E-Book วัฒนธรรมจีน

วฒั นธรรมจีน
中国文化

ถดั ไป

สารบญั หนา้ วฒั นธรรมจนี 1

วฒั นธรรมจนี 1 วฒั นธรรมกวนซี่ (Chinese Guanxi)
ความสมั พนั ธท์ างสงั คมแบบเครือข่ายหรือ “กวน
เอกลกั ษณ์ของจีน 6 ซี่” ซ่ึงเป็นวฒั นธรรมเก่าแก่ที่ไดร้ ับอิทธิพลมาจาก
วฒั นธรรมลทั ธิขงจื๊อ เป็นส่ิงตกผลึกจากท่ามกลาง
จุดเด่นของจีน 9 สังคมตามแนวคิดปรัชญาขงจ๊ือ เป็นปรากฏการณ์
พเิ ศษทางสงั คมและวฒั นธรรม ในประเทศจีน
สำนวนจนี 10 ญ่ีป่ ุน สิงคโปร์และอ่ืน ๆ ในทวปี เอเชียจนกระทง่ั
ชาวจีนโพน้ ทะเลทวั่ โลก
ส่ิงควรรู้เม่ือไปจนี 12
ถดั ไป
ส่ิงทหี่ ้ำมและควำมเชื่อ 13

สถำนทที่ ่องเทยี่ ว 16

กลบั

2 ภำษำของจีน กำรแต่งกำย 3

ภาษาของจีน ภาษาแมนดารินเป็น ชุดประจาชาติคือชุดกี่เพา้ เป็นเครื่องแต่งกาย
ภาษาราชการ และมีภาษาทอ้ งถิ่นอีก
จานวนมาก เช่น ภาษากวางตุง้ แตจ้ ๋ิว สาหรับสตรีชาวจีน มีลกั ษณะเหมือนเส้ือ มี
เซ่ียงไฮ้ แคะ ฮกเก้ียน เสฉวน หูหนาน ชายเส้ือยาวปกคลุมท่อนขา ขนาดพอดีตวั
ไหหลา เป็นตน้ ส่วนใหญ่ใชอ้ กั ษรจีน ดา้ นขา้ งมีตะเขบ็ ผา่ เพ่อื ใหก้ า้ วขาไดส้ ะดวก
แบบยอ่
(Simplified Chinese) รูปแบบของฉีผาวในปัจจุบนั ไดร้ ับการ
ปรับปรุงในช่วงคริสตท์ ศวรรษ 1920 ในเมือง
กลบั เซี่ยงไฮ้ ใหม้ ีรูปทรงแนบกบั สรีระ เพ่ือเนน้
ทรวดทรงของผสู้ วมใส่ เป็นแฟชน่ั ที่นิยมใน
สงั คมคนช้นั สูงของจีนในช่วงปลายราชวงศช์ ิง
จนถึงช่วงสงครามโลกคร้ังที่ 2

ถดั ไป

4 กำรทกั ทำย อำหำร 5

你好！nǐ hǎo (หนี ห่าว) สวสั ดี อาหารจีน หมายถึงอาหารที่ประกอบข้ึนตาม
您好！nín hǎo (หนิน ห่าว) สวสั ดี วฒั นธรรมของชาวจีน ซ่ึงรวมท้งั จีนแผน่ ดินใหญ่
(ใชแ้ บบเป็นทางการหรือกบั ผทู้ ี่อาวโุ สกวา่ ) ไตห้ วนั และ ฮ่องกง ซ่ึงมีหลากหลายชนิดตามแต่ละ
喂！Wèi (เวย่ ) สวสั ดี ทอ้ งถิ่น โดยทว่ั ไปนิยมรับประทานอาหารจานผกั
(ใชไ้ ดท้ ว่ั ไป หรือกรณีท่ีจะเรียกถาม) และธญั พืชเป็นหลกั นอกจากในราชสานกั ที่จะมี
喂！Wéi (เหวย) สวสั ดี อาหารประเภทเน้ือ อาหารที่รู้จกั กนั เช่น ก๋วยเตี๋ยว
(ใชเ้ วลาโทร หรือรับสาย โทรศพั ท)์ ติ่มซา หูฉลาม กระเพาะปลา วฒั นธรรมการกินเป็น
การกินร่วมกนั โดยอุปกรณ์การกินหลกั คือตะเกียบ
กลบั
ถดั ไป

6 เมืองโบราณจีน 7

เมืองโบราณลี่เจียง เมืองเก่ากวา่ 800 ปี เป็นเมืองมรดกโลก เมืองโบราณเฟิ่ งหวง มีอายวุ า่ 400 ปี มี
เมืองน้ียงั ไดร้ ับการขนานนามวา่ “เวนิสแห่งตะวนั ออก” แม่น้าไหลผา่ นกลาง เมือง บรรยากาศของ
เพราะเกือบทุกบา้ นเรือนมีลาธารไหลผา่ น ผสมกบั เมืองเป็นเมืองท่ีน่าอยู่ เพราะมีอากาศดี ถึงดี
บรรยากาศบา้ นเรือนแบบจีนโบราณ และอาคารไมโ้ บราณ มากเลยกว็ า่ ได้ นกั ท่องเท่ียวท้งั ชาวจีน และ
รูปทรงศลิ ปะจีน ผนวกกบั สะพาน และตน้ หลิวริมลาธาร ทา ชาวต่างชาติ นิยมมาเที่ยวพกั ผอ่ น สูดอากาศ
ใหเ้ มืองน้ีลงตวั เป็นอยา่ งมากราวกบั ภาพวาดเลยทีเดียว บริสุทธ์ิ ท่ีน่ี เมื่อทุกคร้ังที่มีโอกาศ
นกั ท่องเที่ยวจึงนิยมมาเท่ียว

