The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

COVID-19 га қарши вакциналарнинг ишланмалари бўйича ДАЙЖЕСТ (59-сон)

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by nozimtuygunov, 2020-11-07 00:22:20

COVID-19 га қарши вакциналарнинг ишланмалари бўйича ДАЙЖЕСТ

COVID-19 га қарши вакциналарнинг ишланмалари бўйича ДАЙЖЕСТ (59-сон)

№59, 7 ноябрь, 2020 й.

COVID-19 га қарши вакциналарнинг
ишланмалари бўйича

ДАЙЖЕСТ

Ўзбекистон Республикаси Инновацион ривожланиш вазирлиги ҳузуридаги
Илмий-техник ахборот маркази
Тошкент-2020

Жаҳонда пандемия билан боғлиқ вазият

2020 й. 6 ноябрь ҳолатига кўра

Умумий зарарланганлар сони – 49 171 281 (+ 571 314)

Соғайганлар – 35 073 431 (+ 137 778)

Вафот этганлар – 1 241 878 (+ 7 946)

Мамлакатлар бўйича беморлар сони

АҚШ – 9 926 637 (+ 115 707)

Хиндистон – 8 411 724 (+ 20 143)

Бразилия – 5 614 258 (+ 23 317)

Россия – 1 733 440 (+ 20 582)

Франция – 1 601 367 (+ 58 046)

Испания – 1 365 895 (+ 25 042)

Аргентина – 1 217 028 (+ 11 100)

Буюк Британия – 1 123 197 (+ 15 113)

Колумбия – 1 117 977 (+ 18 919)

Ўзбекистон – 68 139 (+ 130)

Манба: https://www.worldometers.info/coronavirus/

2

Дунёда коронавирусдан кундалик ўлим
ҳолатлари бўйича рекорд ўрнатилди

5 ноябрь тонгидаёқ дунёда
пандемиянинг бутун вақти давомида
коронавирусдан ўлим ҳолатлари бўйича
мутлақ рекорд ўрнатилди [2] – 9 067

нафар киши вафот этди.
Коронавирусдан ўлим ҳолатлари бўйича

аввалги рекорд 17 апрель куни
ўрнатилган бўлиб, ўшанда кунига 8 530

та COVID-19дан ўлим ҳолатлари қайд
этилган эди.

Кунига касал юққан одамлар сони бўйича ҳам дунёда жуда юқори рақамлар
намоён бўлган - деярли рекорд натижалар: кунига 571 314 нафар киши касал

юқтирган. Кўпроқ ҳолатлар фақат 30 октябрда — 577 942 [1] бўлган эди.
Ҳали ҳам Америка Қўшма Штатлари дунёда мутлақ етакчилик қилмоқда: кунига

108 мингдан ортиқ касалга чалинганларн ва 1 201 та ўлим ҳолатлари.
Пандемиянинг бутун даврида дунёда 48 миллиондан ортиқ касалланган одам
рўйхатга олинган бўлиб, шундан 34 миллиони тузалиб, 1,2 миллиони вафот

этган.

3

Греция уч ҳафтага умуммиллий
карантинни киритди

Кўплаб Европа мамлакатларида
соғлиқни сақлаш тизимларига

қўшимча юкни яратаётган коронавирус
ҳолатларининг кўпайиб бориши

муносабати билан Греция пайшанба
куни шифохоналарининг "чидаб

бўлмас" босим остида қолишидан
олдин инфекция юқишлар

миқдорининг ўсишини тўхтатиб қолиш
умидида умуммиллий изоляцияни
эълон қилди. [3]

Греция Бош вазири Кириакос
Мицотакис инфекция даражаси кўп
қўшни мамлакатларда кўрган
даражасини етди олдин у чора
деди, чунки унинг соғлиқни
сақлаш тизимини зарар
молиявий инқироз йилдан кейин,
мамлакат кўп йўқотиш кўзга
олмайди."

«Биз бу тўлқинни тўхтатишимиз керак, - деди Мицотакис, - мен яна кечроқ
эмас, эртароқ қатъий чора кўришга қарор қилдим» [3].

