รำวงมาตรฐาน

เสนอ
ครู อรพรรณ ลักษณะอัฐ

รายวิชา นาฏศิลป์(ศ22101)

ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565



1

คำนำ

E-book นี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับ รำวงมาตรฐาน ซึ่งมีรายละเอียดประกอบ
ด้วย ประวัติเพลงรำวงมาตรฐาน เนื้อเพลงรำวงมาตรฐานท่ารำวง การแต่ง

กายรูปแบบการแสดง โอกาสที่ใช้ในการแสดง และเครื่องดนตรีรำวง
มาตรฐาน โดยรวบรวมข้อมูลมาเพื่อให้ผู้ที่สนใจได้ศึกษาและเรียนรู้เพิ่ม

เติม
โดยเป็นส่วนหนึ่ง ของรายวิชา นาฏศิลป์ (รหัสวิชา ศ 22101)ชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 2 ซึ่งหวังเป็นอย่างยิ่งว่าผู้อ่านจะได้รับประโยชน์ไม่มากก็

น้ อยและขอบคุณทุกท่านที่สนใจ E-book เรื่องนี้




คณะผู้จัดทำ



สารบัญ 2

เรื่อง หน้า

ประวัติเพลงรำวงมาตรฐาน 3

4
4
เนื้ อเพลงรำวงมาตรฐาน 7

9
10
ท่ารำวงมาตรฐาน 10



การแต่งกายรำวงมาตรฐาน



รูปแบบการแสดงรำวงมาตรฐาน



โอกาสที่ใช้ในการแสดงรำวงมาตรฐาน



เครื่องดนตรีรำวงมาตรฐาน

3

ประวัติเพลงรำวงมาตรฐาน

รำวงมาตรฐาน เป็นการแสดงที่มีวิวัฒนาการมาจาก รำโทน เป็นการรำ
และการร้องของชาวบ้าน ซึ่งจะมีผู้รำทั้งชายและหญิง รำกันเป็นคู่ ๆ รอบ
ครกตำข้าวที่วางคว่ำไว้ หรือไม่ก็รำกันเป็นวงกลม โดยมีโทนเป็นเครื่อง
ดนตรีประกอบจังหวะ ลักษณะการรำ และร้องเป็นไปตามความถนัด ไม่มี
แบบแผนกำหนดไว้ คงเป็นการรำ และร้องง่าย ๆ มุ่งเน้ นที่ความสนุกสนาน
รื่นเริงเป็นสำคัญ เช่น เพลงช่อมาลี เพลงยวนยาเหล เพลงหล่อจริงนะดารา
เพลงตามองตา เพลงใกล้เข้าไปอีกนิด ฯลฯ ด้วยเหตุที่การรำชนิดนี้มีโทน
เป็นเครื่องดนตรีประกอบจังหวะ จึงเรียกการแสดงชุดนี้ว่า รำโทน ต่อมาเมื่อ
ปี พ.ศ. ๒๔๘๗ ในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี รัฐบาล
ตระหนักถึงความสำคัญของการละเล่นรื่นเริงประจำชาติ และเห็นว่าคนไทย
นิยมเล่นรำโทนกันอย่างแพร่หลาย ถ้าปรับปรุงการเล่นรำโทนให้เป็นระเบียบ
ทั้งเพลงร้องลีลาท่ารำ และการแต่งกาย จะทำให้การเล่นรำโทนเป็นที่น่านิยม
มากยิ่งขึ้น จึงได้มอบหมายให้กรมศิลปากรปรับปรุงรำโทนเสียใหม่ให้เป็น
มาตรฐาน มีการแต่งเนื้อร้อง ทำนองเพลงและนำท่ารำจากแม่บทมากำหนด

เป็ นท่ารำเฉพาะแต่ละเพลงอย่างเป็ นแบบแผน

4

เนื้อเพลงรำวงมาตรฐาน

1)เพลง งามแสงเดือน
งามแสงเดือนมาเยือนส่องหล้า งามใบหน้ าเมื่ออยู่วงรำ *

เราเล่นกันเพื่อสนุก เปลื้องทุกข์วายระกำ
ขอให้เล่นฟ้ อนรำ เพื่อสามัคคีเอย
ท่ารำ “ท่าสอดสร้อยมาลา”

