Chanukah-5782-Magazine_1_LR

PROGRAMS & SERVICES

ADVOCACY NATIONAL CONFERENCES 3

Grant lobbying for infertility funding; bringing awareness of need Nationally recognized medical conferences where leaders in the
for new legislation to elected officials; keeping A TIME couples field of infertility convene for a full day program of lectures and
apprised of changes to infertility-related legislation. workshops. A TIME couples attending have the opportunity to
learn from and meet with the best in the field.
ANNUAL WEEKEND RETREAT
PREGNANCY LOSS SUPPORT PROGRAM
A Time’s annual relaxing and awe inspiring weekend getaway is
exclusively for infertile couples from around the world who join Immediate contact with couples who experience a pregnancy
together for the chance to escape their challenges. It provides loss or stillbirth. Arrange with Chevra Kadisha for burials. A
our members the opportunity to speak with other couples TIME also offers support groups and 1 on 1 counseling. A
experiencing similar stresses. compassionate, supportive package including inspirational
stories, soothing music, uplifting poems, and chocolate, is sent
EDUCATIONAL EVENTS to ladies who experienced the loss of a pregnancy.

Educational and inspirational monthly seminars run by leading 90 PACKETS SENT PER MONTH
doctors and therapists, providing comprehensible medical
information in a warm and friendly atmosphere. QUARTERLY MAGAZINE

AVERAGE OF 75 ATTENDEES PER EVENT A comprehensive and very popular magazine exclusive for A

TIME couples and for fertility centers is published 4 times a year.
Each magazine offers informative articles from medical
FAMILY BUILDER PROGRAM professionals on the advances in infertility; uplifting stories from
A large resource that aids our couples during every aspect, of
their medical consults, diagnostic testing, treatments, A TIME members sharing their experiences; lists of available
medical resources in members’ communities,
medication, and counseling. humor, inspiration, information and a readers

HASHGOCHA SERVICE 7,000 write column where we share letters from each
other.
Under strict Rabbinical guidance, through the A ACTIVE
TIME Hashgocha program we ensure the MEMBERS 4,500 ISSUES MAILED
continuity of Klal Yisroel by providing
professionally trained Mashgichim / Mashgichos AND (unfortunately) GROWING REFUAH NETWORK
for all procedures requiring Hashgocha .
Interest-free loans as well as a comprehensive
90 supervisions per month in 8 Centers list of lending society’s providing free items and
services for our couples.

HELPLINE SHABBOS NEAR HOSPITAL

Professionally trained volunteers answering all Full accommodations for hotels, food, local information, and all
questions regarding infertility, and providing referrals guidance other necessities are provided for those who need to be in close
and support to anyone who turns to A TIME for assistance. proximity to a hospital over the Sabbath or any Jewish Holiday. In
addition to the care and concern for the comfort of our members A
OVER 1,900 CALLERS PER MONTH TIME arranges for a nurse to assist in Shabbos Courier services
when needed.
IN-HOUSE THERAPY
A Time provides professional therapists specializing in the
treatments of couples dealing with the challenges of infertility. 15 COUPLES PER MONTH
Our counselors are available by appointment.
SUPPORT GROUPS
Therapist-run workshops in person or via phone support
INSURANCE ADVOCACY & SUPPORT addressing many of the issues faceing infertile couples.

On Staff professional representatives fighting rejected insurance 500 COUPLES IN SUPPORT GROUPS
claims and providing a resource network for infertility-related
insurance coverage.

LENDING LIBRARY THE COMMITTEE FOR HALACHA
AND TECHNOLOGY
The A TIME library is a fully stocked reference library providing
the most up to date information available in books, magazines, The committee is comprised of leading Rabbis and doctors who
periodicals, and lectures (audio and visual). Materials cover train other Rabbi’s worldwide in the intricacies of infertility in
procedures, medications, inspiration, motivation and anything Jewish Law.
else related to infertility.
WWW.ATIME.ORG
250 VISITORS PER MONTH
A TIME’s website, provides our couples with a plethora of
MEDICAL REFERRALS & RESEARCH resources, including over a dozen infertility specialists who
answer questions that are both posted on message boards and
When it comes to referrals to medical specialists for the infertile emailed to them directly; chat forums to share ideas and
couple there is no better place to turn to then A TIME. Upon experiences, medical information and emotional support
request, our staff will consult with medical specialists to assist available 24 hours a day; a calendar and description of A TIME
and educate the couples. A TIME will do the research on any events for the coming year.
recommended treatments available to our couples.
50,000 POSTS ANNUALLY ON OUR FORUM
1300 REFERRALS PER MONTH

Turning Patients into Parents

Ronald O. Perelman and Claudia Cohen

Center for Reproductive Medicine

of Weill Cornell Medicine

For more information Director: Zev Rosenwaks, M.D.
visit IVF.org or call
(646) 962-2764. Owen Davis, M.D.
Ina Cholst, M.D.
Six conveniently located offices: Pak Chung, M.D.
Rony T. Elias, M.D.
Upper East Side 1305 York Avenue at 70th Street Dan Goldschlag, M.D.
Upper East Side 215 East 68th Street Hey-Joo Kang, M.D.
West Side 2315 Broadway at 84th Street Isaac Kligman, M.D.
Tribeca 40 Worth Street Alexis Melnick, M.D.
Long Island 1300 Franklin Avenue, Garden City Samantha M. Pfeifer, MD
Westchester 657 Main Street, Mount Kisco David E. Reichman, M.D.
Glenn Schattman, M.D.
Steven Spandorfer, M.D.

102 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782

Rabbinical Guidance
Institute of Halacha and Technology
A project of ATIME

RaAbbinical Guidancevailable to you exclusively through ATIME, the Institute of Halacha and Technology provides complete Rabbinical guidance to all
who seek advice and authority on issues pertaining to gynecology, reproductive medicine, high-risk obstetrics and related medical
proceduIrness.tUitnudteer tohef aHusaplicaecshoaf Raabnbdi BTineycomhninoLlaondgayu, Rabbi Ausch, Rabbi Shmuel Fuerst and Rabbi Shmuel Meyer Katz, a team of
the most tkhneomwloesdtgAceuatbptlienroganejdedgcdetisatodinvfgauAnicsheTsedIinMRmaEbobdoenrnimmheadviceinbee.en trained by leading medical professionals to answer questions in halacha
involving

clusively through A TIME, the Institute of Halacha and Technology provides complete Rabbinical guidance to all

asnpdiceasuothf oRraibtybLoi ABninKisysEouWmesiOpneLOratnaDidnainug, RtaobgbyinAeucsoclohg, Ry,arbebpiroShdmucuteivleFumeersdticainnde,RhaigbhbR-ir'SiZshkimsohuabesAltueMtsrceihcy seraKndatrze,laatteedammeodf itchael 718-782-7809
distinguished RRa'bYboossneifmGhreaevnefebleden trained by leading medical7p3r2o-f3e6s4s-io19n7a9ls to anRs'wLeeirbqisuheFsrtiieodnms iannh alacha involving 718-388-9703
vances in modRe'rAnvmroehdoimcinSep.itzer H: 732- 961-9056 R' Usher Man 718-797-4606
347-514-1516
R' Moshe Zev Feldman H: 732-730-9404 R' Chaim Aron Ungar
718-871-2515
R' Yitzchok Tzvi Rubelow 7R32’ -Y9e0r5m-1i6a0G3o7l3d2h-i9r0sc1h-5079 718-388-2315 718-972-3549
718-972-0233
R' CShhmanuoeclhMSeai7lrt3zK 2a-t3z 64-1979 R’ Usher Man732-370-5703 BORO PARK 718-797-4606
R' R’ Chaim Aro7n32U-9n0g1a-0r745 347-514-1516
R' RephaelHSz:m73er2l-a 961-9056 best time to 77re31a28-c39h7090is--14181265-832pm &RR''8BY:4iint5zy-co9hm:o4ki5npBLmisatnradittaskuy
R' Yaakov PHer:ls7te3i2n-7 30-9404
732-833-3244 R' Usher Eck7st1e8in- 388-0015 ext . 9206
73R2'-M90o5sh-1e6K0a3uf7m3a2n- 901-5079

732-370-5703 BORO PARK Rabbi Shlomo Zalman Ehrenreich 718-853-8911

MONROE 732-901-0745 84R5’-7B8in3-y8o5m89in/ 8L4a5n-d78a3u-7610 R' Yitzchok Zalmen Gips 718-633-7905/ 718-851-1600 ext. 204
R’ Yitzchok B8i4st5r-i7t8s3k-y8259
R' Yankel Bergs7t3e2in-3 70-4858 R' Hershal Heilpren 718-871-2571158-435-3898 718-436-6515

R' Yakov Yida Braun R' Burech Lederrich 718-972-3574198-437-0420 718-851-2706

R' Shmiel Eliezer Friedman R’ Usher Ecks8t4e5i-n781-8170 R' Eliezer Sternbuch 718-972-0233 718-871-2488

845-783-8589 / 845-783-7610 Rabbi Shlomo Zalman EhrenreRi'cPhinchus Wiend 718-853-8911 718-436-8432

MONSEY 845-783-8259 R’ Yitzchok Zalmen Gips 718-633-7905/ 718-851-1600 ext. 204

R' Shimon Katz8 45-782-2533 R’ Hershal He8i4lp5-r4e2n6-2348 CROW71N8-4H35E-I3G8H98TS718-436-6515

n 845-781-8170 R’ Burech Lederrich R' Avrom71B8e-r4g3s7te-i0n4 20 718-851-2706 718-839-5296

NEW SQUARE R’ Eliezer Sternbuch 718-871-2488

R' Yosef Yisroel Eisenberger H: 845-35R4’-P33in3c9h/uCseWll: 8ie4n5-d304-3438 CHICAGO 718-436-8432

845-426-2348 CROWN HEIGHTS R' Shmuel Fuerst 773-539-4241
718-337-6890
FLATBUSH R’ Avrom BHe: r7g1s8t-e2i5n2-7243 718-839-5296

R' Benyomin Cohen CHICAGO771188--387553--01472128 FAR ROCKAWAY

er H: 845-354R-'3E3l3ie9ze/rCHealrla: r8i 45-304-3438 R' Binyomin Forst

R' Eliezer Sholom Heisler

R’ Shmuel Fuerst 773-539-4241

WILLIAMHS: 7B1U8-R2G52-7243 FAR ROCKAWAY QUEENS 718-337-6890 718-268-1147

R' Hershel Aus7ch1 8-375-0422 718-435-1502 R' Hershel Welcher
718-853-1718
R’ Binyomin Forst

QUEENS CHANUKAH 5782 | SHAAREI TIKVAH 103

Nurses

Specialty nurses provided by ATIME are available to administer injections when necessary.
As a member, you are welcome to make use of this inimitable service. The following nurses are available to give injections:

State City Name Phone Fee State City Name Phone Fee
NF
California NF Passaic Chaya Bracha Hirsch (201) 390-3803 NF
NF
Encino Farzaneh Tabibian, RN (818) 906-8586 NF Passaic Shalva Hirsch, RN (973) 202-8969 NF

Los Angeles Mimi Andrusier, RN (323) 219-7731 FEE Passaic Sarah Schiffman, RN (973) 943-2107 NF

Valley Village Renee Mazlin, RN (818) 508-6311 NF Passaic Shifra Eisenman (973) 464-1965
NF
Valley Village Yael Rosenthal, RN (818) 505-0247 NF Teaneck Lisa Rothschild, RN (201) 692-0323 / (917) 443-6739 NF

Connecticut New Haven Chavie Sandman (718) 715-5889 NF Teaneck L'Via Weisinger, RN (201) 801-0784 NF
NF
Florida NF Teaneck Rachel Abraham, RN (201) 575-1432 NF

Boca Raton Yehudis Kaplan-Finman, CNM (305) 731-3890 NF Teaneck Rachel Yolkut, RN, BSN (201) 357-5874 Fee
NF
Boca Raton Shoshana Kassorla RN BSN. [email protected] NF Teaneck Stephanie Bacharach [email protected]
NF
Boca Raton Sara Bienenfeld PA (954) 224-5333 NF Toms River Simi Phillip PA (718) 724-9944 NF
NF
Boca and Miami Judith Kaplan (305) 731 3890 NF Toms River Devorah Weinberg (718) 724-9430 NF
NF
Boyton Beach Sandra Goodman (718) 541-5242 West Orange Dina Goldstein, RN (973) 325-1812 NF
NF
Coral Springs Sara Hurwitz RN (954) 650-6138 NF Westgate Ella Rachel Mann, RN (732) 370-5687 NF
NF
Fort Lauderdale Marissa Rosenbaum (954) 540-5203 NF NEW YORK:

Hollywood Shira Melcer-Freitag RN (561) 302-1604 NF Bronx: Bronx Linda Torres, RN (718) 513-0116 Fee (A/S)
NF
Miami Beach Aventura (786) 290 7708 NF Riverdale Sarah Adelson, RN (718) 796-8850/(917) 442-4545 NF

Miami Beach Bina Weiss RN (845) 323 1427 NF Riverdale Stephene Bellin, RN (212) 799-6531 Fee
NF
Miami Beach Malka Feibush (856) 534-6658 Riverdale Sandra Goodman, NP (718) 543-6809 NF
NF
Miami Beach Rachel Rindner, RN (305) 409 9147 NF Yonkers Rina Ginat, RN (914) 562-4433 NF
FEE
Miami Beach Rivki Frankel (845) 536-3875 NF Brooklyn: Bensonhurst Dina Lapp, RN (718) 837-2970 Fee

Illinois Boro Park Janie Friedman, RN (718) 436-9847 NF

Chicago Chaya Siegel, RN (773) 761-1631 / (773) 620-6139 Boro Park Gary Guttman (917) 701-5900 Fee

Chicago Bina Simon, RN (773) 508-6841 Boro Park Miriam Herman, RN (347) 496-1155 NF

Skokie Julie Feinberg, RN (847) 682-4649 Boro Park Pilar Morales, RN (718) 309-3007 Fee (A/S)

Skokie Beth Schwartz, RN (847) 674-6018 Boro Park Rechy Moseson RN (347) 831-7433

Maryland Boro Park Ruchy Cohn (646) 320-1256 NF

Baltimore Jenny Fogel, PA (410) 764-1082 Boro Park Tami Frenkel (917) 533-3587

Baltimore Rus Ifrah (484) 477-2170 Boro Park Esther Weiss (347) 564-0485

Baltimore Evelyn Shnier, RN (410) 358-7532 Boro Park AJ Rothstein (Male) (718) 650-1155

Silver Springs Chani Feldman, RN (301) 452-8693 Boro Park Shulamis Nove (718) 972-4263 NF

Michigan: Boro Park Laurana Sapolla, RN (646)358-7362/(718)331-5991 Fee (A/S)

Southfield Debby Kaplan, RN (248) 552-9254 Boro Park Leah Sprei, CMA (718) 252-0305 NF

Missouri Boro Park Barbara Sundak, RN (718) 859-7340 Fee (A/S)

St. Louis Chava Weinman, RN (314) 862-3358 Boro Park Shevy Serhofer, RN (718) 810-8222 NF

Texas Houston Tzipora Schoen (818)263-4171 Canarsie Penny Peterson/Monroe,RN (917) 757-9055 Fee (A/S)

New Jersey Crown Heights Tzipora Clapman, RN (718) 774-9313 Call 8:30AM or 5:00pm

Bergenfield Leah Kramer, RN (201) 384-3094 Crown Heights Chayenka Silberstein (347)406-4975 / (718)-778-7935 NF

Deal Dina Grazzi, RN Cell:(732) 809-7777 Crown Heights Esty Slavin, PAC (718) 774-1843

Clifton Rena Brocha Pomrantz (862) 276-8271 Mnhtn Beach/Flatbush Adina Erez, PA (917) 334-4134

Edison/Highland Park Aviva Wolgemuth, RN Cell:(347) 563-3661 Marine Park Sarah Goldman, RN (718) 216-6812 NF

Englewood Stefanie Schwartz, RN (201) 816-8396 Flatbush Allison Tawil 732-796-8242

Fair Lawn Naomi Nussbaum, RN (201) 739-9872 Flatbush Baila Horowitz (347) 419-3006 NF

Highland Park Draizy Wald, PA (917) 754-7754 Flatbush Chany Bodenstein, RN (917) 496-3188 / please text NF

Hillside Goldy Malek (845) 323-7718 Flatbush Chava Kaplowitz, RN (718) 338-5080 NF

Hillside Yossi Malek (845) 323-7717 Flatbush Chava Levy, RN (718) 998-4939 FEE

Lakewood Alanna Fayazi, RN (732) 905-9110 Flatbush Cindy Melamed, PA (917) 445-3015 NF

Lakewood Ariel Beniflah (215) 531-1968 Flatbush Elisa(kautcher) Hurewitz (718) 336-0136 NF

Lakewood Baila Geltzehler, RN (732) 439-0309 Flatbush Ellie Kay (718) 419-7858

Lakewood Bracha Cohn, RN (732) 370-7622 Flatbush Esty Baida (718) 954-6333 NF

Lakewood Chaya Bodner, RN (732) 367-0044 Flatbush Judy Lustig, RN (718) 998-2391 NF

Lakewood Chaya Valot (917) 499-383 Flatbush Leat Romano, RN (917) 331-7373 NF

Lakewood Chani Friedman, RN (732) 267-7704 Flatbush Rina Dayan (917) 499-6488

Lakewood Chanie CHapler (646) 673-2825 Flatbush Rachel Halpert RN (917) 860-1634

Lakewood Chana Tropper,RN (732) 730-0808 Flatbush Rachel Halpert RN (917) 860-1634 NF

Lakewood Devoiry Stern [email protected] Flatbush Shalva Shashitsky, RN (718) 645-7934 NF (D/O)

Lakewood Esty Caplan, RN (732) 367-5415 Flatbush Yael Saadon (718)530-8102 NF

Lakewood Esther Greenspan, RN (732) 363-4108/(347) 449-3178 Kensington Marina Dukhan, DO (718) 284-2264 NF

Lakewood Esty Horovicz (718) 578-1996/(732) 363-8476 Kensington Tirtzah Karuszyner, RN (347) 512-9511 Fee

Lakewood Esther Pernikoff, RN (732) 901-4412 Kensington Elisheva Abel (347) 563-0389

Lakewood Fraidy Portnoy (732) 905-2470 Sea Gate Chany Kimelfeld, RN (718) 372-1115 NF

Lakewood Michal Brull, CPT (732) 886-3238/(732) 552-8954 Williamsburg Chaya S. Franczoz, RN (718) 625-1223 NF

Lakewood Penina Danziger, RN (848) 525-4993 Williamsburg Yitty Mandel (718) 208-8919

Lakewood Roiza Tesler (347) 309-3353 Five Towns Woodmere Mindy Rekant (347) 522-0373

Lakewood Rivki Frankel (845) 536-3875 Long Island Valley stream Rosa Fernandez, RN (347) 495-1126 Fee (A/S)

Lakewood Shoshana Diamond, RN (412) 414-6619 Elisa Horowitz (917) 445-1405

Lakewood Tziporah Joseph, RN (718) 614-5902 Great Neck Betty Bandary, RN (516) 773-6174 NF

Lakewood Varonica Rizzi (732) 364-7770 X5 Great Neck Orly Steinberg, RN (516) 567 8221 FEE

Long Branch Jacqueline Gemal, RN (732) 829 3172 Lawrence Rivky Fischer, CNA,CPT (516) 239-0219 NF

Passaic Aliza Feit, RN (917) 521-2262 Lawrence Dr. Mermelstein (516) 371-9594

104 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782

State City Name Phone Fee State City Name Phone Fee

Lawrence Miriam Rivka (Adler) Rozen 917-741-4286 Far Rockaway Dina Kret (516) 375-1989 NF
Far Rockaway
Woodmere Alyssa Sacks RN (917) 670-0390 NF Far Rockaway Shani Feierman (718) 734-7250 NF
Bayswater
Woodmere Ariella Davidman (646) 331-7916 Flushing Tali Miller (516) 965-5650
Flushing
West Hempstead Audrey Davidowitz, MD (516) 486-0454 NF Buffalo Flushing Malki Schuler, RN (718) 745-3893
Jamaica
West Hempstead Yael Roth (917) 588-2546 Kew Gardens Anat Benjamin, MD (718) 539-7736 / (917)224-8487 NF
Kew Gardens
Shevy Serhofer, RN (718) 810-8222 NF Kew Gardens Miriam R. Heimowitz, RN (718) 261-4373
Kew Gardens
Manhattan: Cindy Melamed, PA (917) 445-3015 NF Kew Gardens Ruty Koenig, RPAC (718) 793-9666 NF
Kew Gardens
Arielle Siegel, RN (516) 695-9744 NF Kew Gardens Esther Natanov, RN H: (718) 380-9730 / W: (718) 283-6587 Fee
Kew Gardens
Lower East Side Leah Homnick PCA, CPT (917 -554-1459 Kew Gardens Adina (516) 279-9069
Staten Island:
Upper West Side Fabiene Rottenberg, DPM (212) 724-4457 NF Rivka Leah Zuckerman (215) 817-9597

Upper West Side Shira Westreich, RN (212) 595-5122 NF Ohio: Irina Aronova, RN (718) 544-0367 Fee
Cleveland Heights
Upper West Side Rachel Rindner (305) 409-9147 Cleveland Heights Aviva Gluck, RN (917) 579-5427 NF
Cleveland Heights
Upper West Side Rachel Rndner (305) 409-9147 Cleveland Dena Friedman FNP-BC (201) 759-5761 NF
CANADA:
Washington Heights Sharon Sommer, RN (212) 781-4216 Montreal Sheva Turk, RN (718) 263-6521 NF
Montreal
Monroe: Vickie Nowosielski, RN (917) 743-3507 Fee (A/S) Montreal Esther Roman (718) 487-3754 NF
Toronto
Rivky Sandel, CPT (845) 629-1212 Toronto Adina Berger, RN (845) 659-5108 NF
Toronto
Dorothy Prey, RN (845) 928-6296 Fee (A/S) Toronto Rivka Leah Zuckerman (215) 817-9597 NF
Toronto
Eileen Grimes, RN (845) 928- 8269 Toronto Marcia Brathwaitte, RN (917) 841-5273 Fee (A/S)
Toronto
Monsey: Chaya Back, RN (732) 267-3988 NF ENGLAND: Arlene Jacobson, RN (718) 983-0138 NF
London
Sherry Broidy, RN (845) 928-3391 Fee Esther Kay, RN (718) 370-3515

Samuel Feder (845) 362-6080

Brocha Lichtenstein, RNC (845) 356-0939 NF (D/O) Aviva Kupfer, RN (216) 932-8933 NF
Leviah Hauer (216) 308-0453
Leah Lichstein, RN (845) 362-0990 NF Leah Kushner, RN (216) 371-1265 NF
Aliza Feingold, RN (614) 239-6356 NF
Leah Webster (845) 642-4333

Malka Weinstein, RN (845) 362-0288 NF (D/O)

S. Monsey, Airmont Chaya Becker, RPA (845) 352-0969

Spring Valley Blimy Brill (845) 354-1211 / (845) 558-1447 NF

Spring Valley Yehudis Reichman, RN (845) 354-0682 / (845) 499-5216 NF Mrs. Demercur, RN (514) 739-1462 NF
Faigy Hershkowitz, RN (514) 341-6399 Fee
Spring Valley Chevy Unger RMA CPT (845) 422-5400 Flora Sasportas, RN (514) 735-8145
Aldith Baker, RN (416) 667-1276 Fee
Pomona Raizy Edelstein (845) 422-7731 Eve Gallingan, RN (416) 787-5154 Fee
Chavie Kestenbaum, RN (416) 787-0067
Pomona Temima Levine 845) 380-0228 Joanne Lang, RN (416) 783-8782
Elisheva Lightstone, RN (416) 256-0470
Queens: Far Rockaway Rena Gordon, RN (718) 471-8985 NF Malky Meckler, RN (416) 789-0893
Rochel Travis, RN (416) 631-9409
Far Rockaway Esty Klein, RPAC (718) 501-3860 NF

Far Rockaway Gittel Weinstock (917) 613-1780

Far Rockaway Faigy Singer, RN (718) 868-3935 NF

Far Rockaway Yehudis Brown, RN, BSN (410) 522-8879

Far Rockaway Sarah Schechter, RN (718) 327-3250 NF

Far Rockaway Avigail Weiss, RN (917) 841-8693 NF

Far Rockaway Brocha Lazar 917-363-3023 ATIME England office 020-8800-2153 / email: [email protected]

If a nurse is needed on Shabbos, call 718-686-8912 ext. 114

A/S=Available Shabbos, D/O =Doctor's Order, NF=No Fee

If you know of any other nurses who would be willing to provide this crucial service, especially in neighborhoods not yet covered, please let
us know. And many, many thanks to all those listed above. ATIME is not responsible for any treatments administered by any of the Nurses or

Nurse Practitioners listed herein. Nothing herein constitutes medical advice and all readers are recommended to consult their physician.

