อาหารว่างเบื้องต้น

รายวิา ง20263 จัดทําโดย
ครูปิยะดา จันทร์พิมี
อาหารว่างเบ้ืองต้น กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ
โรงเรียนสตรีิวิทยา

1

คํานาํ

แบบเรียนออนไลน์ รายวิชา ง20263 อาหารว่างเบอื้ งตน้
จัดทําเพ่ือให้นักเรียนศึกษา ความหมาย ความสําคัญ
ประโยชน์ ประเภทของอาหารว่าง การเลือกวัตถุดิบและ
อุปกรณ์ เทคนิคการประกอบอาหาร รวมไปถึงการดูแล
รักษาอุปกรณ์ในการประกอบอาหาร ซึ่งหนังสืิอออนไลน์จะ
ทาํ ใหั้กเรียนได้เรียนรู้เชิงทฤษฎี นาํ ไปสู่แนวทางในการ
ปฏิบัติที่ถูกต้อง สามารถนําไปปฏิบัติได้ในชีวิตประจาํ วัน
รวมไปถงึ การประกอบอาชพี ในอนาคต

ขอให้นกั เรยี นทกุ คนเรียนรอู้ ยา่ งมคี วามสุข สามารถนาํ ไป
ปฏบิ ัตไิ ดจ้ รงิ แลว้ พบกันนะคะ

ครปู ิยะดา

2

บทที่ 1

ความร้พู ้ืนฐานเก่ยี วกับ
อาหารวา่ ง

3

ประวัตคิ วามเป็นมา

อาหารว่างไทยในสมยั โบราณ

อาหารว่างไทยมีมานานต้ังแต่สมัยโบราณ แม่บ้านสมัยก่อนใช้เวลาว่างใน
การทําอาหารว่างเก็บไว้ โดยใช้วัสดุที่เหลือจากอาหารม้ือหลักให้เป็นประโยชน์
และใชว้ สั ดทุ ่ีมีมากในฤดูกาลมาประกอบเปน็ อาหารว่าง เมอื่ มีการตอ้ นรับแขกกจ็ ะ
นําอาหารออกมาเลยี้ งแขก พร้อมเสิร์ฟคู่กับนาํ้ ผลไม้ หรือนา้ํ เย็นลอยดอกมะลิ

ต่อมามีการพบปะติดต่อกับคนต่างชาติ รับเอาวัฒนธรรมของชาติต่าง ๆ
เข้ามา ซ่งึ จนี เป็นชนชาติที่ใกลช้ ดิ กบั ไทยมาก วัฒนธรรมจีนนิยมดืม่ ชา ซึ่งคนจีน
มกั ชงดมื่ รอ้ น ๆ ตลอดวนั ใช้ดม่ื เองและเลย้ี งแขกดว้ ย เสิร์ฟพร้อมขนมหวาน
ที่เป็นอาหารวา่ งของจีน เชน่ ขนมจบี ซาลาเปา ขนมเป๊ ียะ เป็นตน้ ดงั นนั้ ไทยจงึ
นําวัฒนธรรมตา่ ง ๆ ท่รี ับเข้ามาประยุกต์ใชก้ บั การจัดอาหารว่างของไทย

อาหารวา่ งไทยในปัจจุบัน

ในปัจุบันอาหารว่างมีความจาํ เป็นโดยเฉพาะคนท่ีต้องเดินทางไกลระหว่าง
บา้ นกับทท่ี าํ งาน รวมทงั้ เด็ก ๆ ท่ีตอ้ งไปโรงเรยี น จึงควรตอ้ งรบั ประทานอาหาร
ระหวา่ งทือ้ อาหารวา่ งควรเปน็ อาหารทยี่ อ่ ยงา่ ย ทาํ งา่ ย รบั ประทานแล้วไม่อ่มิ จน
เกินไป และสะดวกที่จะรับประทาน ไม่ยุ่งยากในเรื่องของภาชนะและการจัดเสิฟ
ควรเป็นอาหารท่ีเป็นชน้ิ เปน็ คาํ หรือถว้ ยเลก็ ๆ ซง่ึ รับประทานได้สะดวก แตต่ อ้ ง
คํานงึ ถงึ วา่ อาหารวา่ งควรประกอบดว้ ยอาหารที่หลากหลาย เชน่ แป้ง ไข่ ผกั ผล
ไม้ นม เป็นตน้ เพื่อให้ได้คณุ ค่าอาหารครบ อาจเปน็ เคร่อื งด่มื ร้อน หรือเยน็
ข้ึนอยู่กับความเหมาะสมของโอกาสและสถานที่

