คานา
ท่ีอยู่อาศัย เป็นปัจจัยพื้นฐานท่ีจาเป็นต่อการดารงชีวติ ของมนุษย์ และเป็นส่วนหน่ึงในองค์ประกอบ
ของการมีคุณภาพชีวิตท่ีดี การให้โอกาสแก่ประชาชนเพ่ือเข้าถึงที่อยู่อาศัยจึงเป็นประเด็นสาคัญท่ีภาครัฐควร
ให้การสนับสนุน และส่งเสริมให้ประชาชนสามารถเข้าถึงการมีที่อยู่อาศัยท่ีม่ันคงและมีมาตรฐาน เมื่อพิจารณา
สถานการณ์ความยากจนและความเหล่ือมล้า แสดงให้เห็นว่าประเทศไทยมีความเหลื่อมล้าด้านการถือครอง
ท่ีดินมากที่สุด มีเพียงคนกลุ่มเล็ก ๆ ที่มีอานาจถือครองท่ีดินประเภทโฉนดท่ีดินและกลุ่มคนเหล่านี้ถือครอง
ที่ดินสูงถึงร้อยละ 79.9 ของพ้ืนที่ท้ังหมด นอกจากนี้ปัญหาการถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินยังมีความเช่ือมโยงกับ
ปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้า ซ่ึงส่งผลต่อโอกาสในทางเศรษฐกิจ ปัญหาในการใช้ประโยชน์ที่ดิน
ก่อใหเ้ กิดปัญหาท่ีดินที่ถูกทิ้งร้าง ปัญหาการบกุ รุกท่ีดินสาธารณะ ปัญหาความขัดแย้งในการใชป้ ระโยชน์ที่ดิน
ของประชาชนและหน่วยงานของรัฐ รวมถึงเอกชน ในขณะท่ีผู้ประสบปัญหาด้านที่อยู่อาศัยส่วนใหญ่
เป็นผู้มีรายได้น้อยและอยู่อาศัยอย่างแออัดจนกลายเป็นชุมชนแออัดซ่ึงสอดคล้องกับศูนย์ข้อมูลที่อยู่อาศัยแห่งชาติ
พบว่า ปี 2562 จังหวดั ปทมุ ธานี มชี ุมชนผู้มรี ายได้นอ้ ย จานวน 82 ชมุ ชน เปน็ ชุมชนแออดั จานวน 79 ชุมชน 5,574
ครัวเรือน และชุมชนชานเมือง จานวน 3 ชุมชน 75 ครัวเรือน บ้านผู้มีรายได้น้อย จานวน 5,108 หลังคา
เรือน ครัวเรือนรายได้น้อย จานวน 5,670 ครัวเรือน และมีประชากรผู้มีรายได้น้อย จานวน 22,680 คน
จึงสะท้อนให้เห็นถึงความสาคัญและจาเป็นเร่งด่วนของการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยของประชาชน เพ่ือลดความเหลื่อมล้า
และยกระดบั คณุ ภาพชีวติ ของประชาชนทกุ ระดับรายได้
แผนการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยจังหวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 – 2570 จึงมีเป้าหมายเพื่อ
จะมุ่งดาเนินการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยให้แก่ประชาชนในจังหวัดปทุมธานี ให้ได้มีโอกาสเข้าถึงการมีท่ีอยู่อาศัยท่ีดี
มีมาตรฐานโดยดาเนินการปรับปรุงและจัดหาพัฒนาท่ีอยู่อาศัยภายใต้บทบาทและหน้าท่ีของหน่วยงานท่ี
เก่ียวข้องกับการปฏิบัติงานด้านที่อยู่อาศัยจึงได้มีการดาเนินการรวบรวมข้อมูล ทบทวน วิเคราะห์และ
สังเคราะห์ ตลอดจนการประชุมเชิงปฏิบัติการ และร่วมกันจัดทาแผนพัฒนาที่อยู่อาศั ยระยะ 5 ปี
(พ.ศ. 2566 – 2570) เพ่ือใช้เป็นทิศทางในการดาเนินงานใหบ้ รรลุเป้าหมายตามกรอบระยะเวลาท่ีกาหนด
ภายใตว้ ิสัยทศั น์ “คนไทยทุกคนมที อี่ ยูอ่ าศัยถ้วนทวั่ และมีคณุ ภาพชีวิตทดี่ ี ในปี 2579”
จังหวัดปทุมธานี ขอขอบคุณ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม เครือข่าย
ภาคประชาชนด้านที่อยอู่ าศัยสภาองคก์ รชุมชน และเครอื ข่ายสหพันธพ์ ฒั นาองค์กรชุมชนคนจนเมอื งแห่งชาติ
ตลอดจนคณะทางานการขับเคลื่อนนโยบาลและแผนการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยจังหวัดปทุมธานี ที่ได้ร่วมจัดทา
แผนการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยจังหวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 – 2570 และแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาท่ีอยู่
อาศัยจังหวัดปทุมธานี ระยะที่ 2 พ.ศ. 2566 – 2570 เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและการมีทีอยู่อาศัยของ
ประชาชนในจังหวัดปทุมธานีให้สอดรับกับแผนยุทธศาสตร์ชาติ การพัฒนาท่ีอยู่อาศัย ระยะ 20 ปี พ.ศ. 2560
– 2579 และนาไปขับเคลอ่ื นการดาเนินงานอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพและประสิทธิผลต่อไป
แผนการพฒั นาท่อี ยู่อาศัยจังหวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 ก
สารบญั
หนา้
บทท่ี 1 บทนา
1.1 ความเป็นมาและความสาคญั 1
1.2 วตั ถปุ ระสงค์ 2
1.3 ขอบเขตและแนวทางการจดั ทาแผนการพัฒนาท่ีอย่อู าศัยจงั หวดั ปทุมธานี 2
1.4 นยิ ามศัพท์ 2
1.5 ขอ้ มลู ทั่วไปจงั หวัดปทมุ ธานี 5
บทท่ี 2 กรอบแนวคิดในการจดั ทาแผนการพฒั นาท่ีอยู่อาศัยจงั หวัดปทุมธานี
2.1 การพฒั นาทย่ี งั่ ยนื (Sustainable Development Goals: SDGs) 10
2.2 กรอบยทุ ธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) 10
2.3 แผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ ฉบับท่ี 12 (พ.ศ. 2566 – 2570) 11
2.4 ยุทธศาสตรก์ ารพัฒนาที่อยอู่ าศยั ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 – 2579) 12
2.5 แผนพัฒนาจงั หวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 13
บทที่ 3 สถานการณแ์ ละแนวโนม้ ทอ่ี ยู่อาศัยของจังหวดั ปทุมธานี
3.1 สถานการณ์ดา้ นประชากร 14
3.2 สถานการณต์ ลาดที่อยู่อาศัย 15
3.3 ลักษณะชุมชนในพืน้ ท่จี ังหวัดปทมุ ธานี 15
3.4 การคาดการณ์ความต้องการที่อยู่อาศยั 16
3.5 ข้อมูลผเู้ ดอื ดร้อนด้านท่ีอย่อู าศยั 17
3.6 ข้อมูลความจาเป็นพื้นฐาน ปี 2565 จากสานกั งานพัฒนาชมุ ชนจังหวดั ปทุมธานี 17
3.7 ขอ้ มลู จากการฐานระบบบริหารจดั การข้อมูลการพฒั นาคนแบบช้เี ปา้ 18
(Thai People Map and Analytics Platform : TPMAP)
3.8 ข้อมลู การขับเคลือ่ นงานดา้ นที่อยู่อาศยั จากสถาบนั พัฒนาองค์กรชมุ ชน (องคก์ ารมหาชน) 18
3.9 ขอ้ มูลด้านท่ีอยู่อาศัยของการเคหะแหง่ ชาติ 34
บทที่ 4 การวเิ คราะห์ SWOT และแผนการพัฒนาทอ่ี ยอู่ าศยั จังหวัดปทุมธานี
4.1 การวิเคราะห์ปัจจัยสภาพแวดล้อมภายใน 39
และปจั จยั สภาพแวดลอ้ มภายนอก (SWOT Analysis)
4.2 การวเิ คราะห์ภาพอนาคตและความต้องการด้านการพัฒนาคณุ ภาพชีวติ 41
และการจัดการที่อยูอ่ าศัย
4.3 แผนการพัฒนาท่อี ยู่อาศัย จังหวดั ปทุมธานี (พ.ศ. 2566 - 2570) 43
แผนการพัฒนาที่อย่อู าศยั จังหวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 ข
สารบัญ (ตอ่ )
หน้า
4.4 ความเชอ่ื มโยงระหวา่ งเป้าประสงค์ กลยุทธแ์ ละตัวชี้วดั 44
4.5 กลไกและระบบบรหิ ารจัดการ 48
4.6 แผนปฏบิ ัตกิ ารขับเคลื่อนการพัฒนาท่ีอยู่อาศัย ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 – 2570) รายปี 49
บรรณานกุ รม 63
ภาคผนวก
ผนวก ก ขอ้ มลู ผู้เดือดรอ้ นดา้ นที่อยู่อาศยั จังหวัดปทุมธานี 64
ผนวก ข คาสั่งท่ีเกยี่ วข้อง 73
ผนวก ค ภาพกิจกรรม 86
แผนการพัฒนาทอ่ี ยูอ่ าศัยจังหวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 ค
บทท่ี 1 บทนา
1.1 ความเป็นมาและความสาคัญ การเป็นประเทศท่ีพัฒนาแล้วให้มีความมั่นคง มง่ั ค่งั ยัง่ ยืน
ในระยะยาวได้นั้น ประเทศต้องเร่งพัฒนาปัจจัยพ้ืนฐาน
การพัฒนาประเทศไทยในปัจจุบัน มีการกาหนด ที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนใหม้ ีคุณภาพชีวิตท่ดี ี
ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) เพ่ือเป็น จากการสารวจสภาวะเศรษฐกิจและสังคมในปี 2556
กรอบในการดาเนินงานด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะด้านการ ของสานักงานสถิติแห่งชาติพบว่าคนไทยประสบปัญหา
พัฒนาเศรษฐกิจ มีการดาเนินเศรษฐกิจแบบเสรีทุนนิยม เก่ียวกับที่อยู่อาศัยเป็นจานวนมาก ท้ังปัญหาการขาด
เน้นการพัฒนาภาคอุตสาหกรรมและภาคบริการเป็นหลัก แคลนท่ีอยู่อาศัยและการไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่อยู่อาศัย
ส่งผลให้ประชากรอพยพย้ายถิ่นเข้ามาทางานในเมืองมาก ดังน้ันปัญหาท่ีอยู่อาศัย จึงเป็นปัญหาสาคัญของประเทศ
ข้ึน เกิดปัญหาการกระจุกตัวอยู่ในเมืองใหญ่ และปัญหา ไทยที่ต้องไดร้ บั การแกไ้ ขอย่างเร่งดว่ นต่อไป
อ่ืน ๆ ตามมา เช่น ปญั หาความยากจน ชุมชนแออัด แหลง่
เสื่อมโทรม อาชญากรรม ขยะมูลฝอย น้าเสีย มลภาวะ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์
ความเหลื่อมล้า เป็นต้น คุณภาพชีวิตของคนเมืองลดลง ส่งคาส่ังคณะอนุกรรมการด้านนโยบายและแผนงานการพัฒนา
จากการเผชิญกับปัญหาต่าง ๆ ที่กล่าวมา ภาครัฐจึงมีการ ที่อยู่อาศัยที่ 3/2561 ลงวันท่ี 6 กรกฎาคม 2561
กาหนดประเดน็ ยทุ ธศาสตร์ด้านการสรา้ งโอกาสและความ เร่ือง แต่งต้ังคณะทางานการขับเคล่ือนนโยบาย
เสมอภาคทางสังคม ด้วยการให้ความสาคัญกับการ แ ล ะ แ ผ น ก า ร พั ฒ น า ท่ี อ ยู่ อ า ศั ย ร ะ ดั บ จั งหวั ดโดยมี ผู้ ว่ า
ลดความเหล่ือมล้า สร้างความเป็นธรรมในสังคม ราชการจงั หวัด เปน็ ประธานคณะทางาน หวั หน้าหนว่ ยงาน