2)เพลง ชาวไทย

ชาวไทยเจ้าเอ๋ย ขออย่าละเลยในการทำหน้ าที่

การที่เราได้เล่นสนุก เปลื้องทุกข์สบายอย่างนี้

เพราะชาติเราได้เสรี มีเอกราชสมบูรณ์

เราจึงควรช่วยชูชาติ ให้เก่งกาจเจิดจำรูญ

เพื่อความสุขเพิ่มพูน ของชาวไทยเราเอย

ท่ารำ “ท่าชักแป้ งผัดหน้ า”

3)เพลง รำมาซิมารำ เริงระบำกันให้สนุก
รำมาซิมารำ ไม่ละไม่ทิ้งจะเกิดเข็ญขุก
ตามเชิงเช่นเพื่อให้สร่างทุกข์
ยามงานเราทำงานกันจริง ๆ เล่นสนุกอย่างวัฒนธรรม
ถึงยามว่างเราจึงรำเล่น ให้งามให้เรียบจึงจะคมขำ
ตามเยี่ยงอย่างตามยุค มาเล่นระบำของไทยเราเอย
เล่นอะไรให้มีระเบียบ
มาซิมาเจ้าเอ๋ยมาฟ้ อนรำ
ท่ารำ “ท่ารำส่าย”

4)เพลง คืนเดือนหงาย

ยามกลางคืนเดือน เย็นพระพายโบกพริ้วปลิวมา

เย็นอะไรก้ไม่เย็นจิต เท่าเย็นผูกมิตรไม่เบื่อระอา

เย็นร่มธงไทยปกไทยทั่วหล้า เย็นยิ่งน้ำฟ้ ามาประพรม เอย.

ท่ารำ “ท่าสอดสร้อยมาลาแปลง”

5

5)เพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ

ดวงจันทร์วันเพ็ญ ลอยเด่นอยู่ในนภา

ทรงกลดสดสี รัศมีทอแสงงามตา

แสงจันทร์อร่าม ฉายงามส่องฟ้ า

ไม่งามเท่าหน้ า นวลน้ องยองใย

งามเอยแสนงาม งามจริงยอดหญิงชาติไทย

งามวงพักตร์ยิ่งดวงจันทรา จริตกิริยานิ่มนวลละไม

วาจากังวาน อ่อนหวานจับใจ

รูปทรงสมส่วนยั่วยวนหทัย สมเป็นดอกไม้ขวัญใจชาติเอย

ท่ารำ “ท่าแขกเต้าเข้ารัง” กับ “ท่าผาลาเพียงไหล่”

6)เพลงดอกไม้ของชาติ

ขวัญใจดอกไม้ของชาติ งามวิลาสนวยนาดร่ายรำ

เอวองค์อ่อนงาม ตามแบบนาฎศิลป์

ชี้ชาติไทยเนาว์ถิ่น เจริญวัฒนธรรม

งานทุกสิ่งสามารถ สร้างชาติช่วยชาย

ดำเนินตามนโยบาย สู้ทนเหนื่อยยากตรากตรำ

ท่ารำ “ท่ารำยั่ว”

7)เพลงหญิงไทยใจงาม

เดือนพราว ดาวแวววาวระยับ

แสงดาวประดับ ส่องให้เดือนงามเด่น

ดวงหน้ า โสภาเพียงเดือนเพ็ญ

คุณความดีที่เห็น เสริมให้เด่นเลิศงาม

ขวัญใจ หญิงไทยส่งศรีชาติ

รูปงามวิลาส ใจกล้ากาจเรืองนาม

เกียรติยศ ก้องปรากฎทั่วคาม

หญิงไทยใจงาม ยิ่งเดือนดาวพราวแพรว

ท่ารำ “ท่าพรหมสี่หน้ า” กับ “ท่ายูงฟ้ อนหาง”

6

8)เพลงดวงจันทร์ขวัญฟ้ า

ดวงจันทร์ขวัญฟ้ า ชื่นชีวาขวัญพี่

จันทร์ประจำราตรี แต่ขวัญพี่ประจำใจ

ที่เทิดทูนคือชาติ เอกราชอธิปไตย

ถนอมแนบสนิทใน คือขวัญใจพี่เอย

ท่ารำ “ท่าช้างประสานงา” กับ “ท่าชายท่าจันทร์ทรงกรด”

