แบบบันทึกการตรวจสอบระบบป้องกันอันตรายในการเก็บรักษาสารเคมีอันตรายฉบับสมบูรณ์

แบบบนั ทึกการตรวจสอบระบบป้องกนั อันตรายในการเก็บรักษาสารเคมีอันตราย

ช่ืออาคาร : เลอ่ื น สุริหาร ว/ด/ป : 7 มนี าคม 2565
ชน้ั ที่ตรวจ : 2 บรเิ วณทีต่ รวจ : ห้องปฏบิ ัติการตรวจน้ำ

รายการตรวจสอบ การ ผลการ หมายเหตุ
ตรวจสอบ ตรวจสอบ

ยอมรบั ยอมรับ
มี ไมม่ ี ได้ ไม่ได้

1. สถานท่ีเกบ็ รกั ษาอันตราย

1.1 สถานที่เก็บรกั ษาสารเคมีอันตราย

ภายในอาคาร

1.1.1.1 ผนังหอ้ งหรือผนังอาคารที่ใชใ้ นการ ✓ ✓ ผนงั หอ้ งไมส่ ามารถทนไฟ

เกบ็ รักษาสารเคมีอนั ตรายและ กำแพงกนั ไฟ ได้

ต้องสามารถทนไฟได้ตามมาตรฐานสากล

1.1.1.2 พื้นตอ้ งแข็งแรงเพยี งพอต่อการรบั ✓ ✓

น้ำหนกั สารเคมีอันตรายและวตั ถุ อนั ตราย

ท้ังหมด

1.1.1.3 พน้ื อาคารตอ้ งเรยี บ ไม่ขรขุ ระ ไม่ ✓ ✓

เปยี ก ไมล่ ่นื สามารถรับนำ้ หนกั ได้ ไม่ดูดซับ

นำ้ และสารเคมีอนั ตราย รวมทง้ั ตอ้ งดแู ล

ปรับปรุงสถานท่ีไมใ่ ห้ ชำรุด ผุกรอ่ น และ

รกั ษาความสะอาดพน้ื ไม่ใหม้ ีเศษขยะ เศษ

วัสดุ หรือสง่ิ ที่เป็นเชือ้ เพลงิ

1.1.2 ประตแู ละทางออกฉกุ เฉนิ

1.1.2.1 ประตสู ำหรับการเขา้ -ออก ตอ้ งมี ✓ ✓ มเี ส้นทางหนีไฟ 3

อยา่ งน้อย 2 ประตู ซึง่ รวมประตูทใ่ี ช้ เป็น เส้นทาง

ทางออกฉกุ เฉินในดา้ นตรงข้าม

1.1.2.2 ประตเู ข้า-ออก ทใี่ ชส้ ำหรับขนส่ง ✓ ✓ เสน้ ทางหนีไฟมีส่งิ กีด

สินค้าจะต้องมีความปลอดภยั ไมม่ สี งิ่ กีดขวาง ขวาง

และมีปา้ ยสัญลักษณช์ ัดเจน

1.1.2.3 ประตทู ใ่ี ช้เป็นทางออกฉุกเฉนิ ต้อง ✓ ✓

เปดิ ออกได้ง่ายทางเดียวจากด้านใน มคี วาม

กว้างไม่น้อยกว่า 90 เซนติเมตร ต้องไม่ถูกปิด

ตายดว้ ยกุญแจ ไม่เปน็ ประตบู านเลือ่ น

รวมท้ังต้องไม่เปน็ ประตูทไี่ ปสู่พ้ืนท่ที ีเ่ ป็นทาง

ตนั

1.1.2.4 บรเิ วณใกล้ประตฉู ุกเฉินต้องมีไฟ ✓ ✓ ไม่มีไฟฉุกเฉินและ

ฉุกเฉินติดสญั ลักษณช์ ดั เจน ขนาดเหมาะสมท่ี สญั ลกั ษณท์ ่ีชัดเจน ท่ี

สามารถมองเหน็ ได้แมใ้ นความมดื และไม่มีสงิ่ สามารถมองเหน็ ไดข้ ณะท่ี

กีดขวาง มืด

1.1.2.5 ประตกู ันไฟเปน็ ส่วนหนึง่ ของกำแพง ✓ ✓

กันไฟ สามารถทนไฟเปน็ เวลาไม่นอ้ ยกวา่

กำแพงกนั ไฟนัน้ ประตูกนั ไฟทเ่ี ป็นประตบู าน

เลื่อน จะต้องมีอุปกรณค์ วามปลอดภยั เพ่ือ

ป้องกันการหลุดลม้ จากราง

1.1.3 หลังคา

1.1.3.1 หลงั คาตอ้ งกนั ฝนได้ และออกแบบให้ ✓✓ หลงั คาไมส่ ามารถทน

มีการระบายความร้อนและควนั ขณะเกดิ เพลงิ ความรอ้ น แต่มีฉนวนใย

ไหมไ้ ด้ แก้วภายใต้หลังคาที่

สามารถกันความรอ้ น

1.1.3.2 โครงสรา้ งหลักท่รี องรับหลงั คาตอ้ ง ✓ ✓ หลังคาไมส่ ามารถทน

