หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เรื่องระบบสุริยะจักรวาล (4)

บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน

เรื่อง ระบบสุริยะจักรวาล

คำนำ

หนังสือเรียนอิเล็กทรอนิกส์เรื่องระบบสุริยจักรวาล ได้จัดทำ
ขึ้นโดยมีจุดประสงค์เพื่อสร้างสื่อการเรียนการสอน ที่มีเนื้อหา
และรูปภาพประกอบอย่างเหมาะสม สามารถสร้างองค์ความรู้ได้
อย่างครบถ้วน ภายในหนังสืออิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้ประกอบด้วย
เนื้อหาของ ดวงอาทิตย์ ดาวพุทธ ศุกร์ โลก ดาวอังคาร ดาว
พฤหัส ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน

ทางคณะผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือิเล็กทรอนิกส์เล่ม
นี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่าน สามารถนำไปเป็นสื่อประกอบการ
เรียนรู้ และใช้ศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับระบบสุริยะได้ หากมี
ข้อผิดพลาดประการใดต้องขออภัย มา
ณ โอกาสนี้ด้วย

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ

เรื่อง หน้า
ระบบสุริยะ
ดวงอาทิตย์ 4
ดาวเคราะห์ชั้นใน 6
ดาวพุทธ 7
ดาวศุกร์ 8
โลก 9
ดาวอังคาร 10
ดาวเคราะห์ชั้นนอก 11
ดาวพฤหัส 12
ดาวเสาร์ 13
ดาวยูเรนัส 14
ดาวเนปจูน 15
แผนผังสรุประบบสุริยะ 16
แบบทดสอบหลังเรียน 17
เฉลยแบบทดสอบ 18
บรรณานุกรม 22
23

ระบบสุริยะ
(Solar system)

ระบบสุริยะ คือ ระบบดาวที่มีดาวฤกษ์เป็นศูนย์กลาง
และมีดาวเคราะห์ (Planet) เป็นบริวารโคจรอยู่โดยรอบ


เมื่อสภาพแวดล้อมเอื้ออำนวยต่อการดำรงชีวิตสิ่งมีชีวิตก็จะ

เกิดขึ้นบนดาวเคราะห์เหล่านั้น หรือ บริวารของดาวเคราะห์
เองที่เรียกว่าดวงจันทร์ (Satellite) นักดาราศาสตร์เชื่อว่า
ในบรรดาดาวฤกษ์ทั้งหมดกว่าแสนล้านดวงในกาแลกซี่
ทางช้างเผือก ต้องมีระบบสุริยะที่เอื้ออำนวยชีวิตอย่างระบบ
สุริยะที่โลกของเราเป็นบริวารอยู่อย่างแน่นอน เพียงแต่
ว่าระยะทางไกลมากเกินกว่าความสามารถในการติดต่อจะ
ทำได้ถึง

ระบบสุริยะ : Solar System ประกอบด้วยดวงอาทิตย์
และวัตถุอื่น ๆ ที่โคจรรอบดวงอาทิตย์เนื่องจากแรงโน้ม
ถ่วง มีดาวเคราะห์ 8 ดวง ได้แก่ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก
ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาว
เนปจูน กับดวงจันทร์บริวารที่ถูกค้นพบแล้ว 166 ดวง
ดาวเคราะห์แคระ 5 ดวง กับดวงจันทร์บริวารที่ถูกค้นพบ
แล้ว 4 ดวง และวัตถุขนาดเล็กอื่น ๆ อีกนับล้านชิ้น ซึ่ง
รวมถึง ดาวเคราะห์น้อย วัตถุในแถบไคเปอร์ ดาวหาง
สะเก็ดดาว และฝุ่นระหว่างดาวเคราะห์

ดาวเคราะห์ทั้ง 8 ดวงในระบบสุริยะ เรียงลาดับจาก ใกล้ดวง
อาทิตย์ที่สุดออกไป มีดังนี้คือ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร

ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน

ดวงอาทิตย์ (The sun)

ดวงอาทิตย์เป็นดาวฤกษ์ ณ ใจกลางระบบ
สุริยะ เป็นพลาสมาร้อนทรงเกือบกลมสมบูรณ์ โดย
มีการเคลื่อนที่พาซึ่งผลิตสนามแม่เหล็กผ่าน
กระบวนการไดนาโม ปัจจุบันเป็นแหล่งพลังงาน
สาคัญที่สุดสาหรับสิ่งมีชีวิตบนโลกมีเส้นผ่าน
ศูนย์กลางประมาณ 1.39 ล้านกิโลเมตร ใหญ่กว่า
โลก 109 เท่า และมีมวลประมาณ 330,000 เท่า คิด
เป็นประมาณร้อยละ 99.86 ของมวลทั้งหมด

ดาวเคราะห์ชั้นใน
(Inner planets)

ดาวเคราะห์ชั้นใน: เป็นดาวเคราะห์ขนาดเล็ก มี
ความหนาแน่นสูงและพื้นผิวเป็นของแข็ง ซึ่งส่วน
ใหญ่เป็นธาตุหนัก มีบรรยากาศอยู่เบาบาง ทั้งนี้
เนื่องจากอิทธิพลจากความร้อนของดวงอาทิตย์และลม
สุริยะ ทำให้ธาตุเบาเสียประจุ ไม่สามารถดำรงสถานะ
อยู่ได้ ดาวเคราะห์ชั้นในบางครั้งเรียกว่า ดาว
เคราะห์พื้นแข็ง “Terrestrial Planets"เนื่องจากมี
พื้นผิวเป็นของแข็งคล้ายคลึงกับโลก ดาวเคราะห์ชั้น
ในมี 4 ดวง คือ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลกและดาวอังคาร

ดาวพุธ (Mercury )

ดาวพุธเป็นดาวเคราะห์ท่ีอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์
มากท่ีสุดเป็นดาวเคราะห์ที่เล็กที่สุดใน
ระบบสุริยะใช้เวลาโคจรรอบดวงอาทิตย์
87.969 วัน ดาวพุธมักปรากฏใกล้ หรืออยู่
ภายใต้แสงจ้าของดวงอาทิตย์ทพให้สังเกต
เห็นได้ยากที่สุดดาวพุธมีสภาพพื้นผิวขรุขระ
เนื่องจากการพุ่งชนของอุกกาบาต ไม่มีดวง
จันทร์เป็นบริวารและไม่มีแรงโน้มถ่วงมาก
พอที่จะสร้างชั้นบรรยากาศ

ดาวศุกร์(Venus)

ดาวศุกร์ (Venus) เป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ห่างจาก
ดวงอาทิตย์เป็นลาดับที่ 2 ดาวศุกร์มีเส้นผ่านศูนย์กลาง
เป็น 3 เท่าของดวงจันทร์และมีขนาดใหญ่กว่าดาวพุธ
และดาวอังคาร 2 เท่าตัว ดาวศุกร์เป็นดาวเคราะห์หิน มี
ขนาดใกล้เคียงกับโลก บางครั้งเรียกว่า "ฝาแฝด" ของ
โลก แม้ว่าวงโคจรของดาวเคราะห์ทุกดวงจะเป็นวงรี วง
โคจรของดาวศุกร์จัดว่าเกือบเป็นวงกลม มีความเยื้อง
ศูนย์กลาง (ความรี) น้อยที่สุด

โลก (Earth)