9)เพลงยอดชายใจหาญ

โอ้ยอดชายใจหาญ ขอสมานไมตรี

น้ องขอร่วมชีวี กอร์ปกรณีกิจชาติ

แม้สุดยากลำเค็ญ ไม่ขอเว้นเดินตาม

น้ องจักสู้พยายาม ทำเต็มความสามารถ

ท่ารำ หญิง“ท่าชะนีร่ายไม้” ชาย”ท่าจ่อเพลิงกาล”

10)เพลงบูชานักรบ

น้ องรักรักบูชาพี่ ที่มั่นคงที่มั่นคงกล้าหาญ

เป็ นนักสู้เชี่ยวชาญ สมศักดิ์ชาตินักรบ

น้ องรักรักบูชาพี่ ที่มานะที่มานะอดทน

หนักแสนหนักพี่ผจญ เกียรติพี่ขจรจบ

น้ องรักรักบูชาพี่ ที่ขยันที่ขยันกิจการ

บากบั่นสร้างหลักฐาน ทำทุกด้านทำทุกด้านครันครบ

น้ องรักรักบูชาพี่ ที่รักชาติที่รักชาติยิ่งชีวิต

เลือดเนื้ อพี่พลีอุทิศ ชาติยงอยู่ยงอยู่คู่พิภพ

ท่ารำ หญิง “ท่าขัดจางนาง” กับ “ท่าล่อแก้ว“

ชาย “ท่าจันทร์ทรงกลด” กับ “ท่าขอแก้ว”

7

การแต่งกาย



เครื่องแต่งกายของรำวงมาตรฐาน ประกอบด้วย ๔ แบบดังนี้

แบบที่ ๑ แบบชาวบ้าน
ชาย นุ่งผ้าโจงกระเบน สวมเสื้อคอพวงมาลัย เอวคาดผ้าห้อยชายด้านหน้ า
หญิง นุ่งโจงกระเบน ห่มผ้าสไบอัดจีบ ปล่อยผม ประดับดอกไม้ที่ผมด้าน

ซ้าย คาดเข็มขัด ใส่เครื่องประดับ



แบบที่ ๒ แบบรัชกาลที่ ๕
ชาย นุ่งโจงกระเบน สวมเสื้อราชประแตน ใส่ถุงเท้า ร้องเท้าหญิง นุ่งโจง
กระเบน สวมเสื้อลูกไม้ สไบพาดบ่าผูกเป็นโบว์ ทิ้งชายไว้ข้างลำตัวด้าน
ซ้าย ใส่เครื่องประดับมุก

8
แบบที่ ๓ แบบสากลนิยม
ชาย นุ่งกางเกง สวมสูท ผูกไท้หญิง นุ่งกระโปรงป้ ายข้าง ยาวกรอมเท้า

ใส่เสื้อคอกลม แขนกระบอก





แบบที่ ๔ แบบราตรีสโมสร
ชายนุ่งกางเกง สวมเสื้อพระราชทาน ผ้าคาดเอวห้อยชายด้านหน้ าหญิงนุ่ง
กระโปรงยาวจีบหน้ านาง ใส่เสื้อจับเดรป ชายผ้าห้อยจากบ่าลงไปทางด้าน
หลัง เปิดไหล่ขวา ศีรษะทำผมเกล้าเป็นมวยสูง ใส่เกี้ยวและเครื่องประดับ

9

รูปแบบการแสดง

รำวงมาตรฐาน เป็นการรำหมู่ประกอบด้วยผู้แสดง ๘ คน ท่ารำประดิษฐ์
ขึ้นจากท่ารำมาตรฐานในเพลงแม่บท ความสวยงามของการรำอยู่ที่

กระบวนท่ารำที่มีลักษณะเฉพาะในแต่ละเพลง และเครื่องแต่งกายไทย
สมัยต่าง ๆ รวมทั้งรูปแบบการแสดงในลักษณะการแปรแถวเป็นวงกลม