ได้รับการปกป้องด้วยวัสดไุ มต่ ิดไฟ และใช้วัสดุ ความร้อน และไม่

มงุ หลงั คาท่ีทนไฟได้ 30 นาที สามารถทนไฟได้

1.1.3.3 หลังคาต้องไมม่ ีฝา้ หากมคี วาม ✓ ✓ ในตัวตึกเปน็ การสรา้ ง

จำเปน็ ต้องมฝี ้า เช่น ต้องควบคุมความ เย็น แบบเพดานปูน

ฝา้ ตอ้ งเป็นวสั ดุไม่ติดไฟและต้องตดิ ตง้ั

อุปกรณ์ตรวจจบั ควนั และ ความร้อนไว้ใต้ฝา้

2. ครุภัณฑท์ ีใ่ ช้ในการเก็บรักษาสารเคมอี ันตราย ✓ พบเหน็ แต่พ่ที ี่ดูแลบอกว่า
2.1 ต้เู กบ็ รักษาสารเคมีอันตราย (Chemical ✓ ไม่ได้ใช้ เนือ่ งการสารเคมี
Safety Cabinet)
ทใ่ี ชม้ จี ำนวนนอ้ ย
2.1.1 ทใี่ ชใ้ นการเก็บรกั ษาสารเคมีผลติ จาก
✓
วสั ดทุ ่มี คี วามแข็งแรงทนทาน และ วสั ดมุ ี ✓
✓ ตูเ้ ป็นแบบชัน้ ไม้ธรรมดา
ความเหมาะสมกบั ประเภทของสารเคมี ✓ ไมม่ บี านประตตู ู้

2.1.2 ต้เู ก็บรกั ษาสารเคมีไวไฟ มชี ่องเปิดเพื่อ ✓ ไมพ่ บข้อความหรือสัญา
การระบายอากาศ ✓ ลกั ษณแ์ สดงใหเ้ ห็น

2.1.3 มือจับของตู้ออกแบบให้ทำงานสะดวก ✓ ไม่พบฝาปิดตูก้ ระจก
✓ เนอื่ งจากไม่มีตเู้ ก็บ
2.1.4 มปี า้ ยแสดงสญั ลักษณ์สารเคมอี ันตราย
สารเคมี
ติดอยภู่ ายนอกตู้เก็บรักษาสารเคมที ี่ เห็นได้ ✓ ตทู้ ่ใี ช้เก็บสารเคมไี ม่
✓ สามารถกักเก็บสารเคมี
ชัดเจน กรณหี กรั่วไหลได้

2.1.5 ระดับความสงู ของตู้ที่จัดวางหรือติดตงั้

ไม่สูงเกินไป เขา้ ถงึ สะดวก อาจใช้ บนั ไดกรณี ✓ ✓

ทีจ่ ําเป็น

2.1.6 ประตตู เู้ กบ็ สารเคมตี ้องปดิ ลอ็ คเม่ือไม่

ใช้งาน ✓

2.1.7 ตูเ้ ก็บสารเคมีอนั ตรายจะตอ้ งสามารถ ✓
กกั เก็บสารเคมีอนั ตรายกรณีหกร่วั ไหล

2.1.8 ชนะบรรจทุ ี่มีน้ำหนักมากท่สี ดุ บนชัน้ ✓ ✓
ล่างสุดของต้เู กบ็ รักษาสารเคมี วางภาชนะ ✓ ✓
อันตราย ✓ ✓
2.1.9 ชั้นในต้เู กบ็ รกั ษาไม่ลึกเกนิ ไปจนยากแก่
การมองเห็นและการเข้าถึง
2.2.1 ชนั้ เก็บรกั ษาสารเคมอี ันตรายขนาดเล็ก
ช้นั บนสดุ จะต้องไมส่ งู เกินระยะทผี่ ปู้ ฏบิ ัตงิ าน
เอ้ือมถึง

2.2.2 ช้นั วางสารเคมอี ันตรายแบบเปิด ต้อง

ทำจากวสั ดุท่แี ขง็ แรง ทนทาน และมี ความ ✓ ✓
✓
เหมาะสมกับประเภทของสารเคมี ✓

2.2.3 จัดวางภาชนะบรรจขุ นาดเลก็ บนชน้ั วาง ✓ ✓
แบบเปดิ เทา่ นนั้ ✓

2.3 ช้นั เก็บรักษาสารเคมอี นั ตรายขนาดใหญ่

2.3.1 บรรจุภัณฑ์ ภาชนะ ทมี่ ีน้ำหนักมาก

หรือทำจากวัสดทุ ี่แตกง่าย ไม่ควรวางสงู เกนิ ✓

ระดับหัวไหลข่ องผู้ปฏบิ ัติงาน

2.3.2 จัดวางบรรจุภัณฑ์ ภาชนะบนช้นั อย่าง ช้ันวางไม่มกี ำลงั ก้ันหรือ
ขอบกัน้
ปลอดภยั ไม่เส่ียงแกก่ ารหก ตก หลน่ ลืน่
✓
ไถลลงมากจากชัน้ วาง สำหรับชัน้ วางแบบเปิด ✓

