วชิ าดนตรี ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๕
กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ
ตวั ช้วี ดั
จำแนกลกั ษณะของเสียงขบั ร้องและ
เคร่ืองดนตรีทีอ่ ยใู่ นวงดนตรปี ระเภทต่ำง ๆ
(ศ ๒.๑ ป.๕/๒)
วงดนตรไี ทย
กำรนำเคร่อื งดนตรที ้งั ๔ ประเภท มำ
บรรเลงประสมกันเป็นบทเพลง เรียกว่ำ กำรผสมวง
วงดนตรีไทยสำมำรถจำแนกตำมลักษณะ
ของกำรนำเคร่ืองดนตรมี ำประสมกันได้เป็น ๓
ประเภท
วงดนตรีไทยแบง่ เป็น ๓ ประเภท ดังนี้
๑. วงเคร่อื งสำย
เป็นวงดนตรีที่ประกอบด้วยเคร่ืองดนตรีประเภทเคร่ืองดีดและเคร่ืองสี
เป็นหลัก ส่วนเคร่ือง-ดนตรีประเภทเคร่ืองเปำ่ และเคร่ืองตี จะบรรเลงเสริมอยู่
ในวง แบ่งเป็น
⚫ โอกำสในกำรบรรเลง นิยมใช้บรรเลงในงำนมงคลต่ำง ๆ ท่ีมีบริเวณไม่
กว้ำงขวำงนักหรือบรรเลงในห้องโถง เพรำะเป็นวงดนตรีท่ีมีเสียงค่อนข้ำง
เบำ เช่น งำนมงคลสมรส งำนทำบุญบ้ำน
งำนวันคลำ้ ยวันเกิด งำนเล้ยี งสังสรรคต์ ่ำง ๆ
⚫ ลักษณะเสียง เสียงของวงเคร่ืองสำยมีควำมไพเรำะนุ่มนวล อ่อนหวำน
เน่ืองจำกใช้เคร่ืองดนตรปี ระเภทสีและดีด
ตัวอยำ่ งกำรบรรเลงวงเคร่ืองสำย
https://youtu.be/EgRFbDHN6dE
ตวั อย่ำงกำรบรรเลงวงเคร่ืองสำยผสมออแกน
https://youtu.be/TtUhstmccJ8
๒. วงป่ ีพำทย์
เป็นวงดนตรีท่ีประกอบด้วยเคร่ืองดนตรีประเภทเคร่ืองตีและเคร่ืองเปำ่ เป็น
หลกั แบง่ เป็น
⚫ โอกำสในกำรบรรเลง วงป่ ีพำทย์เป็นวงท่ีมีเสียงค่อนข้ำงดัง เหมำะท่ีจะ
บรรเลงในที่กลำงแจ้งหรือห้องโถงขนำดใหญ่ นิยมบรรเลงประกอบพิธีกรรม
และบรรเลงประกอบกำรแสดงต่ำง ๆ เช่น บรรเลงประกอบพระรำชพิธีแรก
นำขวัญ บรรเลงประกอบกำรเทศน์มหำชำติ บรรเลงประกอบกำรแสดงโขน
สว่ นในงำนอวมงคลหรืองำนศพ นิยมบรรเลงวงป่ ีพำทยน์ ำงหงสห์ รือ
วงป่ ีพำทยม์ อญ
⚫ ลักษณะเสียง วงป่ ีพำทย์มีลักษณะเสียงแหลมสูง และค่อนข้ำงดัง เพรำะใช้
เคร่ืองดนตรีประเภทตแี ละเปำ่ เป็นหลกั
ตวั อยำ่ งกำรบรรเลงวงป่ ีพำทย์
https://youtu.be/Kljpu3lmh0I
ตัวอย่ำงกำรบรรเลงวงป่ ีพำทยม์ อญ
https://youtu.be/IkihKNycVWo
ตัวอย่ำงกำรบรรเลงวงป่ ีพำทยน์ ำงหงส์
https://youtu.be/x1oKcuV3KLU
๓. วงมโหรี
เป็นวงดนตรีที่ประกอบด้วยเคร่ืองดนตรีประเภทเคร่ืองดีด เคร่ืองสี เคร่ือง
ตแี ละเคร่ืองเปำ่ แบ่งเป็น
⚫ โอกำสในกำรบรรเลง วงมโหรีเป็นวงดนตรีที่มีกำรผสมวงของเคร่ืองดนตรี
ทุกประเภท ได้แก่ เคร่ืองดีด เคร่ืองสี เคร่ืองตี และเคร่ืองเปำ่ ดังน้ัน เสียง
ของวงมโหรีจะมีควำมพอเหมำะพอดี และนำไปบรรเลงได้ทั้งในท่ีกลำงแจ้ง
และในอำคำร โดยนิยมบรรเลงในงำนมงคลเช่นเดยี วกับ
วงเคร่อื งสำย เช่น พธิ ที ำบุญเลย้ี งพระ พิธมี งคลสมรส งำนเลี้ยงตำ่ ง ๆ
⚫ ลักษณะเสียง วงมโหรีจะใช้เคร่ืองดนตรีท่ีมีลักษณะเสียงเบำที่ฟังแล้วรู้สึก
สบำย
ตัวอย่ำงกำรบรรเลงวงมโหรี
https://youtu.be/pJM-T4zO93s
สรุป.....
วงดนตรีไทยแต่ละประเภทใช้เคร่ืองดนตรตี ำ่ งกนั
และให้เสียง ควำมรสู้ ึกและอำรมณ์ต่ำงกันไปตำม
กำรบรรเลง ทุกคนควรช่วยกนั ศึกษำและสืบสำน
ดนตรีไทยใหค้ งอยูต่ ลอดไป
อ้ำงองิ
หนงั สอื เรียน รำยวิชำพ้ืนฐำน
ศิลปะ ช้ันประถมศึกษำปีท่ี ๕ (พว.)
ขอบคุณ : รปู ภำพจำกเวบไซต์ต่ำงๆ