ระเบียบ ทบ.ว่าด้วยการเติมน้ำมันฯ พ.ศ.2536

(สาเนา)

ระเบียบกองทัพบก
ว่าด้วย

การเตมิ นา้ มนั เชื้อเพลงิ ให้กบั อากาศยาน
พ.ศ.๒๕๓๖

-1-

(สาเนา)

ระเบียบกองทพั บก
วา่ ดว้ ย การเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน

พ.ศ.๒๕๓๖
---------------------------------------------------

เพื่อใหก้ ารเติมน้ามนั เช้ือเพลิงให้กบั อากาศยาน ณ ตาบลส่งกาลงั , ตาบลจ่าย และจุด
เติมน้ามนั เช้ือเพลิงต่าง ๆ ของกองทพั บก เป็ นไปด้วยความเรียบร้อย และเกิดความปลอดภยั ต่อ
อากาศยาน จึงวางระเบียบน้ีไว้ เพ่ือยดึ ถือเป็นหลกั ปฏิบตั ิตอ่ ไปน้ี

ขอ้ ๑ ระเบียบน้ีเรียกว่า “ ระเบียบกองทพั บก วา่ ดว้ ยการเติมน้ามนั เช้ือเพลิงให้กบั
อากาศยาน พ.ศ.๒๕๓๖ ”

ขอ้ ๒ ระเบียบน้ีใหใ้ ชบ้ งั คบั เมื่อพน้ กาหนด ๓๐ วนั นบั แตว่ นั ประกาศ
ขอ้ ๓ บรรดาความในระเบียบน้ี คาส่ัง และคาช้ีแจงกองทพั บกอ่ืนใดท่ีขดั แยง้ กบั
ระเบียบน้ี ใหใ้ ชร้ ะเบียบน้ีแทน
ขอ้ ๔ คาจากดั ความในระเบียบน้ี

๔.๑ น้ามนั เช้ือเพลิง หมายถึง น้ามนั ที่ใชเ้ ป็ นเช้ือเพลิงเผาไหม้ ให้กาลงั งาน
เช่น น้ามนั เบนซินอากาศยาน (AVIATION GASOLINE OR AVGAS ) และ/หรือน้ามนั เช้ือเพลิง
เคร่ืองบินไอพน่ (TURBINE FUELS OR JET FUELS)

๔.๒ อากาศยาน หมายถึง อากาศยานทุกชนิดที่มารับการบริ การเติมน้ามนั
เช้ือเพลิง ณ ตาบลส่งกาลงั , ตาบลจา่ ย และจุดเติมน้ามนั เช้ือเพลิงต่าง ๆ ของกองทพั บก

ขอ้ ๕ การเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน กาหนดให้ใชอ้ ุปกรณ์ ๓ ชนิด ซ่ึงแต่
ละชนิดจะตอ้ งมีเครื่องแยกกรอง ดงั น้ี

๕.๑ สถานีเติมน้ามนั เช้ือเพลิงประจาที่ รวมท้งั เคร่ืองสูบจ่าย ให้ปฏิบตั ิตาม
ผนวก ก

๕.๒ รถเติมน้ามนั เช้ือเพลิง รวมท้งั รถเติมชนิดรถพว่ ง ใหป้ ฏิบตั ิตาม ผนวก ข
๕.๓ การเติมจากถงั ๒๐๐ ลิตร หรือถงั ยาง (DRUM) โดยวิธีใช้ปั๊มมือหมุน
หรือโยก และ/หรือ ใชป้ ๊ัมไฟฟ้าประกอบ ใหป้ ฏิบตั ิตามผนวก ค

-2-

ขอ้ ๖ การเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยานโดยใช้อุปกรณ์ตามขอ้ ๕ น้นั จะตอ้ ง
ปฏิบตั ิตามขอ้ กาหนดดงั น้ี

๖.๑ เจา้ หนา้ ที่เติมน้ามนั เช้ือเพลิงหรือเจา้ หนา้ ท่ีประจาอากาศยาน ตอ้ งแน่ใจ
วา่ ชนิดและคุณภาพ (อาย)ุ ของน้ามนั เช้ือเพลิงถูกตอ้ งและเหมาะสมกบั อากาศยานที่เติม

๖.๒ ขณะเติมน้ามนั เช้ือเพลิงตอ้ งไม่มีบุคคลอยู่ในอากาศยาน เวน้ การเติม
น้ามนั เช้ือเพลิงอากาศยานบางแบบ ใหป้ ฏิบตั ิตามคู่มือของอากาศยานแบบน้นั