โลก (Earth) เป็นดาวเคราะห์ลาดับที่สาม จากดวง
อาทิตย์และเป็นวัตถุทางดาราศาสตร์ เพียงหนึ่งเดียวที่
ทราบว่ามีสิ่งมีชีวิตโลกกาเนิดเมื่อประมาณ 4,500ล้าน
ก่อนโลกมีอันตรกิริยะโน้มถ่วงกับวัตถุอื่นในอวกาศ โดย
เฉพาะดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ซึ่งเป็นดาวบริวารถาวร
หนึ่งเดียวของโลก โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ใช้
เวลา365.26 วัน เรียกว่า ปี ซึ่งระหว่างนั้นโลกโคจรรอบ
แกนตัวเอง ประมาณ 366.26 รอบ

แกนหมุนของโลกเอียงทำให้เกิดฤดูกาลต่าง ๆ บนผิวโลก
อัตรากิริยาความโน้มถ่วงระหว่างโลกกับดวงจันทร์ก่อให้เกิด
น้ำขึ้นลงมหาสมุทร ทำให้การหมุนบนแกนของโลกมี
เสถียรภาพ และค่อย ๆ ชะลอการหมุนของโลก และเป็นดาว
เคราะห์ที่มีความหนาแน่นสูงสุดในระบบสุริยะ

ดาวอังคาร (Mars)

ดาวอังคาร: เป็นดาวเคราะห์ลำดับที่สี่จากดวงอาทิตย์
เป็นดาวเคราะห์เล็กที่สุดอันดับที่สองในระบบสุริยะรอง
จากดาวพุธ ในภาษาอังกฤษได้ชื่อตามเทพเจ้าแห่ง
สงครามของโรมัน มักได้รับขนานนาม "ดาวแดง" เพราะ
มีออกไซด์ของเหล็กดาษดื่นบนพื้นผิวทำให้มีสีออกแดง
เรื่อ ดาวอังคารเป็นดาวเคราะห์หินที่มีบรรยากาศเบาบาง
มีลักษณะพื้นผิวคล้ายคลึงกับทั้งหลุมอุกกาบาต
บนดวงจันทร์

ดาวอังคารสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
จากโลกโดยง่ายซึ่งจะปรากฏให้เห็นเป็นสี
ออกแดง มีความส่องสว่างปรากฏได้ถึง
−2.91 ซึ่งเป็นรองเพียงดาวพฤหัสบดี ดาว
ศุกร์ ดวงจันทร์ และดวงอาทิตย์

ดาวเคราะห์ชั้นนอก

ดาวเคราะห์ชั้นนอก 4 ดวง หรือดาวแก๊สยักษ์ (บางครั้ง
เรียกว่า ดาวเคราะห์โจเวียน) มีมวลรวมกันถึงกว่า 99%
ของมวลสารทั้งหมดที่โคจรรอบดวงอาทิตย์ ดาวพฤหัสบดี
กับดาวเสาร์มีองค์ประกอบเต็มไปด้วยไฮโดรเจนและ
ฮีเลียม ดาวยูเรนัสกับดาวเนปจูนมีองค์ประกอบส่วน
ใหญ่เป็นน้ำแข็ง นักดาราศาสตร์จำนวนหนึ่งเห็นว่าดาว
สองดวงหลังนี้ควรจัดเป็นประเภทเฉพาะของมันเอง คือ
"ดาวน้ำแข็งยักษ์" ดาวแก๊สยักษ์ทั้งสี่มีวงแหวนอยู่รอบตัว
แม้เมื่อมองจากโลกจะเห็นได้ชัดแต่เพียงวงแหวนของ
ดาวเสาร์เท่านั้น

ดาวพฤหัสบดี (Jupiter)

ดาวพฤหัสบดีเป็นดาวเคราะห์ก๊าซ ( Jovian
Planet ) ขนาดยักษ์ที่อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ออกไป
เป็นระยะทางประมาณ 5.2 หน่วยดาราศาสตร์ ซึ่งห่าง
ไกลกว่าวงโคจรของดาวอังคารกว่า 3 เท่า ที่ระยะห่าง
นี้ พลังงานจากดวงอาทิตย์แผ่มาถึงน้อยลง ก๊าซและ
สสารที่ระเหยง่ายจึงเริ่มรวมตัวขึ้นได้ ดาวพฤหัสบดีมี
ปริมาตรที่สามารถบรรจุโลกไว้ได้กว่า 1,300 ดวง
และมีมวลมากกว่าสองเท่าของดาวเคราะห์อื่นๆ ใน
ระบบสุริยะรวมกัน