โดยเฉพาะผูม้ ีรายไดน้ ้อยและกลุ่มผดู้ ้อยโอกาส อกี ทงั้ การ และผูแ้ ทนหนว่ ยงานในพืน้ ท่ีเป็นคณะทางาน พัฒนาสงั คม
ส่งเสริมศักยภาพโดยการเพ่ิมขีดความสามารถในการ และความม่ันคงของมนุษย์จังหวัด เป็นคณะทางาน
พึ่งตนเองและจัดการตนเอง เน้นการรวมกลุ่มเพ่ือสร้าง และเลขานุการ หัวหน้าสานักงานเคหะชุมชนและ
ความเข้มแข็ง ตลอดจนปรับพฤติกรรมในการจัดการ เ จ้ า ห น้ า ท่ี ส า นั ก ง า น ภ า ค ส ถ า บั น พั ฒ น า อ ง ค์ ก ร ชุ มชน
วางแผนชีวิต ครอบครัว การเงินและอาชีพเพ่ือสร้างความ (องค์การมหาชน) เป็นคณะทางานและผู้ช่วยเลขานุการ โดยให้
รับผิดชอบ และยกระดับคุณภาพชีวิตแก่ประชาชน มีอานาจหน้าที่ดาเนินการจัดทาแผนและขับเคล่ือนการพัฒนา
ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ย่ังยืน (Sustainable ที่ อยู่ อาศั ยระดั บจั งหวั ดให้ บรรลุ เ ป้ า ห ม า ย ต า ม ก ร อ บ
Development Goals: SDGs) ขององค์การสหประชาชาติ ระยะเวลาท่ีกาหนด โดยมีลกั ษณะสาคัญของแผนและการ
ที่ประชาคมโลกตกลงร่วมกันในการนาไปใช้เป็นกรอบการ เช่อื มโยงนโยบายของรัฐบาล ดงั น้ี
ดาเนินงานด้านการพัฒนาประเทศ เพื่อยกระดับคุณภาพ
ชีวิตที่ดีใหแ้ ก่ประชาชนในประเทศ 1. เชื่อมโยงนโยบายของรัฐบาลในการแก้ไข
ปัญหาความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยของ ประชาชนผมู้ ี
“ท่ีอยู่อาศัย” เป็นหนึ่งในปัจจัยสี่ที่มีความจาเป็นต่อ รายได้น้อยในพื้นท่ีต่าง ๆ รวมถึงเช่ือมโยงกับแนวคิดและ
การดารงชีวิตของมนุษย์เป็นสถานท่ีที่รวมความเป็น นโยบายระดับสากล แผนแม่บทการพัฒนาท่ีอยู่อาศัย
ครอบครัวให้เป็นหน่ึงเดียว หล่อหลอมสมาชิกในสังคม มี ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560-2579) มาเป็นกรอบหลักใน
การถ่ายทอดวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีปลูกฝัง การจัดทาแผนการพัฒนาท่อี ยูอ่ าศัยจังหวัดปทุมธานี
นิสัย เจตคติค่านิยมให้แก่ทุกคน ซ่ึงถือเป็นจุดเริ่มต้นของ
ความมั่นคงของมนุษย์ที่มีความสาคัญท่ีสุดท่ามกลาง 2. เป็นแผนที่สอดคล้องกับศักยภาพ โอกาส
กระแสโลกในศตวรรษที่ 21 มีการเพ่ิมขึ้นของจานวน สภาพปัญหา ความต้องการ และความเหมาะสมในด้าน
ประชากร การเข้าสู่สังคมสูงอายุการอพยพย้ายถิ่น และ ต่าง ๆ ตามบริบทพื้นที่โดยเฉพาะความต้องการท่ีอยู่อาศัย
ปัญหาที่ท้าทายหลากหลาย การพัฒนาประเทศไทยไปสู่ ของกลุ่มเป้าหมาย สภาพ ขนาด และรูปแบบที่อยู่อาศัย
สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการดารงชีวิตท่ีมีคุณภาพพร้อม
แผนการพฒั นาทอ่ี ยอู่ าศยั จงั หวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 1
ระบบสาธารณปู โภค สาธารณูปการทจ่ี าเปน็ ในระดับราคา 1.3 ขอบเขตและแนวทางการจัดทาแผนการพัฒนา
ทกี่ ลมุ่ เปา้ หมายสามารถรบั ภาระได้ ทีอ่ ยู่อาศัยจงั หวัดปทมุ ธานี
3. คานึงถึงความคุ้มค่าในการดาเนินการและการ แผนการพัฒนาท่ีอย่อู าศัยจงั หวดั ปทุมธานี เป็นแผน
พัฒนาท่อี ยอู่ าศยั ท่ีได้มาตรฐาน เพื่อให้ กลุ่มเป้าหมายได้รับ ท่ี มุ่ ง พั ฒ น า เ รื่ อ ง ที่ อ ยู่ อ า ศั ย ใ น จั ง ห วั ด แ บ บ อ ง ค์ ร ว ม
ประโยชน์อย่างแท้จริง และท่ัวถึงจึงต้องให้ความสาคัญกับ ที่ครอบคลุมทุกมิติ โดยเฉพาะความม่ันคงด้านท่ีอยู่อาศัย
การมีส่วนร่วมของประชาชน โดยการรับฟังความคิดเห็น เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านการอยู่อาศัยให้ประชาชน
จากกลุ่มเป้าหมายและผู้ที่เก่ียวข้องเพ่ือพิจารณาปัญหา และสร้างโอกาสในการเข้าถึงที่อยู่อาศัยที่เหมาะสม
และความตอ้ งการของคนในจังหวัด ส อ ด ค ล้ อ ง กั บ ค ว า ม ต้ อ ง ก า ร ข อ ง ทุ ก ก ลุ่ ม เ ป้ า ห ม า ย
ในจังหวัด โดยมแี นวทางการดาเนินงานดังนี้
4. มุ่งเน้นการทางานแบบเครือข่ายร่วมกันทุกภาคส่วน 1. มีความสอดคล้องเชื่อมโยงกับแผนแม่บทการพัฒนา
โดยคานึงถึงความพร้อมและกระบวนการทางานที่สามารถ ที่อยู่อาศัยระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) รวมท้ัง
บู ร ณ า ก า ร ค ว า ม ร่ ว ม มื อ ร ะ ห ว่ า ง ห น่ ว ย ง า น แ ล ะ ภ า คี สอดคล้องกับศักยภาพ โอกาส สภาพปัญหา และความ
ท่ีเก่ียวข้อง ท้ังภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม ต้องการของประชาชนในพน้ื ท่ี
ในพ้ืนที่ ให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน และสามารถ 2. นาฐานข้อมูลท่ีผมู้ ีรายไดน้ ้อยตามโครงการลงทะเบียน
ตอบสนองต่อสถานการณ์ท่ีเหมาะสมในแต่ละพื้นท่ีเพ่ือ เพื่อสวัสดิการแห่งรัฐของกระทรวงการคลังที่เป็นปัจจุบัน
วางแผนการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยให้เหมาะสมกับโอกาสและ ม า พิ จ า ร ณ า ป ร ะ ก อ บ ก า ร ด า เ นิ น ก า ร เ ป็ น ล า ดั บ แ ร ก
ศักยภาพของจังหวัด และความร่วมมือในการสนับสนุน โดยเช่ือมโยงกับระบบข้อมูลแผนท่ีทางสังคม (Social
การขับเคลอื่ นแผนการพฒั นาทอี่ ยูอ่ าศยั จงั หวดั ปทุมธานี Map) เพ่อื ให้สามารถชว่ ยเหลือผู้มรี ายไดน้ ้อย ในดา้ นทอี่ ยู่
อาศัยได้อย่างท่ัวถึง และเกิดประโยชน์ต่อประชาชนทุก
1.2 วัตถุประสงค์ กลุ่มเปา้ หมายอย่างแทจ้ ริง
1. เพื่อเสริมสร้างโอกาสในการเข้าถึงท่ีอยู่อาศัย 3. การกาหนดแผนงาน โครงการ แหล่งเงนิ ในการดาเนิน
โครงการ ต้องเหมาะสมสอดคล้องกับความต้องการของ
ให้ครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมายเป็นการลดความเหล่ือมลา้ แตล่ ะกลุ่มเปา้ หมาย ตามความจาเป็นเรง่ ด่วน ความพร้อม
และสรา้ งความเป็นธรรมในสังคม และศักยภาพในการดาเนินงานของหน่วยงาน โดยคานึง
ถึงประโยชน์สูงสุดของทางราชการ และประโยชน์
2. เพ่ือส่งเสริมความมั่นคงด้านท่ีอยู่อาศัย และ ทป่ี ระชาชนจะไดร้ ับเป็นสาคัญ
พัฒนาคุณภาพชีวิตให้แก่ทุกกลุ่มเป้าหมาย โดยการ
จัดเตรียมที่อยู่อาศัยที่ได้มาตรฐาน มีสภาพแวดล้อมที่ 1.4 นยิ ามศัพท์
เหมาะสม พร้อมระบบสาธารณูปโภคสาธารณูปการท่ี แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาท่ีอยู่อาศัยระดับจังหวัด
จาเป็นในระดบั ราคาท่ีกลุม่ เปา้ หมายสามารถรบั ภาระได้
หมายถึง แผนยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนงานพัฒนาด้านท่ีอยู่
3. เพอื่ บูรณาการความรว่ มมือระหว่างหน่วยงานและ
ภาคีที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชา อาศัยของประชาชนในจังหวัด เพ่ือส่งเสริมให้เกิดคุณภาพ
สังคมในการดาเนินงานการพัฒนาที่อยู่อาศัยสาหรับทุก
กลุ่มเป้าหมาย และส่งเสริมให้ชุมชนเข้มแข็งพ่ึงพาตนเอง ชวี ติ ที่ดี มีทอี่ ยูอ่ าศัยที่ม่ันคงอย่างยัง่ ยนื
ไดอ้ ย่างยั่งยนื
เครือข่ายการพัฒนาที่อยู่อาศัยระดับจังหวัด หมายถึง
เครือข่ายการหนุนเสริมและพัฒนาแก้ไขความเดือดร้อนของ
ประชาชนดา้ นที่อยอู่ าศัยระดบั จังหวัด อาทิ สานกั งานพัฒนา
แผนการพฒั นาท่ีอยู่อาศัยจงั หวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 2
สังคมและความม่ันคงของมนุษย์จังหวัดปทุมธานี สถาบัน ท่ีดิน พัฒนาระบบสาธารณูปโภค สิ่งแวดล้อมชุมชน และการ
พัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) สหพันธ์พัฒนาองคก์ ร พัฒนาที่อยู่อาศัยที่สอดคล้องกับวถิ ีชีวติ และความสามารถใน
ชุมชนคนจนเมืองแห่งชาติ การเคหะแห่งชาติ สภาองค์กร การจัดการของชุมชน บ้านมั่นคงจึงเป็นบ้านท่ีมากกว่าบ้าน
ชุมชนตาบล ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดปทุมธานี และ เป็นการสร้าง/ฟื้นฟูการจัดการตนเองของชุมชนให้เป็นชมุ ชน
สถาบันการศกึ ษา ทีเ่ ขม้ แข็งจัดการปัญหาไดด้ ้วยตนเอง
พมจ. หมายถึง สานักงานพัฒนาสังคมและความ สหกรณ์ หมายถึง สหกรณ์เคหสถานบ้านม่ันคง
มั่นคงของมนษุ ยจ์ งั หวัดปทมุ ธานี ทชี่ ุมชนไดจ้ ดั ต้ังข้นึ เพอ่ื รองรับการแก้ไขปญั หาที่อยู่อาศัย
พอช. หมายถึง สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน โครงการบ้านพอเพียงชนบท หมายถึง โครงการ
(องค์การมหาชน) จัดต้ังข้ึนตามพระราชกฤษฎีกาจัดต้ัง ที่รัฐบาลมอบหมายให้สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การ
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) พ.ศ. 2543 มหาชน) ดาเนินการภายใต้แผนงานยุทธศาสตรก์ ารพัฒนาทอี่ ยู่
เป็นองค์กรของรัฐตามพระราชบัญญัติองค์การมหาชน พ.ศ. อาศัย 10 ปี (พ.ศ. 2559 – 2568) โดยเป็นแผนพัฒนาท่ี
2542 กระทรวงการพัฒนาสงั คมและความม่นั คงของมนษุ ย์ อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อยชนบทในระยะเวลา 5 ปี จานวน
352,000 ครัวเรือน ซ่ึงมีประชาชนประสบปัญหาความ
