การปกครองรัตนโกสินทร์ตอนต้น ป.6

อาณาจวชิ ักาปรระไวตัทศิ ายสตสร์ ปมระยั ถมรศตัึกษนาปโีที่ก๖ สินทร์

เรอ่ื ง การปกครองรตั นโกสินทร์ตอนตน้

ครผู ู้สอน นายณัฐพล มะลทิ อง
โรงเรยี นพญาไท

ราชวงศ์จกั รี
กษตั รยิ แ์ ห่งกรงุ รัตนโกสินทร์

การแบ่งชว่ งสมัยของกรงุ รัตนโกสนิ ทร์

แบง่ ออกเป็น 3 ช่วง ไดแ้ ก่

– สมยั รตั นโกสนิ ทร์ตอนต้น ร.1-3 (สรา้ ง + ฟื้นฟ)ู

– สมยั ปฏริ ปู บ้านเมืองให้ทนั สมัย ร.4-6 (พัฒนา)

– สมยั ประชาธปิ ไตย ร.7-10 (ศวิ ิไลซ์)

พัฒนาการของไทยสมัยรัตนโกสนิ ทร์

ยึดการปกครองคลา้ ยกับอยธุ ยา

สงคราม 9 ทัพ

กษัตริย์ ดุจสมมตุ เิ ทพ ใชห้ ลักทศพิธราชธรรมปกครอง

การกปารกปคกรคอรองงสสมมัยัยรรตัตั นนโโกกสสนิ ทินรทต์ รอต์ นอต้นนตน้

1 การปกครองสว่ นกลาง (พระราชวัง)

2 การปกครองหัวเมอื ง (หวั เมืองขน้ึ )
3 การปกครองประเทศราช

ปกครองแบบหวั เมอื ง

สมบรู ณาญาสทิ ธิราชย์ คอื พระมหากษัตริย์มอี านาจสงู สดุ

ปกครองสว่ นกลาง อคั รมหาเสนาบดี

สมหุ กลาโหม = ทหาร / ดแู ลฝา่ ยใต้
สมุหนายก = พลเรือน / ดูแลฝา่ ยเหนือ

ปกครองจากสว่ นกลาง

จตุสดมภ์ (ประตูทั้ง 4)
กรมเวยี ง (นครบาล - เจ้าพระยายมราช)

ดแู ลพระนคร (ตารวจ)
กรมวงั (ธรรมาธิกาณ์ - เจา้ พระยาธรรมาธกิ าณ์)

ดแู ลในพระราชวัง / ตดั สินคดี

กรมคลัง (โกษาธบิ ดี – เจา้ พระยาโกษาธบิ ด)ี
ดแู ลพระราชทรัพย์ เก็บภาษคี ้าขาย

กรมทา่ ซ้าย พระยาโชฎกึ ราชเศรษฐี
กรมทา่ ขวา พระยาจฬุ าราชมนตรี
กรมนา (เกษตราธิการ - เจา้ พระยาพลเทพ)
ดแู ลนาหลวง เก็บภาษีข้าว

กรมทา่ ซ้าย ดูแล กรมทา่ ขวา ดแู ล
ประเทศจนี ประเทศแถบอาหรบั

ปกครองแบบหวั เมอื ง

หวั เมืองชนั้ ใน

ใกล้ราชธานี ส่งเจ้าเมอื ง/ผูร้ ้ัง พระบรมวงศานวุ งศด์ ูแล

หวั เมอื งชน้ั นอก

ขุนนาง ไปดแู ล

ประเทศราช

สง่ เครื่องราชบรรณาการ (ตน้ ไม้เงิน ตน้ ไมท้ อง)มาใหเ้ มอื ง
หลวง แสดงถึงไมตรีจิต พรอ้ มช่วยเหลือเมอ่ื เกิดสงคราม

การปรบั ปรงุ และแกไ้ ขกฎหมาย ร.1

กฎหมายตราสามดวง รวบรวมกฎหมายคร้งั อดีต ใชจ้ นถงึ ร.5

สรปุ การเรียนครงั้ ที่ 2 - การปกครองรัตนโกสินทรต์ อนตน้

1 ระบอบสมบูรณาญาสทิ ธิราชย์
2 การปกครองรูปแบบหวั เมือง (พระราชวงั ถงึ ประเทศราช)
3 การปกครองจากส่วนกลาง - จตสุ ดมภ์

4 การปรับปรุงกฎหมายตราสามดวง