Қайд этиш жоизки, 5 ноябрь
ҳолатига кўра, Грецияда янги рекорд

ўрнатилди - 2917 та коронавирус
ҳолати, 29 та ўлим ҳолати рўйхатга

олинди [4]. Коронавируснинг
умумий тасдиқланган ҳолатлари
сони 49 807 тани ташкил этди,
улардан 702 та ҳалокатли ҳолат
бўлиб, 9 989 нафар киши соғайиб

кетган.

4

Япониялик олим коронавирусни сунъий
равишда синтез қилишга муваффақ бўлди

Гумма университети вирусология профессори сунъий янги коронавирусни
синтез қилишга муваффақ бўлди, унинг сўзларига кўра, у инфекцияларни
моделлаштиришда ва 30 000 рибонуклеин кислота асосларини аниқлашда

фойдали бўлиши мумкин [5].

Профессор Ватару Камитани Юқумли
касалликлар миллий институтидан
олинган COVID-19 генларини
бактерияларнинг сунъий
хромосомаларига жойлаштирди ва

ҳужайра ичидаги генетик маълумотни
қайта такрорлаган ҳолда вирусни
ишлаб чиқарди [5].
Маълумки, янги SARS-Cov-2
коронавирусининг генетик коди
тахминан 80% SARS оғир ўткир
респиратор синдромининг
коронавирус генетик коди билан мос
келади, лекин бу икки вирусларда
иммун ҳужайраларини
фаоллаштириш билан боғлиқ ORF3b

гени уларнинг узунлиги бўйича яққол фарқ қилади. Сунъий синтез бундай
алоҳида генларни аниқлашга ёрдам бериши мумкин.
Бундан ташқари, профессор Камитани сўзларига кўра, имплантация қилинган

яшил флуоресцент оқсилнинг генетик модификацияси вирусни
флуоресценцияни намоён қилишга мажбур қилиши мумкин, бу одамларга

вирусни кўриш имкоини беради.
Камитанининг тушунтиришича: "Сунъий
равишда синтез қилинган вирус - бу янги

коронавирусни очиш жараёнидаги
биринчи воситадир. Патогенлилик
қандай юзага келишини аниқлаш учун

инфекцияларнинг тарқалиши ва
вируснинг ўсишини моделлаштириш

мумкин" [5].

5

Олимлар Қўшма Штатлардан 71 ёшли
беморнинг ноёб ҳолатини таърифлаб беришди.

Америка Қўшма Штатларида олимлар ва шифокорларнинг бир гуруҳи
коронавирус билан касалланган ва COVID-19 [6] нинг бирон бир

симптомларига эга бўлмаган ҳолда 70 кун давомида юқумли бўлган,
лейкемия ва антитаналарнинг паст даражаси бўлган 71 ёшли аёлнинг
ғайриоддий ҳолатини ўрганиб чиқишди. Касаллик камида 105 кун давом

этган, таъкидлашади тадқиқотчилар.
Янги натижалар тахминига кўра, "юқумли

вируснинг узоқ муддатли тарқалиши
заифлашган иммунитет билан баъзи
беморлар учун муаммо бўлиши мумкин", -

деб ёзишади муаллифлар Cell [7]
журналида 4 ноябрда чоп этилган

мақолада.
"Биз ушбу тадқиқотни бошлаган вақтимизда, биз ҳақиқатдан ҳам вируснинг

тарқалиши давомийлиги ҳақида кўп нарса билмасдик", - деди Миллий
аллергия ва юқумли касалликлар институти вирусолог олими, катта муаллиф
Винсент Мюнстер. "Ушбу вирус тарқалишда давом этгани сайин, бир қатор

иммуносупрессив касалликлари бўлган тобора кўпроқ одамлар касалга
чалинади ва SARS-CoV-2 ўзини аҳолининг ушбу гуруҳларида ўзини қандай

тутишини тушуниш муҳим", - дейди вирусолог.