๖.๓ ตอ้ งมีการตอ่ สายกระจายประจุไฟฟ้า (GROUNDING) ที่ถูกตอ้ ง
๖.๔ ขณะเติมน้ามนั เช้ือเพลิงตอ้ งไม่มีอากาศยานอ่ืนขบั เคลื่อนผ่าน หรือ
อากาศยานติดเคร่ือง หรือเครื่องยนตอ์ ื่นใดติดเครื่อง ในระยะ ๕๐ ฟุต เวน้ เคร่ืองเติมน้ามนั เช้ือเพลิง
๖.๕ ขณะเติมน้ ามันเช้ือเพลิงจะต้องมีเคร่ื องดับเพลิงอย่างน้อยขนาด
๕๐ ปอนด์ และมีผใู้ ชเ้ ตรียมพร้อมท่ีจะปฏิบตั ิงานไดท้ นั ที
๖.๖ อากาศยานท่ีเติมน้ามนั เช้ือเพลิงตอ้ งห่างจากอากาศยานอ่ืนอยา่ งนอ้ ย ๒๐ ฟุต
๖.๗ หา้ มใชส้ วิตช์ท่ีเกี่ยวกบั ไฟฟ้า ในอากาศยานท่ีกาลงั เติมน้ามนั เช้ือเพลิง
เวน้ อากาศยานบางแบบ ใหป้ ฏิบตั ิตามคูม่ ือของอากาศยานแบบน้นั
๖.๘ ถา้ มีน้ามนั เช้ือเพลิงกระฉอก ลน้ หรือรั่ว ตอ้ งใชผ้ า้ เช็ดถูเท่าน้นั ห้ามใช้
แปรงโลหะหรือผา้ วสั ดุสงั เคราะห์เช็ดถู ซ่ึงอาจจุดประกายไฟจากไฟฟ้าสถิตได้
๖.๙ ถา้ มีน้ามนั เช้ือเพลิงกระฉอก ลน้ หรือรั่วอยา่ งมาก ใหห้ ยดุ การเติมน้ามนั
เช้ือเพลิง และตอ้ งเคล่ือนยา้ ยอุปกรณ์ตา่ ง ๆ ออกไปโดยเร็ว และตอ้ งแจง้ รถดบั เพลิงมาเตรียมพร้อมไว้
จนกวา่ จะขจดั น้ามนั เช้ือเพลิงดงั กล่าวใหห้ มดสิ้น แลว้ จึงเติมน้ามนั เช้ือเพลิงต่อไปได้
๖.๑๐ ไมเ่ ติมน้ามนั เช้ือเพลิงขณะมีฟ้าคะนองในรัศมี ๕ กิโลเมตร
๖.๑๑ ไม่เติมน้ามนั เช้ือเพลิงใกลโ้ รงซ่อมหรือโรงเกบ็ ต่ากวา่ ๕๐ ฟุต
๖.๑๒ ไม่เติมน้ามนั เช้ือเพลิงใกลค้ ูหรือร่องน้าระยะต่ากว่า ๑๕๐ ฟุต ซ่ึงในที่
น้นั มีไฟหรือประกายไฟเกิดข้ึน
๖.๑๓ ไมเ่ ติมน้ามนั เช้ือเพลิงใกลส้ ถานีเรดาร์ ในรัศมี ๓๐๐ ฟุต
๖.๑๔ ขณะเติมน้ามนั เช้ือเพลิงให้กบั อากาศยาน เจา้ หน้าท่ีประจาอากาศยาน
จะตอ้ งกากบั ดูแลอยา่ งใกลช้ ิด
ขอ้ ๗ ในกรณีท่ีมีความจาเป็ นจะตอ้ งถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิง ออกจากถงั น้ามนั เช้ือเพลิง
ของอากาศยาน ใหป้ ฏิบตั ิตาม ผนวก ง
ขอ้ ๘ การใชส้ ายกระจายประจุไฟฟ้า ใหป้ ฏิบตั ิตาม ผนวก จ
ขอ้ ๙ การตรวจตราและการควบคุมคุณภาพ
๙.๑ เก็บตวั อย่างน้ามันเช้ือเพลิง เพ่ือส่งให้หน่วยทดสอบคุณภาพน้ามนั
เช้ือเพลิงทนั ที เมื่อสงสยั วา่ น้ามนั เช้ือเพลิงจะเสื่อมคุณภาพหรือหมดอายกุ ารเกบ็ รักษา