ดาวพฤหัสบดี เป็นที่รู้จักกันในตำนานกรีกและ
โรมันในฐานะราชาแห่งเทพเจ้าทั้งปวง ซึ่งพ้องกับ
การที่ดาวพฤหัสบดีเป็นดาวเคราะห์ที่มีขนาดใหญ่
ที่สุดในระบบสุริยะ

ดาวเสาร์ ( Saturn)

ดาวเสาร: เป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 6 จากดวงอาทิตย์
ถัดจากดาวพฤหัสบดี เป็นดาวเคราะห์ที่มีขนาดใหญ่เป็น
อันดับ 2 ของระบบสุริยะ รองจาก ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์
เป็นดาวแก๊สยักษ์ที่มีรัศมีเฉลี่ยมากกว่าโลกประมาณเก้า
เท่า แม้ว่าจะมีความหนาแน่นเป็นหนึ่งในแปดของโลก


แต่มวลของมันมีมากกว่าโลกถึง 95 เท่า

ดาวเสาร์ตั้งชื่อตามเทพโรมันแห่งการเกษตร สัญลักษณ์
ทางดาราศาสตร์ของดาวเสาร์ (♄) แทนเคียวของเทพเจ้า

ดาว ยูเรนัส ( Uranus )

ดาวยูเรนัส ( Uranus ) เป็นดาวเคราะห์ดวงแรกที่มีการ
ค้นพบในสมัยใหม่ต่างจากดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาว
พฤหัสบดี และดาวเสาร์ที่เป็นที่รู้จักกันมาตั้งแต่โบราณกาลแล้ว
สัญลักษณ์ดาวยูเรนัสแทนสวรรค์ เพราะยูเรนัสเป็นเทพเจ้า
แห่งท้องฟ้า ของกรีก เป็นดาวเคราะห์ที่ วิลเลียม เฮอร์เชล ได้
ค้นพบโดยเทคโนโลยีใหม่ ซึ่งดาวยูเรนัส (Uranus) มีองค์
ประกอบคล้ายดาวพฤหัสบดี คือ ประกอบด้วยก๊าซไฮโดรเจน
และฮีเลียม ดาวยูเรนัสมีสีฟ้าเขียว มีดวงจันทร์เป็นบริวาร 15
ดวง ชื่อไทยของดาวยูเรนัส

คือ ดาวมฤตยู

ดาวเนปจูน (Neptune)

ิ ดาวเนปจูน (อังกฤษ: Neptune) หรือชื่อไทยว่า ดาว
สมุทร หรือ ดาวเกตุ คือดาวเคราะห์ ในระบบสุริยะลำดับ
สุดท้ายที่อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ (ขึ้นอยู่กับการโคจรของ
ดาวพลูโต ซึ่งบางครั้งจะเข้ามาอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากกว่า
แต่ปัจจุบันดาวพลูโตเป็นดาวเคราะห์แคระแล้ว) ตัวดาวมี
ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่เป็นอันดับที่ 4 รองจากดาว
พฤหัส ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และมีมวลเป็นลำดับที่ 3 รอง
จากดาวพฤหัสและดาวเสาร์ คำว่า "เนปจูน"