โลง่ ควรมที ก่ี ำลงั เปน็ แนวเพ่ือปอ้ งกันการตก

หล่น

2.3.3 ชัน้ วางไม่ควรลกึ เกนิ ไป ซึ่งอาจทำใหจ้ ัด

วางบรรจุภัณฑ์ ภาชนะเหลอื่ มชอ้ น กัน ทำให้ ✓

สงั เกตเหน็ เขา้ ถึง และหยบิ ใช้งานได้ยาก

3. ระบบป้องกันอันตรายในการเก็บรักษาสารเคมอี ันตราย

3.1 ระบบระบายอากาศ

3.1.1 สถานทีเ่ กบ็ รักษาสารเคมีอนั ตรายต้องมี ✓

การระบายอากาศท่ีดีและเหมาะสมโดยวธิ ี

ธรรมชาติหรือวิธีกล เพื่อไมใ่ ห้สารเคมี

อนั ตรายในอากาศในสถานทเ่ี ก็บรักษาสารเคมี

เกนิ ปริมาณทกี่ ฎหมายกำหนด

3.1.2 ป้องกนั ไม่ให้อากาศทีร่ ะบายออกไป ✓ ✓
เปน็ อนั ตรายต่อผ้อู ่ืนและสภาพแวดลอ้ มโดยมี
ระบบป้องกนั และ / หรือบำบัดอากาศเสีย
เป็นไปตามกฎหมายท่ีกำหนด

3.2 ระบบไฟฟ้าอุปกรณ์ไฟฟ้า และระบบ
แสงสวา่ ง

3.2.1 ออกแบบและติดตัง้ ระบบไฟฟา้ อุปกรณ์ ✓ ✓
ไฟฟ้าและระบบแสงสวา่ งฉกุ เฉนิ ให้เหมาะสม ✓
ตามทก่ี ฎหมายกำหนด ✓
✓
3.2.2 สถานทจี่ ดั เกบ็ รักษาสารเคมอี นั ตรายท่ี ✓
ไวไฟ ระบบไฟฟา้ อุปกรณ์ไฟฟ้าและระบบ ✓
แสงสว่างฉุกเฉนิ ต้องเป็นชนิดที่สามารถทนไฟ
และป้องกันการระเบดิ (explosion proof)
3.2.3 สายไฟมีฉนวนหุม้ มีสภาพเรยี บร้อย จดุ ✓
ต่อแนน่ หนา และสภาพไม่ชำรดุ

3.2.4 การตดิ ตง้ั หลอดไฟเพื่อให้แสงสว่าง ✓
ภายในสถานท่เี กบ็ รักษา ควรอย่เู หนือเส้นทาง
การเคล่อื นย้าย และสูงเหนือจากสารเคมี
อันตรายอย่างน้อย 0.50 เมตร ชนดิ ของ
หลอดไฟและตำแหน่งในการตดิ ตงั้ ต้องไม่
กอ่ ใหเ้ กดิ ความร้อนต่อสารเคมีอนั ตรายและ
ตามทีก่ ฎหมายกำหนด
3.2.5 อปุ กรณ์ไฟฟา้ ต้องมีการต่อสายดิน ✓

3.2.6 ระบบแสงสวา่ งฉกุ เฉินต้องต่อกับ ✓ ✓ ไมพ่ บระบบแสงสว่าง
แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำรองและสามารถสอ่ งสว่าง ✓ ฉกุ เฉนิ
อยา่ งต่อเน่ืองอยา่ งนอ้ ย 2 ชวั่ โมง ✓
3.3 การป้องกนั ฟ้าผา่ ✓ มีการติดตง้ั ระบบ
3.3.1 สถานทเี่ กบ็ รักษาสารเคมีอันตรายต้องมี สายล่อฟา้ แต่ไมส่ ามารถ
ระบบสายลอ่ ฟา้ ต้องออกแบบและติดตั้ง ใช้งานไดเ้ น่ืองจากไม่ไดใ้ ช้
ระบบสายลอ่ ฟา้ โดยผู้เช่ยี วชาญ งานเปน็ เวลานาน

3.4 ระบบการเตือนภัยและการตดิ ตอ่ ส่ือสาร ✓ ไมพ่ บการติดต้ังอุปกรณ์
3.4.1 สถานท่ีเก็บรักษาสารเคมีอันตรายต้องมี ตรวจจับการแจ้งเหตเุ พลงิ
การติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจบั และแจง้ ไหม้ (smoke detector)

เหตุเพลิงไหมอ้ ตั โนมัติใหค้ รอบคลมุ ทัว่ ทั้ง
อาคาร

3.4.2 การติดต้ังสัญญาณแจ้งเหตุเพลงิ ไหม้ ✓ ✓

แบบกดท่ีมีระยะห่างทุกๆ 30 เมตร และ

สญั ญาณเสยี งดังไม่น้อยกว่า 110 เดซิเบลเอ

ครอบคลุมทวั่ ทั้งบริเวณ

3.4.3 แหล่งจา่ ยไปสำรองต้องสามารถจ่าย ✓ ✓ ไม่พบระบบแหล่งจ่ายไฟ

ไฟฟา้ ให้กับระบบสญั ญาณแจ้งเหตุเพลงิ ไหม้ สำรอง

ไดน้ านไม่น้อยกวา่ 2 ช่วั โมง

3.5 อุปกรณ์ดบั เพลิง

3.5.1 สถานทเี่ ก็บรักษาสารเคมีอันตรายต้องมี ✓ ✓
เครื่องดบั เพลงิ ที่มชี นิด ขนาด และจำนวนท่ี ✓
เหมาะสมกับปริมาณสารเคมีอันตรายและ
ตดิ ต้ังไวใ้ นสถานทีเ่ หมาะสม
3.5.2 อปุ กรณด์ ับเพลิงต้องติดตั้งไว้ในสถานที่ ✓
เหมาะสม ระยะเขา้ ถึงไม่เกนิ 20 เมตร
สะดวกตอ่ การใชง้ านและเคลื่อนยา้ ยโดยง่าย
ในกรณฉี ุกเฉิน