กคช. หมายถงึ การเคหะแห่งชาติ ซึง่ ในพืน้ ที่จังหวัด เดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยและที่ดิน ทั้งบ้านท่ีก่อสร้างมานาน
ปทมุ ธานเี รยี กวา่ “สานักงานเคหะชุมชน” แลว้ มีสภาพชารุดทรุดโทรม กอ่ สรา้ งดว้ ยวสั ดุทีไ่ มม่ นั่ คง ไมไ่ ด้
ปรับปรุงซ่อมแซม และครอบครัวขยายท่ีมีความจาเป็นต้อง
สอช. หมายถึง สหพันธ์พัฒนาองค์กรชุมชนคนจน ก่อสร้างท่ีอยู่อาศัยใหม่ แต่ไม่สามารถดาเนินการได้เน่ืองจาก
เมืองแห่งชาติ ซึ่งเป็นเครือข่ายองค์กรชุมชนท่ีขับเคลื่อนเรอื่ ง มีรายได้ไมเ่ พียงพอ
การพัฒนาท่ีอยู่อาศัยทั้งชุมชนเมืองและชุมชนชนบท ในเขต
พนื้ ท่จี งั หวัดปทมุ ธานี โครงการปทุมธานีโมเดล เป็นโครงการแก้ไขปัญหา
ที่อยู่อาศัยเพื่อคนยากจนท่ีบุกรุกที่ดินท่ีสาธารณะจังหวัด
องค์กรชุมชน หมายถึง การรวมตัวของชุมชน ปทุมธานี โดยมีเป้าหมายในพ้ืนท่ีคลองระบายน้าที่ 1 เริ่มต้น
ท้องถิ่น หรือชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ซึ่งจดแจ้งการจัดตั้งตาม ดาเนินการตงั้ แต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2558 มีพ้ืนที่รองรบั
พระราชบญั ญัตสิ ภาองค์กรชุมชน พ.ศ. 2551 30 ไร่ ใช้ มาตรา 44 เพ่ือใหไ้ ดม้ า เพอ่ื รองรบั ผถู้ ูกผลกระทบ
จากการบริหารจัดการน้า บริเวณคลองหน่ึง อาเภอคลอง
ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดปทุมธานี หมายถึง หลวง จังหวัดปทุมธานี ซ่ึงมีการใช้กระบวนการ “รัฐราษฎร์
เครือข่ายภาคประชาชนในจังหวัดปทุมธานี ที่รวมตัวกันโดย ร่วมใจ คนื คลองนา้ ใสให้กบั แผ่นดิน” พฒั นาท่อี ยู่อาศยั โดยมี
มีวัตถุประสงค์ขับเคลื่อนงานพัฒนาครอบคลุมทุกมิติใน ระบบสาธารณูปโภค สาธารณูปการ และส่ิงแวดล้อมท่ีดี มี
จงั หวัดปทุมธานี รูปแบบสอดคล้องกับวิถีชีวิตและความสามารถในการใช้จ่าย
ของคนในชมุ ชน เพ่อื สร้างความม่นั คงในทีอ่ ยอู่ าศัยของชุมชน
สภาองค์กรชุมชนตาบล หมายถึง องค์กรชุมชนที่
รวมตัวกันจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติสภาองค์กรชุมชน ที่อยู่อาศัย (Housing) หมายถึง สถานท่ีที่บุคคล
ตาบล พ.ศ. 2551 ในครอบครัวใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันในลักษณะการเป็นเจ้าของ
กรรมสทิ ธ์ิในท่ีอยูอ่ าศยั หรือ มีสทิ ธิครอบครองในที่อยู่อาศัย
โครงการบ้านมั่นคง หมายถึง โครงการที่รัฐบาล
มอบหมายให้สถาบันองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) โดย
สานักงานบ้านม่ันคงรับผิดชอบดาเนินงานมาต้ังแต่ปี 2546
เป็นต้นมา มีเป้าหมายในการแก้ปัญหาท่ีอยู่อาศัยของชุมชน
คนจนเมืองท่ัวประเทศ สร้างความมั่นคงในการครอบครอง
แผนการพัฒนาที่อยู่อาศยั จงั หวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 3
ครอบครัว (Family) หมายถงึ กล่มุ คน ซ่งึ ประกอบด้วย คนไร้ท่ีพ่ึง (Helpless Persons) หมายถึง บุคคลซ่ึงไร้ที่
บุคคล 2 คน หรือมากกว่า 2 คนขึ้นไป มีความเก่ียวข้อง อ ยู่ อ า ศั ย แ ล ะ ไ ม่ มี ร า ย ไ ด้ เ พี ย ง พ อ แ ก่ ก า ร ยั ง ชี พ
ผูกพันกันทางสายโลหิต การสมรสหรือการรับเอาไว้ และให้รวมถึงบุคคลท่ีอยู่ในภาวะยากลาบากและไม่อาจ
(เช่น บุตรบุญธรรม คนใช้คนสวน) และอาศัยอยู่ด้วยกัน พ่ึงพาบุคคลอื่นได้ทั้งน้ีกลุ่มเป้าหมายท่ีให้บริการตาม
เป็นครัวเรือน ครอบครัวอาจแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองคนไร้ที่พ่ึงตามพระราชบัญญตั ิ
คือ ครอบครัวเดย่ี ว และครอบครวั ขยาย การค้มุ ครองคนไรท้ ี่พงึ่ พ.ศ. 2557 ประกอบด้วย
1) บุคคลท่ีประสบความเดือดร้อน เนื่องจากหัวหน้า
ครัวเรือน (Household) หมายถึง บุคคลทุกคนที่ ครอบครัวหรือบุคคลที่เป็นหลักในครอบครัวตาย ทอดทิ้ง
อาศัยอยู่ในบ้านหรือหน่วยที่อยู่อาศัยเดียวกัน เช่น เพื่อน สาบสูญหรือต้องโทษจาคุก หรือประสบอุบัติเหตุหรือ
ร่วมห้องท่ีอยู่ในอพาร์ตเมนต์เดียวกัน คู่ที่ยังไม่แต่งงาน เจ็บป่วยร้ายแรงจนไม่สามารถประกอบอาชีพได้หรือไม่
อยู่ด้วยกัน สามีหรือภรรยาที่ไปอาศัยอยู่กับลูกๆ สามี สามารถดแู ลครอบครวั ได้ด้วยเหตใุ ด
ภรรยา ลูกๆ ปู่ ย่า อาศัยอยู่ในบ้านเดียวกัน บุคคล 2 คู่ 2) คนเรร่ ่อน
เช่าบ้านอยู่ในบ้านเดียวกัน ซึ่งตามความหมายนี้ คาว่า 3) บคุ คลทซ่ี ึ่งอาศยั ท่สี าธารณะเป็นท่พี ักนอนชั่วคราว
“ครอบครัวเด่ียว” ซึ่งมีพ่อแม่ลูกอยู่ด้วยกัน จึงเป็นทั้ง 4) บุคคลท่ีมีสถานะทางทะเบียนราษฎรแต่ยังไร้สัญชาติ
ครอบครวั และ ครวั เรอื น 5) บุคคลไม่มสี ถานะทางทะเบียนราษฎร
ชุมชน (Community) หมายถึง อาณาบริเวณ
หรืออาณาเขตทางภูมิศาสตร์ที่ค่อนข้างแน่นอนหรอื ท้องที่
หรือในเมือง ซ่ึงมีอาณาบริเวณมากพอสมควร และมีคน
จานวนหนึ่ง กลุ่มคน กลุ่มชน ประชาชนจานวนหนงึ่ อาศัย
อยู่รวมกันหรือตั้งภูมิลาเนาอยู่ในท้องที่หรือในเมือง
เดยี วกนั โดยอาศยั อยรู่ ่วมกนั
แผนการพัฒนาท่อี ยูอ่ าศยั จงั หวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 4
1.5 ข้อมลู ท่ัวไปจังหวดั ปทุมธานี ในปีพุทธศักราช 2459 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า
เจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ใช้คาว่า “จังหวัด” แทน
ความเป็นมาของจังหวัดปทุมธานี “เมือง” และให้เปล่ียนการเขียนช่ือ“ประทุมธานี” เป็น
“ปทุมธานี” ในวันที่ 19 พฤษภาคม 2459 ต่อมาใน
จังหวัดปทุมธานี เป็นถ่ินฐานบ้านเมืองมาแล้วไมน่ ้อย สมยั พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยหู่ วั ทรงโปรดเกล้า
กว่า 300 ปี นับต้ังแต่รัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์ ฯ ใ ห้ ยุ บจั งหวั ดธั ญบุ รี มาข้ึ นกั บจั งหวั ดปทุ มธานี
มหาราช แห่งกรุงศรีอยุธยา คือ เมื่อพุทธศักราช 2202 เม่ือ พ.ศ. 2475 จังหวัดปทุมธานีจึงได้แบ่งการปกครอง
มังนันทมิตรได้กวาดต้อนครอบครัวมอญ เมืองเมาะตะมะ เปน็ 7 อาเภอดงั ที่เปน็ เช่นปัจจุบนั น้ี
อพยพหนีภัยจากศึกพม่า เข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกรุงเทพทวาราวดีศรีอยุธยา ซ่ึงสมเด็จ ทตี่ ั้งและอาณาเขตของจังหวัดปทุมธานี
พระนารายณ์มหาราช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ครอบครวั
มอญเหล่าน้ัน ไปตั้งบ้านเรือนอยู่ท่ีบ้านสามโคก จากนั้นมา จังหวัดปทุมธานี ต้ังอยู่ในภาคกลางประมาณ
ชุมชนสามโคกได้พัฒนามากข้ึนเป็นลาดับ ต่อมาในแผ่นดิน เส้นรุ้งท่ี 14 องศาเหนือ และ เส้นแวงที่ 100 องศา
สมเดจ็ พระเจ้าตากสินมหาราช แหง่ กรุงธนบรุ ี ชาวมอญได้ ตะวันออกอยู่เหนอื ระดบั น้าทะเลปานกลาง 2.30 เมตร มี
อพยพหนีพม่าเข้ามาพ่ึงพระบรมโพธิสมภาร เป็นครั้งที่ 2 เน้ือที่ประมาณ 1,525.856 ตารางกิโลเมตร หรือ
สมเดจ็ พระเจา้ ตากสินมหาราช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ประมาณ 953,660 ไร่ ห่างจากกรุงเทพมหานครไปทาง
อนุญาตให้ต้ังบ้านเรือนท่ีบ้านสามโคก และคร้ังสุดท้ายใน ทิศเหนือ ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนน
รัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยได้มีการ พหลโยธิน) เป็นระยะทางประมาณ 27.8 กิโลเมตร
อพยพชาวมอญครง้ั ใหญจ่ ากเมืองเมาะตะมะเข้าส่ปู ระเทศ มีอาณาเขตตดิ ต่อกับจงั หวดั ใกล้เคียง ดงั น้ี
ไทย เรียกว่า “มอญใหญ่” พระองค์ทรงพระกรุณาโปรด
เกล้าฯ ให้ชาวมอญบางส่วนต้ังบ้านเรือนอยู่ท่ีบ้านสามโคก ทิศเหนือ ตดิ ต่อกบั อาเภอบางไทร อาเภอบางปะอิน
อีกเช่นเดียวกัน ฉะน้ันจากชุมชนขนาดเล็ก “บ้านสามโคก” และอาเภอวังน้อย จงั หวัดพระนครศรอี ยุธยา อาเภอหนองแค
จึงกลายเป็น “เมอื งสามโคก” ในกาลตอ่ มา และอาเภอวิหารแดง จงั หวดั สระบุรี
พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลยั ทรงเอา ทิศตะวันออก ติดต่อกับอาเภอองครักษ์ จังหวัด
พระทัยใส่ดูแล ทานุบารุงชาวมอญเมืองสามโคกมิได้ขาด นครนายก และอาเภอบางน้าเปร้ยี วจังหวดั ฉะเชิงเทรา
ครั้งเมื่อเดือน 11 พุทธศักราช 2358 ได้เสด็จประพาส
ออกเย่ียมพสกนิกรที่เมืองสามโคก และประทับที่พลับพลาริม ทิศตะวันตก ติดต่อกับอาเภอลาดบัวหลวง
แม่นา้ เจ้าพระยาฝั่งซ้ายเยื้องเมืองสามโคก ยังความปลาบปลื้มใจ จังหวัดพระนครศรีอยธุ ยา อาเภอบางเลน จังหวดั นครปฐม
แก่ชาวมอญเป็นล้นพ้น จึงได้พากันหลั่งไหลนาดอกบัวขึ้น และอาเภอไทรนอ้ ย จังหวดั นนทบรุ ี
ทูลเกล้าฯ ถวายเป็นราชสักการะอยู่เป็นเนืองนิจยังความ
ซาบซึ้งในพระราชหฤทัยเป็นที่ยิ่ง จึงบันดาลพระราชหฤทัยให้ ทิศใต้ ติดต่อกับเขตหนองจอก เขตคลองสามวา
พระราชทานนามเมืองสามโคก“เมืองประทุมธานี” ซ่ึงวันนั้นตรง เขตสายไหม เขตบางเขน เขตดอนเมืองกรุงเทพมหานคร
