเป็นของการรับราชการทหารพอสงั เขป
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………

ทาเสร็จแลว้
เปิ ดกรอบเฉลยครับ

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 14

เฉลยคาถามกรอบ ที่ 1

คาช้ีแจง จงตอบคาถามต่อไปน้ีใหถ้ ูกตอ้ ง ( 15 คะแนน)

1. ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย พุทธศกั ราช 2550 มาตรา 73 กาหนดหนา้ ที่ของ
ชนชาวไทยไวอ้ ยา่ งไรบา้ ง
มาตรา 73 รัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจกั รไทย พทุ ธศกั ราช 2550 กาหนดหนา้ ท่ีของคนไทย
ไวว้ า่ “บุคคลมีหนา้ ท่ีป้องกนั ประเทศ รับราชการทหาร เสียภาษีอากร ช่วยเหลือราชการ
รับการศึกษาอบรม เป็นตน้ ”

2. ตามพระราชบญั ญตั ิรับราชการทหาร พุทธศกั ราช 2497 กาหนดใหใ้ ครมีหนา้ ท่ี
รับราชการทหาร
พระราชบญั ญตั ิรับราชการทหารพทุ ธศกั ราช 2497 กาหนดใหช้ ายท่ีมีสญั ชาติไทย
ตามกฏหมายมีหนา้ ที่รับราชการทหารดว้ ยตนเอง

3. จงบอกประโยชน์และความจาเป็นของการรับราชการทหารพอสังเขป
ทหารไดช้ ื่อวา่ เป็ นร้ัวของชาติ ถา้ หากประเทศใดไมม่ ีทหารแลว้ อธิปไตยของชาติน้นั
ยอ่ มดารงอยไู่ ดย้ าก ฉะน้นั ทหารจึงมีความจาเป็ นและมีประโยชนด์ งั น้ี
1. ทหารมีความสาคญั ต่อคนทุกคนและประเทศชาติ ดงั น้ี
1.1 ช่วยป้องกนั รักษาอานาจอธิปไตย และผนื แผน่ ดินไทย
1.2 ช่วยเหลือพฒั นาประเทศ เช่น การก่อสร้างถนน ก่อสร้างอาคารสถานท่ี
เป็นครูสอนตามโรงเรียนชายแดน ยามเกิดภยั พิบตั ิทหารก็เขา้ มาช่วยเหลือบรรเทา
ความเดือดร้อนของประชาชน

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 15

2. การเขา้ รับราชการทหารจะเกิดประโยชนก์ บั ตนเอง 2 ทาง คือ
2.1 ฝึกใหเ้ ป็นคนมีระเบียบวินยั มีความเขม้ แขง็ กลา้ หาญ อดทนต่อ

ความยากลาบากซ่ึงจะทาใหเ้ กิดความมานะพยายามไมย่ อ่ ทอ้ ต่ออุปสรรคต่าง ๆ มีน้าใจ
โอบออ้ มอารี มีความรักสามคั คีในหมู่คณะ

2.2 ไดร้ ับการฝึกอบรมวชิ าชีพ เพ่ือนามาเป็ นความรู้และประกอบอาชีพต่อไป
เม่ือถูกปลดประจาการ เช่น งานก่อสร้าง งานช่างไม้ งานช่างปูน เป็นตน้

เก่งมาก
อา่ นกรอบต่อไปครับ

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 16

หลกั เกณฑ์และข้นั ตอน
กำรลงบญั ชีทหำรกองเกิน

ทหำรกองเกิน หมายถึง ผซู้ ่ึงมีอายตุ ้งั แตส่ ิบแปดปี บริบูรณ์และ
ยงั ไม่ถึงสามสิบปี บริบูรณ์ ซ่ึงไดล้ งบญั ชีทหารกองเกินไวแ้ ลว้
(สานกั งานคณะกรรมการกฤษฎีกา, 2552 : 1)

ใครบำ้ งต้องลงบญั ชีทหำรกองเกนิ
บุคคลท่ีตอ้ งไปลงบญั ชีทหารกองเกินไดแ้ ก่ชายท่ีมีสัญชาติไทยเม่ืออายุ

ยา่ งเขา้ ปี ท่ีสิบแปดในปี พุทธศกั ราชใดใหไ้ ปแสดงตนเพอื่ ลงบญั ชีทหารกองเกิน
ในพุทธศกั ราชน้นั

ผทู้ ่ีไมส่ ามารถไปลงบญั ชีทหารกองเกินดว้ ยตนเองได้ ตอ้ งใหบ้ ุคคล
ซ่ึงบรรลุนิติภาวะและเช่ือถือไดไ้ ปแทน ใหน้ ายอาเภอสอบสวน เมื่อเห็นวา่ ถูกตอ้ ง
ใหล้ งบญั ชีทหารกองเกินไว้ ถา้ ไม่มีผมู้ าแจง้ แทนใหถ้ ือวา่ ผนู้ ้นั หลีกเลี่ยงขดั ขืน
ไม่มาลงบญั ชีทหารกองเกิน ทางอาเภอแจง้ ความดาเนินคดีมีโทษจาคุกไมเ่ กิน
สามเดือนหรือปรับไม่เกินสามร้อยบาท หรือท้งั จาท้งั ปรับ
(สานกั งานคณะกรรมการกฤษฎีกา, 2552 : 4–9)

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 17

ลงบญั ชีทหารกองเกินท่ีใด หลกั เกณฑแ์ ละขั้นตอน
กำรลงบญั ชีทหำรกองเกนิ
ผตู้ อ้ งลงบญั ชีทหารกองเกิน
ตอ้ งไปที่ภูมิลาเนาทหารท่ีตนมีชื่ออยู่ สิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกบั ภูมิลาเนาทหาร
นน่ั คือ ที่วา่ การอาเภอหรือสานกั งาน
เขต ที่เรามีรายชื่อปรากฏอยใู่ น กรณีที่บิดาและมารดาสมรสกนั ถูกตอ้ งตามกฎหมาย
ทะเบียนบา้ น และยงั มีชีวติ อยทู่ ้งั สองคนใหถ้ ือภูมิลาเนาของบิดาเป็น

เม่ือไดล้ งบญั ชีทหาร หลกั ในการข้ึนบญั ชีทหารกองเกิน
กองเกินแลว้ ใหถ้ ือวา่ ผนู้ ้นั มี
ภูมิลาเนาทหารอยใู่ นทอ้ งที่ท่ีได้ กรณีที่บิดาเสียชีวติ แต่มารดายงั มีชีวติ อยใู่ หถ้ ือ
ลงบญั ชีทหารกองเกินไว้ ซ่ึง ภมู ิลาเนาของมารดาในการข้ึนบญั ชีทหารกองเกิน
ภูมิลาเนาทหารมีไดแ้ ห่งเดียว
กรณีท่ีบิดา-มารดาเสียชีวติ ใหถ้ ือภูมิลาเนาของ
การที่เราจะมี ผปู้ กครองในการข้ึนบญั ชีทหารกองเกิน
ภูมิลาเนาทหาร
อยทู่ ่ีใดตอ้ ง ในกรณีที่บคุ คลตา่ ง ๆ ถึงแก่กรรมหมด ใหผ้ นู้ ้นั ข้ึน
พจิ ารณาปัจจยั บญั ชีทหารกองเกิน ที่อาเภอทอ้ งท่ีท่ีผขู้ อข้ึนบญั ชี
อ่ืนประกอบดว้ ย
ทหารมีภูมิลาเนาอยู่

ในกรณีท่ีบิดา-มารดา ไมไ่ ดส้ มรสกนั อยา่ งถกู ตอ้ ง
ตามกฎหมายและบิดาไม่ไดจ้ ดทะเบียนรบั รองบุตร
ใหไ้ ปลงบญั ชีทหารกองเกินตามภมู ิลาเนาของมารดา
กรณีท่ีบุคคลผนู้ ้นั ไมป่ รากฏภูมิลาเนาใหล้ งทะเบียน