อาหารว่าง

หมายถึง อาหารระหว่างม้ือ เป็นอาหารประเภทเบา ๆ
มปี รมิ าณอาหารน้อยกว่าอาหารประจํามอ้ื หรอื อาหารมอ้ื หลัก
อาจเป็นอาหารนํ้า หรืออาหารแห้งก็ได้ ท้ังอาหารคาวหรือ
อาหารหวาน มีช้ินเล็ก ขนาดพอดีคาํ ปริมาณไม่มาก
รับประทานง่าย เสิร์ฟคู่กับเครื่องดื่ม ได้ทั้งร้อนและเย็น
เช่น ชา กาแฟ หรือนา้ํ ผลไม้ เปน็ ต้น

อาหารว่าง มักนําไปใช้จัดเสิร์ฟในงานประชุมสัมมนา
หรือเลี้ยงแขกผู้ที่มาเย่ียมเยียน ซึ่งส่ิงดังกล่าวเป็นส่ิงที่เกิด
ข้ึนในชีวิตประจําวันทุกวัน อาหารว่างช่วยคลายความหิวใน
ระหว่างมื้ออาหารหลัก โดยเฉพาะม้ือกลางวันและม้ือเย็น
ทีม่ ีชว่ งระยะเวลาหา่ ง 6 - 7 ชั่วโมง ดังนน้ั จงึ ต้องมีอาหารท่ี
ไม่หนกั มากนกั แทรกเขา้ ไประหวา่ งมอ้ื นน้ั ๆ

5

การกาํ หนดเวลาจัดบรกิ ารอาหารว่าง

1. อาหารว่างเช้า (Coffee Break)

นยิ มจดั ระหวา่ งอาหารเชา้ กับอาหารกลางวันเวลาประมาณ 10.00 - 11.30 น. ถอื เปน็ ระยะเวลาท่ี
อาหารเช้าได้ถูกยอ่ ยเกอื บหมดแล้ว หรืออาจมบี างคนไมไ่ ดร้ ับประทานอาหารเช้า จะทาํ ใหเ้ กดิ ความรูส้ ึกหิว
ฉะน้ันอาหารว่างม้ือน้ีจะช่วยประทังความหิว คลายความเครียด ช่วยไม่ให้กระวนกระวายก่อนถึงอาหาร
ม้ือกลางวัน

2. อาหารว่างบา่ ย (Afternoon Tea)

นิยมจัดระหว่างอาหารกลางวัน และอาหารเย็น เวลาประมาณ 15.30 - 17.00 น.จัดข้ึนเพ่ือ
เปล่ียนอิริยาบถ และช่วยผ่อนคลายความเครียดในการทาํ งาน ลักษณะอาหารควรมีความสวยงาม
นา่ รบั ประทาน กระตุ้นรา่ งกายใหร้ ้สู ึกสดช่ืนและกระฉบั กระเฉง

3. อาหารวา่ งก่อนนอน (Supper)

นิยมจดั หลงั อาหารม้ือเย็นประมาณ 22.00 -24.00 น. เน่ืองจากบางคนรับประทานอาหารเยน็ น้อย
ทาํ งานเลกิ ดึก ทําให้เกดิ ความหวิ จึงควรรับประทานอาหารท่ียอ่ ยงา่ ย เพ่ือใหห้ ลบั สบาย อาจจะเป็นอาหาร
ว่างประเภทนํา้ หรือเคร่ืองด่มื ร้อน ส่วนใหญ่เปน็ อาหารคาว