3.5.3 มแี ผนผงั แสดงทต่ี ้งั อปุ กรณด์ ับเพลิง ✓ ✓
อปุ กรณ์ผจญเพลงิ อุปกรณ์ทใี่ ช้ในกรณฉี ุกเฉนิ
ตดิ ตง้ั บรเิ วณทางเขา้ ออกใหเ้ ห็นได้ชดั เจน
ตลอดเวลา

3.5.4 อุปกรณด์ ับเพลิงและป้ายแสดงทีเ่ กบ็ ✓ ✓ ไมพ่ บปา้ ยแสดงที่เก็บ
อปุ กรณ์ดบั เพลิง อปุ กรณ์ผจญเพลงิ รวมท้งั อุปกรณ์ดบั เพลงิ
ป้ายบอกทางไปยังท่เี ก็บอปุ กรณ์ดบั เพลงิ ต้อง
เปน็ ไปตามมาตรฐานของวิศวกรรมสถานแห่ง
ประเทศไทยในพระบรมราชปู ถมั ภ์

3.5.5 จัดให้มีการดแู ลรักษาและตรวจสอบ ✓ ✓ ไม่มปี า้ ยแสดงการ
เครือ่ งดับเพลงิ ให้อยใู่ นสภาพที่ใชง้ านไดโ้ ดย ตรวจสอบเครอื่ งดับเพลงิ
การตรวจสอบอยา่ งน้อย 6 เดือนตอ่ ครงั้

พรอ้ มกับติดปา้ ยแสดงผลการตรวจสอบและ

วนั ท่ที ำการตรวจสอบคร้ังสุดท้ายไว้ที่อปุ กรณ์

ดังกลา่ ว

3.6 ระบบการระงับเหตุ

3.6.1 ระบบดับเพลิงอตั โนมัติเป็นระบบหวั ✓ ✓ ไม่พบระบบหวั กระจาย
นำ้ ดบั เพลิง
กระจายนำ้ ดบั เพลิง ต้องตดิ ตั้งในตำแหน่งที่
พบวา่ สารเคมีอยหู่ ่างจาก
สามารถฉีดกระจายครอบคลุมทั่วถงึ และ แหลง่ น้ำดมื่ แต่ยงั พบว่า
อยใู่ กลบ้ ริเวณทม่ี ี
เป็นไปตามมาตรฐาน ทัง้ นี้ควรตดิ ตง้ั หวั ประชากร

กระจายนำ้ ตามช้ันวางสนิ ค้า (In-rack มีการจา้ งหนว่ ยงานมา
กำจดั โดยผา่ นตามท่ี
sprinkle) โดยมหี วั กระจายน้ำทกุ ๆ 2 ชนั้ มาตรฐานกำหนด
มีการกำจัดสารเคมีหก
ข้ึนอยู่กับประเภทของของสารเคมอี ันตรายที่ รวั่ ไหลตามคำแนะนำและ
มกี ารจดั ทำข้อมูลความ
จัดเก็บ ปลอดภัยของสารเคมี
อันตราย
3.7 ระบบสุขาภบิ าลและสิง่ แวดล้อม

3.7.1 สถานทีเ่ กบ็ รักษาสารเคมอี ันตรายท่ีดี ✓ ✓

ควรอยู่หา่ งจากบริเวณที่มปี ระชากรอยู่

หนาแนน่ ห่างไกลจากแหล่งน้ำดื่ม หา่ งไกล

จากบริเวณทีน่ ้ำท่วมถึงและห่างไกลจาก

อันตรายอื่นๆ

3.7.2 มีการควบคุมคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ ✓ ✓

เกี่ยวข้องกับการเก็บรักษาสารเคมอี ันตราย

ไมใ่ ห้ส่งผลกระทบต่อชุมชนและสาธารณชน

3.8 การกำจัดของเสยี

3.8.1 ภาชนะบรรจุสารเคมอี ันตรายทใ่ี ชแ้ ล้ว ✓ ✓

เส่ือมสภาพหรือหมดอายุ ใหก้ ำจดั ด้วย

วธิ กี ารท่ถี ูกต้องและตามที่กฎหมายกำหนด

3.8.2 สารเคมีอนั ตรายที่เปน็ ของเสียจากการ ✓ ✓

หกรัว่ ไหล วัสดุดูดซับทีใ่ ช้แล้ว นำ้ จาก

การชะล้าง หลงั การตอบโตเ้ หตฉุ กุ เฉิน ให้

กำจัดตามคำแนะนำในข้อมลู ความ

ปลอดภยั ของสารเคมีอันตรายท่ีปนเปือ้ นน้นั

ๆ หรอื ตามคำแนะนำจากผผู้ ลิต

อย่างถูกวธิ ที ป่ี ลอดภยั ตามหลักวชิ าการและ

กฎหมายท่ีเก่ยี วข้อง

4. การดำเนนิ การในการเกบ็ รักษาสารเคมอี นั ตราย

4.1 การจัดทำเอกสารทีเ่ กย่ี วขอ้ งกับการเก็บ

รกั ษาสารเคมอี ันตราย

4.1.1 การจดั ทำฉลากและป้าย ฉลากไม่มีเป็นภาษาไทย

1) ใหม้ ีการปดิ ฉลากอยา่ งน้อยเป็น มปี า้ ยตดิ ทป่ี ระตูทางเขา้
ห้อง
ภาษาไทยทมี่ ขี นาดใหญ่พอสมควร
มกี ารจัดทำขอ้ มลู ความ
อ่านง่ายและคงทนไวท้ หี่ ีบห่อบรรจุ ปลอดภยั SDS