ทหารกองเกินท่ีอาเภอทอ้ งท่ีท่ีพบตวั บุคคลน้นั

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 18

หลักเกณฑ์และข้ันตอน
กำรลงบญั ชีทหำรกองเกนิ (ต่อ)

เมื่อบุคคลตอ้ งไปลงบญั ชีทหารกองเกินตอ้ งเตรียมเอกสาร
ดงั ต่อไปน้ี

สูติบตั ร หรือบตั รประจาตวั ประชาชน
สาเนาทะเบียนบา้ น(ที่มีช่ือบิดา-มารดา)
เมื่อเตรียมเอกสารแลว้ ตอ้ งนาเอกสารไปยนื่
ต่อนายอาเภอทอ้ งท่ีครับ

เม่ือนายอาเภอทอ้ งที่ไดต้ รวจสอบหลกั ฐานรวมท้งั เอกสารตา่ งๆเห็นวา่ ถูกตอ้ งแลว้
จะรับข้ึนบญั ชีทหารกองเกินโดยออกใบสาคญั ทหารกองเกิน (แบบ สด.๙) ใหเ้ ป็นหลกั ฐาน

ควำมสำคญั ของ สด.๙
1. ทาใหร้ ู้ขอ้ มูลวา่ เป็นใคร อายเุ ทา่ ไรมีตาหนิอะไร
2. บิดา-มารดาเป็นใครมีภูมิลาเนาอยทู่ ่ีไหน

* หากใบ สด.๙ ชารุดหรือสูญหายใหผ้ ถู้ ือแจง้
ตอ่ นายอาเภอทอ้ งที่ เพอื่ ขอรับใบสาคญั ใหมโ่ ดยตอ้ ง
เสียคา่ ธรรมเนียม

* แต่ถา้ ชารุดหรือสูญหายน้นั เป็นเพราะเหตุ
สุดวสิ ยั ก็ไม่ตอ้ งเสียค่าธรรมเนียม

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 19

หลักเกณฑแ์ ละขั้นตอน
กำรลงบญั ชีทหำรกองเกนิ (ต่อ)

บคุ คลที่ได้รบั กำรยกเว้นไมต่ ้องไปลงบญั ชีทหำรกองเกิน
1. สามเณรเปรียญ
2. ผทู้ ี่ซ่ึงอยใู่ นระหวา่ งถูกควบคุมหรือคุมขงั
ของเจา้ พนกั งาน

แตใ่ หล้ งบญั ชีทหารกองเกินไวต้ ามหลกั เกณฑ์ วธิ ีการและ
แบบขอยกเวน้ ที่กาหนด ในกฎกระทรวง

ภาพที่ 10 ใบสาคญั (แบบ สด.๙)
ทม่ี า : http://sadsadeekatekhannayao.igetweb.com

การลงบญั ชีทหารกองเกินผทู้ ่ีจะไปลงบญั ชีตอ้ งไป.......
ในช่วงเดือนกนั ยายนของทุกปี นายอาเภอจะติดประกาศ
รายชื่อ ณ ที่วา่ การอาเภอ ณ ที่เปิ ดเผย ตามชุมชนในทอ้ งที่น้นั
และยงั ส่งประกาศรายช่ือดา้ นล่างใหก้ บั กานนั ผใู้ หญ่บา้ น
นาไปแจง้ ใหร้ าษฎรทราบต่อไป

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 20

หลกั เกณฑแ์ ละขั้นตอน
กำรลงบญั ชีทหำรกองเกิน(ตอ่ )

ไมไ่ ดล้ งบญั ชีทหำรกองเกินตอ้ งทำอย่ำงไร
บุคคลซ่ึงยงั ไม่ไดล้ งบญั ชีทหารกองเกินตามระยะเวลาที่กาหนด ถา้ อายยุ งั ไมถ่ ึง

สี่สิบหกปี บริบูรณ์ตอ้ งไปลงบญั ชีทหารกองเกินทุกคนตามกฎหมายภายในสามสิบวนั นบั
แตว่ นั ท่ีสามารถปฏิบตั ิได้ จะใหผ้ อู้ ื่นไปแจง้ แทนไม่ไดต้ อ้ งไปแสดงตนเพ่ือลงบญั ชีทหาร
กองเกินดว้ ยตนเอง ทางอาเภอจะออกหลกั ฐาน สด.๙ ให้ต่อไป (กระทรวงกลาโหม, 2552 :
2–4)

ทาไมไม่ไปลงบญั ชี
ทหารกองเกิน

ผมลืมครับ คุณแม่

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 21

คาถามกรอบ ที่ 2

คำช้ีแจง จงเติมคาในช่องวา่ งใหถ้ ูกตอ้ งเกี่ยวกบั การลงบญั ชีทหารกองเกิน (30 คะแนน)

บคุ คลทีไ่ ด้รับกำรยกเว้น
......................................................................................
.....................................................................................

หลกั ฐำนทีต่ ้องเตรียม ควำมหมำย
.............................................................................. .....................................................................
.............................................................................. .....................................................................
เอกสำรทไ่ี ดก้ ลับมำหลงั จำกลงบญั ชที หำรกองเกนิ .....................................................................
.....................................
......................................................
............................

ทหำรกองเกนิ

ต้องไปลงบญั ชีทหำรกองเกินทใ่ี ด ใครต้องลงบัญชีทหำรกองเกินและตอ้ งไปเมื่อใด
....................................................... ...................................................................................
....................................................... ...................................................................................
..................................................................................
.

ไมไ่ ดล้ งบญั ชที หำรกองเกินต้องดำเนนิ กำรอย่ำงไร
......................................................................................................................................

......................................................................................................................................
.

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 22

เฉลยคาถามกรอบ ที่ 2

คำช้ีแจง จงเติมคาในช่องวา่ งใหถ้ ูกตอ้ งเก่ียวกบั การลงบญั ชีทหารกองเกิน (30 คะแนน)

บคุ คลทไี่ ดร้ ับกำรยกเว้น
-สามเณรเปรียญ

-ผซู้ ่ึงอยรู่ ะหวา่ งถูกควบคุมหรือคุมขงั ของเจา้ พนกั งาน

หลักฐำนท่ตี อ้ งเตรียมไป ควำมหมำย ทหารกองเกินหมายถึงผซู้ ่ึงมี
-สูติบตั ร หรือ อายตุ ้งั แตส่ ิบแปดปี บริบูรณ์และยงั ไมถ่ ึง
-บตั รประชาชน สามสิบปี บริบูรณ์ซ่ึงไดล้ งบญั ชีทหาร
-สาเนาทะเบียนบา้ นท่ีมีช่ือบิดา-มารดา กองเกินไวแ้ ลว้
เอกสำรที่ได้กลับมำหลงั จำกลงบญั ชีทหำรกองเกนิ
-สด.๙

ทหำรกองเกนิ

ตอ้ งไปลงบัญชีทหำรกองเกินท่ีใด ใครต้องลงบญั ชีทหำรกองเกินและตอ้ งไปเมือ่ ใด
บุคคลตอ้ งไปลงบญั ชีทหาร บุคคลที่ตอ้ งไปลงบญั ชีทหารกองเกิน ไดแ้ ก่ ชายที่มี
กองเกินตามผลู้ าเนาทหารของตน สญั ชาติไทยอายยุ า่ งเขา้ ปี ที่สิบแปดในปี พทุ ธศกั ราช
ใด ใหไ้ ปลงบญั ชีทหารกองเกินในปี พทุ ธศกั ราชน้นั