-3-

๙.๒ เก็บตวั อย่างน้ามันเช้ือเพลิง เพ่ือส่งให้หน่วยทดสอบคุณภาพน้ามัน
เช้ือเพลิงตามวงรอบโดยต่อเน่ือง กบั ใหบ้ นั ทึกหลกั ฐานการดาเนินการใหเ้ รียบร้อย ดงั น้ี

๙.๒.๑ น้ามนั เช้ือเพลิงเครื่องบินไอพน่ ที่เก็บในถงั ขนาดใหญ่ ทุกรอบ
๑ เดือน และท่ีเกบ็ ในภาชนะบรรจุ ทุกรอบ ๓ เดือน

๙.๒.๒ น้ามนั เบนซินอากาศยาน ท่ีเก็บในถังใหญ่ ทุกรอบ ๒ เดือน
และที่เกบ็ ในภาชนะบรรจุ ทุกรอบ ๓ เดือน

๙.๓ วิธีปฏิบตั ิในการเก็บตวั อย่าง และการทดสอบคุณภาพน้ามนั เช้ือเพลิง
ใหเ้ ป็นไปตามท่ี กรมพลาธิการทหารบก กาหนด

๙.๔ น้ามันเช้ือเพลิงท่ีมีอายุการเก็บรักษา ถึงกาหนดที่ต้องเก็บตัวอย่าง
ไปทดสอบคุณภาพน้ามนั เช้ือเพลิงแลว้ ห้ามนาไปใชง้ านจนกวา่ จะไดเ้ ก็บตวั อยา่ งส่งไปทดสอบ และ
ทราบผลการทดสอบแลว้

๙.๕ การปฏิบตั ิอ่ืน ๆ ที่เกี่ยวขอ้ งกบั น้ามนั เช้ือเพลิง ให้ปฏิบตั ิตามระเบียบ
กองทพั บก วา่ ดว้ ยการส่งกาลงั ส่ิงอุปกรณ์ประเภท ๓ สายพลาธิการ พ.ศ.๒๕๒๔

ขอ้ ๑๐ ขอ้ กาหนดอ่ืน ๆ
๑๐.๑ ให้กรมส่ งกาลังบารุ งทหารบก , กรมพลาธิ การทหารบก ,

กรมการขนส่ งทหารบก , กองบัญชาการช่วยรบ , มณฑลทหารบก , จังหวัดทหารบก ,
ศูนย์การบินทหารบก และหน่วยบินกองทัพบกทุกหน่วย เป็ นหน่วยปฏิบัติในส่วนท่ีเกี่ยวข้อง
ตามระเบียบน้ี

๑๐.๒ ให้ศูนย์การบินทหารบก ในฐานะหัวหน้าสายวิทยาการการบิน
ทหารบก เสนอแนะการแก้ไขเปลี่ยนแปลงระเบียบน้ี ให้ทันสมัยอยู่เสมอ โดยเสนอผ่าน
กรมพลาธิการทหารบก

๑๐.๓ ให้ กรมพลาธิการทหารบก รักษาการใหเ้ ป็นไปตามระเบียบน้ี

ประกาศ ณ วนั ท่ี ๒๙ มกราคม ๒๕๓๖

รับคาสงั่ ผบู้ ญั ชาการทหารบก

(ลงชื่อ) พลเอก เชิดชาย ธีรัทธานนท์

( เชิดชาย ธีรัทธานนท์ )

ผชู้ ่วยผบู้ ญั ชาการทหารบก

-4-

ผนวก ก
ประกอบระเบียบกองทพั บก วา่ ดว้ ยการเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน

พ.ศ. ๒๕๓๖ ขอ้ ๕.๑
----------------------------------------

เรื่อง คาแนะนาการเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน
จากสถานีประจาที่รวมท้งั เคร่ืองสูบจ่าย
----------------------------------------

๑. การเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน จากสถานีประจาที่รวมท้งั เครื่องสูบจ่าย
มีข้นั ตอนการปฏิบตั ิ ๕ ข้นั ดงั น้ี

ข้นั ที่ ๑ ต่อสายกระจายประจุไฟฟ้าตามลาดบั หมายเลข จากนอ้ ยไปหามาก จนครบทุกหมายเลข
ดงั รายละเอียดในภาพ

เครื่องสูบจา่ ย 5

8 6
3
7 1 9
2
ปลายท่อส่ง
4 หวั เติมน้ามนั เช้ือเพลิง

แท่งกระจายประจุไฟฟ้า

ข้นั ท่ี ๒ เปิ ดฝาถงั น้ามนั ประจาอากาศยาน แลว้ ปฏิบตั ิการเติมน้ามนั เช้ือเพลิง
ข้นั ที่ ๓ กรณีที่ใชบ้ นั ไดซ่อมบารุงช่วยในการเติม ใหจ้ อ่ สายกระจายประจุไฟฟ้า

