PROJECT โครงาาน อิฐบล็อกจากผักตบชวา

PROJECT

โครงาาน
อิ ฐ บ ล็ อ ก จ า ก ผั ก ต บ ช ว า

บ ท นำ

ที่มาและความสำคัญ

ในอดีตการสร้างบ้านเรือนนิยมใช้ไม้มาทำเป็นวัสดุก่อสร้างเพราะหาได้ง่ายและราคาไม่แพง แต่ในปัจจุบันทรัพยากรป่าไม้เริ่มลดน้อยลง
และเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะโลกร้อน การก่อสร้างบ้านเรือนจึงหันมาใช้อิฐบล็อกและคอนกรีตซึ่งมีราคาถูกกว่าและหาได้ง่าย สามารถ
ทดแทนการใช้ไม้ได้เป็นอย่างดีและยังช่วยลดภาวะโลกร้อน ลดการตัดไม้ทำลายป่าได้

อิฐบล็อกจากผักตบชวา เป็นวัสดุที่ใช้ผลิตได้ง่ายไม่ซับซ้อน ในปัจจุบันมีผู้เล็งเห็นคุณค่าและนำผักตบชวา มาใช้ประโยชน์ เช่น การทำ
เครื่องจักรสาน เฟอร์นิเจอร์ แผ่นซับเสียง ตลอดจนได้มีการทำการวิจัย ทดสอบ คุณสมบัติในด้านต่าง ๆ ซึ่งผลทดสอบพบว่าผักตบชวามี
คุณสมบัติเป็นฉนวนทนความร้อนที่ดี จึงมีแนวโน้มที่จะนำมาเป็นวัสดุผสมในการทำอิฐบล็อกได้ เนื่องจากขนาดของเส้นใยผักตบชวามีขนาด
เล็ก มีลักษณะอ่อนนิ่ม และละเอียด ประสานกับส่วนผสมอื่น ๆ ได้ดี ทำให้สามารถกันความร้อนไม่ให้ผ่านออกมาอีกด้านได้ ผักตชวาเป็นวัสดุ
ธรรมชาติที่หาได้ง่ายและมีอยู่ทั่วไปตามแม่น้ำลำคลอง อีกทั้งการขยายพันธุ์ของผักตบชวา ยังทำได้ง่ายทำให้มีการขยายพันธุ์อย่างรวดเร็วจน
กลายเป็นขยะวัชพืช ทำให้เกิดอุปสรรคกีดขวางทางระบายน้ำ คณะผู้จัดทำโครงงานมีมุมมองว่าในการทำชิ้นงานอิฐบล็อกจากผักตบชวา
ขึ้นมานี้ เพื่อให้เป็นวัสดุทางเลือก ในการนำไปก่อสร้างบ้านเรือน การใช้ในการทำสวนย่อม หรือสิ่งก่อสร้างอื่นได้อีกด้วย

ดังนั้นคณะผู้จัดทำโครงงานเล็งเห็นความสำคัญในการทำชิ้นงานอิฐบล็อกจากผักตบชวา สามารถทำได้ง่าย ใช้อุปกรณ์และต้นทุนในการ
ผลิตที่ต่ำ โดยใช้หลักการทางวิทยาศาสตร์ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานจนสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี

วัตถุประสงค์

เพื่อนำผักตบชวาที่มีอยู่ในท้องถิ่นของจังหวัดระยองมาแปรรูปเป็นอิฐบล็อกจากผักตบชวา
เพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้ใช้ที่มีต่ออิฐบล็อกจากผักตบชวา

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
สามารถผลิตอิฐบล็อกจากจากผักตบชวาได้
ได้เรียนรู้กรรมวิธีการผลิตอิฐบล็อกจากผักตบชวา และนำความรู้ที่ได้ไปเผยแพร่ให้คนในชุมชน

ขั้นตอนการดำเนินงาน

อุปกรณ์และวิธีการศึกษาค้นคว้า

ในการทำโครงการ เรื่อง อิฐบล็อกจากผักตบชวา ครั้งนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาขนาดที่เหมะสมของก้าน
ใบผักตบชวาที่สับแล้ว 1 กิโลกรัม ต่อน้ำ 500 มิลลิลิตร ในการผลิตอิฐบล็อกจากผักตบชวา เพื่อศึกษาปริมาณ
ที่แหมะสมของปูนซีเมนต์ ต่อน้ำ 500 มิลลิลิตร ในการช่วยให้ส่วนผสมของอิฐบล็อกจากผักตบชวายึดติดกัน
เพื่อเปรียบเทียบคุณลักษณะของอิฐบล็อกสำเร็จตามท้องตลาด และเพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้ใช้ที่มีต่ออิฐ
บล็อกสำเร็จรูป คณะผู้จัดทำ จึงดำเนินวิธีการศึกษาค้นคว้า ดังนี้