ไม่ได้ลงบญั ชีทหำรกองเกินตอ้ งดำเนนิ กำรอยำ่ งไร
ถา้ ยงั ไมไ่ ดล้ งบญั ชีทหารกองเกินตามเวลาท่ีกาหนดและผูน้ ้นั อายยุ งั ไม่ถึงส่ีสิบหกปี

บริบูรณ์ตอ้ งไปลงบญั ชีทหารกองเกินดว้ ยตนเองตามภูมิลาเนาทหารของตน

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 23

กำรเรยี กคน
เขำ้ กองประจำกำร

กำรเรียกบุคคลเข้ำรบั กำรตรวจคดั เลือกเปน็ ทหำรกองประจำกำร

ทหำรกองประจำกำร หมายถึง ผซู้ ่ึงข้ึนทะเบียนกองประจาการและไดเ้ ขา้ รับราชการทหาร
ในกองประจาการจนกวา่ จะปลด (สานกั งานคณะกรรมการกฤษฎีกา, 2552 : 1)

ในเดือนตุลาคมของทุกปี นายอาเภอจะ ประกาศใหท้ หารกองเกิน
ที่มีอายยุ า่ งเขา้ ปี ที่ยสี่ ิบเอด็ ในปี พุทธศกั ราชน้นั รวมถึงผมู้ ีอายอุ ายยุ งั
ไมถ่ ึงสี่สิบหกปี บริบูรณ์ และยงั ไม่เคยเขา้ รับการตรวจคดั เลือกเป็นทหาร
กองประจาการ หรือเป็ นคนหลีกเลี่ยงไมเ่ ขา้ รับการเกณฑ์ทหารในปี ก่อน
หรือพน้ จากฐานะการยกเวน้ หรือการผอ่ นผนั หรือผทู้ ี่จาเป็นตอ้ งหาเล้ียง
บิดา-มารดามารดา หรือบุตร ใหไ้ ปแสดงตนเพื่อรับหมายเรียกภายในปี
พุทธศกั ราชน้นั โดยไปแสดงตน ณ ภูมิลาเนาทหารของตน ผทู้ ่ีไม่
สสาามมาารรถถไปแสดงตนดว้ ยตนเองได้ ใหผ้ ซู้ ่ึงบรรลุนิติภาวะแลว้ ไปรับหมายเกณฑไ์ ด้ ถา้ ไมม่ ี
ผไู้ ปทาแทนถือวา่ หลีกเลี่ยงและขดั ขืน (กระทรวงกลาโหม, 2552 : 5)

???

รู้สึกป่ วยมากคงรักษาไม่หาย
ภายใน 30 วนั คงไดร้ ับการยกเวน้

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 24

กำรเรียกคน
เข้ำกองประจำกำร (ตอ่ )

ตัวอย่ำง
นายดา เกิดปี พ.ศ.2543 ใหไ้ ปแสดงตนเพื่อรับหมายเกณฑไ์ ดต้ ้งั แต่ วนั ท่ี

1 มกราคม 2553 ถึงวนั ท่ี 31 ธนั วาคม พ.ศ.2553 ในเวลาราชการ และตอ้ งไป
ตรวจคดั เลือก(เกณฑท์ หาร)ในเดือนเมษายน พ.ศ.2554 ตามวนั เวลา สถานที่
ท่ีกาหนดไวใ้ นหมายเกณฑ์

ถา้ ผมไมไ่ ปจะเกิด
อะไรข้ึนไหมครับ

เกิดแน่ครับ ถา้ คุณไมไ่ ปตามหมายเกณฑ์
จะถูกดาเนินคดีฐานหลีกเล่ียง ขดั ขืน
มีความผดิ ตอ้ งระวางโทษจาคุกไม่เกิน
สามปี (สานกั งานคณะกรรมการกฤษฎีกา,
2552 : 9)

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 25

กำรเรยี กคน
เขำ้ กองประจำกำร (ตอ่ )

ทหารกองเกินซ่ึงถูกเรียก จะตอ้ งมาให้
คณะกรรมการทาการตรวจคดั เลือกตามกาหนด
ในหมายเกณฑซ์ ่ึงในวนั ตรวจคดั เลือกเจา้ หนา้ ที่
จะดาเนินการ ดงั น้ีครับ

1. ตรวจบตั รประจาตวั ประชาชนและหมายเรียกเพ่ือมิใหเ้ ปลี่ยนตวั และผดิ คน
2. ตรวจร่างกาย จะแบง่ เป็ น 4 พวก คือ

พวกท่ี 1 คนที่มีร่างกายสมบูรณ์ดีไมม่ ีอวยั วะพิการแต่อยา่ งใด
พวกที่ 2 คนท่ีมีร่างกายที่เห็นไดช้ ดั วา่ ไมส่ มบูรณ์ดี แตไ่ มถ่ ึงกบั ทุพพลภาพ
พวกท่ี 3 ไดแ้ ก่คนซ่ึงมีร่างกายไมแ่ ขง็ แรงพอท่ีจะไดร้ ับราชการทหารในขณะน้นั
เพราะป่ วยซ่ึงจะบาบดั ใหห้ ายไม่ไดภ้ ายใน 30 วนั
พวกที่ 4 ไดแ้ ก่คนพกิ ารทุพพลภาพหรือมีโรคไม่สามารถรับราชการทหารได้

หลงั จากจดั ประเภทของคนท่ี

มาตรวจคดั เลือกเป็น 3 พวกแลว้

เจา้ หนา้ ที่จะดาเนินการอยา่ งไร
เปิ ดหนา้ ต่อไปครับ

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 26

กำรเรียกคน
เขำ้ กองประจำกำร (ต่อ)

เม่ือเจา้ หนา้ ที่จะเรียกชื่อ-สกุล ใหต้ รงตวั บุคคล เจา้ หนา้ ที่จะตรวจร่างกาย
ไดแ้ ก่ ความสูง ขนาดรอบตวั โดยวดั ระดบั ราวนม เมื่อหายใจออกเตม็ ที่หน่ึงคร้ัง
และหายใจเขา้ เตม็ ที่หน่ึงคร้ัง โดยแบง่ บุคคลออกเป็น 3 กลุ่ม คือ

ภาพท่ี 7 การรายงานตวั ภาพท่ี 8 การวดั ส่วนสูง

ที่มา : http://www.phrae.go.th/news/news0449_42.html

กลุ่มท่ี 1 “คนไดข้ นาด” คือ คนท่ีมีขนาดสูงต้งั แต่หน่ึงเมตรหกสิบเซนติเมตรข้ึนไปและ
มีขนาดรอบตวั ต้งั แต่เจ็ดสิบหกเซนติเมตรข้ึนไป

กลมุ่ ที่ 2 “คนขนาดถดั รอง” คือ มีขนาดสูงต้งั แตห่ น่ึงเมตรหา้ สิบเกา้ เซนติเมตรลงมา
ถึงหน่ึงเมตรส่ีสิบหกเซนติเมตรและมีขนาดรอบตวั ต้งั แต่เจด็ สิบหกเซนติเมตร
ข้ึนไป คนขนาดถดั รองน้ีหากมีคนไดข้ นาดมีจานวนเพียงพอสาหรับตรวจคดั เลือก
เขา้ เป็นทหารกองประจาการ คณะกรรมการตรวจเลือกจะคดั ออกไมต่ อ้ งจบั ฉลาก

กลุ่มท่ี 3 “คนไม่ไดข้ นาด” คือ มีขนาดสูงไมถ่ ึงหน่ึงเมตรสี่สิบหกเซนติเมตรหรือ
ขนาดรอบตวั ไมถ่ ึงเจด็ สิบหกเซนติเมตรอยา่ งใดอยา่ งหน่ึง คณะกรรมการตรวจ
คดั เลือกจะคดั ออกปล่อยตวั ไปไมต่ อ้ งจบั ฉลาก