จากบนั ไดซ่อมบารุงไปยงั อากาศยานดว้ ย

-5-

ข้นั ที่ ๔ เม่ือเติมน้ามนั เช้ือเพลิงเสร็จเรียบร้อยแลว้ ใหป้ ิ ดฝาถงั น้ามนั ประจาอากาศยาน
ใหเ้ รียบร้อย

ข้นั ที่ ๕ ปลดสายกระจายประจุไฟฟ้าเรียงลาดบั จากหมายเลขมากไปหานอ้ ย
แลว้ เก็บอุปกรณ์เขา้ ท่ี

๒. ข้อพงึ ระมดั ระวงั
๒.๑ หวั เติมน้ามนั เช้ือเพลิง ( NOZZLE ) จะตอ้ งมีฝาเปิ ด – ปิ ด ปิ ดอยูโ่ ดยตลอด

เพ่อื ป้องกนั วสั ดุแปลกปลอมเขา้ ไปในระบบท่อทาง ฉะน้นั ก่อนการเติมน้ามนั เช้ือเพลิง หากตรวจพบ
ฝาเปิ ด – ปิ ด ไม่อยู่ในตาแหน่งท่ีกาหนดแลว้ ให้ฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงใส่ภาชนะประมาณ ๓ – ๔ ลิตร
เพ่ือตรวจหาวสั ดุแปลกปลอม

๒.๒ น้ามนั ท่ีฉีดทิ้งน้ีหา้ มนามาใชง้ าน

-----------------------------------

-6-

ผนวก ข
ประกอบระเบียบกองทพั บก วา่ ดว้ ยการเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน

พ.ศ.๒๕๓๖ ขอ้ ๕.๒
-----------------------------------

เร่ือง คาแนะนาการเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน
จากรถเติมน้ามนั เช้ือเพลิง รวมท้งั รถเติมน้ามนั เช้ือเพลิงชนิดรถพว่ ง
-----------------------------------

๑. การเติมน้ามนั เช้ือเพลิงให้กบั อากาศยาน จากรถเติมน้ามนั เช้ือเพลิง รวมท้งั รถเติม
น้ามนั เช้ือเพลิงชนิดรถพว่ ง มีข้นั ตอนการปฏิบตั ิ ๕ ข้นั ดงั น้ี
ข้นั ที่ ๑ ตอ้ งรอใหใ้ บพดั อากาศยานหยดุ หมุน และมีการโยงยดึ ใบพดั ใหเ้ รียบร้อยแลว้

จึงขบั เคลื่อนรถเติมน้ามนั เช้ือเพลิงเขา้ หาอากาศยาน
ข้นั ที่ ๒ ไม่หนั หวั หรือทา้ ยรถเติมน้ามนั เช้ือเพลิง เขา้ หาอากาศยานโดยเด็ดขาด
ข้นั ที่ ๓ การขบั เคล่ือนรถเติมน้ามนั เช้ือเพลิงเขา้ หาอากาศยาน และจุดจอดรถน้นั จะตอ้ งห่าง

อากาศยาน ๑๐ ฟุต ระยะต่าสุดที่ยอมให้ คือ ๕ ฟุต และตอ้ งใชไ้ มห้ า้ มลอ้ ทุกคร้ัง
ก่อนปฏิบตั ิการเติมน้ามนั เช้ือเพลิง ตาแหน่งการขบั เคลื่อนและการจอดรถเติม
น้ามนั เช้ือเพลิง ใหป้ ฏิบตั ิตามรูปภาพ

รูป ก แสดงเส้นทางขับเคล่ือนรถเติมนา้ มันเชื้อเพลงิ

อากาศยานปี กหมุน/ดบั เคร่ืองยนต,์ โยงยึดใบพดั อากาศยานปี กติดลาตวั /ดบั เครื่องยนต์

ก.เสน้ ทางการขบั เคลื่อนรถเติมน้ามนั เช้ือเพลิง

-7-
รูป ข แสดงความต้องการระยะห่าง

ข. ความตอ้ งการระยะห่าง/ฟุต

รูป ค แสดงการถอยหลงั เข้าในกรณจี าเป็ น

จุดเร่ิมถอยหลงั ใหม่ หยุดให้สนทิ หยดุ ให้สนิท จุดเริ่มถอยหลงั ใหม่

ผ้ใู ห้สัญญาณ

ค. ถอยหลงั เขา้ ในกรณีจาเป็น

ข้นั ที่ ๔ ต่อสายกระจายประจุไฟฟ้า ตามลาดบั หมายเลข จากนอ้ ยไปหามาก
จนครบทุกหมายเลข ดงั รายละเอียดในภาพ