ATIME (A Torah Infertility Medium of Exchange) does not recommend or endorse any providers listed here.
Please use this information at your own discretion and responsibility.

For more information, please call (718) 686-8912 ext. 202
Dedicated to the memories of Charlie and Libby Weiss ‫נתן קרפל בן משולם ע"ה ליבא בת יוסף צבי ע"ה‬

We are currently updating the names on our Labor/tehillim packet.

Since there are many distinguished Rabbonim who advocate reciting Tehillim for others whilst in the throes of childbirth, among
them Rabbi Mordechai Finkelman, Rav Yosefi and Rav Nissim Yagen of Yerushalayim, we have compiled a beautiful tefilla said
while in labor along with a Tehillim list of our couples upon the couples' request. We send it to OB/GYN offices, to labor coaches,
doulas as well as expectant couples (upon request). If you would like to be on this list please contact ATime:

Email: [email protected] • Call: 718-686-8912 ext. 200 • Fax: 718-686-8927

Please make sure to include the following information:

Your First & Last Name Contact Phone #

Husband's Full Hebrew Name Wife's Full Hebrew Name

Please make sure the spelling is correct.

Please note, we only accept names given by the individual couples and only the Tehillim names are printed.

CHANUKAH 5782 | SHAAREI TIKVAH 105

Shabbos Near [email protected]

Importantthe Hospital? [email protected]
E-mailBring [email protected]
[email protected]
yourself
'� Addresses [email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]

[email protected]

[email protected]

[email protected]

[email protected]

[email protected]

[email protected]

[email protected]

[email protected]

[email protected]

[email protected]

Please call

718-686-8912

ext. 114
Includes meals, breakfast, paper
goods and candles, reading material,

Sara Barris, Psy. D • 718-544-0932and all amenities you have at home
Specialiazveailsablienin NaYllanad rNeJ as of fertility and adoption

Stay at Home

a for Shabbos
g

h

l Courier service
e for bloodwork Please call
CChhaayyaa aKnadr Vivienne
needed onh 771188-.265886.5-8009212,
e e9Vx1ivt7.i.e71n1843n.e95M14oskowitz

Shabbos at nof
cost to youn

s

,

s

,

f

t

g,

n

■
51

106 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782

1-845-81ATIME

Generic Ad 9/11/14 10:12 AM Page 1

The Physicians and Staff of

Maternal Fetal Medicine Associates
and Carnegie Imaging for Women

nfCoeoreubdrlieoedrosodenwr1vNo2ie4rcw5keMYoarkdC,isaNornYnAe1gv0ei1en2u8Iemaging for Women
Shabbos at no212-722-7426
148 Madison Avenue
New York, NY 10016
212-427-1576

cost to you Maternal Fetal Medicine Associates

70 East 90th Street
New York, NY 10128

212-722-7409

www.MFMNYC.com • www.CarnegieImaging.com

CHANUKAH 5782 | SHAAREI TIKVAH 107

Shabbos Near
the Hospital?

Courier service Bring
yourself
nfoerebdleodoodn'w�ork

Shabbos at no
cost to you

Includes meals, breakfast, paper Please call
goods and candles, reading material,
and all amenities you have at home 718-686-8912

ext. 114

available in NY and NJ

sa Israel:

ng Phone:07-32-800-800
E-Mail: [email protected]
th
Belgium:
ual
Phone: +323 500 1075
he Florida: E-mail: [email protected]
Website: www.atime.be
Phone: 305-260-6377
ch E-mail: [email protected]

ose

of

on

ges

ed,

p is

th,

elf England:

ost 42A Lewiston Place
ng, London N16-6RH

Phone: 44-208-800-2153
lyn E-Mail: [email protected]

■
51

108 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782

‫אפילו ווען עס גייט שווער‪ ,‬אלעס זעהט אויס טונקל‬ ‫שערי דמעות‬
‫עס הערשט א חשכות אין יעדע ווינקל‬
‫משה לערנער‬
‫ס'איז דא א הסתר פנים אויף א גרויסע פארנעם‬
‫קען מען נאך אלס זעהן די חסד השם‬ ‫‪CHANUKAH 5782 | SHAAREI TIKVAH 109‬‬

‫די חסד השם קען מען זעהן אויף יעדן טריט‬
‫אפילו ווען עס קוקט נישט אויס אזוי גוט‬

‫אבער ווען מ'קוקט אביסל טיפער‪ ,‬קען מען אין יעדע זאך‬
‫טרעפן גוטע חלקים ‪ -‬גאר אסאך‬

‫און אפילו מ'פארשטייט עס נישט אויף די מאמענט‬
‫ווייסן מיר אבער אז מיר זענען אין דיינע הענט‬
‫דאס אליינס בארואיגט מיך די גאנצע צייט‬

‫אז מיין גרויסע טאטע גייט מיט מיר זייט‪-‬ביי‪-‬זייט‬

‫און אפילו עס קוקט אויס ווי א לאנגע וועג ‪ -‬א דרך הארוך‬
‫בין איך רואיג ווייל לא תצא הרעות‪ ,‬מאתו יתברך‬
‫ער נעמט מיך אריין אונטער זיין שוץ‬

‫אזוי ווי א טאטע וואס טוט מיט זיין קינד נאר גוטס‬

‫בעטן מיר אבער ויהיו רחמיך מתגוללים על בניך‬
‫צו מיין געוויין אל תעלם אזניך‬

‫ואזכה לראות בנים ובני בנים עוסקים בתורה‬
‫וואס זאלן מאכן א נחת רוח פארן הייליגן בורא‬

‫איך טוה פארגיסן טרערן הייסע‬
‫אויף זרעא די לא יפסוק מפתגמיה אורייתא‬
‫נעם אן מיינע טרערן‪ ,‬ווייל די איינציגסטע טויער וואס איז אפן פון אלע‬

‫איז שערי דמעות‪ ,‬וואס איז לא ננעלו‬

‫אבער נעם אוועק די הסתר פנים ‪ -‬און ס'זאל שוין ווערן מקוים‬
‫די הראנו ד' חסדך ‪ -‬חסדים גלוים‬

‫וישעך תתן לנו ‪ -‬א גאנצע ישועה טוה אונז שוין שיקן‬
‫מיט א אייגן ליכטיג קינד טוה אונז באגליקן‬

‫בקרוב ובניקל זאלן מיר שוין זיין זוכה‬
‫צו הערן די קול והנה הנער בוכה‬

‫און מיר זאלן שוין זוכה זיין צו זעהן בישועתן של ישראל‬
‫ווען מ'וועט איינזעהן אז למפרע איז עס געווען נאר גוט אלעמאל‬

‫ארויסמגיערפזאעלנןעאןיפןודןדאידעמפשםאליראגםראטדיניגקלעלנעע"צטאאעויבלסיפגקאארבאאיעגנרעפרואןהפןאתולשובריאסדיתזשעענפנד"עאןבקבריטןעוסיתסטעם"‬

‫"הארמאנען קענען אויך דינען אלס א פאראויסזאגער איבער די‬
‫מצב אינעם רעפראדוקטיווע סיסטעם בעפאר סיי וועלכע פיזישע‬
‫סימנים‪ .‬רוב טוישונגען קען מען אויפכאפן באזירט אויף די סארט‬

‫הארמאנען וואס געפינען זיך יעצט אין די בלוט‪ .‬צום ביישפיל אז‬
‫מען זעהט ריזיגע קוואנטומען פון ‪ LH‬אין די בלוט איז שכל'דיג‬

‫צו באשליסן אז מ'שטייט יעצט אינעם אוויולעישן פאזע‪ .‬דאס איז‬
‫טאקע וויאזוי אוויולעישן טעסט'ס ארבעטן ווי אויך פרעגענסי‬
‫טעסט'ס‪ .‬די געצייג מעסט אפ די לעוועל'ס פון פארשידענע‬

‫הארמאנען און אזוי באשטימט עס ווי די מענסטרועל סייקל האלט‪.‬‬

‫ווען א פרוי ליידט פון אן הארמאנעל אומבאלאנס‪ ,‬זענען פארהאן‬
‫פארשידענע סינטעטישע הארמאנען וואס טוען די זעלבע ארבעט‬

‫ווי די נאטורליכע‪ .‬דאס ווערט אפט גענוצט דורכאויס ‪ IVF‬ווי‬
‫דער דאקטער רעגולירט די מענסטרועל סייקל דורך איינשפריצן‬
‫פארשידנארטיגע דאזעס פון סינטעטישע הארמאנען און דאס גיבט‬

‫פארן דאקטער קאנטראל איבערן פראצעס‪.‬‬

‫די ענדאקרין סיסטעם איז פיל ברייטער און אינטערעסאנטער ווי‬
‫די בלעטער פון איין ארטיקל קען איבערגעבן‪ ,‬אבער עס איז כדאי‬
‫צו האבן כאטש א שטיקל השגה און אריינבליק אין די געוואלדיגע‬

‫פלאי הבריאה און די חכמה מיט וואס דער אייבערשטער האט‬
‫באשאפן דער מענטש‪ .‬זעענדיג אביסל ווי א פארגעשריטענע און‬
‫סאפיסטיקירטע מאשין דער מענטשליכע קערפער איז‪ ,‬זאגט זיך‬

‫אנדערש "אשר יצר את האדם בחכמה"!"‬

‫‪110 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782‬‬

‫ס'איז א נס צו אויפשטיין צו א נייע טאג‬ ‫ח‪ .‬טויב‬
‫ס'איז רעדן און קענען ווערטער פארשטיין‬
‫על הניסים מיר זאגן און צו מיר איך טראכט‬
‫ס'איז די זון און שטערנס וואס שיינען‬ ‫וואס איז דאס א נס‪ ,‬וו ָאס טוט עס מיינען?‬
‫ס'איז קענען אויף די אייגענע פיס גיין‬ ‫איז עס א קליין קריגל ריינע אויל‬
‫אדער ווען פאר אכט טעג עס טוט שיינען?‬
‫ס'איז יעדן אטעם וואס מיר געבן‬
‫ס'איז די קליידער און שיך וואס מיר טראגן‬ ‫איז עס ווען פייער טוט א בוים נישט פארברענען‬
‫ס'איז פילן עמאציעס פון פרייד און טרויער‬ ‫ָאדער די צען מכות וואס די מצרים האבן געזען?‬
‫איז עס ווען א ים ווערט געשפאלטן צו טריקעניש‬
‫ס'איז אשר יצר קענען זאגן‬ ‫ָאדער די לחם הפנים פאר א וואך פריש געווען?‬
‫איז ווען מיר גייען דורך שווערע צייטן‬ ‫איז עס ווען ערד פארברייטערט זיך פאר יעדעם פלאץ צו ביקן‬
‫דאקטוירים ווייסן נישט ווי אזוי ווייטער צו גיין‬ ‫אדער ווען א ליכטל ברענט פון עסיג אזוי שיין?‬
‫טוען מיר גלייבן און וויסן אז השי"ת קען באווייזן זיינע ניסים‬ ‫די ענטפער איז אז פאר השית איז אלעס אייניג‬
‫צו אונז בזמן הזה‪ ,‬פונקט ווי ער האט געטון בימים ההם‪.‬‬ ‫נס און טבע טוט פארן באשעפער אייניג גרינג זיין‪.‬‬