กับวันที่ ๑๖ ตุลาคมพุทธศักราช 2358 ด้วยพระมหา และอาเภอปากเกร็ด อาเภอบางบวั ทอง จงั หวัดนนทบรุ ี
กรุณาธิคณุ ดังกล่าวชอ่ื เมืองปทมุ ธานี จงึ ไดก้ าเนดิ นบั ตงั้ แต่
บัดนั้น เปน็ ตน้ มา
แผนการพฒั นาทีอ่ ยอู่ าศยั จังหวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 5
แผนที่แสดงขอบเขตจงั หวดั ปทุมธานี
ลักษณะภูมิประเทศ
พืน้ ท่สี ว่ นใหญ่ของจังหวัดเปน็ ท่ีราบลุ่ม รมิ สองฝั่ง สาหรับพ้ืนที่ฝ่ังซ้ายของแม่น้าเจ้าพระยาน้ัน มีคลองซอย
แม่น้าโดยมีแม่น้าเจ้าพระยาไหลผ่านใจกลางจังหวัด เปน็ คลองชลประทานจานวนมาก สามารถควบคมุ จานวน
ในเขตอาเภอเมืองปทุมธานีและอาเภอสามโ คก ปริมาณน้าได้ ทาให้ปัญหาเก่ียวกับอุทกภัยมีน้อยกว่า
เป็นระยะทาง ๒๗ กิโลเมตร ทาให้พ้ืนที่ของจังหวัด ลักษณะดิน มีลักษณะเป็นดนิ เหนียวจัด สภาพดินเป็นกรด
ปทุมธานี ถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ฝ่ังตะวันตกของ ปานกลางถึงเปน็ กรดจดั มีคา่ pH ประมาณ 6 – 4 ซ่งึ เป็น
จังหวัดหรือบนฝั่งขวาของแม่น้าเจ้าพระยา ได้แก่ พ้ืนท่ีใน ลกั ษณะของดนิ เปรี้ยว แบ่งได้เป็น 2 กลมุ่ คือกลมุ่ ดินนาดี
เขตอาเภอลาดหลุมแก้วกับพ้ืนที่บางส่วนของอาเภอเมือง มีพื้นท่ีประมาณร้อยละ 30 กลุ่มดินนาที่มีสภาพเป็นกรด
และอาเภอสามโคก กับ ฝั่งตะวันออกของจังหวัดหรือบน จัดมีพ้ืนที่ประมาณร้อยละ 70 เนื่องจากลักษณะดินเป็น
ฝ่ังซ้ายของแม่น้าเจ้าพระยา ได้แก่ พ้ืนที่อาเภอเมืองบางส่วน ดินเหนียว ทาให้การระบายน้าไม่ดีและการไหลบ่าของน้า
อาเภอธัญบุรี อาเภอคลองหลวง อาเภอหนองเสือ อาเภอลาลูก บนผิวดินช้า ส่งผลให้ไม่เหมาะสมกับการปลูกพืชไร่ และ
กา และบางส่วนของอาเภอสามโคก โดยปกติระดับน้าใน การปลูกข้าวได้ผลผลิตต่า ต้องมีการปรับปรุง โดยการใช้
แม่น้าเจ้าพระยาในฤดูฝนจะเพ่ิมสูงขึ้นเฉล่ียประมาณ 50 ปูนขาวหรือปูนมาร์ลควบคู่กับการใช้ปุ๋ยเคมีเพื่อให้การ
เซนติเมตร ซ่ึงทาให้เกิดภาวะน้าท่วมในบริเวณพื้นท่ีราบ เพาะปลกู ได้ผลผลิตดีข้นึ
ริมฝ่ังแม่น้าเจ้าพระยาเป็นบริเวณกว้างและก่อให้เกิด
ปัญหาอทุ กภัยในพ้ืนที่ฝัง่ ขวาของแม่นา้ เจา้ พระยา
แผนการพัฒนาทอ่ี ยอู่ าศัยจงั หวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 6
การคมนาคม
เส้นทางคมนาคมท่สี าคัญ ไดแ้ ก่ ทางหลวงหมายเลข 306 เป็นทางหลวงสายหลัก
ในแนวเหนือ-ใต้ เชื่อมโยงกบั จงั หวดั นนทบรุ ี ผ่าน
ทางหลวงหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) ย่านอุตสาหกรรม พาณชิ ยกรรมที่สาคัญของจังหวดั
เป็นทางหลวงสายหลักเชื่อมโยงกรุงเทพ มหานคร มีปริมาณการจราจรสงู และประสบปัญหาการจราจรมาก
และปริมณฑล กับภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ผา่ นอาเภอลาลกู กา อาเภอธัญบุรี และอาเภอคลองหลวง ทางหลวงหมายเลข 307 เป็นทางหลวงสายหลัก
ในเขตผังเมืองรวมแนวเหนือ-ใต้ เชื่อมโยงโครงข่าย
ทางหลวงหมายเลข 346 (ปทุมธานี - ลาดหลุมแก้ว) รอบนอกท่ีสาคัญ ได้แก่ ทางหลวงหมายเลข 345, 346,306
เช่ือมโยงจังหวัดปทุมธานี กับจังหวัดนครปฐมและจังหวัด ผ่านย่านอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม และสถานที่ราชการ
สพุ รรณบุรี ผา่ นอาเภอเมืองปทุมธานี และอาเภอลาดหลุมแก้ว ของจังหวัดมีการพัฒนาพ้ืนท่ีสองข้างทางเป็นอย่างมาก
ทาใหใ้ นปัจจบุ ันประสบปัญหาการจราจร
ทางหลวงหมายเลข 347 (บางพูน - ศูนย์ศิลปาชีพ
บางไทร) เป็นทางหลวงสายหลักด้านทิศเหนือ ที่เช่ือมโยงกับ ทางด่วนแจ้งวัฒนะ – บางพูน การคมนาคม
จงั หวดั พระนครศรอี ยธุ ยา และภาคเหนอื ผ่านอาเภอเมือง ทางรถไฟ มีเส้นทางรถไฟสายเหนือ และสายตะวันออก
ปทุมธานี และอาเภอสามโคก เฉียงเหนือผ่าน โดยมีจุดจอดรถที่สถานีรถไฟรั งสิต
และสถานเี ชยี งราก อกี ทงั้ ยังมจี ดุ จอดรบั ส่งผโู้ ดยสารระยะ
ทางหลวงหมายเลข 345 เป็นโครงขา่ ยทางหลวง สั้นเพ่ือเดินทางไปยังกรุงเทพมหานคร และจังหวัด
สายหลกั ดา้ นทศิ ใตท้ สี่ าคัญของทางหลวงวงแหวนรอบนอก ใกล้เคียง ที่หมู่บ้านรัตนโกสินทร์ อีกทั้งขณะน้ีอยู่ระหว่าง
ทาใหส้ ามารถตดิ ต่อกับภาคใต้ ภาคตะวนั ตก และภาคเหนือ การก่อสร้างรถไฟฟ้าในพื้นท่ีปทุมธานีจานวนสองเส้นทาง
ได้แก่รถไฟฟ้าสายสีแดง(บางซื่อ - รังสิต) และสายสีเขียวหมอ
ชิต – สะพานใหม่ – คคู ต
แผนการพัฒนาที่อยอู่ าศัยจงั หวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 7
การปกครองและประชากร จ า ก ก า ร ท า ส า ม ะ โ น ป ร ะ ช า ก ร ซ่ึ ง เ ป็ น ป ร ะ ช า ก ร แ ฝ ง
จังหวัดปทุมธานีแบ่งการปกครองส่วนภูมิภาค ในระดับจงั หวัดแบง่ ได้ 2 ลักษณะ คอื
ออกเป็น 7 อาเภอ 60 ตาบล 345 หมู่บ้าน 65 อปท. 1. ประชากรแฝงกลางคืน หมายถึง ประชากรที่
ประกอบด้วย องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง เทศบาลนคร อาศัยอยู่ประจาในจังหวัดนั้น ๆ โดยไม่มีช่ืออยู่ในทะเบียน
1 แห่ง เทศบาลเมือง 10 แห่ง เทศบาลตาบล 17 แห่ง บ้านในจังหวดั ทอ่ี าศัยอยู่
องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบล 35 แหง่
2. ประชากรแฝงกลางวัน หมายถึง ประชากร
จังหวัดปทุมธานี มีจานวนประชากร ณ วันท่ี 31 ที่เข้ามาเรียนที่มีอายุตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไป ผู้มาทางานท่ีมีอายุ
ธันวาคม 2564 จานวน 1,190,060 คน จาแนกเป็น ต้ังแต่ 15 ปีขึ้นไป หรือเข้ามาทั้งเรียนและทางาน
ชาย 563,851 คน และหญงิ 626,209 คน ความหนาแนน่ ในจงั หวดั ท่ีตนเองไม่ไดอ้ าศยั อยู่
ของประชากร 770.99 คนตอ่ ตารางกิโลเมตร
จังหวัดปทุมธานี ประชากรแฝง รวมจานวน
อาเภอท่ีมีประชากรอาศัยอยู่มากที่สุด ได้แก่ 296,250 คน ส วนใหญ่เป็นประชากรแฝงกลางวัน
อาเภอลาลูกกา รองลงมาคือ อาเภอคลองหลวงอาเภอธญั บรุ ี ท่ีเข้ามาเรียนหนังสือ จานวน 93,750 คน คิดเป็น
อาเภอเมืองปทุมธานี อาเภอลาดหลุมแก้ว อาเภอสามโคก ร้อยละ 7.5 และท่ีเข้ามาทางาน จานวน 2.02 แสนคน
และอาเภอหนองเสือ ตามลาดบั หรอื คดิ เป็นรอ้ ยละ 16.2
การศกึ ษา
อาเภอท่ีมีความหนาแน่นของประชากรต่อตาราง
กิโลเมตร สูงสุด คือ ธัญบุรี 1,865.9 คน รองลงมา ได้แก่ ในปีการศึกษา 2565 จังหวัดปทุมธานี มีจานวน
อาเภอเมืองปทุมธานี ประมาณ 1,701.4 คนต่อตาราง สถานศึกษา ทั้งหมด 325 แห่ง แบ่งเป็น สังกัดสานักงาน
กิโลเมตร อาเภอหนองเสือ จะมีความหนาแน่นของประชากร คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ) จานวน 192 แหง่
ต่าสุดที่ 129.9 คนต่อตารางกิโลเมตร เน่ืองจากยังมีสภาพ โรงเรียนสานกั บรหิ ารงานคณะกรรมการสง่ เสรมิ การศึกษา
สว่ นใหญเ่ ป็นพนื้ ท่ีทาการเกษตร เอกชน จานวน 87 แห่ง สถาบันการอาชีวศึกษา 3 แห่ง
ประชากรแฝง สถาบันอุดมศึกษา 11 แห่ง สถานศึกษาสังกัดองค์การ
ปกครองส่วนท้องถิ่น 34 แห่ง และสานักงานส่งเสริม
การเปล่ียนแปลงสู่ภาคอุตสาหกรรมของประเทศไทย การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย 67 แห่ง
ส่งผลให้มีผู้อพยพเข้ามาทางาน เรียนในจังหวัดใหญ่ๆ มีนักเรียน นักศึกษาในระบบ ทั้งหมด 318,707 คน
มากข้ึน โดยไม่ได้ย้ายทะเบียนบ้านมาให้ถูกต้องตาม จาแนกตามระดับการศึกษา ดังน้ี ระดับอนุบาล จานวน
กฎหมาย ประชากรเหล่านี้ เรียกว่า “ประชากรแฝง” 31,255 คน ระดับประถมศึกษา จานวน 77,754 คน
ซึง่ เมอ่ื ประชากรแฝงเหล่าน้ีเพ่ิมมากขึ้น จะทาให้ประชากร ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นจานว น 38 ,274 คน
เดิมท่ีอยู่ในพื้นท่ีน้ัน ๆ เขาถึงการบริการจากภาครัฐได้ มัธยมศึกษาตอนปลาย จานวน 23,603 คน ระดับ
น้อยลงเพราะมีประชากรที่อาศัยอยู่มากกว่าที่สามารถ ประกาศนียบัตรวิชาชีพ จานวน 7,209 คน ระดับ
ให้บริการได้ เช่น การบริการด้านสาธารณูปโภคการ ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง จานวน 3,952 คน และ
รักษาพยาบาลอีกทั้งการมีประชากรแฝง อาศัยอยู่ในพื้นท่ี ระดับอดุ มศึกษาจานวน 136,667 คน
มากขน้ึ นน้ั ก่อให้เกดิ ความแออัด มลภาวะต่าง ๆ เพมิ่ มาก ศาสนา
ข้ึนอีกด้วย การมีชื่อในทะเบียนบ้านเทียบกับการอยู่จริง
พบว่า จังหวัดที่เป็นศูนย์กลางทางสังคมและเศรษฐกิจ จังหวัดปทุมธานี มีความหลากหลายทางศาสนา
เป็นแหล่งท่องเที่ยวมีประชากรท่ีเข้ามาเรียนมาทางาน โดยข้อมูลจากสามะโนประชากรและเคหะ สานักงานสถิติ
รวมท้ังเข้ามาอยู่อาศัยในจังหวัดนั้น ๆ โดยไม่มีการย้าย แห่งชาติ ระบุว่า มีประชากร ร้อยละ 95.8 นับถือ
ทะเบียนบ้านเป็นจานวนมากทาให้การบริการข้ันพื้นฐาน
ของรัฐไม่เพียงพอ ประชากรกลุ่มน้ีนับเป็นประชากรแฝง