กลบั ถดั ไป

8 เอกลกั ษณ์ของชำวจีน เมืองหลวงATปักกิ่ง 9

1. คนที่รู้จกั กนั เวลาพบกนั มกั ไม่ค่อยทกั ทายกนั ดว้ ยคา ปักก่ิง (กวางตุง้ : 北京,ปักก่ิง, ยติ้ เพง็ : Bākgìng) หรือ
วา่ หนี่ห่าว ซ่ึงแปลวา่ "สวสั ดี" แต่จะทกั กนั วา่ "กินขา้ ว เป่ ยจ์ ิง (เสียงสระเอ ไม่ใช่สระเออ; จีนกลาง: เก่ียวกบั เสียงน้ี
หรือยงั "
2. ชอบกินขาไก่ ชอบกินหวั ปลาและคลีบปลา 北京 (วธิ ีใช·้ ขอ้ มูล),พินอิน: Běijīng) เป็นเมืองหลวง
3. ชอบแขวนเครื่องประดบั หนา้ รถ โดยมีสัญลกั ษณ์แบบ ของสาธารณรัฐประชาชนจีน มีชื่อยอ่ วา่ จิง ต้งั อยทู่ ่ีภาค
จีน เช่น เงื่อนจีน ประคา หรือ รูปพระ ตะวนั ออกเฉียงเหนือของ ที่ราบหวาเป่ ย์ ชื่อแรกเร่ิมคือ จ้ี (
4. ชอบไปคาราโอเกะ
5. ชอบปูอิฐปูกระเบ้ืองในบา้ น 薊)สมยั วสันตสารท (春秋) และสมยั รณรัฐ (战
6. หอ้ งครัวมีน้ามนั เตม็ ชอบปูผา้ หรือกระดาษในรอบเตา 国)เป็นเมืองหลวงของแควน้ เยยี น สมยั ราชวงศเ์ หลียว เป็น
7. ใส่รีโมทในถุงพลาสติก เมืองหลวงรอง ชื่อ เยยี นจิง เป็นเมืองหลวงของจีนต้งั แต่สมยั
8. ไม่เคยหอมแกม้ พ่อแม่ และเกือบจะไม่เคยกอกพอ่ แม่ ราชวงศจ์ ินหยวน หมิง ชิงจนถึงสาธารณรัฐจีน เคยใชช้ ื่อจงตู
9. เริ่มใส่แวน่ ตาต้งั แต่ป.5 ตา้ ตู เป่ ยผ์ งิ และเป่ ยจ์ ิง โดยมีช่ือเรียกท้งั หมดกวา่ 60ชื่อ[4] เริ่ม
10. มกั จะสระผมกลางคืน ต้งั เป็นเมืองต้งั แต่ปี 1928ปัจจุบนั แบ่งเป็น16เขตและ 2 อาเภอ

กลบั ถดั ไป

10 ศพั ทพ์ ้นื ฐานจีน สานวนสุภาษิตจีน 11

1. 你好 nǐ hǎo หนี ห่าว สวสั ดี zì zuò zì shòu เมอ่ื ทำเองก็ต้องรับผลกรรม
2. 吗 ma มะ ไหม / มย๊ั ทีต่ นทำไว้
3. 很 hěn เฮิ่น มาก
4. 好 hǎo ห่าว ดี 井底之蛙
5. 呢 ne เนอะ ล่ะ Jǐng dǐ zhī wā กบใต้บอ่ นำ้
6. 也 yě เหย่ ก.็ .....เหมือนกนั
7. 再见 zàijiàn จา้ ย เจ้ียน ลาก่อน! 大惊小怪
8. 我 wǒ หวอ่ ฉนั / ผม Dà jīng xiǎo guài ตืน่ ตระหนกตกใจเป็น
9. 你 nǐ หนี่ คุณ / เธอ กำรใหญ่
10. 您 nín หนิน คุณ (ใหเ้ กียรติผทู้ ี่วฒุ ิสูงกวา่ / อายุ
เยอะกวา่ ) 恩将仇报
Ēn jiāng chóu bào ทำร้ำยคนที่ดีตอ่ เรำ
กลบั
大发雷霆