‫‪CHANUKAH 5782 | SHAAREI TIKVAH 111‬‬

‫די גאנצע צייט אז אויף אייביג שלאגט מען נישט און ביי יעדע‬ ‫אז מען זאל געבן צו עסן פאר יעדן גאסט וואס קומט אריין‪.‬‬
‫מכה טראכט מען אז דאס איז שוין די לעצטע‪ ,‬האט ר' משה‬ ‫איין טאג איז געווען די מארק און א גרופע מענטשן זענען‬
‫לייב געזאגט איך האב מיר געלערנט פון זיי א וועג וויאזוי סובל‬ ‫אריינגעקומען מען האט זיי געגעבן צו עסן‪ .‬נאכן עסן האבן זיי‬
‫געפרעגט ווער עס איז דער בעה"ב און זיין נאמען און זיי זענען‬
‫צו זיין יסורים צו טראכטן אז אייביג שלאגט מען נישט!‬
‫זיך געגאנגען‪.‬‬
‫מיר גייען אדורך זייער אסאך זעצעס‪ ,‬צומאל גייט עס אזוי‬
‫אין די רייע און מען שפירט אמאל 'וויפיל זעצעס קען מען‬ ‫אמאל איז ר' משה לייב געווען אין וועג און ער האט‬
‫אויסהאלטן' דארף מען אייביג וויסן אז אייביג שלאגט מען‬ ‫פארבלאנדזשעט‪ ,‬עס איז געווען ערב שבת האט ער באשלאסן‬
‫נישט‪ .‬יא יא איינמאל גייט שוין די ליכט צינדן נישט זיין אזוי‬ ‫שוין צו בלייבן אין דעם שטאט‪ ,‬ער איז אריין אין א הויז און‬
‫גליטשיג די קליינע קריכערס גייען עס באלאגערן און נאר‬ ‫עס איז געווען א באנדע רויבערס (אידישע) זיי האבן אים‬
‫ווילן פארשטיין מיט זייערע הענטעלעך וואס די מנורה איז און‬ ‫אריינגענומען און געגעבן צו עסן און ער האט באשלאסן דארט‬
‫וואס די געלע פליסיגקייט ביים שפיץ איז און דאן וועט מען‬ ‫צו בלייבן אויף שבת‪ .‬אינמיטן שבת זעהט ער ווי מען ברענגט‬
‫זיי אויפן שויס נעמען און אינאיינעם מיט זייערע אויגעלעך‬ ‫אריין א בחור און איינער פארהערט אים די חומש און ער האט‬
‫אריינקוקען מיט לויב אויגן אין די ליכטעלעך און דאנקן דעם‬ ‫נישט געקענט און מען האט געפסק'ענט אז דער בחור דארף‬
‫אייבירשטן אויף די נסים ונפלאות‪ ,‬מיר וועלן עס נישט קענען‬ ‫באקומען הונדערט שלעק און דער בחור האט איינגעזאפט‬
‫מיטטיילען מיטן קינד ווייל וואס פארשטייט א קינד??!!‬ ‫די שלעק אן ארויסרעדן א ווארט‪ .‬מוצש"ק האט מען געהייסן‬
‫אבער די לעכטעלעך וועלן אונז יא פארשטיין און וועלן זעהן‬ ‫דעם בחור באגלייטן די רבי ר' משה לייב און דער בחור האט‬
‫די חילוק פון די צוויי פאר אויגן וואס האבן געקוקט צו אים‬ ‫ערקלערט די סיבה פארוואס מיר באפרייען דיר איז ווייל מיר‬
‫ביז אהער צו די אנגעפילטע אויגן מיט לויב און געזאנג צום‬ ‫האבן געגעסן ביי דיר יענעם נאכמיטאג‪ .‬אויפן וועג האט אים‬
‫לעבעדיגן באשעפער‪ .‬טאטע זיסע מיר וועלן ווייטער אונזערע‬ ‫ר' משה לייב געפרעגט וויאזוי האסטו אויסגעהאלטן די מכות?‬
‫אויגן צו דיר ווענדן און טרערן פאר דיר גיסן‪ ,‬טויש אריבער‬ ‫האט דער בחור געענטפערט אז ביי אונז לערנט מען אויס‬
‫אונזערע טרערען פון געבעט צו טרערען פון געזאנג‪ ,‬טויש‬ ‫אויסצוהאלטן די שלעק כדי אז אויב מיר וועלן געכאפט ווערן‬
‫זאלן מיר גארנישט פארציילן און מען לערנט אונז צו טראכטן‬
‫אריבער אונזער תפלה פון וזכנו להוליד בנים צו ויהיו זרעי‪.‬‬

‫‪112 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782‬‬

‫יחזקאל קראנץ‬

‫מיר לאזן נישט מיר זאלן פארטריקענט ווערן‪ .‬מיר דערהייבן‬ ‫ה די ליכטיגע חנוכה נעכט‪ .‬אלץ הקדמה פאר מירא‬
‫זיך און דערפרישן זיך אין דיין שאטן‪.‬‬
‫ווערן אריינגעצויגן אין די לאנג אויסגעצויגענע ווינטער‪,‬‬
‫נאכן צינדן און זינגען די געווענליכע חנוכה ניגונים‪,‬‬ ‫דערווארימען מיר זיך ביי די חנוכה ליכטעלעך‪.‬‬
‫באטראכטענדיג די איידעלע צארטע פלאם‪ ,‬האט זיך אין מיין‬
‫מח א תנועה'לע צוזינגען‪" ,‬ברענט לעכטעלעך ברענט‪ ,‬ברענטס‬ ‫די מצווה איז‪ ,‬גראד ווען נאכט פאלט צו‪ .‬מען טאר זיך נישט‬
‫ווילאנג איר קענט ווייל אייער פייער איז הייליג און טייער‪ ,‬עס‬ ‫פארזוימען‪ .‬אזוי אז ווען די נאכט טונקעלקייט מיט אירע‬
‫באלייכט די גאנצע וועלט" איך זינג עס נאכאמאל און נאכאמאל‪.‬‬ ‫פרעסטן קומען זאלן זיי אונז שוין באגעגענען מיט די קליינע‬
‫און ווי א מינוט שפעטער האט זיך די תנועה באצויגן צו מיר‬
‫יא‪ .‬יא‪ .‬מיר דרייען זיך ווי קנויטן און רייבן זיך ווי מען רייבט‬ ‫פלעמעלעך!‬
‫און גלאנצט די מנורה‪ .‬און מיר ברענען‪ .‬יא מיר ברענען אין די‬
‫אמונה! און מיר וועלן ברענען ווילאנג מיר קענען! ווייל אונזער‬ ‫איך דריי די איידעלע וואטע‪ ,‬איך צו איר איין‪ ,‬און שטופ‬
‫פייער איז הייליג און טייער עס באלייכט די גאנצע וועלט!‬ ‫איר אדורך די שמאלע אייזערנע רער‪ .‬איך פלאציר איר פונקט‬
‫יונגע צארטע נשמות אינאיינעם מיט עלטערע געלייטערטע‬ ‫אינדערמיט פון די קריסטאלענע גלעזל און באגיס איר מיט‬
‫אריינגעווארפען אין די שווערע פארמעסט צו ברענגען נאך‬
‫נשמות אויף די וועלט‪ .‬איי די פארמעסט איז שווער‪ ..‬זי איז פיל‬ ‫אויל‪ .‬אה די אויל‪-‬שמעק באנעמט מיר שוין דאס הארץ‪.‬‬
‫מיט האנקערנישן און אנטוישונגען‪ ..‬מען ווערט ארויפגעצויגן‬
‫מיט ארויסקוק ביזן דאך און דאן קומט די קראך מיט א הילכיגן‬ ‫איך נעם מיין זאגערל און מיט א ברען הייב איך אן; לשם‬
‫זעץ און מען דארף זיך אויפהייבן‪ ,‬אויסגלייכן די ווייעדיגע רוקן‬ ‫יחוד וכו' איי טאטע זיסער ומשם יושפע שפע לי אני עבדך‪ ..‬כי‬
‫און נאך מיט די וואונדן גיין ווייטער און אלעס טוען מיר מיט‬ ‫אתה תאיר נרי השם רבש"ע איך האב אנגעראכטן מיין מנורה‬
‫געמאכט די קנויטן צוגעגאסען די אויל אט אט און איך צינד‬
‫די כח פון די אמונה‪.‬‬ ‫אן דיינע חנוכה ליכט‪ .‬ווען וועסטו שוין מיין מנורה אנצינדן‪..‬‬
‫וזכנו להוליד בנים זכרים זיי מיר מזכה מיט זיסע קינדערליך‪..‬‬
‫ר' מאטל סלאנימער זי"ע האט פארציילט אז דער הייליגער‬ ‫צינד שוין אן מיין מנורה‪ ..‬נר השם נשמת אדם א נשמה איז א‬
‫ר' משה לייב סאסובער זצ"ל האט אנגעזאגט ביי אים אין שטוב‬ ‫ליכטל‪ ..‬טאטע זיסע נישט נאר אכט חנוכה טעג דרייען מיר‬
‫אונזערע קנויטן‪ ,‬מיר דרייען זיך מיט מיט דיר א גאנץ יאר‪ .‬מיר‬
‫באגיסן אונזערע קנויטן אן אויפהער‪ .‬מיר רייבן און גלאנצן‬
‫אונזער מנורה יעדן טאג פון יאר‪ .‬אומאויפהערליכע שעות‬
‫דרייען מיר זיך אויף די וועגן און שטעגן‪ .‬מיר לאזן זיך רייבן און‬
‫שטעכן פון אלע מיני ערפינדונגען‪ .‬און מיר טוען אונזער קנויט‬
‫באגיסן און איינווייקן אין די שמן אפרסמון פון דיין אמונה‪ .‬ניין‬

‫‪CHANUKAH 5782 | SHAAREI TIKVAH 113‬‬

‫עס איז נישט פאר אונז צו וויסן‪ ,‬עס איז א חלק פונעם‬ ‫פארוואס פונקט איך?‬
‫בורא'ס הנהגה‪ ,‬א חלק פון די נסיון און בחירה‪ ,‬ווען אונז‬
‫ווייסן ווען אלעס‪ ,‬וואלט דאך נישט געווען שווער בוחר‬ ‫עס קען זיך אריינ'גנב'נען א פראגע‪ ,‬פארוואס פונקט‬
‫אונז איז באשערט דאס דורכצומאכן‪ ,‬פארוואס א צווייטן‬
‫צו זיין בטוב‪.‬‬
‫גייט גוט און פונקט מיר נישט?‬
‫אזוי אויך איז נישט פאסיג זיך אליינס צו באשולדיגן‬
‫אויף עבירות אדער פעולות וואס האבן אפשר גורם‬ ‫קודם כל קען מען נישט וויסן וואס עס גייט פאר ביי‬
‫געווען‪ .‬בטחון מיינט אז אפילו פאר א רשע וויל די‬ ‫א צווייטן‪ ,‬צווייטענס אונז ווייסן נישט און פארשטייען‬
‫נישט פארוואס די באשעפער גיבט אונז די פראבלעמען‬
‫באשעפער נאר זיין גוטס‪( ,‬כמבואר בחובה"ל) צווייטענס‬
‫דער באשעפער משפט נישט א מענטש ביז נאך די‬ ‫וואס מיר האבן‪ ,‬פונקט ווי מיר פארשטייען נישט‬
‫פארוואס אנדערע מענטשן מאכן מיט אנדערע זאכן‪ ,‬און‬
‫הונדערט און צוואנציג‪ ,‬איז ווי האבן מיר די רעכט זיך‬
‫אליינס דן צו זיין פארדעם‪.‬‬

‫צדה לדרך – נקודות צו פראקטעצירן‬

‫מיט מיינע שוועריקייטן איז אויסגענייט פונקט פאר‬ ‫‪ .1‬אמונה‪ ,‬אמונה‪ ,‬אמונה‪ .‬דער אייבערשטער פירט די‬
‫מיר‪.‬‬ ‫וועלט און וואס עס פאסירט און סיי וועלכע מחשבה‬

‫‪ .7‬זיין פאזעטיוו‪ .‬קוקן און זעהן די גוטע נקודות אין‬ ‫אדער געפיל וואס אונז שפירן קומט פון אויבן‪.‬‬
‫יעדע זאך‪.‬‬
‫‪ .2‬בטחון‪ .‬זיך פארזיכערן און חזר'ן אז דער באשעפער‬
‫‪ .8‬דאנקען אויף די גוטס וואס מיר האבן יא‪ ,‬טוישן‬ ‫וויל אונזער גוטס‪ .‬נישט אלעמאל פארשטייט מען‬
‫די פערספעקטיוו און קוקן אויף אלע חסדים און‬ ‫פארוואס עס איז גוט פאר אונז‪ ,‬אבער עס איז אייביג‬