แผนการพัฒนาทีอ่ ยอู่ าศัยจังหวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 8
ศาสนาพุทธ รองลงมา ร้อยละ 2.7 นับถือศาสนาอิสลาม ขอ้ มูลเศรษฐกิจ
ร้อยละ 0.7 นับถือศาสนาศริสต์ (ร้อยละ 0.7) และ ร้อย จากข้อมูลล่าสุดของสานักงานคณะกรรมการพัฒนาการ
ละ 0.8 นับถือศาสนาอ่ืน ๆ ซ่ึงในปี 2564 จังหวัด
ปทุมธานมี จี านวนศาสนสถาน ประกอบด้วยวัด 195 แห่ง เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2559 จังหวัด
สานักสงฆ์ 2 แห่ง โบสถ์คริสต์ 39 แห่ง มัสยิด ๓๐ แห่ง ป ทุ ม ธ า นี มี มู ล ค่ า ผ ลิ ต ภั ณ ฑ์ ม ว ล ร ว ม จั ง ห วั ด
พระภิกษุ 3,163 รปู และสามเณร 382 รูป (Gross Province Product : GPP) 346,723 ล้านบาท
การสาธารณสขุ เป็นมูลค่าเพ่ิมที่เกิดจากกิจกรรมทางเศรษฐกิจนอกภาค
เกษตรเป็นส่วนใหญ่ (ร้อยละ 98.3) มูลค่าเพ่ิมในภาค
ในปี 2563 จังหวัดปทุมธานี มีโรงพยาบาลของ การเกษตร มีเพียงประมาณร้อยละ 1.7 ผลิตภัณฑ์จังหวดั
รัฐบาล 8 แห่งโรงพยาบาลเอกชน 12 แห่ง โรงพยาบาล ต่อคน (GPP Per Capita) ประมาณ 235,596 บาทต่อคน
ส่งเสริมสุขภาพตาบล 78 แห่ง และคลินิก 666 แห่ง สูงอยู่ลาดับท่ี 13 ของประเทศ และต่ากว่าระดับค่าเฉล่ีย
สาหรับบุคลากรทางการแพทย์ ท่ีเป็นเจ้าหน้าที่ของ ของกลุ่มจังหวัดปริมณฑล โดยอยู่ในลาดับที่ 3 รองจาก
โรงพยาบาลสังกัดรัฐบาล ดังน้ี แพทย์ 162 คน ทันต จังหวดั สมุทรปราการ และจงั หวัดนครปฐม
แพทย์ 71 คน พยาบาล 961 คน มีจานวนเตียงท้ังหมด
3,047 เตียง โดยมีสัดส่วนแพทย์ 1 คน ต่อประชากร ภาวะค่าครองชพี
7,072 คน ทันตแพทย์ 1 คน ประชากร 16,136 คน
และพยาบาล 1 คนตอ่ ประชากร 1,192 คน ครัวเรือนของจังหวัดปทุมธานี ซ่ึงมีขนาดครัวเรือน
สภาพเศรษฐกิจและสงั คม เฉลี่ยประมาณ 2.9 คนต่อครัวเรือนมีค่าใชจ้ า่ ยเฉล่ียเดอื น
ละ 33,604 บาท จาแนกเป็นค่าใช้จ่ายเพ่ือการอุปโภค
สภาพเศรษฐกิจและสังคมโดยรวมของจังหวัด บรโิ ภค 28,641 บาท (ร้อยละ 85.2) และเปน็ คา่ ใชจ้ ่าย
ปทุมธานี มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็ว ที่ไม่เกี่ยวกับการอุปโภคบริโภคเฉลี่ยเดือนละ 4,963
ในปี พ.ศ. 2563 มีโรงงานท้ังส้ิน 3,264 สถาน บาท (รอ้ ยละ 14.8) ภาระค่าใช้จา่ ยท่ีเกี่ยวกับการอุปโภค
ประกอบการ เงินทุน 311,466.21 ล้านบาท จานวน บริโภค เมื่อเทียบกับค่าใช้จ่ายรวมแล้วส่วนใหญ่จะเป็น
คนงาน 230,343 คน ขนาดของครัวเรือนโดยเฉล่ีย 2.9 ค่าใช้จ่ายเก่ียวกับค่าอาหาร และเครื่องด่ืม (ไม่มี
ประชากรส่วนใหญ่มีรายได้เฉลี่ยต่อเดือนต่อครัวเรือน แอลกอฮอล์) (ร้อยละ 29.2) รองลงมาเป็นค่าใช้จ่าย
ประมาณ 46,978 บาท และค่าใช้จ่ายเฉล่ียต่อเดือน เกี่ยวกับการเดินทางและการสื่อสาร (ร้อยละ 25.2)
ตวั ครัวเรอื น ประมาณ 33,824 บาท ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับท่ีอยู่อาศัย เครื่องแต่งบ้านและเครื่องใช้
ต่าง ๆ (ร้อยละ 18.6)และอ่ืนๆ ในอัตราส่วนไม่ถึงร้อยละ
ในปี 2562 จังหวัดปทุมธานี มีมูลค่าผลิตภัณฑ์ 10 ของค่าใช้จ่ายทั้งสิ้นต่อเดือน เม่ือเปรียบเทียบกับ
ภาคและจังหวัด ตามราคาประจาปี (GPP) 434,004 ล้านบาท ข้อมูลของปีท่ีผ่านมา พบว่า ค่าใช้จ่ายของครัวเรือนใน
รายได้เฉลี่ยต่อหัวต่อปี 246,897 บาท จัดอยู่ในลาดับท่ี จังหวัดเพิ่มขึ้นเฉล่ียร้อยละ 6.3 ต่อปี จากที่เคยอยู่ที่
14 ของประเทศ และลาดบั ท่ี 5 ของภาค ประมาณเดือนละ 29,770 บาท เม่ือค่าใช้จ่ายของ
ด้านการเกษตร ครัวเรือนเฉล่ียเพิ่มขึ้นความสามารถในการจัดซ้ือท่ีอยู่
อาศยั ย่อมลดลง
พื้นที่การเกษตรมีอยู่ในทุกอาเภอ และมีมากท่ีสุด
ในเขตอาเภอลาลูกกา อาเภอลาดหลุมแก้ว อาเภอ
หนองเสือ และอาเภอคลองหลวง โดยมีข้าวเป็นพืช
เศรษฐกิจท่ีสาคัญ พื้นที่เพาะปลูกข้าว 310,678 ไร่
ผลผลิต 22,399 ตัน ผลผลิตเฉลี่ยต่อ ไร่ 716.44
กิโลกรมั ตอ่ ไร่
แผนการพฒั นาท่ีอยู่อาศยั จงั หวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 9
บทที่ 2 กรอบแนวคิดในการจัดทาแผนการพฒั นาทอ่ี ยอู่ าศยั จงั หวดั ปทุมธานี
นโยบายและยทุ ธศาสตร์
2.1 การพัฒนาท่ียั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs)
เป็นเ ค รื่อ ง กำหนดทิศทำงกำรพัฒ น ำ ของโลกในระยะเวลำ 15 ปี (พ.ศ. 2559 - 2573) โดยมี
เป้ำหมำยสูงสุดเพ่ือขจัดควำมยำกจน ลดควำมเหล่ือมลำ โดยไม่ทิงใครไว้เบืองหลัง ไม่ทำลำยแหล่ง
ทรัพยำกรธรรมชำติและส่ิงแวดล้อม รวมทงั ใหค้ วำมสำคัญมำกย่ิงขึนต่อกำรมสี ่วนรว่ มของทุกภำคสว่ น ประกอบด้วย
17 เป้ำหมำย (Goal) โดยในเป้ำหมำยท่ี 11 ทำให้เมืองและกำรตังถิ่นฐำนของมนุษย์มีควำมครอบคลมุ ปลอดภัย มี
ภูมิต้ำนทำน และย่ังยืน (Make cities and human settlements inclusive, safe, resilient and sustainable)
มีเป้ำประสงค์ครอบคลุมในหลำยประเด็นท่ีเกี่ยวข้องกับเมืองและชุมชน ประกอบด้วย กำรเข้ำถึงที่อยู่อำศัยและ
บริกำรพืนฐำนกำรยกระดับชุมชนแออัด กำรเข้ำถึงคมนำคมขนส่งท่ีย่ังยืน ปลอดภัย ในรำคำที่จ่ำยได้ และคำนึงถึง
กลุ่มคนที่อยู่ในสถำนกำรณ์ท่ีเปรำะบำง ผู้หญิง เด็ก ผู้มีควำมบกพร่องทำงรำ่ งกำย และผู้สูงอำยุ ยกระดับกำรพัฒนำ
เมืองและขีดควำมสำมำรถให้ครอบคลุมและย่ังยืน เพ่ือกำรวำงแผนและกำรบริหำรจัดกำรกำรตังถ่ินฐำนของมนุษย์
อย่ำงมีส่วนร่วมและบูรณำกำร ลดผลกระทบทำงลบของเมืองต่อส่ิงแวดล้อม กำรพัฒนำและเข้ำถึงพืนท่ีสีเขียว กำร
สนบั สนนุ ให้มคี วำมเช่ือมโยงทำงเศรษฐกจิ สังคมและสง่ิ แวดล้อมในพืนท่เี มือง รอบเมือง และชนบท
2.2 กรอบยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579)
เป็นกรอบกำรพัฒนำประเทศระยะยำว พร้อมกับกำรปฏิรูปและกำรพัฒนำระบบและกลไกกำรบริหำร
รำชกำรแผ่นดินในกำรขับเคล่ือนยุทธศำสตร์ให้สำมำรถนำไปสู่กำรปฏิบัติอย่ำงจริงจัง เพื่อยกระดับคุณภำพ
ของประเทศไทยและบรรเทำควำมรุนแรงของปัญหำ ทังด้ำนเศรษฐกิจควำมเหลื่อมลำ ทุจริตคอรัปชั่นและควำม
ขัดแย้งในสังคม รวมถึงควำมสำมำรถในกำรรับมือกับภัยคุกคำมและบริหำรจัดกำรกับควำมเส่ียงท่ีจะเกิดขึนใน
อนำคต ซ่ึงจะทำให้ประเทศไทยสำมำรถดำรงรักษำควำมเป็นชำติท่ีมีควำมมั่นคงทำงเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม
และคนไทยในประเทศมีควำมอยู่ดีมีสุขอย่ำงถ้วนหน้ำ “ม่ันคง ม่ังคั่ง ยั่งยืน” สำหรับ “ควำมม่ันคง” เป็นควำม
ปลอดภัยในทุกระดับและทุกมิติทังในระดับประเทศ และระดับชุมชน โดยเน้นชุมชนเข้มแข็ง ครอบครัวอบอุ่น มี
รำยได้ มีทอี่ ยู่อำศัย และควำมปลอดภัยในชวี ติ และทรัพยส์ นิ ซ่งึ สอดคล้องกบั กรอบแนวทำงกำรพฒั นำในยุทธศำสตร์
ที่ 4 ด้ำนกำรสร้ำงโอกำส ควำมเสมอภำคและเท่ำเทียมกันทำงสังคม เพ่ือให้เกิดกำรเร่งกระจำยโอกำสกำรพัฒนำ
และสรำ้ งควำมมน่ั คงให้ทว่ั ถงึ ลดควำมเหลื่อมลำไปสสู่ ังคมทเ่ี สมอภำคและเปน็ ธรรม
แผนการพฒั นาท่ีอยูอ่ าศัยจังหวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 10
2.3 แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ ฉบบั ท่ี 13 (พ.ศ. 2566 - 2570)
แผนพัฒนำเศรษฐกิจและสังคมแห่งชำติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570) ได้กำหนดทิศทำงและเป้ำหมำย
กำรพัฒนำบนพืนฐำนของแนวคิดท่ีสำคัญ 4 ประกำร ประกอบด้วย หลักปรัชญำเศรษฐกิจพอเพียง แนวคิดบริหำร
จัดกำรองค์กรท่ีมุ่งเน้นควำมยืดหยุ่น (Resilience) เป้ำหมำยพัฒนำอย่ำงยั่งยืนของสหประชำชำติและโมเดล
เศรษฐกิจ BCG โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพลิกโฉมประเทศไทยสู่สังคมก้ำวหน้ำ เศรษฐกิจสร้ำงมูลค่ำอย่ำงยั่งยืน โดยมี
แนวทำงกำรพัฒนำในประเด็นที่สำคญั ดังนี
หมุดหมายที่ 9 ไทยมคี วำมยำกจนข้ำมรุ่นลดลงและคนไทยทกุ คนมีควำมคุ้มครองทำงสังคมท่ีเพยี งพอเหมำะสม
โดยยกระดับควำมคุ้มครองทำงสังคมเพื่อพัฒนำคนทุกช่วงวัยเพ่ือพัฒนำคุณภำพชีวิตมุ่งสนับสนุนระบบสวัสดิกำร
ทำงสังคมที่จัดโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินและภำคีกำรพัฒนำต่ำง ๆ ควบคู่ไปกับกำรบูรณำกำรด้ำนสวัสดิกำร
และเงินช่วยเหลือในกลุ่มผู้สูงอำยุ ให้เข้ำถึงบริกำรดูแลระยะยำว ด้ำนสำธำรณสุข และสนับสนุนกำรปรับปรุงท่ีอยู่
อำศัยให้เหมำะสม โดยเฉพำะในผู้สูงอำยุท่ียำกจนตลอดจน สนับสนุนให้ผู้สูงอำยุมีทำงเลือกของท่ีอยู่อำศัย
ที่หลำกหลำย มีบ้ำนพักสำหรับผู้สูงอำยุท่ีต้องกำรกำรดูแลเป็นพิเศษ และที่อยู่อำศัยท่ีออกแบบเพื่อผู้สูงอำยุ
อยำ่ งเพียงพอต่อควำมตอ้ งกำร
แผนการพฒั นาทอี่ ยู่อาศัยจังหวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 11