ไปดูข้นั ตอนการจบั ฉลากครับ

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 27

กำรเรยี กคน
เข้ำกองประจำกำร (ต่อ)

ขั้นตอนกำรจับฉลำก (ใบดำ/ใบแดง)

ภาพท่ี 9-12 ข้นั ตอนการตรวจร่ายกายและการจบั ฉลาก
ภ ท่ีมา : http://board.postjung.com/topic.php?id=609183&page=1

การจบั ฉลาก ฉลากที่จบั มี 2 สี คือ
คนไดข้ นาดจะจบั ก่อน ถา้ ไดจ้ านวน สีดา และสีแดง
ทหารเพียงพอ คนกลุ่มท่ี 2 ถา้ ฉลากไดส้ ีแดง บุคคลผนู้ ้นั ตอ้ งเขา้ รับ
ไมจ่ าเป็นตอ้ งจบั ฉลาก ราชการเป็ นทหารกองประจาการ 2 ปี

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 28

กำรเรียกคน
เข้ำกองประจำกำร (ตอ่ )

มีครับ คุณครับ มีคนไดร้ ับยกเวน้ ไม่ตอ้ ง
มาตรวจเลือกเขา้ เป็นทหาร
กองประจาการบา้ งไหมครับ

โดยปกติแลว้ ชายที่มีสัญชาติไทย เม่ือมีอายุ 21 ปี บริบูรณ์ในปี ใดจะตอ้ งไปเกณฑ์
ทหารทุกคนแต่กฎหมายก็ยงั เปิ ดโอกาสใหส้ ิทธิแก่บุคคลบางประเภทไดร้ ับการยกเวน้
ไมต่ อ้ งเกณฑท์ หารเช่นบุคคลทว่ั ไป ท้งั น้ีตอ้ งเป็ นไปตามหลกั เกณฑท์ ี่กาหนดไว้
ตามพระราชบญั ญตั ิรับราชการทหาร พ.ศ. 2587 โดยมีรายละเอียดสรุปพอเป็นสังเขปดงั น้ี

1. ยกเวน้ ใหท้ ้งั ในยามปกติและยามสงคราม
2. ยกเวน้ ใหเ้ ฉพาะยามปกติ

เร่ืองน้ีผมมีประสบการณ์อธิบายไดค้ รับ
อา่ นรายละเอียดหนา้ ต่อไป

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 29

กำรเรยี กคน
เขำ้ กองประจำกำร (ตอ่ )

กรณีท่ี 1 ยกเวน้ ใหท้ ้งั ในยามปกติและในยามสงคราม

1. พระภิกษุที่มีสมณศกั ด์ิหรือท่ีเป็นเปรียญและนกั บวชในพระพทุ ธศาสนาแห่ง
นิกายจีนหรือญวนที่มีสมณศกั ด์ิแตถ่ า้ ลาสิกขาใหแ้ จง้ ดว้ ยตนเองต่อนายอาเภอทอ้ งที่ที่ตนอยู่
หรือทางานประจาภายใน 30วนั นบั แต่วนั ที่ลาสิกขาและถา้ อายยุ งั ไม่ถึง 30 ปี บริบูรณ์
ตอ้ งไปเขา้ รับการตรวจคดั เลือกดว้ ย

ภาพท่ี 13 ภิกษุนิกายจีน
ท่ีมา : http://www.samnaksonksutham.com
2. คนพกิ ารทุพพลภาพ ซ่ึงไม่สามารถเป็นทหารไดต้ ามท่ีกาหนดในกฎกระทรวง
ฉบบั ที่ 74 (พ.ศ.2497) ออกตามความในพระราชบญั ญตั ิรับราชการทหาร พ.ศ.2479 เช่น
ตอ้ หิน หูหนวกท้งั สองขา้ งลิ้นหวั ใจพกิ าร หืด เบาหวาน โรคจิตใบ้ คนเผอื ก ฯลฯ บุคคล
ประเภทน้ีตอ้ งไปรับหมายเรียกตามกาหนดและเขา้ รับการตรวจคดั เลือกตามหมายเรียก
เม่ือคณะกรรมตรวจคดั เลือกเห็นวา่ มีอาการโรคตามท่ีกาหนดในกฎกระทรวงจริงจะปลด
พน้ ราชการทหาร

ภาพท่ี 14-15 ภาพคนพิการ
http://www.piya2.comที่.มcoา.t:hh/itntdpe:x//.wphwp?wtp.kidl=o0n0th8a0iclub.com

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 30

กำรเรียกคน
เข้ำกองประจำกำร (ต่อ)

3. บุคคลซ่ึงไม่มีคุณวฒุ ิที่จะเป็ นทหาร ไดเ้ ฉพาะบางทอ้ งที่ตามที่กาหนดใน
กฎกระทรวง ฉบบั ที่ 44 (พ.ศ.2518) ออกตามความในพระราชบญั ญตั ิรับราชการทหาร
พ.ศ. 2497 บุคคลประเภทน้ีไดแ้ ก่ ชนชาวเขาเผา่ ตา่ ง ๆ ในบางพ้นื ที่ซ่ึงส่วนใหญ่แลว้ จะไม่รู้
หนงั สือภาษาไทยอา่ นไม่ออกเขียนไม่ได้ รวมท้งั ขนบธรรมเนียมประเพณีกแ็ ตกต่างกนั ดว้ ย
ดงั น้นั ทางราชการจึงไม่ประสงคท์ ่ีจะใหบ้ ุคคลประเภทน้ีเป็นทหาร เช่น ชนชาวกระเหร่ียง
บา้ นแมส่ อดหมู่ที่ 4 ตาบลคลองลาน อาเภอเมือง จงั หวดั กาแพงเพชร ฯลฯ

ภาพท่ี 16-17 ภาพชาวเขา
ท่ีมา : http://www.muslimchiangmai.net/indet.php/topic=260.com

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 31

กำรเรียกคน
เขำ้ กองประจำกำร (ตอ่ )

กรณีที่ 2 ยกเวน้ ใหเ้ ฉพาะในยามปกติ

1. พระภิกษุ สามเณร และนกั บวชในพระพุทธศาสนาแห่งนิกายจีนหรือญวน
ซ่ึงเป็นนกั ธรรมตามที่กระทรวงศึกษาธิการรับรอง

2. นกั บวชศาสนาอื่น ซ่ึงมีหนา้ ท่ีประจาในกิจของศาสนาตามท่ีกาหนด
ในกฎกระทรวงและผวู้ า่ ราชการจงั หวดั ออกใบสาคญั ใหไ้ ว้

ภาพที่ 18 ภาพนกั บวชศาสนาพุทธและนิกายต่าง ๆ
ที่มา : http://www.samnaksonksutham.com/viewpage.php?page_id=4

http://thunchanokploy2010.wordpress.com/%

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 32

กำรเรยี กคน
เขำ้ กอง ประจำกำร (ตอ่ )

3. บุคคลซ่ึงอยใู่ นระหวา่ งฝึกวชิ าทหาร ตามหลกั สูตรท่ีกระทรวงกลาโหมกาหนด
ตามกฎหมายวา่ ดว้ ยการส่งเสริมการฝึกวชิ าทหาร

4. นกั เรียนโรงเรียนเตรียมทหารของกระทรวงกลาโหม

ภาพที่ 19-21 ภาพทหารประเภทตา่ ง ๆ
ที่มา : http://www.learners.in.th/blogs/posts/289907

http://www2.ntc.ac.th/external_newsblog.php?links=20
http://www.vst-cadet.com/news/detail.php?id=169

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 33

กำรเรียกคน
เขำ้ กองประจำกำร (ต่อ)