ภณั ฑ์ ภาชนะบรรจุ หรอื วสั ดหุ อ่ หุ้ม ✓ ✓

สารเคมีอนั ตราย โดยต้องมี ✓
✓
รายละเอยี ดตามระบบ Globally

Harmonised System for

Classification and labeling of

Chemicals(GHS) เป็นอยา่ งน้อย

2) ปิดประกาศหรือจัดทำปา้ ยแจ้งเตือน

ข้อหา้ ม ขอ้ ความ "หา้ มสบู บุรี่

รับประทานอาหาหรือเครื่องดื่ม

ประกอบอาหาร หรือเกบ็ อาหาร" ✓
ด้วยตัวอักษรขนาดทเ่ี ห็นไดช้ ดั ไว้ ณ

บริเวณสถานท่เี ก็บรักษาสารเคมี

อันตราย และจะต้องควบคุมดูแลมิให้

มกี ารฝ่าฝนื ข้อหา้ มดังกล่าว

4.1.2 แบบแจ้งรายละเอยี ดข้อมูลความ

ปลอดภยั ของสารเคมีอันตราย ให้มกี าร ✓
จดั ทำบญั ชรี ายชอ่ื สารเคมอี นั ตรายและ

รายละเอียดข้อมลู ความปลอดภยั

ของสารเคมอี ันตราย ตามแบบที่อธบิ ดีกรม มขี อ้ มลู ความปลอดภยั
สวสั ดิการและค้มุ ครองแรงงาน ของสารเคมอี ันตราย
ประกาศกำหนด ณ วันที่ 6 ธนั วาคม พ.ศ. (SDS)
2556
4.1.3 การจดั ทำสารบบสารเคมอี นั ตราย ✓ ✓
(Chemical Inventory Information
System) ✓ ✓
✓ ✓
1) สถานประกอบกิจการต้องจดั ทำ ✓ ✓
สารบบของสารเคมีอันตรายทุกตัวที่
ทำการเก็บรกั ษาเพื่อใหท้ ราบถึงชนิด
ปรมิ าณการจัดเกบ็ และข้อมูลความ
ปลอดภยั ของสารเคมีอันตราย (SDS)
การเตรยี มมาตรการด้านอาชีวอนา
มัยและความปลอดภยั และการระงับ
เหตุฉกุ เฉิน

2) เมอื่ มีการนำเข้าหรอื เปลยี่ นแปลง
สารเคมีอันตราย ให้ปรับปรงุ สารบบ
สารเคมีอันตรายใหท้ นั สมัยอยู่เสมอ

3) การเกบ็ รักษาและใช้สารเคมีอันตราย
ต้องมีการจัดลำดับการเขา้ มากอ่ น-
หลัง (First in- First out) เพอื่
ป้องกันการตกค้างและสารเคมี
อันตรายหมดอายุในพ้นื ท่เี กบ็ รักษา

4) ดำเนินการใหม้ ีการกำจัดหรือทำลาย
สารเคมอี ันตรายทห่ี มดอายุ หรือ
เส่อื มสภาพอย่างถูกวิธกี ารท่ี
ปลอดภัยตามหลกั วชิ าการและ
กฎหมายท่ีเกยี่ วข้อง

4.2 การจำแนกประเภทสารเคมีอนั ตราย ✓ ✓ ✓ การวองสารเคมไี มเ่ ปน็
เพ่ือการเก็บรกั ษา ระเบยี บ มีการวางรวบกัน
✓ ✓ เส้นทางเดนิ แคบ
กอ่ นการเก็บรักษาสารเคมีอนั ตราย ใหผ้ ู้ ✓ ✓
จัดเกบ็ ศึกษาข้อมลู ความปลอดภยั เบือ้ งต้นท่ี ✓ ✓
ปรากฏอยใู่ นฉลาก เอกสารกำกับการขนสง่ ✓
หรือข้อมูลความปลอดภัยเพื่อพจิ ารณาจำแนก ✓
ประเภทสารเคมีอันตรายสำหรบั การจัดเกบ็ ✓
(รายละเอียดประเภทสารเคมีอนั ตรายใหด้ ู
ภาคผนวก 1) โดยจัดลำดับความสำคัญ
ดังต่อไปน้ี
4.3 ข้อกำหนดท่ัวไปสำหรับการเกบ็ รักษา
สารเคมอี ันตราย
4.3.1 การพิจารณาการเก็บรักษาสารเคมี
อันตรายให้พจิ ารณาเอกสารข้อมูลความ
ปลอดภัยของสารเคมี (SAFETY DATA
SHEET, SDS) เป็นประการแรกสารเคมี
อันตรายต้องแยกและเกบ็ รักษาตามกลมุ่ ของ
สารเคมี (Chemical Family) หรือการ
จำแนกความเป็นอนั ตรายของสารเคมี
(Hazard Classification)
4.3.2 สารเคมอี นั ตรายทุกชนิดต้องตดิ ฉลาก
และระบวุ ันท่ีครอบครองสารเคมี วันท่ีเปดิ
ภาชนะคร้ังแรก
4.3.3 เมอื่ มีการถ่ายเทสารเคมีลงในภาชนะ
รองรบั ต้องตดิ ฉลากแสดงรายละเอยี ดบน
ภาชนะทถี่ า่ ยเทให้ครบถ้วน
4.3.4 ดแู ลรักษาความสะอาดและเป็น
ระเบยี บเรียบรอ้ ยในสถานท่ีเกบ็ รกั ษาอย่เู สมอ
4.3.5 กรณเี ก็บรักษาสารเคมีอันตรายไว้ในตู้
หรอื ชั้น ตอ้ งจดั วางให้ตู้ไม่กีดขวางทางเดนิ