2.4 ยทุ ธศาสตรก์ ารพัฒนาทอี่ ยู่อาศัยระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 – 2579)
มงุ่ เนน้ ส่งเสริมและพัฒนำท่ีอยู่อำศัยสำหรับประชำชน สนับสนนุ ใหม้ ีที่อยู่อำศัยที่ได้มำตรฐำน ภำพแวดลอ้ มที่ดี
สร้ำงโอกำสในกำรเข้ำถึงระบบกำรเงินและสินเชื่อเพื่อกำรอยู่อำศัย และกำรส่งเสริมกำรมีส่วนร่วมในทุกระดับ
เพอ่ื นำไปสู่ชุมชนเข้มแข็งไดอ้ ย่ำงยัง่ ยืน โดยมีองคป์ ระกอบของยุทธศำสตร์ ประกอบดว้ ย วสิ ยั ทศั น์ พนั ธกจิ ประเด็น
ยทุ ธศำสตร์ และเปำ้ ประสงค์ ดังนี
วิสัยทัศน์ (Vision) : “คนไทยทุกคนมที ่ีอยู่อำศัยถ้วนทว่ั และมคี ุณภำพชีวิตที่ดี ในปี 2579”
พันธกิจ (Missions) : 1. ส่งเสริมและพัฒนำทีอ่ ยู่อำศยั สำหรับประชำชน
2. สง่ เสรมิ มำตรกำรทำงกำรเงินเพ่อื ทีอ่ ยู่อำศยั
3. บูรณำกำรควำมร่วมมอื ดำ้ นทอี่ ยู่อำศัยทกุ ภำคสว่ น
4. สง่ เสรมิ และพฒั นำชุมชนใหเ้ ขม้ แขง็ ด้ำนที่อยู่อำศัย
5. พฒั นำเมืองให้มสี ภำพแวดลอ้ มท่ีดี
ประเดน็ ยุทธศาสตร์ : 1. กำรพัฒนำและสนับสนนุ ให้มที ี่อยูอ่ ำศยั ที่ไดม้ ำตรฐำน
2. กำรเสริมสร้ำงระบบกำรเงนิ และสนิ เช่ือเพื่อกำรอยู่อำศยั
3. กำรยกระดับกำรบรู ณำกำรด้ำนบริหำรจดั กำรที่อยอู่ ำศยั
4. กำรส่งเสรมิ ให้ชมุ ชนเขม้ แข็งได้อย่ำงยั่งยนื
5. กำรจดั กำรสิง่ แวดล้อมเพอ่ื คุณภำพชีวติ ท่ดี ี
เป้าประสงค์เชิงยุทธศาสตร์ : เป้ำประสงค์ เป็นผลสัมฤทธ์ิตำมประเด็นยุทธศำสตร์ ท่ีเกิดจำกกำรดำเนินงำนตำม
ยทุ ธศำสตรก์ ำรพฒั นำท่ีอยอู่ ำศัยในระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 – 2579) โดยมี 5 เปำ้ ประสงค์ ดงั นี
เป้าประสงค์ท่ี 1 สนับสนุนให้ทุกคนมีที่อยู่อำศัยที่ได้มำตรฐำนส่งเสริมปริมำณที่อยู่อำศัยท่ีกลุ่มเป้ำหมำย
รับภำระได้ อย่ำงเพียงพอ ทุกคนมีที่อยู่อำศัยอย่ำงสมศักด์ิศรีควำมเป็นมนุษย์ตำมควำมต้องกำรขันพืนฐำน
และควำมสำมำรถในกำรรับภำระ รวมทังสำมำรถปรับเปล่ียนตำมควำมต้องกำรท่ีเปลี่ยนแปลงไปในอนำคต
ประชำชนมีควำมมั่นคงในกำรอยู่อำศัยและได้รับควำมคุ้มครองสิทธสิ ่วนบุคคลอย่ำงเท่ำเทียม และเสมอภำค และไม่
ส่งผลกระทบต่อบคุ คลอ่นื
เป้าประสงค์ท่ี 2 ประชำชนทุกคนสำมำรถเข้ำถึงระบบกำรเงินและระบบสินเชื่อประชำชนสำมำรถจัดซือ
ที่อยู่อำศัยในอนำคต สร้ำงโอกำสผู้มีรำยได้น้อยให้เข้ำถึงแหล่งเงินกู้อย่ำงเสมอภำค และส่งเสริมรูปแบบที่อยู่อำศัย
ท่เี หมำะสมกับผูท้ ่มี ีรำยไดน้ ้อย ทงั ระบบเชำ่ เช่ำซอื และขำย
เป้าประสงค์ที่ 3 ทุกภำคส่วนมีส่วนร่วมในกำรขับเคล่ือนงำนด้ำนที่อยู่อำศัยส่งเสริมกระบวนกำรบริหำร
จัดกำรกำรอยู่อำศัยท่ีมีประสิทธิภำพ ภำยใต้กระบวนกำรมีส่วนร่วมของทุกภำคส่วน ลดช่องว่ำงกำรผลิตท่ีอยู่อำศัย
ท่ไี มส่ อดคลอ้ งกับควำมตอ้ งกำรของประชำชน มีกำรบริหำรจดั กำรกำรอยู่อำศยั ที่มปี ระสิทธิภำพและต่อเน่ือง
เป้าประสงค์ที่ 4 ชุมชนเข้มแข็งสำมำรถพ่ึงพำตนเองได้มีกำรบริหำรจัดกำรชุมชน สนับสนุนกำรใช้
ภูมิปัญญำและแรงงำนของท้องถ่ินในกำรสร้ำงท่ีอยู่อำศัยและส่งเสริมกำรรวมกลุ่ม กำรสร้ำงอำชีพในชุมชน
ทส่ี อดคล้องกับกำรดำรงชวี ติ และวัฒนธรรมท่ีเกอื กลู ควำมเป็นอยู่ของครัวเรอื นอยำ่ งมีควำมสุข
เป้าประสงค์ที่ 5 กำรจัดกำรระบบสำธำรณูปโภค ระบบสำธำรณูปกำร จัดกำรท่ีดินและผังเมืองที่เป็นมิตร
ต่อสิ่งแวดล้อมท่ีอยู่อำศัยมีคุณภำพ ได้มำตรฐำน ถูกสุขลักษณะ และเป็นมิตรกับส่ิงแวดล้อมในชุมชนที่มี
สภำพแวดล้อมท่ีดี มีท่ีอยู่อำศัยท่ีมีคุณภำพ ได้มำตรฐำน ถูกสุขลักษณะ เหมำะสมแก่กำรอยู่อำศัย และใช้ทรัพยำกร
อย่ำงคุ้มค่ำ ไม่ส่งผลกระทบต่อส่ิงแวดล้อม และตังอยู่ในชุมชนท่ีมีสำธำรณูปโภคและสำธำรณูปกำรที่เหมำะสม
เพียงพอตอ่ กำรอยู่อำศัยและไมท่ ำลำยทรัพยำกรธรรมชำติและสิ่งแวดลอ้ ม
แผนการพัฒนาทอ่ี ยู่อาศัยจงั หวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 12
2.5. แผนพฒั นาจังหวดั ปทุมธานี (พ.ศ. 2566 - 2570)
วสิ ัยทัศน์ : ปทุมธำนี เมืองน่ำอยู่ ศูนยก์ ลำงธรุ กจิ บรกิ ำรและฐำนกำรผลติ สนิ คำ้ และบริกำรท่ีมีมูลค่ำสูง
พันธกจิ : 1. อนุรกั ษ์และรักษำทรัพยำกรธรรมชำตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ มและวัฒนธรรมใหค้ นรุน่ ต่อไปได้ใชอ้ ยำ่ งยัง่ ยืน
2. เพิ่มขีดควำมสำมำรถและยกระดับกำรผลิตและสร้ำงมูลค่ำเพ่ิมให้กับสินค้ำและบริกำรด้ำน
เกษตรอตุ สำหกรรม และกำรทอ่ งเทีย่ ว
3. ยกระดับคุณภำพชีวิตของประชำชน ให้อยู่ดีมีสุข ทังสุขทำงกำย จิตใจ มีควำมม่ันคง ด้ำนอำชีพ
และรำยได้ และมสี ภำพควำมเปน็ อยูท่ ่ดี ี
เปา้ ประสงค์รวม : 1. ทรพั ยำกรธรรมชำตแิ ละสง่ิ แวดล้อมได้รบั กำรอนรุ ักษฟ์ นื้ ฟู และใชป้ ระโยชนอ์ ย่ำงสมดุลและย่งั ยนื
2. ผลติ ภัณฑ์เกษตร อำหำรและอสุ ำหกรรมมคี ุณภำพ ได้มำตรฐำนและมีศักยภำพเชิงธุรกจิ
3. แหลง่ ท่องเทยี่ วไดร้ บั กำรพฒั นำและเชื่อมโยงธรุ กจิ และบริกำรดำ้ นกำรท่องเท่ียวอย่ำงมีคุณภำพได้มำตรฐำน
4. ประชำชนมีสุขภำวะและคุณภำพชีวิตท่ีดี ครอบครัวอบอุ่น ชุมชนเข้มแข็ง แหล่งท่ีอยู่อำศัย
สะอำดสวยงำม ปลอดภัย ภำยใต้สงั คมประชำธิปไตยทมี่ ีธรรมำภิบำล
ประเดน็ ยุทธศาสตร์
ประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 1 : พัฒนำสภำพแวดลอ้ มเมอื งใหน้ ่ำอยู่ เอือต่อกำรขยำยตัวของเศรษฐกิจและสังคม
กลยุทธ์ : 1. สรำ้ งระบบและกลไกในกำรควบคมุ เฝำ้ ระวงั คุณภำพส่งิ แวดล้อมตงั แต่ระดับชมุ ชน
2. ส่งเสริมกำรบริหำรจดั กำรสงิ่ แวดลอ้ มและกำรมสี ว่ นร่วมอย่ำงเป็นระบบและมี
ประสิทธภิ ำพ
3. สง่ เสริมกำรพัฒนำเมืองอุสำหกรรมเชงิ นเิ วศ
4. พัฒนำโครงข่ำยกำรคมนำคมและระบบโลจสิ ติกส์ รองรับกำรขยำยตัวของเศรษฐกิจและสงั คม
ประเดน็ ยุทธศาสตรท์ ี่ 2 : ยกระดบั กำรผลติ ภำคกำรเกษตร อตุ สำหกรรม และบรกิ ำรใหม้ ีมูลค่ำสูง ได้มำตรฐำนสู่ตลำดโลก
กลยทุ ธ์ : 1. พฒั นำอตุ สำหกรรมและมำตรฐำนกำรผลติ สินค้ำเกษตรและอุตสำหกรรม
2. เพม่ิ ขีดควำมสำมำรถเชิงธุรกิจของผปู้ ระกอบกำรและธุรกิจบริกำร
3. พัฒนำตลำดสนิ คำ้ เกษตร อุตสำหกรรม และธรุ กจิ บรกิ ำร เช่อื มโยงตลำดโลก
ประเด็นยทุ ธศาสตรท์ ่ี 3 : พัฒนำและยกระดับกำรทอ่ งเที่ยวเชอ่ื โยงธุรกิจ และมำตรฐำนบรกิ ำร
กลยุทธ์ : 1. สง่ เสรมิ พัฒนำ และยกระดบั แหล่งท่องเทีย่ วใหม้ ศี กั ยภำพและได้มำตรฐำน
2. สง่ เสรมิ กำรสรำ้ งมูลคำ่ เพิ่มในแหล่งท่องเทย่ี วและธรุ กจิ บรกิ ำรทเี่ กี่ยวข้อง
3. สง่ เสริมกจิ กรรมและรปู แบบกำรทอ่ งเทีย่ วเชงิ สรำงสรรค์เพื่อสรำ้ งคุณคำ่ และมลู คำ่ เพม่ิ กำรท่องเทยี่ ว
ประเด็นยทุ ธศาสตรท์ ่ี 4 : พัฒนำและส่งเสริมศักยภำพคนและชมุ ชนใหม้ คี ุณภำพรองรับกำรเปลย่ี นแปลงโครงสรำ้ ง
ประชำกรและสังคม
กลยุทธ์ : 1. พฒั นำคุณภำพชีวติ และโอกำสในกำรประกอยอำชพี กระจำยรำยได้อยำ่ งเป็นธรรม
2. สร้ำงสภำพแวดล้อมท่เี อือต่อกำรพฒั นำและเสริมสร้ำงศักยภำพคนและชมุ ชนทุกมติ ิ
(เศรษฐกจิ สงั คม สง่ิ แวดลอ้ ม สุขภำพ ควำมมั่นคง และควำมปลอดภัย)
แผนการพัฒนาที่อยอู่ าศัยจงั หวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 13
บทที่ 3 สถานการณแ์ ละแนวโนม้ ท่อี ยู่อาศยั ของจังหวดั ปทมุ ธานี
3.1 สถานการณด์ ้านประชากร
จากสถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร สานักบริหารการทะเบียน กรมการปกครองจังหวัดปทุมธานี พบว่า
จานวนประชากรในจังหวัดปทุมธานี มีอัตราที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเน่ือง เม่ือทาการคานวณอัตราการเจริญเติบโตของ
ประชากรเพ่ือประมาณการจานวนประชากรในอนาคตอีก 20 ปีข้างหน้า โดยใช้ปีพ.ศ. 2560 เป็นปีฐาน พบว่า
ประชากรในจังหวัดปทุมธานี มีอัตราการเจริญเติบโตเฉล่ียร้อยละ 2.19 ซึ่งมีผลทาให้ในอีก 20 ปีข้างหน้า
(พ.ศ. 2580) จานวนประชากรจะเพ่ิมขึ้นเป็น 1,741,254 คน จากการเกิด การย้ายถ่ินเข้ามาแสวงหารายได้
ประชากรแฝงในรูปแบบต่าง เนื่องจากพ้ืนที่จังหวัดปทุมธานี เป็นพื้นท่ีใกล้ศูนย์กลางความเจริญ (กรุงเทพมหานคร)
พรอ้ มท้ังในพ้ืนทเี่ องยังมีนิคมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่จานวน 2 แหง่ ส่งผลให้จานวนทอ่ี ยู่อาศัย ต้องมีจานวนมากขึ้น
ให้เพียงพอเพื่อรองรับการเพิ่มขึ้นของประชากร ทั้งน้ี กลุ่มประชากร จานวนมากที่เข้ามาอยู่อาศัยมีรายได้ที่แตกต่างกัน
ส่งผลต่อความต้องการที่อยู่อาศัยในระดับราคาท่ีแตกต่างกัน ประกอบกับ ข้อมูลการสารวจประชากรของประเทศไทย
โดยสานักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ แสดงให้เห็นถึง โครงสร้างทางอายุของประชากร
ในจังหวัดปทุมธานี ในปี พ.ศ. 2565 พบว่า มีจานวนผู้สูงอายุ 60 ปีข้ึนไป จานวน 186,628 คน คิดเป็นร้อยละ