-8-
รูปแสดงการต่อสายกระจายประจุฟ้า

รถเติมนา้ มันเชื้อเพลงิ 5 7
6 1

3 หัวเติมนา้ มนั เชื้อเพลงิ
42

แท่งกระจายประจุไฟฟ้า

ข้นั ที่ ๕ การปฏิบตั ิอื่น ๆ ใหป้ ฏิบตั ิตามผนวก ก ข้นั ท่ี ๒ – ๕

๒. ข้อพงึ ระมัดระวงั
๒.๑ ระบาย ( DRAIN ) น้าในเคร่ืองแยกกรองทุกคร้ังก่อนเติมน้ามนั เช้ือเพลิง
๒.๒ ก่อนเติมน้ามนั เช้ือเพลิงลงในถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประจาอากาศยาน ใหต้ รวจ

ดูวา่ น้ามนั เช้ือเพลิงมีคุณภาพใชก้ ารได้ และเป็นน้ามนั เช้ือเพลิงตามประเภทของอากาศยานน้นั แลว้ ให้
ฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงทิ้งเลก็ นอ้ ย เพอ่ื ชาระลา้ งสิ่งแปลกปลอมซ่ึงอาจหลงเหลือตกค่างอยใู่ นทอ่ จา่ ย

-----------------------------------

-9-

ผนวก ค
ประกอบระเบียบกองทพั บกวา่ ดว้ ย การเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน

พ.ศ.๒๕๓๖ ขอ้ ๔.๓
-----------------------------------

เรื่อง คาแนะนาการเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยานจากถงั ๒๐๐ ลิตร หรือ ถงั ยาง โดยวธิ ีใช้
ป้ัมมือหมุนหรือโยก และ/หรือ ใชป้ ้ัมไฟฟ้า
-----------------------------------

๑. การเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยานจากถงั ๒๐๐ ลิตร หรือ ถงั ยาง โดยวธิ ีใชป้ ้ัม
มือหมุน หรือโยก และ/หรือ ใชป้ ้ัมไฟฟ้า มีข้นั ตอนการปฏิบตั ิ ๔ ข้นั ดงั น้ี

ข้นั ท่ี ๑ นาถงั ๒๐๐ ลิตร หรือถงั ยาง มาเพ่ือจะเติมน้ามนั เช้ือเพลิงให้กบั อากาศยานก่อนอื่น
จะตอ้ งต้งั ถงั ข้ึน ถา้ เป็ นถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประเภท น้ามนั เบนซินอากาศ ใหท้ ิ้งไวป้ ระมาณ ๑๕ นาที
ถา้ เป็นน้ามนั เช้ือเพลิงเครื่องบินไอพน่ ใหท้ ิ้งไวป้ ระมาณ ๓๐ นาที เพ่ือใหส้ ่ิงสกปรกและข้ีตะกอน ซ่ึง
อาจมีอยใู่ นถงั นอนกน้ เสียก่อน

ข้นั ที่ ๒ ตอ่ สายกระจายประจุไฟฟ้า ตามลาดบั หมายเลข จากนอ้ ยไปหามาก จนครบทุก
หมายเลข ดงั รายละเอียดในภาพ
ภาพแสดงการต่อสายกระจายประจุไฟฟ้าและอุปกรณ์การเติม

เคร่ืองกรอง 3 8”

1
2
4

แท่งกระจายประจุไฟฟ้า

- 10 -

ข้นั ที่ ๓ เปิ ดฝาถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประจาอากาศยาน แลว้ ปฏิบตั ิการเติมน้ามนั เช้ือเพลิง
ตามขอ้ แนะนาพิเศษ ดงั น้ี
๓.๑ ไม่ควรสูบถึงกน้ ถงั อยา่ งมากท่ีสุดควรสูบใหม้ ีน้ามนั เหลืออยปู่ ระมาณ ๘ นิ้ว
โดยท่อสูบจะตอ้ งมีส่วนที่ใส่ลงในถงั ไดล้ ึกห่างจากกน้ ถงั ประมาณ ๘ นิ้ว
๓.๒ น้ามนั เช้ือเพลิงที่เหลือจากการเติมอากาศยานแต่ละคร้ังของถงั ๒๐๐ ลิตร
ใหน้ ามาสูบรวมกนั โดยสูบออกประมาณ ๓ ใน ๔ ของส่วนที่เหลือ และแยกเกบ็
ไวต้ ่างหาก เมื่อน้ามนั เช้ือเพลิงท่ีนามารวมกนั จนเตม็ ถงั ๒๐๐ ลิตร ใหมแ่ ลว้
ใหน้ าไปใชเ้ ติมอากาศยานไดอ้ ีก โดยตรวจหาน้าเสียก่อน และส่วนที่เหลือ
ของถงั น้ามนั เช้ือเพลิงจากถงั ๒๐๐ ลิตร ที่นามารวมกนั ใหมน่ ้ีใหท้ ิง้ เสีย
หา้ มนามารวมกนั ใชก้ บั อากาศยานอีกตอ่ ไป