6

ประเภทของอาหารวา่ ง

การจัดแยกประเภทของอาหารว่างสามารถจดั ไดห้ ลายรปู แบบ
1. การจดั แบ่งตามการประกอบอาหาร

✤ อาหารวา่ งประเภทตม้ นงึ่ เป็นการทาํ อาหารให้สุก โดยใชไ้ อนาํ้ และ
นํ้าเดือด ลักษณะอาหารมีความอ่อนนุ่ม ควรเสิร์ฟขณะร้อน
เช่น สาคูไสห้ มู ซาลาเปา ขนมจีบ ขนมปยุ ฝา้ ย ช่อม่วง

✤ อาหารว่างประเภททอด เป็นการทําให้อาหารให้สุกโดยใช้
ค ว า ม ร้ อ น จ า ก นํ้ า มั น ลั ก ษ ณ ะ อ า ห า ร ก ร อ บ มี ก ลิ่ น ห อ ม
ชวนรบั ประทาน เชน่ กระทงทอง ป้ นั ขลิบ โดนทั

✤ อาหารวา่ งประเภทอบ เปน็ การทาํ ใหอ้ าหารสกุ โดยใช้ความร้อนแห้ง
เช่น กลบี ลําดวน ขนมผิง คกุ ก้ี พายต่าง ๆ

✤ อาหารวา่ งประเภทป้ งิ ยา่ ง เปน็ การทาํ ให้สุกโดยใชค้ วามร้อนแห้ง
เช่นเดียวกบั ประเภทอบ เช่น หมสู ะเต๊ะ บาร์บคี ิว ขา้ วตังเสวย

7

2. การจดั แบง่ ตามลกั ษณะอาหาร

✤ อาหารว่างประเภทนํ้า นิยมเสิร์ฟเป็นอาหารว่างบ่าย หรือ
อาหารวา่ งก่อนนอน จะจดั ในปริมาณน้อย เช่นขา้ วต้มทรงเคร่ือง
กระเพาะปลา ครองแครงนํา้ เปน็ ตน้

✤ อาหารว่างประเภทแห้ง มีทั้งอาหารคาวและอาหารว่างหวาน
นยิ มเสิรฟ์ ท้งั อาหารว่างเชา้ และอาหารว่างบา่ ย

3. การจัดแบง่ ตามรสชาติ

✤ อาหารว่างคาว ส่วนใหญ่แล้วจะเป็นอาหารคาวท่ีมีขนาดพอคาํ
การจัดเสริ ฟ์ ทําได้ง่าย

✤ อาหารว่างหวาน เป็นอาหารหวานทุกชนิด แต่นิยมเฉพาะอาหาร
หวานประเภทแห้ง ขนาดของปริมาณ การจดั เสริ ์ฟ จะมขี นาดเล็ก
ลง และมีปริมาณน้อยกวา่ ปกติ

8

ประโยชน์ของอาหารว่าง

❖ เปน็ อาหารทค่ี ัน่ ระหว่างมอ้ื อาหาร คลายความหวิ
❖ ช่วยผอ่ นคลายความเครยี ด ทาํ ให้เกดิ ความสบายใจ ทาํ ใหก้ ารทํางานมี

ประสิทธิภาพย่งิ ข้นึ
❖ ช่วยเพิ่ มบรรยากาศในการทาํ งานให้มีสีสัน สดชื่น มีชีวิตชีวา

เชน่ พิธีเปิดงาน งานเลย้ี งฉลองการสัมมนา งานจดั เลีย้ งต่าง ๆ
❖ ได้คุณค่าทางอาหารตามหลักโภชนาการเป็นการเสริมสารอาหาร

จากอาหารมอ้ื หลกั

จบบทท่ี 1

ใหน้ กั เรียนทําใบงานท่ี 1
เร่อื ง ความร้พู ้ืนฐานเกยี่ วกับอาหารวา่ งเบือ้ งตน้

ส่งภายในเวลาท่กี าํ หนด