วัสดุอุปกรณ์
ขั้นตอนและวิธีการดำเนินงาน

วัสดุและอุปกรณ์

ก้านใบผักตบชวา
แม่พิมพ์อิฐบล็อก
ปูนซีเมนต์
ทรายละเอียด
น้ำ
กะละมัง
ถัง
มีด
ปี๊ป
กรรไกร
ตาชั่ง

ขั้นตอนการดำเนินงาน

ขั้นตอนที่ 1
เตรียมผักตบชวาทำความสะอาด แล้วนำผักตบชวาใส่ในปี๊บ เพื่อทำการต้มผักตบชวา ต้มเป็นเวลา 1 ชั่วโมง
ขั้นตอนที่ 2
นำผักตบชวาที่ต้มแล้วมาพักในน้ำอุณหภูมิปกติ แล้วตัดเป็นเป็นชิ้นเล็กๆ เพื่อง่ายในทำขั้นตอนต่อไป
ขั้นตอนที่ 3
เตรียมปูนซีเมนต์ที่ชั่งแล้ว 1 กิโลกรัม ทรายละเอียด 1 กิโลกลัม ผักตบชวา 1 กิโลกรัม น้ำ 500 มิลลิตร เทลงในกะละมังเพื่อ
ทำการผสม
ขั้นตอนที่ 4
ทาน้ำมันเครื่องที่ใช้แล้วลงในแม่พิมพ์ เพื่อง่ายในเวลาแกะอิฐบล็อกจากผักตบชวาออกจากแม่พิมพ์ นำผักตบชวาที่ทำการผสมจน
ได้อัตราส่วน แล้วเทลงในแม่พิมพ์
ขั้นตอนที่ 5
ทิ้งไว้จนกระทั้งอิฐบล็อกจากผักตบชวาเซตตัว แล้วค่อยทำการแกะออกจากแม่พิมพ์

ผลการศึกษาค้นคว้า

ตอนที่ 1 : เพื่อศึกษาขนาดที่เหมาะสมของผักตบชวา 1 กิโลกรัม ต่อน้ำ 500 มิลลิลิตร ในการผลิตอิฐบล็อกจากผักตบชวา

ผลการศึกษาค้นคว้า

ตอนที่ 2 : เพื่อเปรียบเทียบคุณลักษณะของอิฐบล็อกจากผักตบชวา กับอิฐบล็อกจากผักตบชวาตามท้องตลาด
นำผลิตภัณฑ์อิฐบล็อกจากผักตบชวาทั้ง 3 สูตร ทดสอบทางประสาทสัมผัสด้วยวิธี Hedonic scale 9 ระดับ ในคุณลักษณะด้าน ขนาด
สี รูปทรง ความแข็งแรง และความชอบรวม เพื่อ คัดเลือกสูตรที่ผู้ทดสอบให้การยอมรับมากที่สุด ใช้ผู้ทดสอบที่มีประสบการณ์ จำนวน 3 คน
ตารางที่ แสดงคะแนนเฉลี่ยที่ได้จากการทดสอบทางประสาทสัมผัสด้วยวิธี Hedonic scale 9 ระดับ

ภาพแสดง คะแนนเฉลี่ยที่ได้จากการทดสอบทางประสาทสัมผัสด้วยวิธี Hedonic scale 9 ระดับ

ตอนที่ 3 : เพื่อเปรียบเทียบคุณลักษณะของอิฐบล็อกจากผักตบชวา กับอิฐบล็อกจาก
ผักตบชวาตามท้องตลาด

นําผลิตภัณฑ์อิฐบล็อกจากผักตบชวา ไปทดสอบทางประสาทสัมผัสด้วยวิธี Hedonic scale 9 ระดับ ในคุณลักษณะด้าน
ขนาด สี รูปร่าง ความแข็งแรง และความชอบรวม เพื่อเปรียบเทียบ ผลิตภัณฑ์อิฐบล็อกจากผักตบชวา กับอิฐบล็อกตามท้องตลาด
นักศึกษา แผนกวิชาปิโตรเคมี ระดับ ปวส. 2/1,2/2 ครูแผนกวิชาปิโตรเคมี และนักศึกษาแผนกช่างก่อสร้างวิทยาลัยเทคนิคระยอง
จำนวน 30 คน ที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง

ภาพแสดง คะแนนเฉลี่ยที่ได้จากการทดสอบทางประสาทสัมผัสด้วยวิธี Hedonic scale 9ระดับ เพื่อเปรียบเทียบคุณลักษณะของอิฐบล็อก
จากผักตบชวา กับอิฐบล็อกตามท้องตลาด

ตอนที่ 3 : เพื่อเปรียบเทียบคุณลักษณะของอิฐบล็อกจากผักตบชวา กับอิฐบล็อกจาก
ผักตบชวาตามท้องตลาด

หมายเหตุ ทําการทดลองซ้ำ 3 ซ้ำ
ตารางแสดง จํานวนและร้อยละของนักศึกษา ครูและบุคลากรทางการ ศึกษา วิทยาลัยเทคนิคระยอง ที่เป็นกลุ่ม
ตัวอย่าง จำแนกตามเพศ จํานวน 30 คน จําแนกตามเพศ พบว่าเพศกลุ่มตัวอย่างเป็นเพศหญิง จํานวน 15 คน
คิดเป็นร้อยละ 50 และเพศชาย จํานวน 15 คน คิดเป็นร้อยละ 50

สรุปผลการทดลอง

จากผลการศึกษาค้นคว้า ตอนที่ 1 พบว่า ขนาดที่เหมาะสมของผักตบชวา 1 กิโลกรัม ต่อน้ำ 500
มิลลิลิตร ในการผลิตแคบหมึกกล้วยสำเร็จรูป สูตรที่ 1, 2 และ 3 สูตรที่ 1 มีคุณลักษณะที่ดีที่สุด คือ ขนาด
กว้าง 10 ซม.ยาว 20 ซม. มีขนาดปานกลาง สีเทา รูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า และความแข็งแรงแข็งมาก ซึ่งผลการ
ทดลองเป็นไปตามสมมุติฐาน ข้อที่ 1 จากผลการศึกษาค้นคว้า

จากผลการศึกษาค้นคว้า ตอนที่ 2 พบว่า การเปรียบเทียบคุณลักษณะของอิฐบล็อกจากผักตบชวา กับ
อิฐบล็อกตามท้องตลาด ที่ทำการทดสอบทางประสาทสัมผัสด้วยวิธี Hedonic scale 9 ระดับ ในคุณลักษณะ
ด้าน ขนาด สี รูปทรง และความแข็งแรง จากผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ จำนวน 3 คน พบว่า พิจารณา
โดยรวมทุกคุณลักษณะ ได้แก่ ขนาด สี รูปทรง และความแข็งแรง พบว่า อิฐบล็อกจากผักตบชวา ได้รับคะแนน
เฉลี่ย ในช่วงความชอบรวม เท่ากับ 8.1 มีคะแนนเฉลี่ยมากกว่า คะแนนเฉลี่ย แคบหมึกตามท้องตลาด เท่ากับ
7.4 ซึ่งผลการทดลองเป็นไปตามสมมุติฐาน ข้อที่ 2

จากผลการศึกษาค้นคว้า ตอนที่ 3 พบว่า จากกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษา แผนกวิชาปิโตรเคมี ระดับ
ปวส.2/1,2 ครูแผนกปิโตรเคมี และนักศึกษาแผนกช่างก่อสร้าง วิทยาลัยเทคนิค ระยอง จํานวน 30 คน
จำแนกตามเพศ พบว่า เพศกลุ่มตัวอย่างเป็นเพศหญิง จำนวน 15 คน คิดเป็นร้อย ละ 50 และเพศชาย จำนวน
15 คน คิดเป็นร้อยละ 50 จำแนกตามอายุ พบว่า อายุกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ อายุ 18-23 ปี จำนวน 15 คน
คิดเป็นร้อยละ 50 จำแนกตามตำแหน่ง พบว่า ตำแหน่งกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นนักศึกษาแผนกปิโตรเคมี
จำนวน 15 คน คิดเป็นร้อยละ 50 ระดับความพึงพอใจของผู้ใช้ที่มีต่ออิฐบล็อกจากผักตบชวา โดยรวมค่าเฉลี่ย
อยู่ในระดับมากมาก ( ̅= 4.3 ) เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ความแข็งแรง มีค่าเฉลี่ย ( ̅= 4.50) สี มี
ค่าเฉลี่ย ( ̅= 4.32) รูปทรง มีค่าเฉลี่ย ( ̅= 4.30) และขนาด มีค่าเฉลี่ย ( ̅= 4.10) ซึ่งผลการทดลองเป็นไป
ตามสมมุติฐาน ข้อที่ 3