ข้นั ที่ ๔ การปฏิบตั ิอ่ืน ๆ ใหป้ ฏิบตั ิตามผนวก ก ข้นั ๓ ถึงข้นั ที่ ๕
๒. ข้อพงึ ระมัดระวงั

น้ามนั เช้ือเพลิงอากาศยานท่ีบรรจุถงั ๒๐๐ ลิตร ส่วนมากมกั จะมีน้าและข้ีตะกอนปนอยู่
สิ่งสกปรกเหล่าน้ีจะตอ้ งกาจดั ใหห้ มดก่อนเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน ฉะน้นั ก่อน
การเติมจะตอ้ งเก็บตวั อยา่ งใส่ภาชนะ และตรวจวา่ เป็นน้ามนั เช้ือเพลิงท่ีมีคุณภาพใชก้ ารได้
ไม่มีน้าและสิ่งเจือปนปรากฏใหเ้ ห็น และตอ้ งผา่ นเครื่องกรองทุกคร้ัง

-----------------------------------

- 11 -

ผนวก ง
ประกอบระเบียบกองทพั บก วา่ ดว้ ยการเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน

พ.ศ.๒๕๓๖ ขอ้ ๗
-----------------------------------
เรื่อง คาแนะนาในการปฏิบตั ิ กรณีท่ีตอ้ งถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิงออกจากถงั น้ามนั เช้ือเพลิง
ประจาอากาศยาน
-----------------------------------
๑. อากาศยานที่มีความจาเป็ นตอ้ งถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิง ออกจากถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประจา
อากาศยาน จะตอ้ งเขา้ ข่ายดงั ต่อไปน้ี
๑.๑ เม่ือจาเป็นตอ้ งถอดชิ้นส่วนอะไหล่ของระบบเช้ือเพลิง ใหป้ ฏิบตั ิตามคูม่ ือของ
อากาศยานแบบน้นั
๑.๒ เม่ืออากาศยานอยรู่ ะหวา่ งการขนส่ง ( SHIPPED ) หรือเก็บเขา้ คลงั ใหญ่

๑.๓ เมื่อตรวจพบน้ามนั เช้ือเพลิงเส่ือมสภาพและมีส่ิงเจือปน ที่ขดั ต่อความปลอดภยั
ในการใชอ้ ากาศยาน

๒. คาแนะนาเพื่อความปลอดภยั
๒.๑ ไม่ปฏิบตั ิการถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิงจากถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประจาอากาศยาน ภายในโรงเก็บ
๒.๒ อากาศยานที่รับการถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิง จากถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประจาอากาศยาน
จะตอ้ งอยหู่ ่างจากโรงเก็บไม่นอ้ ยกวา่ ๕๐ ฟุต และ/หรือ อยหู่ ่างจากสถานีเรดาร์
ไม่นอ้ ยกวา่ ๓๐๐ ฟุต
๒.๓ ขณะทาการถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิง ตอ้ งไม่มีอากาศยานขบั เคลื่อนผา่ นหรือติดเครื่องยนต์
อื่นใด และ/หรือ อุปกรณ์ไฟฟ้าปฏิบตั ิงานในรัศมี ๕๐ ฟุต
๒.๔ หยดุ การถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิงโดยทนั ที เมื่อเกิดพายุ เกิดไฟ, น้ามนั เช้ือเพลิงร่ัวอยา่ งแรง
หรืออากาศยานประสบอุบตั ิเหตุข้ึนในบริเวณสนามบิน
๒.๕ ใหจ้ ดั เตรียมรถดบั เพลิงไวใ้ นพ้ืนที่ เพ่อื สามารถใชง้ านไดท้ นั ที และหากไม่สามารถ
จดั หารถดบั เพลิงได้ ใหจ้ ดั เตรียมเคร่ืองดบั เพลิงขนาดไม่ต่ากวา่ ๕๐ ปอนด์ ใหม้ าก
ที่สุด และมีผใู้ ชเ้ ตรียมพร้อมอยู่
๒.๖ จดั เจา้ หนา้ ที่ซ่ึงมีความรู้ ความสามารถ ควบคุม กากบั ดูแล โดยใกลช้ ิด
๒.๗ ติดป้ายแจง้ เตือน แสดงให้เห็นเด่นชดั กบั หา้ มผไู้ ม่มีหนา้ ที่เกี่ยวขอ้ งเขา้ พ้ืนที่โดย