5. ครูซ่ึงประจาการสอนหนงั สือหรือวชิ าการต่างๆที่อยใู่ นความควบคุมของ
กระทรวง ทบวง กรม หรือราชการส่วนทอ้ งถิ่น ท้งั น้ีตามที่กาหนดในกฎกระทรวง และ
ผวู้ า่ ราชการจงั หวดั ออกใบสาคญั ไวใ้ ห้

6. นกั ศึกษาของศูนยก์ ารอบรมการศึกษาผใู้ หญ่ อยใู่ นความควบคุมของ
กระทรวงศึกษาธิการ

7. นกั ศึกษาของศูนยก์ ารบินพลเรือน ของกระทรวงคมนาคม

ภาพที่ 22-23 นกั ศึกษาศูนยก์ ารบินพลเรือน และภาพครูประจาการ
ท่ีมา : http://blog.eduzones.com/ezine/38605

http://www.vcharkarn.com/varticle/39704

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 34

กำรเรียกคน
เขำ้ กองประจำกำร (ตอ่ )

8. บุคคลซ่ึงไดส้ ัญชาติไทยโดยการแปลงสญั ชาติ
9. บุคคลซ่ึงไดร้ ับโทษจาคุกโดยคาพพิ ากษาถึงที่สุดใหจ้ าคุกคร้ังเดียวต้งั แต่สิบปี
ข้ึนไป หรือเคยไดร้ ับโทษจาคุกโดยคาพิพากษาถึงท่ีสุดใหจ้ าคุกหลายคร้ังรวมกนั ต้งั แต่สิบปี
ข้ึนไปหรือเคยถูกศาลพพิ ากษาใหก้ กั กนั (กระทรวงกลาโหม, 2552 : 6–12)

ภาพที่ 24 ภาพชาวพมา่ ที่อา้ งวา่ เป็นคนไทยประทว้ งขอสัญชาติไทย
ภาพท่ี 25 ภาพคนถูกคุมขงั
ที่มา : http://jkdramas.com/
ที่มา : http://www.weloveshopping.com

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 35

คาถามกรอบ ที่ 3

คาช้ีแจง จงเติมขอ้ ความตอ่ ไปน้ีใหส้ มบูรณ์ ( 10 คะแนน)

1. การรับหมายเกณฑ์เพอื่ เขา้ รับการตรวจคกั เลือกเป็นทหารกองประจาการจะกระทาเมื่อ
ทหารกองเกินผนู้ ้นั มีอายุ…………………………………………………ถา้ หลีกเล่ียง
ขดั ขืน มีระวางโทษ ……………………………………………………………………

2. การไปรับหมายเกณฑ์ตอ้ งไปรับที่……………………………………การรับหมายเกณฑ์
ตอ้ งกระทาโดย ………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………

3. เม่ือตรวจร่างกายแลว้ สามารถแบง่ บุคคลออกไดเ้ ป็ น 3 กลุม่ คือ ………………………
……………………………………………………………………………………………

4. กลุ่มคนท่ีตอ้ งเขา้ จบั ใบดา ใบแดง คือคนกลุ่มใด ………………………….……………
……………………………………………………………………………………………

5. บุคคลท่ีไดร้ ับการยกเวน้ ไม่ตอ้ งเขา้ รับการตรวจทหารกองประจาการ คือ
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………

รีบตรวจคาตอบในหนา้ ต่อไปครับ

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 36

เฉลยคาถามกรอบ ที่ 3

คาช้ีแจง จงเติมขอ้ ความต่อไปน้ีใหส้ มบูรณ์ ( 10 คะแนน)

1. การรับหมายเกณฑ์เพอ่ื เขา้ รับการตรวจคกั เลือกเป็นทหารกองประจาการจะกระทาเม่ือ
ทหารกองเกินผนู้ ้นั มีอายยุ า่ งเขา้ ปี ที่ยส่ี ิบเอด็ ในปี พ.ศ.ใดใหไ้ ปรับหมายเกณฑถ์ า้ หลีกเล่ียง
ขดั ขืน มีระวางโทษจาคุกไม่เกินสามปี

2. การไปรับหมายเกณฑ์ตอ้ งไปรับท่ีวา่ การอาเภอท่ีตนมีภูมิลาเนาทหารอยู่ การรับหมาย
เกณฑต์ อ้ งกระทาโดยบุคคลที่มีชื่อในหมายเกณฑห์ รือใหบ้ ุคคลที่บรรลุนิติภาวะแลว้ ไป
รับหมายเกณฑแ์ ทนก็ได้

3. เมื่อตรวจร่างกายแลว้ สามารถแบ่งบุคคลออกไดเ้ ป็ น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มคนไดข้ นาด
กลุ่มคนขนาดถดั รอง และกลุ่มคนไมไ่ ดข้ นาด

4. กลุ่มคนท่ีตอ้ งเขา้ จบั ใบดา ใบแดง คือคนกลุ่มใด กลุ่มคนไดข้ นาด แตถ่ า้ ยงั ไมพ่ อกบั
จานวนทหารท่ีตอ้ งการก็จะใหก้ ลุ่มคนขนาดถดั รองจบั ฉลากดว้ ย

5. บุคคลท่ีไดร้ ับการยกเวน้ ไม่ตอ้ งเขา้ รับการตรวจทหารกองประจาการ คือ
1. ภิกษุที่มีสมณศกั ด์ิหรือท่ีไดเ้ ปรียญ และนกั บวชในพระพุทธศาสนาแห่งนิกาย
จีนหรือญวนท่ีมีสมณศกั ด์ิ
2. คนท่ีมีร่างกายพิการทุพพลภาพ
3. บุคคลท่ีไม่มีคุณวฒุ ิ ท่ีจะเป็นทหาร เช่นชาวเขาเผาตา่ งๆ หรือคนในพ้นื ที่
ท่ีอ่านหนงั สือไมอ่ อก เขียนไมไ่ ด้ เป็นตน้

เก่งมาก ศึกษาเรื่องต่อไปเลยครับ

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 37

กำรปลดทหำรกองประจำกำร

ไชโย..เราไดก้ ลบั บา้ นแลว้ ...

ขอ้ ควรรู้

ทหารกองหนุน คือ ทหารท่ีปลดจากกองประจาการ

ภาพที่ 26 ภาพทหาร โดยรับราชการในกองประจาการจนครบกาหนดและ

ทหารกองเกินท่ีจบการฝึกวชิ าทหารช้นั ปี ที่ 3 (รด.ปี 3)
ท่ีมา : http://www.manager.co.th ข้ึนไปเม่ือข้ึนทะเบียนกองประจาการแลว้ ปลดมาเป็น

ทหารกองหนุน (สานกั งานคณะกรรมการกฤษฎีกา,

2552 : 1)

ทหารกองประจาการ เมื่อเขา้ รับราชการทหารครบตามกาหนดระยะเวลาแลว้
จะถูกปลดมาเป็นทหารกองหนุน เม่ือปลดเป็นกองหนุนจะไดร้ ับหนงั สือสาคญั (สด. ๘)
พร้อมกบั สมุดประจาตวั ทหารกองหนุนประเภทที่ 1 ไวเ้ ป็ นหลกั ฐานภายในระยะเวลา
ไม่เกิน 2 ปี เรียกพล ซ่ึงจะไม่เรียกทุกคน ผถู้ ูกเรียกตอ้ งไปตามวนั เวลา และสถานที่
ที่กาหนด ทหารกองหนุน มีหลายประเภทดงั น้ี

ทหารกองหนุนประเภทที่ 1 หมายถึง ทหารกองประจาการท่ีเขา้ รับราชการทหาร
ครบตามเวลากาหนด 2 ปี หรือทหารกองเกินที่สาเร็จ
การฝึกวชิ าทหารวา่ ดว้ ยการส่งเสริมการฝึกวชิ าทหาร
และไดข้ ้ึนทะเบียนกองประจาการและปลดเป็น
กองหนุน