เขา้ ถึงไดส้ ะดวก และไม่จัดวางภาชนะบรรจุ ✓ ✓ ✓ ไมพ่ บป้ายเตือนความเป็น
มากเกนิ ไป ✓ อันตราย
4.3.6 ระมัดระวังไม่ใหห้ บี ห่อ ภาชนะบรรจุ ✓
หรือวสั ดหุ ่อหมุ้ สารเคมีอนั ตรายชำรุดหรอื ✓ ✓ มถี ัง O2 อยู่ 1 ถัง
พังทลาย ✓ ✓
4.3.7 มีเคร่ืองหมายหรือสญั ลักษณ์ที่แสดงข้อ ✓
หา้ ม ปา้ ยเตือนอันตราย
4.4 ใหจ้ ัดสถานที่สำหรับรบั ประทานอาหาร
ดืม่ น้ำ หรอื สูบบุหรแ่ี ยกจากสถานทีจ่ ดั เก็บ
สารเคมอี นั ตรายข้อกำหนดพิเศษสำหรับ
วธิ กี ารเก็บรกั ษาสารเคมีตามกลุ่มความเป็น
อนั ตราย
4.4.1 กา๊ ซ

1) กา๊ ซทุกชนดิ ต้องบรรจุในบรรจุภัณฑ์
ท่ผี ่านการสร้างและทดสอบ
มาตรฐาน

2) ใหม้ กี ารระบายอากาศโดยใช้วธิ ี
ธรรมชาตหิ รอื วธิ กี ล โดยมีอัตรา
แลกเปล่ียนอากาศอย่างน้อย 2 เทา่
ของปริมาตรหอ้ งต่อ 1 ชัว่ โมง

3) ถังที่บรรจุกา็ ซไวไฟและถังท่บี รรจุ
ก๊าซออกซไิ ดซ์ ตอ้ งวางไว้ให้ห่างกนั
อยา่ งน้อย 2 เมตร

4.5 การขนยา้ ยสารเคมีอนั ตรายจัดทำ
ขั้นตอนการปฏบิ ตั ิงานขนยา้ ยสารเคมี
อันตรายอย่างปลอดภยั และตอ้ งอบรม
ผ้ปู ฏบิ ัตงิ านใหส้ ามารถปฏบิ ัติงานได้อย่าง
ปลอดภัย

4.5.1 บุคลากรท่เี กีย่ วขอ้ งในการขนย้าย ✓ ✓ มถี งุ มือบรกิ ารใหใ้ นหอ้ ง
จะต้องผา่ นการอบรมความรู้ในการขนยา้ ย ✓ ✓
สารเคมีอนั ตรายอย่างเพียงพอ ✓ ✓
4.5.2 ไมอ่ นุญาตใหบ้ ุคลากรที่ไมเ่ ก่ยี วข้องเข้า ✓ ✓
มาในบริเวณที่มกี ารขนยา้ ยสารเคมีอันตราย ✓ ✓
4.5.3 บคุ คลที่เขา้ ไปปฏบิ ัติงานจะตอ้ งสวมใส่ ✓ ✓
อปุ กรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบคุ คลทกุ ✓ ✓
ครงั้
4.5.4 ในขณะทมี่ ีการขนยา้ ยสารเคมอี ันตราย ✓ ✓
ตอ้ งงดกิจกรรมทกี่ ่อให้เกิดความ ✓ ✓
เสีย่ งตอ่ การระเบิด ประกายไฟ และไฟไหม้
4.5.5 พาหนะท่ีใชข้ นยา้ ยสารเคมอี นั ตราย ✓ ✓
จะต้องมีการตรวจสอบการใช้งานก่อน
4.5.6 พื้นทใี่ ชใ้ นการสัญจรจะตอ้ งแข็งแรง
มั่นคง รองรบั น้ำหนกั ของสารเคมีอันตรายได้
4.5.7 สารเคมีอันตรายจะต้องถกู ขนยา้ ยใน
ภาชนะท่ีเหมาะสม เช่น ถัง แกลลอน ขวด
เป็นต้น
4.5.8 ภาชนะทีใ่ ชใ้ นการขนย้ายสารเคมี
จะต้องแขง็ แรง ทนทานต่ออุณหภมู ิความชน้ื
ความดัน การสึกกร่อน และแรงกระแทกจาก
ภายนอก
4.5.9 ภาชนะทีร่ องรบั ต้องตดิ ฉลากทีถ่ ูกต้อง
ชัดเจน
4.6 การขนถา่ ยสารเคมีอนั ตรายในกรณี
ฉุกเฉิน
4.6.1 มีการห้ามขนถ่ายสารเคมอี ันตรายใน
สถานทเี่ กบ็ รักษาสารเคมีอนั ตราย ยกเว้นใน
กรณีฉุกเฉิน