เด็ดขาด
๒.๘ หา้ มใชอ้ ุปกรณ์ไฟฟ้าทุกชนิดภายในอากาศยาน เพ่อื ช่วยในการถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิง

ยกเวน้ อากาศยานบางแบบท่ีกาหนดไวใ้ นคูม่ ือของอากาศยานแบบน้นั
๓. การถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิงจากถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประจาอากาศยาน สู่รถเติมน้ามนั เช้ือเพลิง
หรือสถานีเติมน้ามนั เช้ือเพลิงประจาที่ กระทาไดด้ งั น้ี

- 12 -

๓.๑ ขบั เคล่ือนรถเติมน้ามนั เช้ือเพลิงเขา้ หาอากาศยาน ตามรายละเอียดในผนวก ข
แต่การจอดรถเติมน้ามนั เช้ือเพลิง ใหจ้ อดห่างจากอากาศยานใหม้ ากที่สุด เท่าที่ความยาวของสายเติม
จะอานวย

๓.๒ ต่อสายกระจายประจุไฟฟ้า จากรถเติมน้ามนั เช้ือเพลิง ไปยงั แท่งกระจายประจุ
๓.๓ ตอ่ สายกระจายประจุไฟฟ้า จากอากาศยาน ไปยงั แทง่ กระจายประจุ
๓.๔ ต่อสายกระจายประจุไฟฟ้า จากท่อสูบ เขา้ กบั อากาศยาน
๓.๕ เปิ ดฝาถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประจาอากาศยาน แลว้ ใส่ทอ่ สูบลงในถงั
๓.๖ เดินเครื่องป้ัมเพอ่ื สูบถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิงจนหมดถงั
๓.๗ ถอดสายกระจายประจุไฟฟ้า จากอากาศยาน โดยเริ่มจากขอ้ ๓.๔, ๓.๓, ๓.๒
ตามลาดบั
๓.๘ เกบ็ อุปกรณ์ท้งั หมด แลว้ ขบั รถเติมน้ามนั เช้ือเพลิงออกจากพ้นื ที่
๔. การถ่ายน้ามนั ออกจากถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประจาอากาศยาน โดยวธิ ากาลกั น้า ( GRAVITY )
การถ่ายโดยวธิ ีน้ี เป็นวธิ ีที่ค่อนขา้ งอนั ตราย อนั เกิดจากไฟฟ้าสถิตย์ ในขณะท่ีน้ามนั เช้ือเพลิงไหลลงสู่
ภาชนะรองรับ และเกิดการกระเซ็น ( SPLASHES ) ใหป้ ฏิบตั ิตามข้นั ตอนดงั น้ี
๔.๑ ตอ่ สายกระจายประจุไฟฟ้าจากอากาศยาน ไปที่แท่งกระจายประจุไฟฟ้า
๔.๒ ต่อสายกระจายประจุไฟฟ้าจากภาชนะรองรับ ไปที่แท่งกระจายประจุไฟฟ้า
๔.๓ ปฏิบตั ิการถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิงอากาศยานจนแลว้ เสร็จ
๔.๔ ถอดสายกระจายประจุไฟฟ้าจาก แทง่ กระจายประจุไฟฟ้า ไปอากาศยาน เป็นจุดแรก

และถอดสายกระจายประจุไฟฟ้า จากแทง่ กระจายประจุไฟฟ้า ไปยงั ภาชนะรองรับ
๕. การปฏิบตั ิต่อน้ามนั เช้ือเพลิง ท่ีถ่ายจากถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประจาอากาศยาน

๕.๑ อากาศยานท่ีประสบอุบตั ิเหตุ, ลงฉุกเฉิน หรือคุณภาพของน้ามนั มีปัญหา
น้ามนั ท่ีถูกถ่ายออกใหแ้ ยกเกบ็ ไวต้ ากหาก และตอ้ งส่งตรวจสอบคุณภาพ
ก่อนทุกคร้ัง ก่อนนาไปใชง้ าน