การรำแบ่งเป็นขั้นตอนต่าง ๆ ได้ดังนี้



ขั้นตอนที่ ๑
ผู้แสดงชาย และหญิงเดินออกมาเป็นแถวตรงสองแถวหันหน้ าเข้าหากัน

ต่างฝ่ ายทำความเคารพด้วยการไหว้
ขั้นตอนที่ ๒

รำแปรแถวเป็นวงกลมตามทำนองเพลง และรำตามบทร้องรวม ๑๐
เพลง โดยเปลี่ยนท่ารำไปตามเพลงต่าง ๆ เริ่มตั้งแต่เพลงงามแสงเดือน
เพลงชาวไทย เพลงรำซิมารำ เพลงคืนเดือนหงาย เพลงดวงจันทร์วัน
เพ็ญ เพลงดอกไม้ของชาติ เพลงหญิงไทยใจงาม เพลงดวงจันทร์ขวัญ

ฟ้ า เพลงยอดชายใจหาญ และเพลงบุชานักรบ

ขั้นตอนที่ ๓
เมื่อรำจบบทร้องในเพลงที่ ๑๐ ผู้แสดงรำเข้าเวที ทีละคู่ตามทำนองเพลง

จนจบ

10

โอกาสที่ใช้ในการแสดง

โอกาสที่ใช้ในการแสดงเพลงรำวงจะว่าใช้ในงานเทศกาลต่างๆที่ให้ความ
รื่นรมย์ได้ทุกงานเพื่อสร้างความสนุกสนานสำหรับผู้เข้าร่วมกิจกรรมและ

เป็ นการเผยแพร่วัฒนธรรมไทย

เครื่อง
ดนตรี




เครื่องดนตรีที่ใช้ในการแสดง รำโทน หรือ รำวง นั้น แต่เดิม มี
เครื่องดนตรีประกอบการรำ คือ



โทน







ฉิ่ง

11

กรับ























ต่อมาเมื่อมีการพัฒนารำโทนขึ้นจนเป็นรำวงมาตรฐานจนถึง ปัจจุบัน จึงได้
เพิ่มเครื่ องดนตรีประกอบเป็ นวงดนตรีไทยหรือใช้ในวงดนตรีสากล
บรรเลงประกอบรำวงมาตรฐาน

วงดนตรีไทย

12

รายชื่อผู้จัดทำ

ด.ญ.กานต์พิชชา ณะคำ ม.2/2 เลขที่21
ด.ญ.จิราพา ชิตเมธา ม.2/2 เลขที่22
ด.ญ.ชญาน์ทิพย์ ศักดิ์ศรี ม.2/2 เลขที่ 23
ด.ญ.ชฎาภา เเกล้วกล้า ม.2/2 เลขที่24
ด.ญ.ชนกนันท์ ตรงต่อการ ม.2/2 เลขที่25
ด.ญ.ชนัญธิดา อังครา ม.2/2 เลขที่26
ด.ญ.ณัฏฐ์ฎาพร นวนมุสิก ม.2/2 เลขที่27
ด.ญ.ณัฏฐณิชา จันทร์เลื่อน ม.2/2 เลขที่ 28
ด.ญ.ณัฐรินีย์ ฐานะกาญจน์ ม.2/2 เลขที่29
ด.ญ.ณิชชา กาญจนาประดิษฐ ม2/2 เลขที่ 30
ด.ญ.ปริชญา เสริมศักดิ์วรกุล ม.2/2 เลขที่ 31
ด.ญ.ปิยธิดา เนื่องมัจฉา ม.2/2 เลขที่ 32
ด.ญ.พลอยชมพู ภักดิ์กำเลา ม.2/2 เลขที่33
ด.ญ.พินทุ์ฐิตา ทินนาม ม.2/2เลขที่34
ด.ญ.ภูริตา มุกรินละไมมาด ม.2/2 เลขที่35
ด.ญ.ลิเดีย โพธิคม ม.2/2 เลขที่ 36
ด.ญ.วริศรา ชำนาญกิจ ม.2/2 เลขที่37
ด.ญ.ศศิวิมล คำมาวงษ์ ม.2/2 เลขที่ 38
ด.ญ.สลัลรัตน์ เรศประดิษฐ์ ม.2/2 เลขที่ 39
ด.ญ.อนุสรา อนุรัตน์ ม.2/2 เลขที่40