ดาวเนปจูนลักษณะเด่นของดาวเนปจูน คือ เป็นดาวเคราะห์
แห่งพายุ สภาพอากาศแปรปรวนพบพายุหมุนขนาดใหญ่เท่า
โลก ปรากฏเป็นจุดสีคล้ำเด่นชัด เรียกว่า จุดดำใหญ่ บนดาว
เนปจูน เกิดขึ้นและหายไปไม่อยู่คงที่ และกลุ่มเมฆสว่างหมุน
วน มีขนาดและรูปร่างไม่คงที่ เคลื่อนที่ไปรอบดาวเนปจูนอีก
ด้วย สันนิษฐานว่า ลักษณะเหล่านี้เป็นพายุหมุน ที่เกิดจาก
อุณหภูมิ และความกดอากาศระหว่างชั้นบรรยากาศแตกต่างกัน
นั่นเอง

แผนสรุป ระบบสุริยะ



น้องๆพอเข้าใจ
ไหมครับ



แบบทดสอบหลังเรียน

1.ข้อใดคือดาวเคราะห์วงใน
ก. ดาวเสาร์และดาวพุธ ข. ดาวพุธและดาวอังคาร
ค. ดาวอังคารและดาวพฤหัส ง. ดาวพุธและดาวศุกร์
2.ดาวเคราะห์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดคือดาวอะไร
ก. ดาวเสาร์
ข. ดาวอังคาร
ค. ดาวพฤหัส
ง. ดาวยูเรนัส
3.ดาวเคราะห์น้อยอยู่ระหว่างดาวเคราะห์คู่ใด
ก . ดาวพุธและดาวศุกร์
ข. โลกและดาวอังคาร
ค. ดาวอังคารและดาวพฤหัส
ง. ดาวพฤหัสและดาวเสาร์
4.แกนโลกเอียงทำมุมกี่องศา
ก. 20.5 องศา ข. 21.5 องศา
ค. 23.5 องศา ง. 24.0 องศา

5.ระบบสุริยะ มีดาวดวงใดเป็นศูนย์กลาง
ก.ดวงจันทร์
ข.ดวงอาทิตย์
ค.ดาวเคราะห์น้อย
ง.โลก
6.ข้อใดไม่ใช่ดาวเคราะห์
ก.ดาวพุธ
ข.ดาวศุกร์
ค.โลก
ง.ดาวหาง
7.ดาวที่มีแสงสว่างในตัวเอง คือดาวต่อไปนี้
ยกเว้นดาวใด
ก.ดาวเคราะห์
ข.ดวงอาทิตย์
ค.ดาวฤกษ์
ง.ไม่มีข้อถูก
8.ดาวเคราะห์ดวงใดใช้เวลาหมุนรอบตัวเองเร็ว
ที่สุด
ก.ดาวพุธ
ข.ดาวศุกร์
ค.โลก
ง.ดาวพฤหัส

9.ดาวเคราะห์ดวงใดมีขนาดใหญ่ที่สุด
ก.ดาวเสาร์
ข.ดาวพฤหัส
ค.ดาวเนปจูน
ง.โลก
10.สิ่งใดไม่ใช่บริวารของดวงอาทิตย์
ก.ดาวพฤหัส
ข.ดาวเคราะห์น้อย
ค.โลก
ง.กาแล็กซี



เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน

1.ง 2.ค 3.ค 4.ค 5.ค
6.ง 7.ก 8.ง 9.ข 10.ง





บรรณานุกรม

ระบบสุริยะจักรวาล [ออนไลน์] เเหล่งที่มา
https://guru.sanook.com/7270/ [24 สิงหาคม 2565]

ระบบสุริยะ [ออนไลน์] แหล่งที่มา https://www.edu-
kpppao.go.th/scicenter/docs/e-books/solar-system.pdf
[24 สิงหาคม 2565]

ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ [ออนไลน์] แหล่งที่มา
https://ngthai.com/science/23134/planets/ [28 สิงหาคม
2565]

แผนสรุปความรู้ระบบสุริยะ [ออนไลน์] แหล่งที่มา
https://www.aksorn.com/knowledgesheet-solar-system
[1 กันยายน 2565]

น้องๆที่ทำแบบทดสอบผ่านแล้ว
แสกนคิวอาร์โค้ดรับเกียรติบัตร

ได้เลยครับ