จัด จั ทำ โดย นางสาวกิจจาภา วงศ์รัต รั นเพ็ญ พ็ ศิริ เสนอ ดร.กฤษฎาพัน พั ธ์ พงษ์บริบูริบู รณ์ วิชวิา เทคโนโลยีส ยี ารสนเทศและ การสื่อ สื่ สารทางการศึกษา ร หั ส นั ก ศึ ก ษ า 6 5 5 5 2 0 0 0 1 - 9 M . E D . 1 / 2 5 6 5 ก ลุ่ ม อำ เ ภ อ พ ล สำ นวนสุภ สุ าษิต ษิ คำ พัง พั เพย
เอกสาร เรื่อรื่ง "สำ นวน สุภสุาษิต คำ พังพัเพย" นี้ จัดจัทำ ขึ้นขึ้เพื่อพื่ ให้ผู้ ห้ ที่ผู้ ที่ สนใจได้ศึกษาค้นคว้า ว้ เกี่ยวกับ เรื่อรื่ง สำ นวน สุภสุาษิต และคำ พังพัเพย โดยเนื้อนื้หา ประกอบด้วยความหมาย และตัวอย่า ย่ งของสำ นวน สุภสุาษิต คำ พังพัเพย พร้อ ร้ มภาพประกอบ ผู้จัผู้ ดจัทำ หวังวั เป็น ป็ อย่า ย่ งยิ่งยิ่ว่า ว่ เอกสารเล่มนี้จ นี้ ะเป็น ป็ ประโยชน์แน์ก่ผู้ที่ผู้ ที่ สนใจศึกษาไม่ม ม่ ากก็น้อ น้ ย คำ นำ
คำ นำ 2 ความหมายสำ นวนสุภสุาษิตคำ พังพัเพย 4 ตัวอย่า ย่ ง 8 สรุป 19 หน้า น้ สารบัญ บั
พจนานุก นุ รมฉบับบัราชบัณบัฑิตยสถาน (2554 : 1227)ได้อ ด้ ธิบธิายความหมาย “สำ นวน” ไว้ว่ ว้ า ว่ “ถ้อยคำ ที่เรียรีบเรียรีง, โวหาร, บางทีก็ใช้ว่ ช้ า ว่ สำ นวนโวหาร ; ถ้อยคำ หรือรืข้อ ข้ ความที่กล่าวสืบสื ต่อกันมาช้า ช้ นานแล้ว มีคมีวามหมายไม่ต ม่ รงตามตัว หรือรืมีคมีวามหมายอื่นแฝงอยู่ เช่น ช่ สอนจระเข้ใข้ ห้ ว่า ว่ ยน้ำ รำ ไม่ดี ม่ โดีทษปี่โปี่ทษกลอง” ความหมาย สำ นวน สุภ สุ าษิต คำ พัง พั เพย
สำ นวน จึงจึเป็น ป็ ถ้อยคำ ที่มีคมีวามหมายไม่ ตรงตามตัวอักษร เป็น ป็ คำ กล่าวเชิงชิเปรียรีบเทียบ เพื่อพื่ ใช้อ ช้ ธิบธิาย การกระทำ พฤติกรรม หรือรืสิ่งสิ่ใด สิ่งสิ่หนึ่งนึ่ที่ผู้พูผู้ พู ดไม่ไม่ ด้ก ด้ ล่าวถึงโดยตรง มีคมีวาม หมายไม่ต ม่ รงรูป รู คำ แต่เป็น ป็ ที่เข้า ข้ใจความหมายกัน ระหว่า ว่ งผู้ส่ผู้ ง ส่ สารกับผู้รัผู้ บรัสาร เช่น ช่ น้ำ ท่วมทุ่ง ทุ่ ตีท้ายครัวรัหม้อ ม้ ข้า ข้ วไม่ทั ม่ ทันดำ ความหมาย สำ นวน สุภ สุ าษิต คำ พัง พั เพย
สุภ สุ าษิต คือ ถ้อยคำ ที่กล่าวไว้เ ว้ป็น ป็ คติหรือรื เตือนใจ มักมัเป็น ป็ ถ้อยคำ ที่กล่าวสืบสืต่อกันมาช้า ช้ นาน แล้วมีจุมีจุ ดมุ่ง มุ่ หมายเพื่อพื่สั่งสั่สอนและเป็น ป็ ข้อ ข้ เตือนใจให้ ปฏิบัติบั ติาม โดยมักมัมีคำมี คำว่า ว่ “อย่า ย่ ” หรือรื “ให้”ห้ ปรากฏในสุภ สุ าษิตนั้นนั้ด้ว ด้ ย เช่น ช่ น้ำ เชี่ย ชี่ วอย่า ย่ ขวาง เรือรืคบคนให้ดู ห้ ห ดู น้า น้ ซื้อซื้ผ้า ผ้ให้ดู ห้ เ ดู นื้อนื้ ความหมาย สำ นวน สุภ สุ าษิต คำ พัง พั เพย