4.6.2 จดั ทำขนั้ ตอนการปฏิบัตงิ านขนถา่ ย ✓ ✓
สารเคมอี นั ตรายอย่างปลอดภัย และต้อง ✓ ✓
อบรมผู้ปฏบิ ตั ิงานให้สามารถปฏบิ ตั งิ านได้ ✓ ✓
อย่างปลอดภยั ✓ ✓
4.6.3 บคุ ลากรทเ่ี ก่ยี วข้องในการขนถา่ ย ✓ ✓
จะต้องผา่ นการอบรมความรู้ในการขนถ่าย
สารเคมอี นั ตรายอย่างเพยี งพอ ✓ ✓
4.6.4 มีมาตรการป้องกันการฟงุ้ กระจาย
รวมทัง้ การกระเดน็ หก ลน้ ร่ัว ไหล หรือ
ตกหลน่ ของสารเคมีอนั ตราย
4.6.5 ใชว้ ัสดุทแ่ี ขง็ แรง ไมช่ ำรดุ ผุ กร่อน และ
สามารถขนถ่ายสารเคมีอนั ตรายได้ด้วยความ
ปลอดภยั
4.6.6 บรรจุสารเคมอี นั ตรายไม่เกนิ พิกัดที่
กำหนดไวส้ ำหรับภาชนะนน้ั
4.6.7 มีการควบคุมดแู ลหีบห่อ ภาชนะบรรจุ
หรือวัสดุห่อห้มุ ท่ีมีสารเคมีอันตรายบรรจุ
ไมใ่ หเ้ ปิดทง้ิ ไว้ เว้นแต่เพื่อการตรวจสอบหรือ
ใช้ประโยชน์

5. มาตรการปอ้ งกนั อนั ตรายตอ่ ผูป้ ฏบิ ัติงาน ✓
5.1 อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วน ✓
บุคคล
5.1.1 จัดให้มีอุปกรณค์ ุ้มครองความปลอดภัย
สว่ นบคุ คลตามมาตรฐาน ท้ังน้ใี หเ้ หมาะสมกับ ✓
ชนิด และประเภทของงานทป่ี ฏิบัติ
5.1.2 มมี าตรการควบคมุ และดูแลให้
ผูป้ ฏบิ ตั งิ านสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความ ✓

ปลอดภยั สว่ นบคุ คลตามสภาพและลักษณะ

ของงานตลอดระยะเวลาทำงาน

5.1.3 จดั ใหม้ กี ารดแู ลรักษาอุปกรณ์คุ้มครอง

ความปลอดภัยส่วนบคุ คลให้พร้อมใช้งาน ✓ ✓

5.1.4 จัดให้มที ลี่ า้ งมือและลา้ งหน้า ไม่น้อย อยใู่ นระหว่างการ

กว่าหนงึ่ ทตี่ อ่ ผปู้ ฏบิ ตั ิงานสิบห้าคนและให้เพม่ิ ✓ ✓ ปรับปรงุ หอ้ งแลปใหม่

จำนวนขนึ้ ตามสัดส่วนของผปู้ ฏบิ ตั ิงาน ส่วนที่ ห้องแลปเดมิ จึงไม่มีทีล่ ้าง

เกินเจด็ คนให้ถอื เปน็ สบิ ห้าคน มอื และลา้ งหนา้

5.1.5 ห้องอาบน้ำเพ่ือใชช้ ำระรา่ งกายไมน่ อ้ ย อยู่ในระหวา่ งการ

กว่าหนึง่ หอ้ งต่อผปู้ ฏบิ ตั ิงานสิบหา้ คนและให้ ✓ ✓ ปรบั ปรุงหอ้ งแลปใหม่

เพม่ิ จำนวนข้นึ ตามสัดสว่ นของผ้ปู ฏิบัตงิ าน ห้องแลปเดมิ จึงไม่มีที่ล้าง

สว่ นทเ่ี กนิ เจด็ คนให้ถอื เปน็ สิบห้าคน ทง้ั น้ี มือและลา้ งหนา้

จะตอ้ งจัดของใชท้ ีจ่ ำเปน็ สำหรับการชำระล้าง

สารเคมีอันตรายออกจากร่างกายให้เพียงพอ

และใชไ้ ด้ตลอดเวลา

5.2 จดั ให้มีอุปกรณฉ์ ุกเฉินสำหรับทำความ อยใู่ นระหวา่ งการ

สะอาดร่างกายไว้ในบรเิ วณทป่ี ฏบิ ัติงาน ✓ ✓ ปรับปรงุ ห้องแลปใหม่

เพ่ือให้สามารถใชไ้ ด้ทันทีเมือ่ เกิดเหตุฉุกเฉิน หอ้ งแลปเดมิ จึงไม่มีทลี่ า้ ง

อาทิเชน่ ท่ีอาบนำ้ ฉกุ เฉิน หรือฝกั บัวชำระ มือและล้างหน้า

(Safety Shower) ทีล่ า้ งตาฉกุ เฉิน (Eye

Bath)