15.68 ของประชากรท้ังหมด ถือได้ว่าจังหวัดปทุมธานี กาลังเข้าสู่สังคมสูงอายุ (Aged Society) ซ่ึงคาดว่าจังหวัด
ปทุมธานี อีก 5 ปี ในปี พ.ศ. 2570 จะได้เข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ (Completed Aged Society) และในปี
พ.ศ. 2583 ประเทศไทยจะกลายเป็นสังคมสูงวัยระดับสดุ ยอด (Super Aged Society) ความตอ้ งการท่ีอยู่อาศัยจึงต้อง
ตอบสนองความต้องการหรือความจาเป็นในด้านการใช้ประโยชน์ที่เอื้อต่อการใช้ชีวิตและช่วยอานวยความสะดวก
รวมถึงการสรา้ งความปลอดภัยให้แก่ประชากรสูงวยั
นอกจากนั้นกระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์ ได้วิเคราะห์สถานการณ์ความยากจนและ
ความเหล่ือมล้าด้านการถือครองท่ีดินและท่ีอยู่อาศัย พบว่า โอกาสในการเป็นเจ้าของกรรมสิทธ์ิท่ีอยู่อาศัย
ของประชาชนในจังหวดั ปทมุ ธานี มีสัดส่วนลดลง โดยเฉพาะประเดน็ เร่อื งการเป็นเจา้ ของกรรมสิทธิ์ในที่อยู่อาศยั ของตนเอง
ทงั้ ในรปู แบบของท่ีดนิ และท่ีอยู่อาศัย ซ่งึ แสดงใหเ้ ห็นถงึ ความเหลอื่ มล้าของการได้รับโอกาสในการเข้าถงึ ความมั่นคง
ด้านที่อยู่อาศัยของประชากรในจังหวัดปทุมธานี เน่ืองจากที่ดินมีจากัดในขณะท่ีจานวนประชากรเพิ่มข้ึน
มีเพียงประชากรกลุ่มเล็ก ๆ ที่ได้ถือครองท่ีดินสูงถึงร้อยละ 79.9 ของพ้ืนท่ีทั้งหมด ส่งผลต่อโอกาสในทางเศรษฐกจิ
ปัญหาในการใช้ประโยชน์ท่ีดินก่อให้เกิดปัญหาที่ดินท่ีถูกท้ิงร้างปัญหาการบุกรุกที่ดินสาธารณะ และปัญหาความ
ขดั แยง้ ในการใชป้ ระโยชนท์ ่ีดิน
จังหวัดปทุมธานี มีประชากรหนาแน่น เป็นลาดับที่ 5 ของประเทศ ความหนาแน่นประชากร ปี 2565 คือ
จานวน 735.6 คนต่อตารางกิโลเมตร อาเภอที่มีความหนาแน่นของประชากรต่อตารางกิโลเมตร สูงสุด คือ อาเภอ
ธัญบุรี จานวน 1,865.9 คนต่อตารางกิโลเมตร รองลงมาได้แก่ อาเภอเมืองปทุมธานี จานวน 1,701.4 คนต่อ
ตารางกิโลเมตร อาเภอหนองเสือมีความหนาแน่นของประชากรต่าสุด จานวน 129.9 คนต่อตารางกิโลเมตร
เน่ืองจากยังมีสภาพส่วนใหญเ่ ป็นพื้นที่ทาการเกษตร ซึ่งการกระจายตัวของประชากรในแต่ละเขตพ้ืนที่ ส่งผลต่อการ
กาหนดรูปแบบในการพัฒนาที่อยู่อาศัยที่แตกต่างกันในแต่ละพ้ืนท่ีตลอดจนมีการย้ายถ่ินของประชากรในจังหวัด
ปทุมธานี เนื่องจากจังหวัดปทุมธานีเป็นพื้นท่ีรองรับการขยายตัวของที่อยู่อาศัยมีการโยกย้ายท้ังเข้าและออก แต่มี
จานวนผู้ย้ายถ่ินเข้ามากกว่าจานวนผู้ย้ายถิ่นออก แสดงให้เห็นว่าจังหวัดปทุมธานีเป็นทั้งแหล่งสร้างอาชีพ สร้าง
รายได้ สาหรบั ประชากรท่วั ทุกภาค และยงั เป็นแหล่งท่ีอยู่อาศัย ในระหว่างทางานจะอยู่บริเวณเขตกรงุ เทพมหานคร
และจังหวัดปริมณฑลใกล้เคียง เพราะลักษณะการอยู่อาศัยและสภาพแวดล้อมที่เอ้ือต่อวิถีความเป็นอยู่และระบบ
ขนสง่ สาธารณะที่หลากหลาย ประชาชนสามารถเข้าถงึ ได้ทุกชนชัน้
แผนการพฒั นาท่ีอย่อู าศยั จงั หวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 14
3.2 สถานการณ์ตลาดทอ่ี ยอู่ าศยั
จังหวัดปทุมธานี เป็นเมืองอุตสาหกรรมและท่ีอยู่อาศัยรอยต่อปริมณฑล ท่ีกาลังเติบโตอย่างรวดเร็ว สาหรับ
สถานการณ์ท่ีอยู่อาศัยของจังหวัดปทุมธานี แม้จะมีความต้องการท่ีอยู่อาศัยเพ่ิมข้ึน แต่สถานการณ์ตลาดที่อยู่อาศัย
ข้ึนอยู่กับปัจจัยด้านเศรษฐกิจที่ได้รับผลกระทบมาจากสถานการณ์โลกและสถานการณ์ โดยรวมของประเทศที่ส่งผล
ตอ่ สถานการณต์ ลาดทอี่ ยอู่ าศัย จากข้อมลู สารวจสถานการณต์ ลาดท่ีอยูอ่ าศยั ของสานักงานการเคหะแห่งชาติ พบว่า
1) ความสามารถในการซื้อของผู้ที่ต้องการท่ีอยู่อาศัยมีน้อย ซ่ึงจะเห็นได้จากผู้ประกอบการ ชะลอการสร้างที่อยู่
อาศัยลดลง เนื่องจากสภาพเศรษฐกิจชะลอตัว และเกิดปัญหาสถานการณ์การแพร่ระบาด ของไวรัสโคโรนา 2019
(โควิด-19) โดยผู้ประกอบการเร่งขายที่อยู่อาศยั ที่สร้างเสร็จในโครงการเดิม ให้หมดก่อน ส่วนใหญ่อยู่ในช่วงระหวา่ ง
การขาย ซึ่งมีจานวนและมลู ค่ามากกว่าการขายทอี่ ยู่อาศัยใหม่
2) แนวโน้มการลงทุนของผู้ประกอบการเริ่มหันมาลงทุนโครงการแนวราบมากกว่าโครงการอาคารชุด เนื่องจาก
ภาพรวมในการโอนกรรมสทิ ธท์ิ ่อี ยอู่ าศัยในแนวราบของประชาชนมมี ากกว่าอาคารชดุ
3) การเข้าถึงท่ีอยู่อาศัยในตลาด แม้ว่าความต้องการที่อยู่อาศัยของประชากรยังมีอยู่ เพียงแต่มีความผันแปรไป
ตามสภาวการณ์เศรษฐกิจ ซ่ึงประชาชนท่ีเข้าถึงตลาดท่ีอยู่อาศัยส่วนใหญ่ เป็นประชากรที่ฐานะทางเศรษฐกิจตั้งแต่
ชนชั้นกลางขึ้นไป หรือกลุ่มที่ประกอบอาชีพในระบบ หรือผู้ที่มีแหล่งรายได้ประจาที่ใช้เป็นหลักประกันในการกู้ยืม
เงินธนาคารเพื่อซ้ือหรือเช่าซ้ือที่อยู่อาศัย สามารถเข้าถึงแหล่งท่ีอยู่อาศัยที่ภาคเอกชนมีอยู่ได้ แต่กลุ่มประชากรท่ีมี
ฐานะทางเศรษฐกิจที่ต่ากว่าชนช้ันกลาง หรือเป็นกลุ่มผู้ด้อยโอกาสหรือเปราะบาง หรือกลุ่มแรงงานนอกระบบน้ัน
การเข้าถึงที่อยู่อาศัยในตลาดนั้นเป็นไปได้ยาก เน่ืองจากติดปัญหาด้านข้อจากัดต่าง ๆ ท่ีเป็นเงื่อนไขในการจะเข้าถึง
บริการด้านสินเชื่อจากสถาบันการเงิน ประกอบกับผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์ไม่ได้สนใจลงทุนพัฒนาที่อยู่อาศยั
ในตลาดระดับกลางล่าง และตลาดล่าง เพราะไม่ใช่ตลาดทท่ี ากาไรและมีความเส่ยี งสงู
3.3 ลักษณะชุมชนในพ้นื ท่ีจังหวดั ปทุมธานี
จากการสารวจและวิเคราะห์ข้อมูลภาพรวมสถานการณ์ด้านที่อยู่อาศัยของประเทศไทย ของสานักงานการเคหะ
แห่งชาติ กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ พบว่า พืน้ ที่จังหวดั ปทุมธานีมีสภาพปญั หาและปัจจัย
หลากหลายที่ส่งผลกระทบต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ในทดี่ ินและท่ีอยอู่ าศัย ดงั น้ี
1) ความแตกต่างเกี่ยวกับท่ีอยู่อาศัยของกลุ่มประชากรในจังหวัดปทุมธานี เน่ืองจากจังหวัดปทุมธานี เป็นแหล่ง
อุตสาหกรรม และเป็นพนื้ ท่ีทาการเกษตร สง่ ผลให้มคี วามเหล่ือมล้าของประชาชน คือ มที งั้ กลุ่มประชากรท่ีรวยท่ีสุด
และกลุ่มประชากรทีจ่ นที่สุดอยู่ในเมืองเดียวกัน ทาใหล้ กั ษณะชุมชนมีลักษณะแตกต่างกัน ไดแ้ ก่ ชุมชนดัง้ เดิม เคหะ
ชุมชน ชุมชนชานเมือง ชุมชนเมือง ชุมชนหมู่บ้านจัดสรร ชุมชนอาคารสูง ชุมชนแออัด ชุมชนบุกรุก รุกล้าพื้นที่
สาธารณะโดยชมุ ชนแตล่ ะประเภทมกี ารกระจายตัว ท่ีแตกต่างกนั ในแตล่ ะพืน้ ทอี่ าเภอ
2) ลักษณะของชุมชน จานวนชุมชนผู้มีรายได้น้อยท่ีอยู่ในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี มีชุมชนผู้มีรายได้น้อย จานวน 82
ชุมชน เป็นชุมชนแออัด จานวน 79 ชุมชน 5,574 ครัวเรือน และชุมชนชานเมือง จานวน 3 ชุมชน 75 ครัวเรือน
บ้านผู้มีรายได้น้อย จานวน 5,108 หลังคาเรือน ครัวเรือนรายได้น้อย จานวน 5,670 ครัวเรือน และมีประชากร
ผ้มู ีรายไดน้ ้อย จานวน 22,680 คน
3) การบุกรุกที่ดินของรัฐในพื้นท่ีจังหวัดปทุมธานี เน่ืองจากการขาดโอกาสในการเข้าถึง ท่ีอยู่อาศัยท่ีม่ันคง
ของกลุ่มผู้มีรายได้น้อย ก่อให้เกิดชุมชนบุกรุกพื้นท่ีสาธารณะเพื่ออยู่อาศัย โดยพื้นที่สาธารณะที่ถูกบุกรุก ได้แก่
1) ที่ดินท่ีทางราชการสงวนไว้เพ่ือให้ประชาชนได้ใช้ประโยชน์ร่วมกัน หรือเพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ
2) คลองสาธารณะ 3) คลองชลประทานที่ใช้เพ่ือการ ส่ง ระบาย กัก หรือกั้นน้าเพื่อการชลประทาน การเพาะปลูก
แผนการพัฒนาท่ีอยอู่ าศัยจังหวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 15
4) ลารางสาธารณะหรือทางน้าเล็ก ๆ ท่ีขุดไว้ เพ่ือชักน้าจากคลองเข้าสู่พื้นที่หรือระบายน้าออกจากพื้นที่ ไม่รวมถึง
การบุกรุกท่ีดินส่วนบุคคลหรือ พ้ืนที่ท่ีเอกชนเป็นเจ้าของ ท้ังนี้ พื้นที่ที่ถูกบุกรุกมีท้ังพื้นท่ีทางบกและพื้นท่ีทางน้า
สาหรับพน้ื ทีส่ าธารณะท่ี ถูกบุกรุกมากท่สี ดุ ไดแ้ ก่ พื้นทที่ างนา้ หรอื รมิ น้า
4) ภาวะความยากจนของประชากร โดยภาวะความยากจน หมายถึง ผู้ที่มีค่าใช้จ่ายในการดารงชีพหรืออุปโภค
บริโภคต่ากว่าเส้นความยากจน ผู้ที่มีภาวะยากจนมักจะอยู่ในวัยเด็ก หรือสูงอายุ ผู้ที่มีภาวะความยากจนส่วนมากมี
การศกึ ษาระดับประถมศึกษาหรือตา่ กว่า และทางานเปน็ แมบ่ ้าน หรอื ไมไ่ ด้ทางาน เนือ่ งจากไม่สามารถทางานได้จาก
ภาวะการเจ็บป่วย รวมถึงผู้สูงอายุและผู้พิการ ในขณะที่ความต้องการที่อยู่อาศัยส่วนใหญ่มาจากกลุ่มผู้มีรายได้นอ้ ย
ซึ่งไมม่ ีกาลงั ซื้อท่ีอยู่อาศัย เนื่องจากมรี ายได้ไม่เพียงพอ และราคาทอ่ี ยอู่ าศัยท่ีมรี าคาสูง นอกจากน้ีประชากรที่เข้ามา
ทางานจังหวัดปทุมธานี ไม่ต้องการที่อยู่อาศัยแบบถาวร จึงใช้วิธีการเช่าท่ีอยู่อาศัย ทาให้ที่อยู่อาศัยประเภทเช่าเปน็