คำ พังพัเพย คือ ถ้อยคำ ที่กล่าวให้ข้ ห้ อ ข้ คิด โดยจะ กล่าวถึงพฤติกรรม การกระทำ บางอย่า ย่ งใน สถานการณ์ ต่าง ๆ เช่น ช่ ปิดปิทองหลังพระ ดังดันั้นนั้สุภ สุ าษิตคำ พังพัเพย จึงจึจัดจัรวมอยู่ใยู่ น “สำ นวน” ด้ว ด้ ยกันทั้งทั้คู่ เพราะมีคมีวามหมายในเชิงชิ เปรียรีบเทียบ และเป็น ป็ ถ้อยคำ ที่ใช้สื ช้ บสืเนื่อนื่งกันมานาน ความหมาย สำ นวน สุภ สุ าษิต คำ พัง พั เพย
น้ำ ขึ้น ขึ้ ให้รี ห้ บ รี ตัก สอนให้รี ห้ บ รี ทำ เมื่อ มื่ มีโมี อกาสดี ตัวอย่า ย่ ง สุภ สุ าษิต
น้ำ ขุ่น ขุ่ อยู่ใยู่ น น้ำ ใสอยู่น ยู่ อก สอนให้เ ห้ ก็บความไม่พ ม่ อใจเอาไว้ แสดงท่าทีเป็นมิตมิร ตัวอย่า ย่ ง สุภ สุ าษิต
อย่า ย่ ไว้ใว้ จทาง อย่า ย่ วางใจคน สอนไม่ใม่ ห้ไห้ ว้ใว้ จหรือ รื เชื่อ ชื่ ใจอะไรใครง่ายๆ ตัวอย่า ย่ ง สุภ สุ าษิต
พึง พึ เอาชนะความโกรธด้วยความไม่โม่ กรธ สอนให้รู้ ห้ จั รู้ ก จั ระงับความโกรธ ตัวอย่า ย่ ง สุภ สุ าษิต
มือ มื ไม่พ ม่ าย เอาเท้าราน้ำ หมายถึง ตนเองไม่ช่ ม่ ว ช่ ยทำ แล้วยัง ยั ขัด ขั ขวางการทำ งานของผู้อื่ผู้ อื่ น ตัวอย่า ย่ ง คำ พัง พั เพย
รำ ไม่ดี ม่ โดี ทษปี่โปี่ ทษกลอง หมายถึง ตนเองทำ ผิดผิแต่โทษว่า ว่ เป็นความผิดผิของผู้อื่ผู้ อื่ น ตัวอย่า ย่ ง คำ พัง พั เพย
กบเลือกนาย หมายถึง คนช่า ช่ งเลือก เลือกมาก จนตัวเองเดือดร้อ ร้ น ตัวอย่า ย่ ง คำ พัง พั เพย
ขมิ้นมิ้กับปูน หมายถึง ไม่ถู ม่ ก ถู กัน ทะเลาะกันเป็นประจำ ตัวอย่า ย่ ง คำ พัง พั เพย
ทองไม่รู้ ม่ ร้ รู้ อ ร้ น หมายถึง ทำ ตัวไม่มี ม่ ค มี วามรู้สึ รู้ ก สึ ไม่มี ม่ ปมี ฏิกิริยริา ตัวอย่า ย่ ง คำ พัง พั เพย
1. ช่ว ช่ ยพัฒ พั นาปัญญาของคนไทย ในสัง สั คม 2. เป็น ป็ มรดกแห่ง ห่ ภูมิ ภู ปัมิ ปั ญญาทาง ภาษาไทย คุณ คุ ค่าของสำ นวนไทย
3. เป็น ป็ แนวทางประพฤติที่ดีใดี ห้แ ห้ ก่ คนในสัง สั คม 4. เป็น ป็ แบบแผนควบคุม คุ พฤติกรรม ของคนในสัง สั คม คุณ คุ ค่าของสำ นวนไทย
สุภ สุ าษิต และคำ พังพัเพยนั้นนั้จัดจัเป็น ป็ “สำ นวน” ด้ว ด้ ยกันทั้ง ทั้ คู่ เพราะมีค มี วามหมาย ในเชิงชิเปรีย รี บเทียบและเป็น ป็ ถ้อยคำ ที่ใช้สื ช้ บ สื เนื่อ นื่ งกันมานาน สรุป
สุภ สุ าษิต เป็น ป็ ถ้อยคำ ที่มักมั ใช้คำ ช้ คำ สั้นสั้ๆ กะทัดรัดรัแต่มีคมีวามหมายลึกซึ้ง ซึ้ มีสัมีมสัผัสผั คล้องจอง ส่ว ส่ นใหญ่สุ ญ่ ภ สุ าษิตที่ใช้ใช้ นสังสัคมไทย มักมัมีที่มี ที่ มาจากคำ สอนทางพุทธศาสนา หรือรือาจ นำ มาจาก ธรรมชาติ และสิ่งสิ่ต่าง ๆ รอบตัว สรุป