5.3 การปฐมพยาบาลเบื้องต้น

5.3.1 จัดใหม้ เี วชภณั ฑ์และยา เพอื่ ใชส้ ำหรบั มหี อ้ งพยาบาลประจำ

ปฐมพยาบาลผซู้ ง่ึ ไดร้ ับสารเคมอี ันตรายใน ✓✓ คณะจึงไม่มีเวชภณั ฑ์และ

จำนวนที่เพยี งพอ ยาสำหรบั ปฐมพยาบาล

5.3.2 จัดให้มกี ารสง่ ต่อผปู้ ฏบิ ตั งิ านท่ปี ระสบ

อันตรายเขา้ รับการรกั ษาพยาบาลกับ ✓ ✓

สถานพยาบาล

5.3.3 จดั ให้มีบุคลากรที่มคี วามรู้ในการปฐม

พยาบาลเบื้องต้นในสถานประกอบ ✓✓

กิจการเม่ือได้รับอนั ตรายจากสารเคมกี ่อน ✓
นำส่งสถานพยาบาล
5.4 การให้ความรู้และฝึกอบรม ✓
5.4.1 จดั ใหม้ ีการฝึกอบรมให้ผ้ปู ฏบิ ตั ิงานใน ✓
เรื่องเกีย่ วกับการจดั เก็บสารเคมอี ันตราย การ ✓
ปฐมพยาบาลเบื้องตน้ การตอบโตเ้ หตุฉกุ เฉนิ
ขอ้ มลู ความปลอดภยั ของสารเคมี (SDS)
อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
5.4.2 จัดกจิ กรรมส่งเสรมิ ให้ความรแู้ ก่
ผปู้ ฏิบัติงานทเี่ ก่ียวข้องกับการจัดเก็บสารเคมี ✓
อนั ตราย
5.4.3 ผปู้ ฏิบัตงิ านทีเ่ ก่ียวข้องกับสารเคมี
อนั ตราย ตอ้ งได้รบั การอบรมเกยี่ วกบั การ ✓
เก็บรักษาสารเคมีอนั ตรายก่อนเร่ิมปฏบิ ตั งิ าน

6. การตอบโตเ้ หตฉุ กุ เฉินกรณีสารเคมอี ันตรายหกรั่วไหล และไฟไหม้

6.1 ตอ้ งเตรยี มข้อมูลสำหรบั หน่วยกู้ภยั ✓ ✓ มขี ้อมลู SDS เตรยี มไว้อยู่
หนา้ ห้องปฏิบตั กิ าร
ฉุกเฉิน เพื่อเปน็ ข้อมูลจำเป็นกรณีมีสารเคมี
มีการจดั ทำแผนปฏบิ ัติ
อันตรายหกร่วั ไหล และไฟไหม้ โดยตอ้ ง การกรณีฉกุ เฉนิ รวมกับ
กรณเี กิดเหตเุ พลิงไหม้
ปรบั ปรงุ เปน็ ปัจจุบนั ข้อมลู เหล่านี้ ไดแ้ ก่

รายการสารเคมีอันตรายทีจ่ ัดเก็บ ช่ือทางการ

ค้า ช่ือทางเคมี จำนวนชนดิ บรรจุภณั ฑ์หรือ

หบี หอ่ ปรมิ าณทีม่ ีในครอบครอง น้ำหนักรวม

สถานที่จัดเก็บ ชนดิ ของสารดับเพลงิ ทใี่ ช้

6.2 จัดทำแผนปฏิบัตกิ ารกรณีมเี หตุฉุกเฉนิ ✓ ✓

ตามหลักเกณฑ์และวิธีการท่ีอธิบดปี ระกาศ

กำหนด ตลอดจนปรับปรุงแผนใหท้ นั สมัยและ

ฝกึ ซอ้ มตามแผนอย่างน้อยปีละ 1 ครงั้

6.3 ติดตงั้ ปา้ ยเตือน ร้วั ก้ันแนวบรเิ วณท่ีเกดิ ✓ ✓ ไม่มีการติดตัง้ ป้ายเตอื น

เหตเุ พอ่ื กนั ไม่ใหบ้ ุคคลท่ีไมเ่ ก่ียวขอ้ งเข้าไปใน เนอื่ งจากผู้ใช้

พืน้ ที่ ห้องปฏบิ ัตกิ ารสว่ นใหญ่

เป็นอาจารย์ และ

นกั ศกึ ษา

6.4 เมอ่ื มีการหกรว่ั ไหลของสารเคมีอันตราย ✓ ✓

ต้องทำความสะอาดทันที เพ่ือลดและป้องกนั

การปนเปอื้ นไมใ่ ห้กระจายออกไป

6.5 ต้องมีมาตรการป้องกนั ไม่ใหส้ ารเคมี ✓ ✓

อนั ตรายทห่ี กร่วั ไหลลงส่ทู อระบายนำ้ หรอื ลง

สแู่ หลง่ น้ำสาธารณะ

6.6 ตรวจสภาพอุปกรณ์ทกุ คร้งั หลงั ใช้งาน ✓ ✓

และดแู ลรกั ษาความสะอาดให้อยใู่ นสภาพ

พร้อมใชง้ าน

6.7 จดั เตรยี มอุปกรณ์การจัดการเม่ือเกิดเหตุ ✓ ✓

รัว่ ไหล ดงั นี้

6.7.1 อปุ กรณป์ ้องกนั ความปลอดภัยส่วน

บคุ คล

6.7.2 บรรจุภณั ฑ์ท่ีใช้กอบกทู้ ี่ไม่ทำ

ปฏิกริ ยิ ากบั สารทห่ี กร่ัวไหล

6.7.3 กระดาษกาวเพื่อใช้เขียนทำ

เคร่อื งหมายหรือสญั ลักษณ์ติดบนถัง

6.7.4 วสั ดดุ ูดซบั เชน่ ทรายแห้ง ดินเบา

(Diatomaceous earth) สารดดู ซับที่

เหมาะสม และไม่ก่อให้เกิดปฏกิ ิรยิ าท่เี ปน็

อันตราย เปน็ ต้น

6.7.5 น้ำยาทำความสะอาด (Detergent)

อุปกรณ์อน่ื ๆ เช่น ไม้กวาด พลั่ว ประแจ

และกรวย เปน็ ตน้