ภาพแสดง คะแนนเฉลี่ยระดับความพึงพอใจของผู้ใช้อิฐบล็อกจากผักตบชวา

สรุปผลการทดลองและข้อเสนอแนะ

โครงงานนี้เป็นการศึกษาและทดลองทำอิฐบล็อกจากผักตบชวา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อทำอิฐบล็อกจากผักตบชวา
มีการออกแบบการทดลองโดยการทำอิฐบล็อกขึ้นมา 3 สูตร โดยแต่ละสูตรมีส่วนผสมของปูนซีเมนต์ที่แตกต่างกัน
ซึ่งจากผลการทดลองพบว่าอิฐบล็อกสูตรที่ 1 ดีที่สุดเพราะมีความแข็งแรงมากพอที่จะนำไปใช้งานได้ ส่วนอิฐบล็อกสูตรอื่น ๆ
พบว่ามีความแข็งแรงน้อยเกินไปซึ่งจะทำให้แตกหักเมื่อนำไปใช้งานหรือรับน้ำหนักมาก ๆ

สรุปผลการทดลอง
อิฐบล็อกจากผักตบชวาสามารถนำไปใช้งานได้จริง
ราคาต่อก้อนถูกกว่าอิฐบล็อกที่ขายตามท้องตลาด
เป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการใช้

สรุปผลการทดลองและข้อเสนอแนะ

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
สามารถทำอิฐบล็อกจากผักตบชวาได้
ได้เรียนรู้วิธีการทำอิฐบล็อกจากผักตบชวา และนำความรู้ที่ได้ไปเผยแพร่ให้กับชุมชน สังคมได้
สามารถทำจำหน่าย และพัฒนาต่อยอดเป็นธุรกิจได้

ข้อเสนอแนะในการทำวิจัยครั้งต่อไป
ควรศึกษาและทดลองเปลี่ยนอิฐบล็อกจากผักตบชวา เป็นวัตถุดิบอื่นที่หาได้ตามชุมชน
ควรทดลองเปลี่ยนขนาดของอิฐบล็อกจากผักตบชวา ให้เหมาะกับการใช้งานในกรณีที่มีพื้นที่จำกัด
ควรทดลองทำสีอิฐบล็อกจากผักตบชวา เป็นสีที่หาได้ทั่วไปตามธรรมชาต

ภาคผนวก

ก้านใบผักตบชวา แม่พิมพ์อิฐบล็อก ปูนซีเมนต์

ภาคผนวก

ทรายละเอียด น้ำ กะละมัง

ภาคผนวก

ปี๊ป กรรไกร ตาชั่ง

ภาคผนวก

ขั้นตอนที่ 1
เตรียมผักตบชวาทำความสะอาด แล้วนำผักตบชวาใส่ในปี๊บ เพื่อทำการต้มผักตบชวา ต้มเป็นเวลา 1 ชั่วโมง

ภาคผนวก

ขั้นตอนที่ 2
นำผักตบชวาที่ต้มแล้วมาพักในน้ำอุณหภูมิปกติ แล้วตัดเป็นเป็นชิ้นเล็กๆ เพื่อง่ายในทำขั้นตอนต่อไป

ภาคผนวก

ขั้นตอนที่ 3
เตรียมปูนซีเมนต์ที่ชั่งแล้ว 1 กิโลกรัม ทรายละเอียด 1 กิโลกลัม ผักตบชวา 1 กิโลกรัม น้ำ 500 มิลลิตร เทลงในกะละมังเพื่อทำการผสม

ภาคผนวก

ขั้นตอนที่ 4
ทาน้ำมันเครื่องที่ใช้แล้วลงในแม่พิมพ์ เพื่อง่ายในเวลาแกะอิฐบล็อกจากผักตบชวาออกจากแม่พิมพ์ นำผักตบชวา
ที่ทำการผสมจนได้อัตราส่วน แล้วเทลงในแม่พิมพ์

ภาคผนวก

ขั้นตอนที่ 5
ทิ้งไว้จนกระทั้งอิฐบล็อกจากผักตบชวาเซตตัว แล้วค่อยทำการแกะออกจากแม่พิมพ์

ภาคผนวก

ภาคผนวก
ผู้ทดสอบที่มีประสบการณ์

จัดทำโดย
นายธีระพงศ์ สิงห์ซอม รหัสนักศึกษา 63301240011
นายจีระทีปต์ สีหะวงษ์ รหัสนักศึกษา 63301240031
นายอดิศร ศรีวิเศษ รหัสนักศึกษา 63301240101

อาจารย์ที่ปรึกษา
นางสาวนิชาวิตา วาสนาม
โครงงานเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาโครงงานรหัสวิชา 30124-8501

ปีการศึกษา 2564

Thyoaun!k