อา่ นหนา้ ตอ่ ไปครับ

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 38

กำรปลดทหำรกองประจำกำร

ทหารกองหนุนประเภทที่ 2 หมายถึง ทหารกองเกินที่ปลดประจาการตามมาตรา 39
และมาตรา 40

มาตรา 39 ทหารกองเกินเม่ือมีอายคุ รบกาหนดปลดแลว้ ใหป้ ลดเป็นทหาร
กองหนุนประเภทท่ี 2 ตามลาดบั
- อายสุ ามสิบปี บริบูรณ์ ทหารกองหนุนช้นั ที่ 2
- อายสุ ี่สิบปี บริบูรณ์ ทหารกองหนุนช้นั ที่ 3
- อายสุ ่ีสิบหกปี บริบูรณ์ พน้ ราชการทหารประเภทที่ 2

มาตรา 40 ทหารกองประจาการ ถา้ ตอ้ งจาขงั หรือจาคุกคร้ังเดียวหรือหลายคร้ัง
กาหนดโทษรวมไม่นอ้ ยกวา่ หน่ึงปี หรือทหารกองประจาการที่
กระทรวงกลาโหมเห็นวา่ กระทาการเส่ือมเสียแก่ราชการ

พน้ ราชการทหารประเภทท่ี 1 หมายถึง ทหารซ่ึงถูกปลดโดยรับราชการทหารครบ
กาหนด หรือโดยพิการทุพพลภาพ หรือมีโรคตา่ ง ๆ
จนไม่สามารถรับราชการทหารได้

พน้ ราชการทหารประเภทท่ี 2 หมายถึงทหารกองหนุนประเภทที่ 2 ที่มีอายคุ รบส่ีสิบปี
บริบูรณ์ หรือทหารกองเกิน หรือทหารกองหนุนประเภท
ที่ 2 ซ่ึงพิการทุพพลภาพ หรือมีโรคไม่สามารถ
รับราชการทหารได้ หรือทหารช้นั สญั ญาบตั รท่ีถูกปลด
โดยถูกถอดออก จากยศ (สานกั งานคณะกรรมการ
กฤษฎีกา, 2552 : 1–8)

ทาแบบฝึกหดั หนา้ ตอ่ ไปครับ

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 39

คาถามกรอบ ท่ี 4

คำชี้แจง ใหน้ กั เรียนนาตวั อกั ษรดา้ นขวามือมาเติมหนา้ ขอ้ ความดา้ นซา้ ยมือใหถ้ ูกตอ้ ง

และสมั พนั ธก์ นั (5 คะแนน)

1. ทหารกองประจาการที่รับราชการครบ 2 ปี ก. ทหารกองหนุนช้นั ท่ี 1
2. ทหารกองประจาการท่ีเขา้ รับราชการครบตามระยะเวลา ข. ทหารกองหนุนช้นั ที่ 2
ค. ทหารกองหนุนช้นั ท่ี 3
และถูกปลดประจาการนอกจากน้ียงั รวมถึงทหารกองเกิน ง. ทหารกองหนุน
ซ่ึงสาเร็จวชิ าทหารดว้ ย จ. ทหารกองเกิน
3. ทหารกองเกินท่ีมีอายสุ ามสิบปี บริบูรณ์ ฉ. พน้ ราชการทหารประเภทท่ี 2
4. ทหารกองเกินท่ีมีอายสุ ี่สิบปี บริบูรณ์
5. ทหารกองเกินท่ีมีอายคุ รบสี่สิบหกปี บริบูรณ์

ตรวจคาตอบที่หนา้ ตอ่ ไป
.......

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 40

เฉลยคาถามกรอบ ที่ 4

คำช้แี จง ใหน้ กั เรียนนาตวั อกั ษรดา้ นขวามือมาเติมหนา้ ขอ้ ความดา้ นซา้ ยมือใหถ้ ูกตอ้ ง

และสัมพนั ธ์กนั (5 คะแนน)

ก 1. ทหารกองประจาการท่ีรับราชการครบ 2 ปี ช. ทหารกองหนุนช้นั ท่ี 1
ง 2. ทหารกองประจาการที่เขา้ รับราชการครบตามระยะเวลา ซ. ทหารกองหนุนช้นั ท่ี 2

และถูกปลดประจาการนอกจากน้ียงั รวมถึงทหารกองเกิน ฌ. ทหารกองหนุนช้นั ท่ี 3
ซ่ึงสาเร็จวชิ าทหารดว้ ย ญ. ทหารกองหนุน
ฎ. ทหารกองเกิน
ข 3. ทหารกองเกินท่ีมีอายสุ ามสิบปี บริบูรณ์
ค 4. ทหารกองเกินท่ีมีอายสุ ี่สิบปี บริบูรณ์ ฏ. พน้ ราชการทหารประเภทท่ี 2
ง 5. ทหารกองเกินที่มีอายคุ รบสี่สิบหกปี บริบูรณ์

ตอบถูกทุกขอ้ เก่งมาก
เปิ ดกรอบต่อไปครับ

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 41

กำรเรียกพล

ทหารกองเกินและทหารกองหนุนมีหนา้ ที่
รับราชการทหารในการเรียกพลเพอ่ื

1. เรียกเพ่อื ตรวจสอบ
2. เรียกเพ่อื ฝึกวชิ าทหาร
3. เรียกเพอื่ ทดลองความพร่ังพร้อม
4. การระดมพล

แลว้ การเรียกพลท้งั 4 ประเภท
มีความหมายอยา่ งไรบา้ งครับ

1. กำรเรียกพลเพือ่ ตรวจสอบ คือ การเรียกกาลงั พลสารองเขา้ รับราชการทหาร
กาหนดไม่เกิน 1 วนั โดยกระทาในยามปกติเพอ่ื รับการตรวจสอบสภาพ ตรวจสอบบญั ชี
และซกั ซอ้ มระเบียบ

2. กำรเรียกพลเพอ่ื ฝึกวชิ ำทหำร คือ การเรียกกาลงั พลสารองเขา้ รับราชการทหาร
มีกาหนดไม่เกิน 60 วนั โดยกระทาในยามปกติ เพอ่ื เขา้ รับการฝึกทบทวนวชิ าทหาร

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 42

กำรเรียกพล (ตอ่ )

3. กำรเรียกพลเพือ่ ทดลองควำมพร่ังพร้อม คือ การเรียกกาลงั พลสารอง
เขา้ รับราชการทหารมีกาหนดไมเ่ กิน 60 วนั โดยกระทาในยามปกติ และยามสถานการณ์
คบั ขนั เพ่ือทดลองแผนหรือเตรียมรับสถานการณ์ที่อาจเกิดข้ึนได้

4. กำรระดมพล คือ การเรียกกาลงั พลสารองเขา้ รับราชการทหารในยามท่ี
ประเทศชาติอยใู่ นสถานการณ์คบั ขนั โดยมีกาหนดเวลาข้ึนอยกู่ บั สถานการณ์น้นั
เพอื่ ป้องกนั ประเทศ หรือปราบปรามจลาจลและขยายกาลงั อตั ราสงคราม