‫השגחה פרטית אויף טריט און שריט‪.‬‬ ‫פאר אונזער טובה‪.‬‬

‫‪ .9‬די פראבלעם איז גענוג פראבלעם אזוי אויך‪ ,‬מען‬ ‫‪ .3‬תפלה‪ .‬מתפל זיין אז אונז זאלן גיין אויף די ריכטיגע‬
‫איז נישט מחויב א גאנצען טאג צו טראכטן נאר פון‬ ‫וועג‪ .‬אונז זאלן אננעמען אז אונז זענען נישט אין‬
‫דעם‪ ,‬מען מעג ענדזשויען די לעבן‪ ,‬די חברים‪ ,‬כאפן‬ ‫קאנטראל‪ ,‬בעטן מען זאל קענען אננעמען און‬
‫א שמועס מיט חברים‪ ,‬א גוטע מאכל‪ ,‬זיך פארגינען‬ ‫דורכטראגן די געפילן‪.‬‬
‫אמאל א וואקאציע‪ ,‬זיך אויסלופטערן‪ ,‬און סיי וואס‬
‫‪ .4‬זיך לאזן פירן‪ .‬זיין פלעקסיבל‪ ,‬נישט אלעס דארף גיין‬
‫וואס קען פארמינערן די סטרעס אויף א געזונטע‬ ‫אקוראט וויאזוי מיר ווילן‪.‬‬
‫וועג‪.‬‬
‫‪ .5‬דעת תורה‪ .‬יעדע ספק אויסשמועסן און פרעגן‪,‬‬
‫‪ .10‬צוריקקוקן און זעהן וויפיל מען איז באמת אליין‬ ‫דורכדעם וועט מען שפאנען מיט זיכערקייט אפילו‬
‫שטערקער געווארן ביז יעצט‪ ,‬געווארן מער‬
‫אויף אומ'אויסגעטרעטענע וועגן‪.‬‬
‫סענסעטיוו צו מענטשן‪ ,‬מער דאנקבאר ווען עס‬
‫איז דא גוטע זאכן‪ ,‬שטערקער אין אמונה און בטחון‬ ‫‪ .6‬מען קוקט נישט אויף א צווייטן‪ .‬פינטל‪ .‬יענעמס‬
‫לעבן איז נישט מיינס‪ ,‬די גראז איז נישט גרינער‬
‫וכדומה‪.‬‬ ‫אויף די אנדערע זייט‪ ,‬זיי האבן אנדערע נסיונות‪,‬‬
‫און אפילו צווישן אונז אליינס איז יעדער אנדערש‪,‬‬
‫‪ .11‬פרובירן צו פארברענגן מיט מענטשן‪ ,‬זיין סאשעל‪,‬‬ ‫אויף די סעלצער פון די פירמע "מים חיים" שטייט‬
‫ארויסגיין‪ ,‬נישט בלייבן אליינס מיט זיך אליינס‪,‬‬ ‫"געמאכט ספעציעל פאר דיר"‪ ,‬איך ווייס נישט אויב‬
‫נישט זיך לאזן ווערן אראפגעשלעפט‪.‬‬ ‫זיי פראדוצירן טאקע זייערע געטראנקען ספעציעל‬
‫פאר מיך אבער דאס ווייס איך קלאר אז מיין לעבן‬
‫הצלחה רבה און א רייזע מיט האפענונג‬

‫‪114 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782‬‬

‫גייט נישט אוועקגיין דורכ’ן עס אוועקשטופן‬ ‫איינע פון די שטארקע סיבות פארוואס‬
‫אדער זיך עסן די געזונט דערויף‪.‬‬ ‫מען האט חתונה איז עבודת המדות‪ .‬א‬

‫די מענטש וואס נעמט אן וואס עס קומט‬ ‫מענטש אליין‪ ,‬אפילו גאר א וואוילע מענטש‪,‬‬
‫אויף אים‪ ,‬און ווען עס איז אים שווער איז‬ ‫גאר א געלונגענער‪ ,‬ער וועט אבער בלייבן‬
‫מיט זיינע חסרונות‪ ,‬ווען מען האט חתונה‬
‫ער מתפלל דירעקט צו דער וואס האט אים‬
‫געפירט אויף דעם וועג‪ ,‬און ער בעט דעם‬ ‫נעמט מען אחריות און מען מוז צומאל טוען‬
‫רבוש"ע אז ער זאל אים גיבן די כח‪ ,‬און‬ ‫אנדערש ווי עס שמעקט און אנדערש ווי‬
‫העלפן ער זאל וויסן און פארשטיין אז ער‬ ‫דאס גוף זאגט‪.‬‬
‫קען נישט אליינס‪ ,‬און די באשעפער זאל‬
‫אים גיבן די כוחות און מחזק זיין‪.‬‬ ‫דאס זעלבע זאך ביי אונז וואס אונז גייען‬
‫אדורך עמאציענאלע‪ ,‬פיזישע און גייסטישע‬
‫די רבונו של עולם איז דאך דער וואס‬ ‫שוועריקייטן‪ ,‬וואס דאס איז געאייגענט און‬
‫שיקט אלע געפילן‪ ,‬דארף מען בעטן אויף‬ ‫געמאכט צו טוישן די מענטש‪ ,‬אז די מענטש‬
‫דעם אויך‪ ,‬אז מען זאל זיין אפטעמיסטיש‬
‫און לעבן מיט האפענונג און קענען אנגיין‬ ‫זאל ווערן בעסער און שטערקער‪.‬‬
‫דעם טאג טעגליכן לעבן בשעת'ן פארן אויפן‬
‫איז דא צוויי וועגן וויאזוי א מענטש‬
‫וועג‪.‬‬ ‫האנדעלט ווען עס מאכט זיך א פראבלעם‪.‬‬

‫דורך וויסן די אייגענע‬ ‫איין סארט לאזט זיך נישט‪ ,‬ער פרובירט‬
‫שוואכקייטן ווערט מען‬ ‫צוריקצושטויסן און ווענדט אן אלע מינע‬

‫שטארק‪.‬‬ ‫מיטלען אז די שוועריקייט זאל נישט‬
‫עקזעסטירן‪.‬‬
‫א שטארקע מענטש ווייסט אז ער קען‬
‫נישט אלעס אליינס‪ ,‬ער ווייסט אז ער איז‬ ‫אזא מענטש האט שוועריקייטן ווען סיי‬
‫וואס גייט נישט וויאזוי ער וויל‪ ,‬ער ווערט‬
‫נישט אין קאנטראל און גלייבט אז דער‬ ‫אינגאנצן פרוסטרירט‪ ,‬עס נעמט איבער זיין‬
‫באשעפער פירט בעסער און אז ער פירט‬ ‫וועזן און ער קען נישט אנגיין מיט זיין טאג‪.‬‬
‫אויף זייטיגע געסלעך מיינט עס אז ער זעהט‬
‫דער צווייטער סארט לאזט זיך פירן פון‬
‫דעם גרעסערן בילד‪.‬‬ ‫אויבן‪ ,‬נישט צו זאגן אז ער נעמט יעדע‬

‫וואס מיינט א שטארקע מענטש‪ ,‬וואס‬ ‫פראבלעם און מאכן ערגער און זיך מוטשען‬
‫הייסט א געבויעטער מענטש? א שטארקע‬ ‫אומזיסט‪ .‬נאר ווען עפעס איז דא וואס ער‬
‫קען נישט טוישן‪ ,‬אפילו אויב עס איז נישט‬
‫מענטש איז איינער וואס דערשרעקט זיך‬ ‫וויאזוי ער האט זיך פארגעשטעלט אדער‬
‫נישט פון קיין טויש אין זיין קאמפארט זאון‪,‬‬ ‫וויאזוי ער וויל טוט ער עס אקצעפטירן און‬
‫ער האט נישט מורא פון קיין שוועריגקייטן‬
‫פרובירט צו פארזעצן די מערסטע וואס עס‬
‫אפילו ווען עס טוט וויי‪ .‬ווייל ער ווייסט‬ ‫איז שייך‪.‬‬
‫אז ער איז נישט אין טשארדזש‪ ,‬ער דארף‬
‫נישט פירן די וועלט‪ ,‬ער איז בויגזאם צו די‬ ‫דער ערשטער מענטש קען נישט‬
‫העכערע הנהגה און איז מער סענסעטיוו און‬ ‫פארשטיין פארוואס עס גייט נישט וויאזוי‬
‫האט מיטגעפיל פאר זיך און פאר א צווייטן‪.‬‬
‫ער וויל‪ ,‬דער צווייטער מענטש טוט‬
‫און דאס איז וואו מיר ווילן זיין‪ .‬אונז‬ ‫אנערקענען אז ער איז נישט אייביג אין‬
‫דארפן אנקומען צו ווערן שטערקער און‬ ‫קאנטראל און ער גלייבט אז דער באשעפער‬
‫בעסער‪ ,‬יעדן טאג גיין קליינע טריט און‬ ‫וואס האט געמאכט ער זאל דאס דורכגיין‬
‫אפילו ווען מען פאלט אמאל‪ ,‬הייבט מען זיך‬ ‫קאנטראלירט אים בעסער ווי ער קען אליין‪.‬‬
‫צוריק אויף און מען שפאנט פאראויס צו א‬
‫די בעסטע לעבן‬
‫גליקליכע צוקונפט‪.‬‬
‫די געזונטע צוגאנג איז‪ ,‬אנשטאט צו‬
‫קרעכצן און וויינען אויף די פראבלעם און‬
‫זיך רעגן אויף די מציאות‪ ,‬זאל מען אננעמען‬
‫און זיך לאזן פירן פון אויבן‪ .‬די פראבלעם‬

‫‪CHANUKAH 5782 | SHAAREI TIKVAH 115‬‬

‫"נסיונות מאכן‬
‫שטארק" האט‬
‫מיין מגי"ש אונז‬

‫געלערנט‪.‬‬

‫"דו זעהסט יענעם איד דארט‪ ,‬ער איז אויסגעבויעט און‬
‫אלץ פרייליך‪ ,‬ווייסט פארוואס? פרעגט מיר מיין חבר מנחם‪.‬‬
‫און איז ממשיך "ווייל ער איז אסאך אדורך אין זיין לעבן‪ ,‬און‬

‫איז געווארן שטערקער דורכדעם‪".‬‬

‫פון די אנדערע זייט זעהט מען מענטשן וואס פונקט‬
‫פארקערט‪ ,‬זיי האבן אמאל געהאט א שוועריקייט און זייט‬
‫דעמאלט זענען זיי באגראבן‪ ,‬נישט ממש באגראבן‪ ,‬זיי לעבן‬

‫נאך זייער לעבן‪ ,‬גייען ארום רעדן‪ ,‬עסן אבער זייער לעבן‬
‫איז נישט קיין לעבן‪ ,‬עס האט זיי צוקלאפט טיף זייער נפש‬
‫און גייען ארום ווי אויסגעלאשענע נשמות אינעם חלל פון‬

‫די וועלט‪ ,‬זיי זענען ברוגז און אנגעגעסן‪ ,‬אלעס וואס זיי‬
‫טוען איז צו פארדאנקען די עפיזאד וואס האט זיי צוגרינד‬
‫געלייגט‪ .‬מעשים וואס זענען נישט קיין לכתחילה גייט אויך‬

‫אויף יענעם קאנטע‪.‬‬

‫איז דאך א וואונדער וואס גייט דא פאר‪ .‬וואס איז די‬
‫באשעפעניש וואס הייסט שוועריקייטן‪ ,‬מאכט שטארק‬
‫אדער גאר שוואך? טוט עס אויף אדער טוט עס פארדארבן‪,‬‬

‫בויעט עס אדער צעווארפט?‬

‫די תכלית פון שוועריקייטן‬

‫כדאי צו פארשטיין די ענין‪ ,‬לאמיר קודם זעהן פארוואס די‬
‫רבוש"ע גיבט פאר א מענטש יסורים‪ ,‬מיטמאכענישן‪.‬‬

‫א מענטש איז אראפגעקומען אויף די וועלט צו מאכן‬
‫עפעס מיט זיך‪ ,‬צו ארבעטן אויף די מדות‪ ,‬צו ווערן א‬
‫בעסערע מענטש ברוחניות און בגשמיות‪.‬‬