ถดั ไป

12 ส่ิงท่ีควรทราบ ส่ิงตอ้ งหา้ ม 13

1.หา้ มเอาตะเกียบจิม้ คา้ งไวใ้ นชามขา้ ว ถือวา่ หยาบคาย หา้ มใชข้ องมีคมความเช่ือในวนั ตรุษจีนเพ่อื ความเป็นสิริ
มากเพราะการทาในลกั ษณะน้นั ส่วนใหญ่จะเอาไวท้ ากนั
ในงานศพ คลา้ ยๆขา้ วปักธูปบา้ นเรา เพ่อื เชิญวญิ ญาณคน มงคลแก่ชีวติ
ตายกินขา้ วนน่ั เอง
2.การปฏิเสธของขวญั ถือเป็นเรื่องปรกติ ถา้ คุณตอ้ งการ หา้ มเขา้ หอ้ งนอนคนอ่ืน
จะใหข้ องขวญั เพือ่ นชาวจีนสักคนเคา้ สามารถปฏิเสธคุณ
ไดอ้ ยา่ งสุภาพเพอื่ แสดงใหเ้ ห็นถึงความอ่อนนอ้ มถ่อมตน หา้ มพูดคาหยาบหรือทะเลาะเบาะแวง้
แต่อยา่ งไรกต็ ามใหไ้ ปสกั พกั กร็ ับเองแหละ
3.อตั ราการเกิดของประชากรจีนลดลงกวา่ 40% ตามผล หา้ มกินโจ๊กและเน้ือสัตว์
การสารวจของสหประชาชาติ
4.การบริโภคสุนขั และแมวไม่เป็นท่ีนิยมเหมือนเมื่อก่อน หา้ มสระหรือตดั ผม
เด๋ียวน้ีชาวจีนเร่ิมจะมีการรณรงคไ์ ม่บริโภคเน้ือสุนคั และ
แมวโดยใหเ้ หตุผลวา่ พวกมนั ควรจะเป็นสตั วเ์ ล้ียงมากกวา่ หา้ มร้องไห้

กลบั หา้ มใหย้ มื เงิน

หา้ มซกั ผา้

หา้ มทาของแตก

หา้ มซ้ือรองเทา้ ใหม่

หา้ มใส่ชุดสีขาว-ชุดสีดา

ถดั ไป

14 ความเชื่อชาวจีน 15

ศาสนาและความเช่ือสาหรับชาวตะวนั ออกน้นั เป็น รากฐานแห่งความเชื่อของชาวจีน
เรื่องราวท่ีแยกออกจากนั ไม่ได้ ความเชื่อของชาวเอเชีย จีนเป็นศูนยก์ ลางของปรัชญาและความรู้ที่สาคญั ของ
ลว้ นมีรากฐานมาจากพฒั นาการในการดารงชีวติ ของคนใน โลกตะวนั ออก ปรัชญาและความเชื่อ ชาวจีนน้นั ต้งั อยู่
แต่ละสังคม ดงั น้นั ความเช่ือจึงมีความผกู พนั กบั ประเพณี บนพ้ืนฐานของการแสวงหาความรู้ ความเขา้ ใจในหลกั
และพธิ ีกรรมต่างๆ ของมนุษย์ นบั ต้งั แต่แรกเกิด การ แห่งธรรมชาติ และหลกั แห่งจริยธรรมในการดาเนินชีวติ
เติบโต การเจบ็ ป่ วยไปจนกระทงั่ ความตาย รวมท้งั รากฐานที่สาคญั ของปรัชญาจีนคือการที่มนุษยแ์ ละ
ประเพณีและพธิ ีกรรมที่เกี่ยวขอ้ งกบั การทามาหากินและ จกั รวาลมีความสมั พนั ธแ์ ละสอดคลอ้ งกนั เป็นส่วนหน่ึง
ความอยรู่ อดโดยเฉพาะสงั คมเกษตรกรรมของชาว ของกนั และกนั มีความผกู พนั กนั อยา่ งแน่นแฟ้น มี
ตะวนั ออกท่ีมีวถิ ีชีวติ พ่งึ พงิ และเคารพในธรรมชาติ วถิ ี ลกั ษณะเป็นเอกภาพระหวา่ งมนุษย์ โลก และสวรรค์
ชีวติ ของชาวเอเชียจึงเตม็ ไปดว้ ยความเชื่อในโชคลางและ
ความเป็ นสิริ มงคลจึงไม่ใช่เรื่ องงมงายหรื อไร้เหตุผล ถดั ไป
สาหรับชาวตะวนั ออก แต่ในทางกลบั กนั แลว้ มนั คือคติ
และวถิ ีทางในการดารงชีวติ เพอ่ื ความอยรู่ อด

กลบั

16 20สถานที่เท่ียวจีน 17

1. Blue Moon Valley 11. The Bund
2. Crescent Moon Lake 12. The Great Wall of China
3. Dagu Glacier National Park 13. Tianmen Mountains
4. Danxia Landform 14. Zhangjiajie Glass Floor Bridge
5. Daocheng Yading Nature Reserve 15. West Lake
6. Guilin 16. Wulingyuan
7. Hongcun Village 17. Wulong National Park
8. Inner Mongolia 18. Xian City Wall
9. Jiuzhaigou 19. Yuanyang Rice Terrace
10. Qinghai Lake 20. Fenghuang

กลบั ถดั ไป