การเรียกพลท้งั 4 ประเภทน้ี เป็นการเตรียมพลเพอื่ ใหก้ าลงั พลมีประสิทธิภาพ
ในการพร้อมอยตู่ ลอดเวลา ทหารกองหนุน เม่ือไดร้ ับหมายเรียกพลจากนายอาเภอทอ้ งท่ี
ตอ้ งไปเขา้ รับการเรียกพลตามวนั เวลา และสถานที่ที่กาหนดไวใ้ นหมายเรียกพล
หากหลีกเลี่ยงขดั ขืนจะมีความผดิ ตามกฎหมาย คือ หลีกเลี่ยงหรือขดั ขืนไม่เขา้ รับ
ราชการทหารในการเรียกพลเพอ่ื ตรวจสอบตอ้ งระวางโทษจาคุกไมเ่ กิน 3 เดือน หรือ
ปรับไมเ่ กิน 300 บาท หรือท้งั จาท้งั ปรับ ถา้ หลีกเล่ียงหรือขดั ขืนไม่เขา้ รับราชการทหาร
ในการเรียกทหารในการเรียกพลเพื่อฝึกวชิ าทหาร หรือทดลองความพรั่งพร้อม หรือ
ในการระดมพล ตอ้ งระวางโทษจาคุกต้งั แต่ 3 เดือน ถึง 4 ปี (กระทรวงกลาโหม, 2552 :
19)

ทาแบบฝึกหดั หนา้ ตอ่ ไปครับ

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 43

คาถามกรอบ ท่ี 5

คำชแี้ จง ใหน้ กั เรียนอ่านขอ้ ความต่อไปน้ีถา้ ถูกใหใ้ ส่เคร่ืองหมายถูก() ถา้ ผดิ ใหใ้ ส่

เคร่ืองหมาย กากบาท() ลงในช่องวา่ งที่กาหนดใหโ้ ดยขีดเสน้ ใตข้ อ้ ความ

ท่ีผดิ และใหแ้ กไ้ ขขอ้ ความน้นั ใหถ้ ูกตอ้ งโดยนาไปแกไ้ ขในช่องวา่ งท่ี

กาหนดให้ (5 คะแนน)

เครื่องหมาย ขอ้ ความ ขอ้ ความที่แกไ้ ข

1. ทหารกองหนุนประเภทท่ี 1 คือ

.................. ทหารกองเกินท่ีปลดประจาการแลว้ ............................................

2. เม่ือปลดเป็ นทหารกองหนุนแลว้ จะไดร้ ับ

................. เอกสารสาคญั คือ สด.๙ พร้อมสมุด ............................................

ประจาตวั ทหารประเภทที่ 1 ไวเ้ ป็น

หลกั ฐาน

3. การเรียกพลเพ่ือการตรวจสอบ คือ

การเรียกพลสารองเขา้ รับราชการทหาร ............................................

.................. กาหนดไดไ้ มเ่ กิน 1 วนั กระทาในยาม

ปกติ เพือ่ ตรวจสอบสภาพ ตรวจสอบ

บญั ชี และซกั ซอ้ มระเบียบ

4. การระดมพล คือ การเรียกพลสารอง

.................. เขา้ รับราชการทหารในยามท่ีประเทศชาติ ............................................

อยใู่ นสภาพการณ์คบั ขนั

5. การเรียกพลเพื่อฝึกวชิ าทหาร คือ การเรียก

.................. ทหารสารองเขา้ รับราชการทหาร ............................................

มีกาหนดไมเ่ กิน 60 วนั เพ่ือทดลองแผน

หรือเตรียมรับสถานการณ์ท่ีอาจเกิดข้ึนได้

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 44

เฉลยคาถามกรอบ ที่ 5

คำชแี้ จง ใหน้ กั เรียนอ่านขอ้ ความต่อไปน้ีถา้ ถูกใหใ้ ส่เครื่องหมายถูก() ถา้ ผดิ ใหใ้ ส่

เคร่ืองหมายกากบาท() ลงในช่องวา่ งท่ีกาหนดใหโ้ ดยขีดเสน้ ใตข้ อ้ ความ

ท่ีผดิ และใหแ้ กไ้ ขขอ้ ความน้นั ใหถ้ ูกตอ้ งโดยนาไปแกไ้ ขในช่องวา่ งที่

กาหนดให้ (5 คะแนน)

เคร่ืองหมาย ขอ้ ความ ขอ้ ความที่แกไ้ ข

× 1. ทหารกองหนุนประเภทท่ี 1 คือ ทหำรกองประจำกำร
ทหารกองเกินที่ปลดประจาการแลว้

× 2. เม่ือปลดเป็นทหารกองหนุนแลว้ สด.๘
จะไดร้ ับเอกสารสาคญั คือ สด.๙

พร้อมสมุดประจาตวั ทหารประเภทที่ 1

ไวเ้ ป็นหลกั ฐาน

3. การเรียกพลเพอื่ การตรวจสอบ คือ

 การเรียกพลสารองเขา้ รับราชการทหาร

กาหนดไดไ้ ม่เกิน 1 วนั กระทาในยาม

ปกติ เพ่อื ตรวจสอบสภาพ ตรวจสอบ

บญั ชี และซกั ซอ้ มระเบียบ

4. การระดมพล คือ การเรียกพลสารอง

 เขา้ รับราชการทหารในยามที่
ประเทศชาติอยใู่ นสภาพการณ์คบั ขนั

× 5. การเรียกพลเพื่อฝึกวชิ าทหาร คือ กำรเรียกพลเพือ่ ทดลองควำม
การเรียกทหารสารองเขา้ รับราชการ พรั่งพร้อม

ทหารมีกาหนดไม่เกิน 60 วนั เพ่ือ

ทดลองแผนหรือเตรียมรับสถานการณ์

ท่ีอาจเกิดข้ึนได้

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 45

ก ร อ บ ส รุ ป

ชายท่ีมีสัญชาติไทยมีหนา้ ท่ีตอ้ งรับราชการทหารตามกฎหมาย โดยชายที่มีสญั ชาติ
ไทยเม่ืออายยุ า่ งเขา้ ปี ท่ีสิบแปดในปี พ.ศ. ใด ตอ้ งไปข้ึนบญั ชีทหารกองเกินภายใน พ.ศ. น้นั
และเมื่อทหารกองเกินอายยุ า่ งเขา้ ปี ที่ยส่ี ิบเอด็ ตอ้ งไปรับหมายเรียกตรวจคดั เลือกเขา้ เป็ น
ทหารกองประจาการ สาหรับบุคคลท่ีไดร้ ับการยกเวน้ ไม่ตอ้ งรับราชการทหารกองประจาการ
ไดแ้ ก่ พระภิกษุท่ีมีสมณศกั ด์ิท่ีเป็นเปรียญ และนกั บวชในพทุ ธศาสนาแห่งนิกายญวนหรือจีน
ที่มีสมณศกั ด์ิ คนพกิ ารซ่ึงไมส่ ามารถเป็นทหารได้ คนในบางทอ้ งที่ท่ีกระทรวงกลาโหม
ประกาศวา่ ไม่มีคุณวฒุ ิจะเป็นทหารได้ ส่วนบุคคลท่ีไดร้ ับการผอ่ นผนั เขา้ รับราชการทหาร
ไดแ้ ก่ บุคคลที่จาเป็นตอ้ งหาเล้ียงบิดามารดา บุตร หรืออยใู่ นระหวา่ งการศึกษาตามท่ี
กฎหมายกาหนดไว้

ทาแบบทดสอบหลงั เรียน

กฎหมายเกี่ยวกบั การรับราชการทหาร 46

แบบทดสอบหลังเรียน วิชำ ส30204 กฎหมำยนำ่ รู้
เรอ่ื งกฎหมำยเก่ียวกบั กำรรบั รำชกำรทหำร ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 5

คำช้แี จง 1. ขอ้ สอบเป็ นแบบปรนยั 4 ตวั เลือก จานวน 10 ขอ้ เวลา 10 นาที
คะแนนเตม็ 10 คะแนน

2. ใหน้ กั เรียนเลือกคาตอบท่ีถูกเพียงคาตอบเดียวและทาเครื่องหมาย
กากบาท( )ลงในกระดาษคาตอบ