‫‪116 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782‬‬

‫דיפוואעזיגטציווואעלעבן‬
‫ש‪.‬מ‪.‬וו‬
‫‪CHANUKAH 5782 | SHAAREI TIKVAH 117‬‬

‫איז די ווארהייט פונקט קאפויער‪ .‬דער פארמער האט‬ ‫יך זיץ אויפן פעלד אינעם שויס פון נאטור‪ ,‬אא‬
‫נארוואס פארענדיגט איינזייען די קערנדלעך און זיי‬
‫שלווה אויסגעשפרייט אויפן געזיכט‪ .‬פון צייט צו‬
‫איינקווארטירט אין זייער אונטערערדישע רעזידענץ און‬ ‫צייט נעם איך א זופ פונעם קאלטע דערפרישנדע‬
‫עס גוט באדעקט מיט א שיכט זאמד‪ .‬גלייכצייטיג וואס‬ ‫געטראנק שווענקענדיג מיינע אדערן מיט א שטראם פון‬
‫אויפן אויבערפלאך פונעם וועלט‪-‬קוגל פייפן ציפעדיגע‬ ‫זומערדיגע גייסט‪ .‬אטעמענדיג די לויטערע פרילינג לופט‪,‬‬
‫ווינטן‪ ,‬געפינט זיך א קערעלע אונטערן ערד וואו ער וועט‬ ‫באטראכט איך מיט באגייסטערונג די קאלירפולע פויגלען‬
‫נעסטיגן און זיך אנטוויקלען דורכאויס די ווינטער טעג‪ .‬ווי‬ ‫וואס שוועבן זארגלאז צווישן הימל און ערד‪ ,‬זייערע זיסע‬
‫נאר די וועלט פאלט אריין אין א טיפע היבערנאציע וועקט‬ ‫מעלאדיעס מישן זיך צונויף מיט די אנגענעמע גערוך פון‬
‫זיך דאס ערד אויף פונעם זומער שלאף און עס הויבט אן‬ ‫פריש‪-‬געשניטענע גראז און פארמירן א סימפאניע וואס‬
‫צו שפרודלען מיט אקטיוויטעטן‪ .‬אין די זעלבע צייט וואס‬
‫די לעבנסלוסטיגע זומער פארגייט אויפן וועלט ווערט‬ ‫טראגט מיר צו א ווייטע יוטאפישע ספערע‪.‬‬

‫אקטיוויזירט די ערדישע וואוקס אפעראציע‪ .‬ווען עס‬ ‫די מאיעסטעטישע ביימער באצירט מיט פילפארביגע‬
‫זעהט אויס אז די וועלט שטארבט צוביסלעך אפ‪ ,‬ווערט‬ ‫זיסע פרוכטן וויגן זיך לוסטיג אויפן טאקט‪ ,‬ווען צופוסנס‬
‫שפראצן שמעקעדיגע בלומען אויף די ווייכע גראזיגן בעט‪.‬‬
‫עס גאר געבוירן פון פריש‪.‬‬ ‫צייטנווייזע ווייסע וואלקענעס באצירן די בלויע הימל ווען‬
‫צווישן זיי שיקט די ווארימע זון אירע היילנדע שטראלן‪.‬‬
‫•••‬
‫איר באצויבערנדע גלאנץ שפרייט אויס א מונטערע‬
‫די גאסן זענען פארדעקט מיט א ווייסע שניי‪ ,‬און‬ ‫שמייכל אויף מיינע ליפן געניסנדיג פון די גלוסטיגע‬
‫די פרעסט שניידט אין פנים‪ .‬אבער אין חדר ברענט א‬
‫פייערל אויפן פריפעטשיק‪ ,‬און דער רבי זיצט מיט א‬ ‫סצענעס‪.‬‬
‫ווארימע קאווע און לערנט מיט די תלמידים די הייליגע‬
‫פרשיות וואס שילדערן די געבורט פונעם עם סגולה‪ .‬די‬ ‫אה‪ ...‬די געשמאקע זומער טעג‪...‬‬
‫השתלשלות פון עם ישראל פון ווען אונזער זיידע אברהם‬
‫האט אנטדעקט דעם בעל הבירה ביז די גרויסע מחזה‬ ‫•••‬
‫פון יציאת מצרים און קריעת ים סוף‪ .‬עס איז באקאנט‬
‫די הייליג ווארט פון הרה"ק ר' מאיר פרימישלאנער זי"ע‬ ‫מאנאטן לויפן פארביי‪ ,‬איך זיץ פארשטעקט אין צימער‬
‫אז די ווינטערדיגע סדרות זענען איינגעהילט אין א דיקן‬ ‫איינגעקורטשעט ביים עק‪ ,‬אנגעוויזן אויף די גענאדע‬
‫פעלץ‪ .‬די פונדאמענט פון כלל ישראל איז פארשלייערט‬
‫אונטער א טראנזאקציע מיט עפרון און רויטע לינזן‪ ,‬אבער‬ ‫פונעם הייצונג‪ .‬מיינע פארפרוירענע הענט פארשטעקט‬
‫אז מען קוקט אונטערן שאלעכץ זעהט מען די געבורט‬ ‫אין ביזעם‪ ,‬און א קנויל פון ווינטערדיגע פארע באגלייט‬
‫פון אן עם הנבחר‪ .‬אין די הייליגע ווינטער סדרות ווען‬ ‫יעדע אטעם וואס שלייכט זיך ארויס פון צווישן מיינע‬
‫אויפן אויבערפלאך זעהט מען בלויז ארמי אובד אבי און‬
‫וירעו אותנו‪ ,‬זייעט זיך אין געהיים די קערנדלעך פון דאס‬ ‫קלאפעדיגע ציינער‪.‬‬

‫אידישע פאלק‪.‬‬ ‫פונעם פארהויכטן פענסטער בליקן אריין די‬
‫לעבנסלאזע ביימער מיט זייערע נאקעטע צווייגן און‬
‫•••‬
‫בארפיסיגן שטאם‪ .‬פארגליווערט און פאראלאזירט‬
‫האדם עץ השדה‪ ,‬יעדע מענטש אין זייער פערזענליכע‬ ‫פון די פראסטיגע ווינטן‪ ,‬הויערן זיי איבער מיר מיט א‬
‫ווינטער – ווען אלעס זעהט אויס קאלט‪ ,‬טרוקן‪ ,‬און‬ ‫שטומע ביטע פאר אביסל ווארימקייט פון מיין געהייצטע‬
‫שטוב‪ .‬די שוואכע צווייגעלעך פאלן אונטער די לאסט‬
‫האפענונגסלאז; ברויך מען נאר געבן א בליק וואס טוט זיך‬ ‫פון די שווערע שניי‪ ,‬און פון די געציילטע פארבליבענע‬
‫אונטערן אויבערפלאך‪ .‬די הויכפונקט פון נס חנוכה – מען‬ ‫בלעטלעך הענגען אייז טראפעלעך ווי שפינוועב אין א‬
‫האט געטראפן א פך שמן‪ .‬וואו האט מען דאס געפונען?‬
‫פארלאזטע חורבה‪.‬‬
‫זאגט תוספות ‪ -‬אין די ערד! מען דארף נאר אויפהייבן‬
‫איין שטיין און די ישועה איז דא‪ .‬שייל אראפ די שיכט‬ ‫די דראענדע שווארצע וואלקענעס פארשארפערן דעם‬
‫קאנטראסט מיטן גרויען פארכמורעטע הימל‪ .‬די זון איז‬
‫וועסטו איינזעהן אז אונטערן שלייער פון ענגשאפט‪,‬‬ ‫שוין אויפן וועג אראפ‪ ,‬איר טעגליכע אנוועזנהייט איז א‬
‫פארלוירנקייט‪ ,‬פלאג און קלעם‪ ,‬האבן זיך שוין אנגעהויבן‬
‫צו פארמירן די ערשטע ווארצלען פון דיינע ליכטיגע טעג‪.‬‬ ‫קורצע‪ .‬ווי געצווינגענערהייט שטאט זי אפ א באזוך אבער‬
‫ווען אויפן הארץ איז שווער‪ ,‬עס זעהט אויס ווי אן אייביגע‬ ‫בלויז פאר א קורצע וויילע‪ ,‬זי שלאפט ביז שפעט און קוים‬

‫ווינטער – יעצט זייען זיך די קערנדלעך פאר די ישועה!‬ ‫מיטאג איז זי שוין פארגאנגען‪.‬‬