Тадқиқотчилар бемор заифлашган
иммун тизими туфайли узоқ вақт
давомида юқумли бўлиб келган деган
хулосага келишди. Қон таҳлиллари
натижаларига кўра, унинг танаси
антитаналар ишлаб чиқариш
имкониятига эга эмас эди. Ҳисобот
муаллифлари SARS-CoV-2 вирусининг
ушбу 105 кун давомида ўзгарганлиги ёки йўқлигини аниқлаш учун турли
вақтларда ушбу аёлдан олинган барча вирус намуналарини батафсил кетма-
кетлигини аниқлаш ишларини олиб бордилар. Таҳлиллар доминант геннинг
битта эмас, ҳар хил турларини кўрсатгани боис, мутахассислар айнан шу
мутациялар коронавирус кечишининг давомийлигида роль ўйнаган деб
ҳисоблашмоқда.
6

Елена Малишева коронавирусдан
қўрқмасликнинг 7 сабабини маълум қилди

Тиббиёт фанлари доктори Елена Малишева ўзининг расмий Instagram
саҳифасида коронавирус биз ўйлаганчалик қўрқинчли эмаслигини маълум

қилди. У касалликдан қўрқмасликнинг етти сабабини келтирди [9]:

Биринчидан, "кўп одамларда ёхуд енгил аломатлар, ёхуд улар ҳам йўқ.
COVID-19 дан ўлим ҳолатлари пандемия боши билан солиштирганда 3-4

маротабага пасайган".

Иккинчидан, "ўлим хавфи тамомила
паст. Турли ёшдаги одамлар учун
ўлишнинг ўртача хавфи 0,04% ни

ташкил этади. Бу тахминан мавсумий
грипп билан бир хил кўрсаткичдир.

Демак, ёшингиз 65 ёшгача бўлса, ўлиш
хавфи – миллионга 6 дан 249 тагача.

Яъни чақмоқ уришидан ўлиш хавфидан
кўра камроқ".

Учинчидан, "болалар коронавирусдан деярли ўлмайди. Боланинг ўлиш хавфи
деярли нолга тенг. Оддий грипп мавсуми 5 маротаба кўпроқ болаларни
ўлдиради. Мактабларнинг очилиши бу инфекциянинг авж олишига олиб
келмади. Мактаб ва болалар боғчаларига борадиган болалар изоляцияда
бўлган болаларга нисбатан 4 маротаба камроқ ушбу касалга чалинади".

Тўртинчидан, "COVID-19дан ўлим ҳолатларини камайтирувчи олиш имкони
бўлган дорилар бор. Булар дексаметазон ва антикоагулянтлардир.

Бешинчидан, "COVID-19дан кейин
камида 4 ой давом сақланиб қоладиган

бизда ҳимоя антитаналаримиз бор.
Шунинг учун, реинфекция хавфи жуда
паст". Бугунги кунда, дунёда бу вирус
аниқланган 49 миллион кишидан қайта

инфекция юқишнинг бор йўғи 24 та
ҳолатлари қайд этилган.

7

Елена Малышева назвала
7 причин не бояться коронавируса

Олтинчидан, "COVID-19 учун ремдесивир ва фавипиравир каби вирусларга
қарши дорилар бор". Бу дори-дармонларнинг барчаси қатъий равишда
шифокорнинг кўрсатмаси бўйича қабул қилинади.

Еттинчидан, "6 вакцина аллақачон
фойдаланиш учун тасдиқланган ва яна
11 таси тасдиқланиш арафасида
турибди". 2020 йилниг 19 октябр
ҳолатига кўра, турли тиббиёт
муассасалари ва фармацевтика
компаниялари томонидан 200 дан
ортиқ потенциал вакциналарнинг
ишланмалари олиб борилмоқда ва 40
та препарат учун одамларда синовлари
бошланди.

Ҳозирги кунда еттита номзод вакциналар клиник синовларнинг III
босқичидан ўтмоқда ва улардан 4 тасининг келиб
чиқиши хитойдандир [10].