1. บุคคลในขอ้ ใดต่อไปน้ีไดร้ ับยกเว้นไมต่ ้องไปแสดงตนเป็นทหารกองเกิน
ก. นายนก บวชเป็นสามเณรและสอบไดเ้ ปรียญธรรม 5 ประโยค
ข. นายหน่ึง บวชเป็ นสามเณรต้งั แต่อายุ 10 ปี จนถึง 18 ปี
ค. นายน้า ถูกคุมขงั อยมู่ นสถานพินิจและคุม้ ครองเด็ก
ง. นายกนก แปลงเพศแลว้

2. นายขนุ ทอง จะไปลงบญั ชีทหารกองเกินโดยใชภ้ ูมิลาเนาของมารดาไดใ้ นกรณีใดต่อไปน้ี
ก. บิดาทาหนงั สือรับรองใหใ้ ชภ้ ูมิลาเนาของบิดามารดา ในการลงบญั ชีทหารกองเกิน
ข. การเดินทางไปยงั ภูมิลาเนาของบิดามารดาไกลเกินกวา่ 300 กิโลเมตร
ค. เป็นบุตรนอกสมรสของบิดา
ง. บิดาและมารดาแยกกนั อยู่

3. บุคคลต่อไปน้ีตอ้ งไปตรวจเลือกเป็นทหารกองประจาการ
ก. นายมาโนช เป็ นนกั ศึกษาของศูนยฝ์ ึกการบินพลเรือน
ข. นายมานิตย์ บวชเป็ นพระภิกษุไดค้ รบพรรษา
ค. นายนพพร อยใู่ นระหวา่ ง การฝึกวชิ าทหาร
ง. นตท. นพพล เป็นนกั เรียนเตรียมทหาร

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 47

4. บุคคลในขอ้ ใดไม่ไดร้ บั กำรยกเว้นไม่ต้องเขา้ รับราชการทหารกองประจาการ
ก. นายคนึงเป็นครูสอนดนตรีอยใู่ นโรงเรียนรัฐบาลแห่งหน่ึง
ข. นายคนงั เป็นพนกั งานส่งเอกสารบริษทั แห่งหน่ึง
ค. พระครูปลดั สมศกั ด์ิ เปรียญ 5 ประโยค
ง. นายสมพงษ์ พิการ หูหนวก เป็นใบ้

5. หลกั ฐานท่ีแสดงวา่ บุคคลน้นั ไดย้ นื่ ลงบญั ชีทหารกองเกินแลว้ คือขอ้ ใด
ก. แบบ สด. ๙
ข. แบบ สด.๑๐
ค. แบบ สด.๔๓
ง. แบบ สด.๔๔

6. ตามพระราชบญั ญตั ิรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 บญั ญตั ิไวว้ า่ ใครตอ้ งรับราชการทหาร
ก. ชายไทยทุกคนรวมท้งั คนต่างดา้ วท่ีอยใู่ นไทยไมเ่ กิน 10 ปี
ข. ชายที่อาศยั อยใู่ นประเทศไทยทุกคน
ค. ชายที่มีสัญชาติไทยทุกคน
ง. ชายไทยทุกคน

7. ผทู้ ี่ไมส่ ามารถไปลงบญั ชีทหารกองเกินดว้ ยตนเอง กฎหมายกาหนดใหใ้ ครเป็นผกู้ ระทา
แทนได้
ก. บุคคลซ่ึงบรรลุนิติภาวะแลว้
ข. บิดา มารดา
ค. ญาติพ่ีนอ้ ง
ง. เพื่อน

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 48

8. การเรียกกาลงั พลสารองเขา้ รับราชการทหาร มีกาหนดไม่เกิน 60 วนั โดย ในยามปกติเพื่อ
เขา้ รับการฝึกทบทวนวชิ าทหาร”เป็นความหมายของขอ้ ใด
ก. การเรียกพลเพอ่ื ทดลองความพร่ังพร้อม
ข. การเรียกพลเพอื่ ฝึกวชิ าทหาร
ค. การเรียกพลเพือ่ ตรวจสอบ
ง. การระดมพล

9. นายแกว้ เกิดที่อาเภอบางปลามา้ จงั หวดั สุพรรณบุรี เป็ นบุตรของนายก่ิง ซ่ึงมีภูมิลาเนาอยู่
อาเภอเมือง จงั หวดั นนทบุรี และมารดาคือ นางกลอย มีภูมิลาเนาอยทู่ ่ี อาเภอปากเกร็ด จงั หวดั
นนทบุรี ขอ้ ใดเป็ น “ภูมิลาเนาทหาร” ของนายแกว้
ก. อาเภอบางปลามา้ จงั หวดั สุพรรณบุรี
ข. อาเภอปากเกร็ด จงั หวดั นนทบุรี
ค. อาเภอเมือง จงั หวดั นนทบุรี
ง. ท้งั ขอ้ ก ,ข และ ค

10. ขอ้ ใดถูกตอ้ งเกี่ยวกบั อายขุ องผทู้ ี่ลงบญั ชีทหารกองเกินและผทู้ ่ีรับทหารการเรียกเขา้ รับ
การตรวจคดั เลือกเป็ นทหารกองประจาการ
ก. ลงบญั ชีทหารกองเกินเม่ืออายยุ า่ งปี ท่ี 17 และรับหมายเรียกปี ท่ีอายยุ า่ ง 20
ข. ลงบญั ชีทหารกองเกินเมื่ออายยุ า่ งปี ที่ 18 และรับหมายเรียกปี ที่อายยุ า่ ง 20
ค. ลงบญั ชีทหารกองเกินเม่ืออายยุ า่ งปี ที่ 17 และรับหมายเรียกปี ท่ีอายยุ า่ ง 21
ง. ลงบญั ชีทหารกองเกินเมื่ออายยุ า่ งปี ท่ี 18 และรับหมายเรียกปี ที่อายยุ า่ ง 21

ตรวจคาตอบจาก
เฉลยหนา้ ต่อไป
ครับ

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 49

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน วชิ ำ ส30204 กฎหมำยน่ำรู้
เร่อื งกฎหมำยเก่ยี วกบั กำรรับรำชกำรทหำร ช้ันมัธยมศึกษำปที ี่ 5

1. ข. 6. ค.
2. ค. 7. ก.
3. ข. 8. ข.
4. ข. 9. ค.
5. ก. 10. ง.

กฎหมายเก่ียวกบั การรับราชการทหาร 50

บรรณำนุกรม

กระทรวงกลาโหม. (2552). คู่มอื สำหรับประชำชน. [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก
http://mod.go.th/misc./officeer1.htm. (สืบคน้ เมื่อ 12 กมุ ภาพนั ธ์ 2552)

สุคนธ์ สินธพานนท์ และไพศาล ภู่ไพบูลย.์ (2552). หนังสอื เรยี นรำยวิชำเพ่ิมเติม
ชุดเพม่ิ ศกั ยภำพ กฎหมำยท่ีประชำชนควรรู้ ม.4–6. กรุงเทพมหานคร : ไทยร่มเกลา้ .

สานกั งานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2552). พระรำชบัญญตั ริ บั รำชกำรทหำร พ.ศ. 2497.
[ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก http://www.ilab.dopa.go.th/internal/lagal/knowladge/59/
Soilder2497.PDF. (สืบคน้ เมื่อ 12 กมุ ภาพนั ธ์ 2552)

สานกั งานเลขาธิการวฒุ ิสภา. (2552). รัฐธรรมนูญแหง่ รำชอำณำจกั รไทย พุทธศกั รำช 2550.
กรุงเทพมหานคร : สานกั งานเลขาธิการรัฐสภา.