‫אה‪ ...‬די געשמאקע ווינטער טעג‪...‬‬ ‫אוי‪ ...‬די קאלטע ווינטער נעכט‪...‬‬

‫•••‬

‫אונטערן באדן‪ ,‬פארבארגן פונעם מענטשליכן אויג‪,‬‬

‫‪118 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782‬‬

‫אה‪...‬‬

‫די געשמאקע‬
‫ווינטער טעג‪...‬‬

‫ז‪ .‬יאקאב‬

‫‪CHANUKAH 5782 | SHAAREI TIKVAH 119‬‬

‫דרוש על חנוכה שאפשר לומר שלא הי'‬ ‫אבער מיט די אויבנדערמאנטע הנחות‬ ‫ער זאל דריקן דעם ריכטיגן קנעפל פון‬
‫שעת השמד ממש‪ ,‬ועיי"ש‪ ].‬און מיט‬ ‫איז פארשטענדליך בעזר השם‪ ,‬ווייל‬ ‫השתדלות‪ ,‬איינמאל דאס איז געטון‬
‫די דאזיגע מוניציאן פון חיזוק קומען‬ ‫אזוי ווי דאס קליין הייפעלע קבוצה‬ ‫געווארן‪ ,‬זאגט הקב"ה‪ ,‬וועל איך שוין‬
‫חשמונאים כהני ד' האבן געזען די‬ ‫טון דאס מייניגע‪ ,‬און מסדר זיין די‬
‫מיר יעצט ווייטער זוכען אויל‪ ,‬ציענעדיג‬
‫א דירעקטער פאראלעל פון די נצחון‬ ‫אומגלויבליכע נצחון פאר זייער אויגן‪,‬‬ ‫אלע ענינים – אדער מניעות‪ ,‬וואספארא‬
‫האט דאס אויטאמאטישע וואונדער זיי‬ ‫נאמען עס וועט נאר באקומען – אויפן‬
‫המלחמה צו די עבודה פון נוצען טהור'ע‬ ‫ארומגענומען‪ ,‬וויאזוי האבן מיר געהאט‬ ‫בעסטן אופן על צד היותר טוב‪ .‬ווייז מיר‬
‫אויל צום צינדען אין די הייליגע מנורה‪.‬‬ ‫נאר אז דו גלייבטס אין מיר אויפריכטיג‪,‬‬
‫די קוראדזש ארויסצוגיין אין מלחמה‬
‫אויב אזוי שווימט ארויף ווי‬ ‫אין ערשטן פלאץ‪ ,‬ווען דאס ביטערער‬ ‫דורכן האבן די אמביציע און טון די‬
‫בוימל אופן וואסער‪-‬פלאך די תירוץ‬ ‫מציאות פאטשט אומ‪-‬אויפהערליך אין‬ ‫פולע השתדלות‪ ,‬מיטן אפוועזנהייט‬
‫אויף דער ענין וואס מיר האבן בעז"ה‬ ‫פנים פרובירענדיג מיט א "רוח שאינה‬ ‫פון די זאך וואס רופט זיך "פוילקייט"‬
‫נאר אדרבה דורך דעם וואס מיר טוען‬
‫מדייק געווען וואס איז די תקנה‬ ‫מצויה" אראפ צו בלאזן די פאן פון‬
‫צו צינדען ביינאכט דוקא‪ ,‬די סיבה‬ ‫אונזער שטאלץ‪ .‬אט די דאזיגע פאן פון‬ ‫זיך אנשטרענגען אין דעם מיט א‬
‫דערפון איז וועגן דעמאלטס קומען‬ ‫"מי לד' אלי" דורכ'ן אנטקעגן גיין מיט‬ ‫באדייטענדע מאס כח‪ ,‬כאטשיג ס'קומט‬
‫די שטערן ארויס‪ ,‬צייגט מען מיט דעם‬ ‫ריזיגע שווערדן און שטעכעדיגע שפיזן‬
‫ווי אנווייזענדיג מיטן פינגער פארוואס‬ ‫וועלכע האבן ‪ -‬מיטן בלויזן בליק אויף‬ ‫אונז נישט אן לייכט‪ ,‬און צומאל זייער‬
‫האבן זיך די חשמונאים אריינגעלאזט‬ ‫זיי ‪ -‬געלעכערט די אויגן און הארץ פון‬ ‫שווער‪ ,‬דורך דעם צייגן מיר אויף קליפ‬
‫זוכענדיג לויטער אויל ווען אנדערע‬ ‫שרעק‪ ,‬וויאזוי זענען מיר טאקע ארויס‬
‫אויל איז געווען בריוח‪ ,‬נאר זיי זענען‬ ‫און קלאר שווארץ אויף ווייס‪ ,‬אז מיר‬
‫אלץ מיט די אויסגעטרעטענע מהלך‬ ‫קעגן די יונים מיט בסך הכל דרייצן‬ ‫גלייבן באמונה שלימה אז די זאך קען‬
‫א ירושה פון אונזער טאטן אברהם אז‬ ‫בחורימ'לעך ווען אונזערע אייגענע‬ ‫אי"ה באגלייט ווערן מיט א געוואלדיגע‬
‫די אייבערשטער מאכט ניסים פאר‬ ‫ברודער דרייען אויס די גענאק פון אונז‬
‫זיין ליבע פאלק‪ ,‬וואס מיר דארפן‬ ‫נאר אנשטאטס דעם ארבעטן זיי נעבעך‬ ‫הצלחה‪ .‬ווייל דאס איז באוואוסט‬
‫נאר צושטעלן איז דער אנהיייב‪ .‬און‬ ‫האנט ביי האנט מיט די פארשאלטענע‬ ‫פאר יעדן אז קיינער ארבעט נישט‬
‫בפרט אצינד ביי דער סיטואציע ווען‬ ‫יונים‪ .‬וואס איז די סוד‪ ,‬וויאזווי טאקע‬ ‫פאר אומזיסט‪ ,‬און וואס איז א מענטש‬
‫די שטיוועל זענען נאך פארשמירט‬ ‫יא גרייט אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬און‬
‫האבן מיר עס דורכגעפירט?‬ ‫אינוועסטירן צייט כח און מח‪ ,‬דאס קען‬
‫פון זייערע טריט אין די מלחמה‬ ‫נאר מעגליך זיין אויף אזא מין אופן אז‬
‫אפהאלטענדיג גלענצענדע נצחונות‬ ‫נאר צו אונזער גוט מזל זענען מיר‬ ‫ער זעט כמעט ווי באשיינפערליך ווי די‬
‫וועלכע האבן פעסט געשטעלט פאר‬ ‫געבוירן און געהאדעוועט ביי אידישע‬ ‫זון פון הצלחה שיקט איר גין‪ -‬גאלדענע‬
‫די גאנצע וועלט אז "נצח ישראל לא‬ ‫נץ החמה שטראלן אין זיין ריכטונג‪ .‬און‬
‫ישקר" ווען אויך דארט קומט געוואלדיג‬ ‫עלטערן וועלכע האבן אונז געוויגט‬ ‫טאקע נאר אזוי ארבעט ער‪ .‬וואס לויט‬
‫צוניץ דער לימוד פון אברהם אבינו‪,‬‬ ‫מיט די מעשה פון אברהם אבינו ע"ה‪,‬‬ ‫דעם איז דאך נישט מער ווי פשוט אז‬
‫אדרבה ווען איינער לאזט נישט נאך‬
‫אנהייבענדיג מיט די קליינע צאל‬ ‫שילדערנדיג אונז מיט לעבעדיגע‬ ‫פון צו טון די ריכטיגע השתדלות וואס‬
‫מענטשען ווי אויבן דערמאנט בעז"ה‪,‬‬ ‫פארבן ווי דער אייבערשטער האט‬ ‫הקב"ה האט ארויפגעלייגט אויף זיינע‬
‫ממילא לזכר עולם צינדען מיר דוקא‬ ‫באפוילן אברהמ'ן ארוסגיין און ציילן די‬ ‫פלייצעס‪ ,‬זאגט אויף אים דער פסוק‬
‫שטערענ'ס‪ ,‬וואס דאס מיינט דאך – ווי‬
‫ביינאכט‪.‬‬ ‫מיר האבן זיך פריער איבערגעצייגט‪-‬‬ ‫"והבוטח בד' חסד יסובבנהו"‪.‬‬
‫אז די עבודה פונעם אידעלע איז נאר‬
‫השי"ת זאל העלפן אז בשכר זאת‬ ‫די התחלה‪ .‬אדאנק דעם זענען מיר‬ ‫און יעצט לאמיר צוזאמען שפינען די‬
‫וואס מיר פארלירען זיך נישט אין‬ ‫ארויס אין א מלחמה א קליינע צאל‬ ‫פאדים פון אונזער שמועס אביסעלע‬
‫מענטשען‪ ,‬אנטקעגן די ריזיגע מאסע‬ ‫ווייטער אריבערשפאצירענדיג צום נס‬
‫שווערע מצבים‪ .‬נאר פארקערט כלל‬ ‫מענטשען וואס די יונים האבן מיט זיך‬
‫ישראל פרישט כסדר אויף די לימוד‬ ‫מיטגעשלעפט‪ ,‬נישט דערשרעקענדיג‬ ‫חנוכה און עפענען אונזערע מוחות און‬
‫זיך זעענדיג דעם טויט פאר די אויגן‪.‬‬ ‫הערצער אפילו נאר "כחודו של מחט"‬
‫הנשגב פון אברהם אבינו ע"ה‪ .‬און‬ ‫וועלן מיר זיך תיכף ומיד באגעגענען‬
‫אוודאי און אוודאי די לימודים פונעם‬ ‫און אט גייען מיר ווייטער אין א‬
‫יעצטיגן חודש כסליו‪ ,‬אז אויב טוט מען‬ ‫אומבאקאנטע וועג צו זוכן ריינע אויל‬ ‫מיט עטליכע קשיות ‪:‬ערשטענס‬
‫וואס איז נישט אנגערירט געווארן דורך‬ ‫פארוואס האבן די כהנים בכלל געזוכט‬
‫די נוטיגע השתדלות וואס ס'פעלט‬
‫אויס‪ ,‬וואס דאס איז דאך טאקע די‬ ‫די טמא'ענע הענט פון די יונים און‬ ‫טהור'ע אויל אינדערצייט וואס מיר‬
‫ריכטיגע אמונה‪ ,‬וועט השי"ת טאקע‬ ‫זייערע נאכשלעפערס די "מתיונים"‪.‬‬ ‫האבן די הלכה "טומאה הותרה בציבור"‪.‬‬
‫פארגרעסערן די אתרעותא דלתתא לאין‬ ‫און מיר ווילן אוסשליסליך זיך נישט‬
‫ערוך‪ ,‬און וועט אונז ערמעגליכען צו‬ ‫פארלאזן אויף דעם היתר פון "טומאה‬ ‫צווייטענס בנוגע די הלכה פון די‬
‫ערפילען אלע אונזערע גוטע רצונות און‬ ‫הותרה בציבור" זעהנדיג אזוינע ניסים‬ ‫זמן המצוה וואס אויף דעם האבן חז"ל‬
‫שאיפות פאר אלעס וואס פעלט אונז‪,‬‬ ‫מתקן געווען אז דער זמן המצוה איז פון‬
‫און משפיע זיין ישועות פאר יעדעם‬ ‫וואס זענען צו אונז געשען ביי די‬ ‫שקיעת החמה ביי די אנהויב נאכט וואס‬
‫איינעם בפרטיות‪ ,‬און פאר גאנץ כלל‬ ‫מלחמה – הגם עס איז בכלל נישט‬
‫ישראל בכלליות‪ ,‬די ענדגילטיגע גרויסע‬ ‫זיכער אז די כהנים האבן זיך געדארפט‬ ‫ביינאכט איז די זמן וואס די שטערן‬
‫מוסר נפש זיין מצד עיקר הדין מיטן‬ ‫לייכטן קען מען בעסער ערקלערן‬
‫ישועה פון "ערכתי נר למשיחי"‪.‬‬ ‫עצם גיין אין מלחמה [עיין בספרי‬ ‫פארוואס טאקע איז דאס דווקא די‬

‫פאסיגע צייט‪.‬‬

‫‪120 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782‬‬

‫דאס‬
‫פארבליבענע‬

‫קריגעלע‬
‫אויל‬

‫מ‪ .‬האפמאן‬

‫[סוטה י"ב ע"ב] איז די קעסטל געווען‬ ‫וועלן זיי קענען פולקאם מקיים זיין‬ ‫טייענדיג אינעם חודש האורה‪,‬ש‬
‫סטאנציאנירט אויף א דעסטינאציע‬ ‫אלעס וואס עס פאדערט זיך פון זיי?‬ ‫חודש כסלו‪ ,‬נאנט צום יו"ט‬
‫וואס בדרך הטבע וואלט איר האנט‬ ‫חנוכה‪ .‬לאמיר לאזן דאס אזוי‪-‬‬
‫אויף דעם ענטפערט אים השי"ת‬ ‫נאטורליכע אידישע פלאם וואס ברענט‬
‫נישט געקענט דארט גרייכן‪ ,‬נאר בדרך‬ ‫"הבט נא השמימה וספור הכוכבים אם‬ ‫טיף אין אונזערע נשמות אריינדרינגען‬
‫נס ווי נאר זי האט עס אויסגעשטרעקט‬ ‫תוכל לספור אותם" וועסטו דאך אוודאי‬ ‫אין הארץ‪ .‬און נעמען א אקטועלע חלק‬
‫אביסל‪ ,‬טוענדיג די נויטיגע השתדלות‪,‬‬ ‫וועלן וויסן וויאזוי איז מען מקיים דעם‬
‫ציווי בשלימות‪ ,‬צי איז דען אין אונזער‬ ‫אין א טאג טעגליכע לעבנס‪-‬שטייגער‬
‫איז אוטאמאטיש לענגער געווארען‬ ‫דורכ'ן צוזאמען דורכטון די געוואלדיגע‬
‫די האנט גאר אסאך‪ ,‬אזוי האט זי‬ ‫מעגליכקייט צו ציילן אלע מיליאנען‬
‫ארוסגעראטעוועט דעם קליינעם‬ ‫שטערן‪ ,‬איז נאר די תירוץ אז לעולם איז‬ ‫לימודים וואס מיר קענען און דארפן‬
‫משה'עלע פון די ים‪.‬‬ ‫ארויסנעמען פונעם "נס חנוכה"‪.‬‬
‫מען טאקע נישט ביכולת‪ ,‬נאר דאס –‬
‫אצינד ווערט אבער גלייכצייטיג נולד‬ ‫זאגט השי"ת ‪ -‬איז טאקע מיין פארלאנג‬ ‫פון די סאמע ערשטע רינגלעך אינעם‬
‫די ברענעדיגע קשיא‪ ,‬לכאורה בתי‪-‬ה‬ ‫קייט פון אונזער שמועס‪ ,‬זענען מיר‬
‫שטייט אט דא ביים ברעג פון ים‪ ,‬דער‬ ‫פון דו קליינע מענטשעלע וואס איז‬ ‫מקדים א ווארט פונעם לובלינער רב‬
‫קעסטל ווידער איז פלאצירט אינעם‬ ‫בסך הכל א זעקל ביינער איבערגעצויגן‬ ‫הגה"צ ר' מאיר שפירא זצוק"ל אויפ'ן‬
‫ים‪ .‬וואס האט באוואויגן בתי‪-‬ה צו‬ ‫מיט בלוט און פלייש‪ ,‬דו הייב אן! וויאזוי‬ ‫באפעל פון השי"ת צו אברהם אבינו‪,‬‬
‫פרובירן אויסשטרעקן איר האנט ווען‬ ‫ס'וועט געענדיגט ווערן דאס לאז פאר‬
‫דער קלארער מציאות וואס שטייט‬ ‫נאכדעם וואס אברהם פרעגט [בראשית‬
‫פאר די אויגן איז אז ס'איז צו גרויס די‬ ‫מיר און ווי די משנה ברענגט עס מיט‬ ‫ט"ו ג'] "הן לי לא נתתה זרע והנה בן ביתי‬
‫קלארע ווערטער אין אן איינציגע זאץ‪:‬‬ ‫יורש אותי" אויף דעם ענטפערט השי"ת‬
‫מרחק פון ווי זי געפינט זיך ביז משה'ס‬ ‫"לא עליך המלאכה לגמור ואי אתה בן‬ ‫"והנה דבר ה' אליו לאמר" וכו' און נעמט‬
‫קעסטל‪ .‬אלזא פארוואס האט זי זיך‬
‫חורין להבטל ממנה"‬ ‫אים ארויס זאגענדיג "קוק אויפן הימל‬
‫בכלל אריינגעלאזט אין דעם אזוי אויך‬ ‫און צייל די שטערן אויב קענסטו זיי‬
‫מסוכנ'דיגער שריט ווי העלפן נישט קיין‬ ‫אט דאס איז בלויז די קערל וואס‬
‫אנדערן ווי א אידיש קינד אפילו ווען זי‬ ‫מאכט שפראצן די פרוכטבארע‬ ‫ציילן‪ ,‬אזוי וועט מען קענען ציילן דיינע‬
‫זאל ווען האבן די טאטאלע מעגליכקייט‬ ‫קינדער"‬
‫דורכצופירן דאס עצם ארויסשלעפן פון‬ ‫פלאנצונגען‪ .‬און יעצט לאמיר אריבער‬
‫מישן דאס בלעטל און זיך טאקע‬ ‫ערקלערט די לובלינער רב די דין‬
‫טייך‪ ,‬נאך דערצו ווען זי האט נישט די‬ ‫ודברים אזוי‪ :‬אברהם אבינו פרעגט דעם‬
‫מינימאלע השגה וואזוי זי גייט דערגרייכן‬ ‫איבערצייגן וואס עס וואקסט ארויס‬
‫פון די דאזיגע גונסטיגע פירעכץ‪ ,‬א‬ ‫רבוש"ע יעצט אז איך ווייס אז איך גיי‬
‫די קעסטל וואס ליגט אינמיטן טייך‪.‬‬ ‫ספעקטאקל וואס ס'האט זיך אפגעטון‬ ‫בעזרת השם האבן קינדער וואס גייען‬
‫אין לאנד מצרים מיט'ן טאכטער פונעם‬
‫זאגן אבער די צדיקי הדורות זי"ע‪,‬‬ ‫קעניג‪ .‬וואס טוט – קעגן זיין שטרענגע‬ ‫ענדגילטיג זוכה זיין צו ערוועלט און‬
‫אז אט דאס זעלבסט איז טאקע די‬ ‫גזירה ‪ -‬ראטעווען א קליין אידיש אינגל‬ ‫באקרוינט ווערן מיטן אומ‪-‬געהויערן‬
‫געוואלדיגע לימוד וואס מיר דארפן‬ ‫טיטל "עם הנבחר" וואס ברענגט מיט זיך‬
‫פון דא ארויסשעפן‪ ,‬אז וואס השי"ת‬ ‫געבענדיג אים א נאמען "משה"‪.‬‬ ‫מיט די אלע פארצווייגטע חיובים סיי בין‬
‫בעט פונעם יציר האדמה דעם קליינעם‬ ‫אדם לחברו און בין אדם למקום צוגלייך‪,‬‬
‫מענטשעלע איז בסך הכל א קלייניגקייט‪.‬‬ ‫שטייט דארט [שמות קאפיטל ב' פסוק‬ ‫האט ער אויפגעהויבן די אויגן צום הימל‬
‫ה'] "ותשלח את אמתה ותקחה" ‪ -‬זי‬ ‫פרעגענדיג "מי יוכל לעמוד באלו" צו‬