๕.๒ น้ามนั เช้ือเพลิง ที่ถ่ายออกจากถงั น้ามนั เช้ือเพลิงประจาอากาศยานนอกเหนือจาก
ขอ้ ๕.๑ อาจพจิ ารณาใหน้ ากลบั ไปเติมใหก้ บั อากาศยานไดอ้ ีก แต่ตอ้ งผา่ นเครื่อง
กรองเสียก่อน ท้งั น้ีข้ึนอยกู่ บั จานวนและคุณภาพ

๖. ข้อพงึ ระมดั ระวงั
เส้ือผา้ ที่เปี ยกเป้ื อนน้ามนั เช้ือเพลิงอากาศยาน มีโอกาสลุกไหมจ้ ากไฟฟ้าสถิตไดง้ ่าย

ฉะน้นั ก่อนการถอดเส้ือผา้ ออกจากร่างกาย ใหป้ ฏิบตั ิดงั น้ี
๖.๑ อยใู่ หห้ ่างจากอากาศยานที่กาลงั ถ่ายน้ามนั เช้ือเพลิงใหม้ ากท่ีสุด
๖.๒ ใชส้ ่วนใดส่วนหน่ึงของร่างกายสมั ผสั กบั วตั ถุท่ีเป็นสื่อไฟฟ้า เพื่อถ่ายกระจาย
ประจุ

- 13 -

ผนวก จ
ประกอบระเบียบกองทพั บกวา่ ดว้ ย การเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน

พ.ศ.๒๕๓๖ ขอ้ ๘
-----------------------------------
เรื่อง การใชส้ ายกระจายประจุไฟฟ้า และขอ้ กาหนด
-----------------------------------
๑. ใหห้ น่วยเก่ียวขอ้ งดาเนินการตอกฝังแท่งกระจายประจุไฟฟ้า ณ บริเวณใกลเ้ คียงกบั
พ้ืนที่ดงั ต่อไปน้ี
๑.๑ พ้ืนท่ีสาหรับเติมน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั อากาศยาน
๑.๒ พ้นื ท่ีจอดอากาศยาน
๒. คุณลกั ษณะของแทง่ กระจายประจุไฟฟ้า และอุปกรณ์ มีดงั น้ี
๒.๑ แทง่ กระจายประจุไฟฟ้า
๒.๑.๑ ใชแ้ ทง่ ทองแดงขนาดเส้นผา่ ศูนยก์ ลาง ๓/๔ นิ้ว ยาว ๑๕๐ ซม.ปลายแหลม
จะถูกฝังลงดินในแนวดิ่ง ปลายอีกขา้ งหน่ึงจะมีแป้นเกลียว สาหรับต่อ
เขา้ กบั สายกระจายประจุไฟฟ้า ควรฝังแท่งกระจายประจุไฟฟ้าใหต้ ่ากวา่
พ้นื ระดบั เล็กนอ้ ย เพอื่ ป้องกนั คนและยานพาหนะไปสะดุด และควร
ตกแตง่ ปากหลุมใหเ้ รียบร้อย
๒.๑.๒ ทาเครื่องหมายตามขอ้ กาหนดในรูปภาพ

พืน้ สีเหลือง 18” 1 หมายเลขหลกั
2 ค่าความต้านทาน
พืน้ สีดา 2 3 เดือน, ปี ทตี่ รวจสอบ
หมายเหตุ 4 แท่งกระจายประจุ

5 STATIC GROUND

หมายเลข 1 – 3 อกั ษรสีดา
สูง 2”

หมายเลข 5 อกั ษรสีดา สูง 3”

- 14 -

๒.๑.๓ การทดสอบคา่ ความตา้ นทาน ควรมีคา่ ความตา้ นทานต่าสุด เทา่ ท่ีจะทาได้
แตต่ อ้ งไมเ่ กิน ๑๐,๐๐๐ โอห์ม และตอ้ งตรวจสอบปี ละคร้ัง

๒.๒ สายกระจายประจุไฟฟ้า
๒.๒.๑ คุณสมบตั ิสายกระจายประจุไฟฟ้าแต่ละเส้น จะตอ้ งมีค่าความตา้ นทานต่า
และไมเ่ ป็นสนิม
๒.๒.๒ ความยาวของสายกระจายประจุไฟฟ้า ตอ้ งเพียงพอ ใหส้ ามารถเกาะ
เกี่ยวกบั อากาศยานขณะจอดกบั พ้นื ซ่ึงจะตอ้ งไมต่ ึงและหยอ่ นเกินไป

-----------------------------------