№ Вакцина ишлаб чиқарувчи Платформа

1 СoronaVac, Sinovac Biotech (Китай) инактивир. вакцина, адъювант
Al(OH)3
2 Wuhan Institute of Biological Pr. (Китай), Sinopharm (Китай) инактивир. вакцина с клетками Vero

3 BBIBP-CorV, Beijing Institute of Biological Pr. инактивир. вакцина с клетками Vero
(Китай), Sinopharm (Китай)

4 ChAdOx1-S (AZD1222), Оксфордский университет нереплицир. вирусный вектор,
(Великобритания), AstraZeneca (Великобритания)
аденовирус шимпанзе

5 Ad5-nCoV, CanSino Biological Inc (Китай), Beijing Institute нереплицир. вирусный вектор,
of Biotechnology (Китай) аденовирус человека тип Ad5

6 Гам-КОВИД-Вак (Спутник V), НИЦЭМ имени Н. Ф. Гамалеи нереплицир. вирусный вектор,
(Россия) аденовирус человека rAd26, rAd5

7 Ad26.COV2.S, Janssen Pharmaceutica (Johnson & Johnson) нереплицир. вирусный вектор,
(Бельгия) аденовирус человека тип Ad26

8 NVX-CoV2373, Novavax (США) на основе протеина

9 mRNA-1273, Moderna (США), NIAID (США) РНК-вакцина, инкапсули- рована в
липосомы

10 BNT162, BioNTech (Германия), Fosun Pharma РНК-вакцина, инкапсули- рована в
(Китай), Pfizer (США)
липосомы

8

Манбалар:

1. Reported Cases and Deaths by Country, Territory, or Conveyance //
https://www.worldometers.info/coronavirus/ (05.11.2020 г.)

2. Вакцинанинг акс таъсир кузатилса, синовлар тўхтатиладими //
https://www.youtube.com/watch?v=Ez4eqfdcyG0 (05.11.2020 г.)

3. O‘zbekistonda Xitoy vaksinasi sinovida aks ta’sir kuzatilsa yoki ko‘ngillilardan
biri vafot etsa qanday yo‘l tutiladi? //
https://daryo.uz/2020/11/05/ozbekistonda-xitoy-vaksinasi-sinovida-aks-tasir-
kuzatilsa-yoki-kongillilardan-biri-vafot-etsa-qanday-yol-
tutiladi/?utm_source=@daryo (05.11.2020 г.)

4. Ўзбекистонга коронавирусга қарши 3 хил вакцина олиб келиниши
кутилмоқда // http://xs.uz/uzkr/43363 (05.11.2020 г.)

5. В арабском мире обозначилась страна с худшей "коронавирусной"
динамикой // https://eadaily.com/ru/news/2020/11/05/v-arabskom-mire-
oboznachilas-strana-s-hudshey-koronavirusnoy-dinamikoy (05.11.2020 г.)

6. Jordan records 62 COVID deaths, highest daily rate since start of pandemic
// https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-jordan-
deaths/jordan-records-62-covid-deaths-highest-daily-rate-since-start-of-
pandemic-idUSKBN27K2HO?il=0 (05.11.2020 г.)

7. Rossiyalik virusolog qanday holda koronavirusga qayta chalinish
mumkinligini aytdi // https://daryo.uz/2020/11/05/rossiyalik-virusolog-
qanday-holda-koronavirusga-qayta-chalinish-mumkinligini-aytdi/
(05.11.2020 г.)

8. Назван фактор, влияющий на повторное заражение коронавирусом //
https://www.gazeta.ru/social/news/2020/11/05/n_15181591.shtml
(05.11.2020 г.)

9. Нарколог объяснил механизм влияния алкоголя на коронавирус //
https://ria.ru/20201104/koronavirus-1582936677.html (05.11.2020 г.)

10. Нарколог объяснил механизм влияния алкоголя на коронавирус //
https://nuz.uz/zdorove/1177043-narkolog-obyasnil-mehanizm-vliyaniya-
alkogolya-na-koronavirus.html (05.11.2020 г.)

9

Ўзбекистон Республикаси Инновацион ривожланиш вазирлиги ҳузуридаги
Илмий-техник ахборот маркази
Тошкент-2020


Click to View FlipBook Version