‫האט אויסגעשטרעקט איר הענט און אים‬
‫גענומען‪ ,‬וואס לויט ווי חז"ל לערנען אונז‬

‫‪CHANUKAH 5782 | SHAAREI TIKVAH 121‬‬

‫א ווארט פונעם מייסד‬

‫גרויסער דאקטער דער רופא נאמן ורחמן‪ ,‬אבער די צרה‬ ‫ס איז באקאנט די גמרא אין מסכת שבת‪ :‬אמר רבע‬
‫האט דאך אויך דער באשעפער געשיקט! וואלט דען נישט‬
‫געווען א גרעסערע חסד ווען דער רבוש"ע שפארט אים איין‬ ‫כהנא דרש רב נתן בר מניומי משמיה דרבי תנחום‬
‫די ישועה דורך נישט שיקן דעם צרה לכתחילה? וואלט דען‬ ‫נר חנוכה שהניחה למעלה מעשרים אמה פסולה‬
‫נישט געווען א גרעסערע נס חנוכה ווען דער באשעפער‬ ‫כסוכה וכמבוי – חנוכה ליכט וואס ליגט העכער צוואנציג‬
‫אמות איז פסול‪ .‬תיכף דערנאך ברענגט די גמרא א צווייטע‬
‫שיקט בכלל נישט די גזירה פון להשכיחם תורתיך?‬ ‫מימרא פון רב תנחום‪ :‬מאי דכתיב והבור ריק אין בו מים?‬
‫ממשמע שנאמר והבור ריק איני יודע שאין בו מים‪ ,‬אלא‬
‫מיר ווייסן אז יעדע צרה וואס דער באשעפער שיקט איז‬ ‫מה ת''ל אין בו מים? מים אין בו אבל נחשים ועקרבים יש‬
‫א אויפוואכונגס‪-‬רוף פון הימל‪ .‬ווען דער אייבערשטער‬
‫וויל אז א איד זאל זיך פארבעסערן און דערנענטערן צו‬ ‫בו‪.‬‬
‫אים גיבט דער באשעפער א פליק פון הימל צו אויפוועקן‬
‫דעם איד און אים דרייען צום גוטן וועג‪ .‬דאס דארף א איד‬ ‫אלע מפרשים שטעלן זיך אויף די סמיכות פון די צוויי‬
‫אייביג געדענקן אז ווען ער גייט דורך א שוועריקייט איז‬ ‫מאמרים‪ ,‬וואס איז די שייכות צווישן נר חנוכה און יוסף‬
‫עס א מעסעדזש פאר זיך אדער פאר די ארומיגע זיך צו‬ ‫הצדיק'ס גרוב? נאך איז שווער‪ ,‬אויב איז געשען אזא גרויסע‬
‫דערנענטערן צו השי"ת‪ .‬ווען א איד פארשטייט דעם רמז‬ ‫נס מיט יוסף הצדיק אז די שלענג און עגדיסן האבן צו אים‬
‫און ער ווערט דורכדעם נאנט צום אייבערשטן האט די‬ ‫נישט צוגערירט וואלט דאך געווען פאסיג אלס 'כח מעשיו‬
‫צרה געענדיגט איר שליחות און דער באשעפער נעמט עס‬ ‫הגיד לעמו' אז די תורה זאל קלאר ארויסשרייבן די גרויסע‬

‫אוועק אפטמאל אפילו דורך א נס גלוי‪.‬‬ ‫נס‪ ,‬פארוואס ווערט עס נאר דערמאנט אזוי ברמיזה?‬

‫דאס איז די ציל פון פרסומי ניסא‪ ,‬צו מפרסם זיין אז א נס‬ ‫די גאנצע יום טוב פון חנוכה דרייט זיך ארום 'פרסומי ניסא'‬
‫איז נאר א תוצאה פון דעם וואס א איד כאפט די מעסעדזש‬ ‫– צו פארשפרייטן די ניסים וואס הקב"ה האט געטון מיט‬
‫וואס איז פארשלייערט אינעם צרה‪ .‬און דאס שטארט דאס‬ ‫אונז אין די צייטן פון די חשמונאים‪ .‬אבער אז מען קוקט‬
‫מערסטע ארויס ביי די נס פון די פך שמן‪ .‬די יוונים האבן‬ ‫מיט א טיפערע בליק דארף מען פארשטיין די ענין פון‬
‫פארארבעט מעשים להשכיחם תורתך‪ ,‬און ווי נאר די אידן‬ ‫פרסומי ניסא; וויסן מיר דעם נישט אז די אייבערשטער‬
‫האבן פארשטאנען אז ס'איז צייט פאר ציקון המעשים‬ ‫טוט אלעס און קען אלעס? וואס איז די חידוש אז אויל‬
‫האט דער אויבערשטער דוקא געוויזן די נס אין פארעם‬ ‫האט געברענט פאר אכט טאג? מי שאמר לשמן שידליק‬
‫פון א פך שמן צו ווייזן אז די ציל איז מתחילה געווען צו‬ ‫יאמר לחומץ וידליק‪ ,‬דער זעלבער באשעפער וואס האט‬
‫געמאכט אז אויל זאל ברענען איין טאג קען מאכן אז עס‬
‫דערנענטערן אידן צו עבודת הבורא‪.‬‬
‫זאל ברענען אכט טאג!‬
‫דעריבער איז נר חנוכה פסול למעלה מעשרים אמה ווייל‬
‫'לא שלטא ביה עינא' – מען קען טאקע זעהן די ליכט‬ ‫דער אמת איז אבער אז פרסומי ניסא איז נישט פארן‬
‫אבער עס איז נישט גענוג נאנט צו קענען אריינטראכטן און‬ ‫באשעפער‪ ,‬מיר זוכן נישט צו אויפווייזן אז דער באשעפער‬
‫פארשטיין די יסוד פונעם נס חנוכה‪ .‬און דערפאר ווערט‬ ‫קען מאכן ניסים‪ ,‬דאס איז נישט קיין קונץ‪ .‬פרסומי ניסא‬
‫נישט דערמאנט בפירוש די נס פון יוסף הצדיק וויבאלד די‬ ‫איז פאר אונז! צו ווייזן אז דער אויבערשטער טוישט די‬
‫שבטים זענען – כביכול ‪ -‬נישט נתעורר געווארן פונעם נס‬ ‫סדרי בראשית פאר אונז! חנוכה איז די צייט צו איינבאקן‬
‫ביי אונז אז ווען דער באשעפער מאכט ניסים איז עס א‬
‫ווארום זיי האבן אים ווייטער פארקויפט‪ .‬משא"כ חנוכה‬
‫איז א סימן לדורות פאר אונז אז ווען עס‬ ‫מעסעדזש פאר מיר‪.‬‬
‫קומט א צרה איז עס בלויז א מיטל אונז‬
‫צו ברענגען נענטער צום באשעפער‬ ‫עס קען אויך זיין א טיפערע נקודה אין דעם ענין‪.‬‬
‫און אז מיר כאפן די מעסעזש קומט‬ ‫לאמיר זיך פארשטעלן א מענטש שפאצירט אויפן גאס‬
‫אויטאמאטיש די נס‪.‬‬ ‫און פלוצלינג באווייזט זיך א שנעל‪-‬פארנדע קאר און‬
‫צוברעכט אים דאס פוס‪ .‬צו זיין מזל שפאצירט צו דער‬
‫דער בוכ"ע זאל העלפן אז די נס‬ ‫אויפגעשאקלטע דרייווער צו אים און אידענטיפיצירט זיך‬
‫חנוכה זאל משפיע זיין ניסים‬ ‫אלס דער בארימטער פוס דאקטער! מען פירט אים אריין‬
‫גלויים פאר אלע אידישע‬ ‫אין שפיטאל וואו דער דאקטער אפערירט דאס פוס‪ ,‬און‬
‫קינדער אין אלע הינזיכטן‪,‬‬ ‫נאך א קנאפע זעקס חדשים טעראפי איז דער פאציענט‬
‫מיט בני חיי ומזוני וכל‬ ‫צוריק לאיתנו‪ .‬אפאר טאג שפעטער באקומט ער א בריוו‬
‫טוב‪.‬‬ ‫אויפן פאסט און נישט מער און נישט ווייניגער‪ ...‬עס איז א‬

‫א לעכטיגן חנוכה‬ ‫ביל פונעם דאקטער פארן אפעראציע‪...‬‬

‫הרב שאול ראזען‬ ‫א איד גייט אריבער א צרה און ער ווערט געראטעוועט מיט‬
‫אפענע ניסים‪ ,‬קומט ער אין בית המדרש און זאגט מיט א‬
‫ברען 'מזמור לתודה' און ער דאנקט ער דעם באשעפער‬
‫פאר די גרויסע חסדים‪ .‬דער באשעפער איז טאקע דער‬

‫מיר ווילן מעלדן אז עס איז פארהאן א אנליין פארום פאר היימישע‬

‫מענער המצפים לישועה‪ ,‬ווי מ'קען ליינען און מיטטיילן חיזוק‪ ,‬עצות‬

‫און אינפארמאציע בדיבוק חברים‪ .‬פאר מער אינפארמאציע שיקט א‬
‫אנפראגע צו ‪[email protected]‬‬

‫‪122 SHAAREI TIKVAH | CHANUKAH 5782‬‬

PGSuhrpooupnpoerst → General Infertility,
→ International
Join us for these wonderful → Secondary Infertility
sessions from the privacy of → General Infertility, U.S.A.
your home... Let’s work → Mothers of Couples Experiencing Infertility
through our challenges together. → Male Factor, Wives
→ General Infertility, Men's Group Adoption
→ Pregnancy Loss
→ Enhancing your Marriage
→ Post-Hysterectomy
→ Unsuccessful IVF Cycle Pregnancy Loss,
NEW! → Men’s Group
NEW! → Post- Hormonal Cancer

FOR PHONE NUMBER AND PASSCODES:

ATIME Office/718.686.8912 | Helpline/718.437.7110 | Email/[email protected] or [email protected]
For our singles support group schedule: please call our office or emCHaAiNl UsKinAgHl5e7s8@2 a| StiHmAAeR.oErI gTIKVAH 123

‫‪Shaarei‬‬
‫‪Tikvah‬‬

‫‪lssue 94 / Chanukah 5782‬‬

‫אה‪...‬‬
‫די געשמאקע‬
‫ווינטער טעג‪119/‬‬
‫כי אתה תאיר‬

‫נרי‪113/‬‬
‫די וועג צו א‬

‫פאזיטיווע‬
‫לעבן‪117/‬‬