ทางเลอื กหน่งึ ของผู้มีรายไดน้ อ้ ยและปานกลาง
5) ความเหลื่อมล้าด้านสัดส่วนในการถือครองท่ีดิน การถือครองที่ดินท่ีมีเอกสารสิทธ์ิประเภท โฉนดท่ีดินกระจุก
ตัวอยู่ในคนกลุ่มเล็ก กลุ่มผู้ถือครองที่ดินมากท่ีสุดมีสัดส่วนพื้นท่ีถือครองท่ีดินร้อยละ 79.9 ของพ้ืนที่ทั้งหมด ส่งผล
ตอ่ การใช้ประโยชนท์ ่ีดิน เชน่ ปัญหาท่ดี ินรกรา้ งวา่ งเปลา่ หรอื ใช้ประโยชน์ไม่เต็มที่ ในขณะทก่ี ลมุ่ ผถู้ ือครองท่ีดินน้อย
ที่สุดมีสัดส่วนพ้ืนที่ถือครองท่ีดินเพียงร้อยละ 0.3 ของพื้นที่ท้ังหมด ทาให้เกิดปัญหาการบุกรุกที่ดินของรัฐ ปัญหา
ความขัดแย้งในการใช้ประโยชน์ท่ีดินระหว่างประชาชนกับรัฐ และเอกชน ปัญหาประชาชนขาดความรู้และความ
เข้าใจบทบัญญตั ิของกฎหมายและสิทธิเสรีภาพทพ่ี งึ มีพึงได้
6) สถานภาพการครอบครองท่ีอยู่อาศัย สัดสว่ นของกลุ่มผู้ท่ีมภี าวะยากจนทเ่ี ปน็ เจ้าของ บ้านและทดี่ นิ มจี านวน
น้อยมาก ในขณะท่ีสัดส่วนของผู้ท่ีเช่าและอยู่อาศัยโดยไม่เสียค่าเช่ามีเป็นจานวนมาก โดยแบ่งเป็นผู้ท่ีไม่เสียค่าเช่า
เนื่องจากอาศัยอยู่กับญาติ และอีกส่วนหนึ่งเป็นผู้ท่ีเป็นเจ้าของบ้านบนที่สาธารณะซ่ึงมีจานวนมาก ดังนั้น จึงเป็นไป
ไดว้ ่าในสว่ นน้ี เจ้าของบา้ นบนทส่ี าธารณะอาจมาจากการเป็นผบู้ ุกรุกท่ีสาธารณะดว้ ย เนือ่ งจากโอกาสในการซ้ือหรือ
มีกรรมสิทธ์ิในที่อยู่อาศัยของผู้มีภาวะยากจนมีความเป็นไปได้น้อยมาก ความสามารถในการจ่ายค่าเช่าบ้านก็มีน้อย
มาตรฐานที่อยู่อาศัยจึงต่ากว่ามาตรฐานไปด้วย ส่ิงเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า ผู้ที่อยู่ในภาวะยากจนนั้นมักจะประสบ
ปัญหาจากการมีท่ีอยู่อาศัยท่ีไม่ได้มาตรฐาน ขาดการปรับปรุงอย่างต่อเน่ือง และไม่สามารถเข้าถึงแหล่งสินเชื่อ
เพื่อท่ีอยู่อาศัยของสถาบันการเงินปกติได้ เนื่องจากรายได้และเงินฝากไม่เพียงพอ และอุปทานที่อยู่อาศัยสาหรับ
ผู้ยากจนหรือที่อยอู่ าศัยท่ีอยใู่ นระดับ ราคาทีผ่ ู้ยากจนสามารถรบั ภาระได้ยงั มจี านวนไมเ่ พยี งพอ
3.4 การคาดการณ์ความตอ้ งการทีอ่ ยู่อาศยั
ความต้องการท่ีอยู่อาศัยของประชากรจังหวัดปทุมธานี พบว่า มีความสัมพันธ์กับความจาเป็นพื้นฐาน เช่น
จานวนและสัดส่วนของครัวเรือน จานวนสมาชิก รายได้ภายในครัวเรือน ลักษณะของท่ีอยู่อาศัยที่กรรมสิทธ์ิในท่ีอยู่
อาศัย ประเภทท่ีอยู่อาศัย และราคาท่ีอยู่อาศัย ซึ่งประชาชนที่มีรายได้น้อยมีความยากลาบากท่ีจะหาที่อยู่อาศัยใน
พื้นท่ีเมือง ส่งผลให้ชุมชนท่ีมีผู้มีรายได้น้อยต้องย้ายหรือเปลี่ยนแปลงที่อยู่อาศัย ส่งผลต่อการบุกรุกพื้นที่ทั้งท่ีตั้งใจ
และไม่ได้ต้ังใจ กลุ่มพ้ืนท่ีชานเมืองแม้จะยังมีพ้ืนที่แต่การขยายตัวของเมืองและเส้นทางคมนาคมส่งผลให้เกิดการ
ปรบั เปล่ียนจากพื้นท่ีเกษตรกรรมเป็นพื้นทีบ่ า้ นจดั สรร ผู้ทเี่ คยเชา่ อยู่จึงตอ้ งย้ายออก
แผนการพัฒนาท่ีอยอู่ าศยั จังหวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 16
3.5 ขอ้ มลู ผ้เู ดือดรอ้ นด้านที่อยู่อาศยั
จากการสารวจข้อมูลผู้เดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยของจังหวัดปทุมธานี พบว่า มีจานวน 10,042 ครัวเรือน
9,909 หลังคาเรือน จาแนกเป็นประเภทความเดือดร้อน คือ เป็นชุมชนบุกรุก จานวน 3,490 หลังคาเรือน กลุ่มบุกรุก
จานวน 2,002 หลังคาเรือน เช่าท่ีปลูกบ้าน จานวน 2,185 หลังคาเรือน บ้านเช่า จานวน 278 หลังคาเรือน
ห้องเช่า 867 หลังคาเรอื น
3.6 ขอ้ มลู ความจาเปน็ พื้นฐาน ปี 2565 จากสานกั งานพัฒนาชมุ ชนจงั หวดั ปทุมธานี
จากข้อมูลความจาเป็นพ้ืนฐาน ปี 2565 ของ สานักงานพัฒนาชุมชนจังหวดั ปทุมธานี ตัวช้ีวัดท่ี 8 ครัวเรือน
มีความม่ันคงในที่อยู่อาศัยและบ้านมีสภาพคงทนถาวร จังหวัดปทุมธานี สารวจจากจานวนครัวเรือนคนจนใน จปฐ.
ท่ีลงทะเบียนบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2560 กระทรวงการคลัง จานวนทั้งหมด 7,860 ครัวเรือน ไม่ผ่านเกณฑ์
46 ครัวเรือน แบ่งเป็น อาเภอเมืองปทุมธานี 8 ครัวเรือน อาเภอคลองหลวง 17 ครัวเรือน อาเภอหนองเสือ
2 ครัวเรือน อาเภอลาดหลุมแก้ว 4 ครัวเรือน อาเภอลาลูกกา 15 ครัวเรือน อาเภอสามโคกและอาเภอธัญบุรี
ไมม่ ีครวั เรือนทไ่ี ม่ผ่านเกณฑ์
แผนการพัฒนาท่ีอยู่อาศยั จังหวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 17
3.7 ข้อมูลจากการฐานระบบบริหารจัดการข้อมูลการพัฒนาคนแบบช้ีเป้า (Thai People Map and
Analytics Platform : TPMAP)
จากข้อมูลในระบบบริหารจัดการข้อมูลการพัฒนาคนแบบชี้เป้า (Thai People Map and Analytics
Platform : TPMAP) ครัวเรือนท่ีประสบปัญหาด้านที่อยู่อาศัยในระบบ TPMAP ปี 2565 พบว่า มีครัวเรือนท่ี
ประสบปญั หาดา้ นความเปน็ อยู่ จานวน 1,797 ครวั เรือน แบง่ เปน็ อาเภอเมอื งปทุมธานี 57 ครวั เรอื น อาเภอคลองหลวง
386 ครัวเรือน อาเภอหนองเสือ 385 ครัวเรือน อาเภอลาดหลุมแก้ว 51 ครัวเรือน อาเภอลาลูกกา 606 ครัวเรือน อาเภอ
สามโคก 4 ครัวเรอื น และอาเภอธญั บรุ ี 308 ครวั เรือน
3.8 ขอ้ มลู การขบั เคลอ่ื นงานดา้ นท่ีอยอู่ าศัย จากสถาบนั พัฒนาองคก์ รชุมชน (องค์การมหาชน)
3.8.1. โครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยริมคลองเปรมประชากร ตาบลหลกั หก อาเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี
โครงการบ้านม่ันคงคลองเปรมประชากรเปน็ ส่วนหนึ่งของการพัฒนาตามแผนแม่บทโครงสร้างพ้ืนฐาน
ระบบคลองและการพัฒนาชุมชนริมคลองเปรมประชากร ซ่ึงได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี เม่ือวันที่ 9 เมษายน
2562 โดยกรอบการดาเนนิ งาน 4 ดา้ น ดงั นี้
1. ดา้ นโครงสร้างพ้ืนฐานและสิ่งแวดล้อม
2. ด้านการพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ
3. ด้านการสร้างการรับรแู้ ละความเขา้ ใจ
4. ดา้ นกฎหมายและการขบั เคล่ือน
คลองเปรมประชากรเขตจังหวัดปทุมธานี มีความยาว 4 กิโลเมตร มีบ้านเรือนก่อสร้างบุกรุกพื้นท่ีตลอด
แนวคลอง ในตาบลหลักหกมีชุมชนที่มาอยู่อาศัยในริมคลองเปรมประชากร มีทั้งหมด 6 หมู่บ้านที่อาศัยอยู่บริเวณ
แผนการพฒั นาทอี่ ยอู่ าศยั จงั หวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 18
ริมคลองเปรม ได้แก่ หมู่ที่ 1 หมู่ 2 หมู่ 3 หมู่ 6 หมู่ 7 และหมู่ 5 จานวน 929 ครัวเรือน เข้าร่วมโครงการ 818 ครัวเรือน
ไดจ้ ดจดั ต้ังสหกรณเ์ พ่อื รองรบั สมาชิกที่เข้ารว่ มโครงการในการพฒั นาที่อยู่อาศยั จานวน 2 สหกรณ์ ไดแ้ ก่
1. สหกรณเ์ คหสถานบา้ นมน่ั คงชุมชนวัดรงั สิต จากดั
2. สหกรณ์เคหสถานบา้ นมั่นคงชมุ ชนหลกั หก จากดั
ปัจจุบนั มคี วามคบื หน้าการดาเนินโครงการดงั น้ี
สหกรณ์เคหสถานบา้ นมัน่ คงชมุ ชนวดั รังสติ จากดั
สภาพชุมชนอยู่ริมคลองเปรมประชากร สภาพชุมชนในปจั จุบนั
ในส่วนพื้นท่ี ต.หลักหก อ.เมือง จ.ปทุมธานี อยู่ติด
ถนนเอกทักษิณ บริเวณทางเข้าเมืองเอกรังสิต
มีสมาชิกชุมชนที่ผ่านการรับรองสิทธิในที่อยู่อาศัย
ตามกระบวนการโครงการบ้านม่ันคง จานวน 485
ครัวเรือน โดยในการพัฒนาโครงการชุมชนหมู่ 7
ร่วมกับชุมชนหมู่ 5 ได้จดทะเบียนจัดตั้งเป็นสหกรณ์
ในนาม “สหกรณ์เคหสถานบ้านม่ันคงชุมชนวัดรงั สิต
จากัด” เพื่อเป็นกลไกในการขับเคล่ือนและบริหาร
โครงการ โดยปัจจุบันมีสมาชิกชุมชนสมัครเป็น
สมาชกิ สหกรณฯ์ แล้วจานวน 377 ครวั เรอื น (มาจากชุมชนหมู่ 7 จานวน 253 ครวั เรือน และชมุ ชนหมู่ 5
จานวน 124 ครวั เรอื น)
แผนการพัฒนาท่อี ยู่อาศัยจังหวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 19
ภาพจาลองทัศนยี ภาพหลังการพฒั นา การดาเนินงานที่ผ่านมาสหกรณ์ฯ ได้เช่าท่ีดิน
ราชพัสดุกรมธนารักษ์เรียบร้อยแล้ว ขนาดเนื้อที่ 22 ไร่ 3 งาน
36 ตารางวา อัตราค่าเช่าตารางวาละ 2.25 บาทต่อเดือน
ระยะเวลาการเช่า 30 ปี ปัจจุบันดาเนินการปรับพ้ืนที่และถม
ดนิ บรเิ วณที่จะดาเนนิ การกอ่ สร้างแลว้ บางสว่ น
รูปแบบบา้ น 2 แบบ
แบบบ้าน บา้ นแถว 1 ชั้น บา้ นแถว 2 ชน้ั
(4x7 ม.) (4x7 ม.)
ราคาค่ากอ่ สร้าง 289,948 465,312
ชุมชนสมทบ 14,497 38,312
*งบอุดหนุน 25,000 25,000
*งบช่วยเหลือ 42,000 42,000
ขอใชส้ นิ เช่อื 208,451 360,000
ภาระ/เดอื น (20 ป)ี 1,493 2,579
*งบอุดหนุน + งบช่วยเหลือรวม 97,000 บาท/ครัวเรือนหักค่าเช่าบา้ น 30,000 บาท คงเหลอื 67,000 บาท
แผนการรอื้ ย้ายบ้านเดิมและกอ่ สร้างบ้านใหม่
การรื้อย้ายเฟสแรกของสหกรณ์เคหสถานบ้านม่ันคงชุมชนวัดรังสิต จากัด ในช่วงเดือนกันยายน-ตุลาคม
2563 จะดาเนินการร้ือย้ายบ้านเดิม 98 หลัง ระยะทางรื้อย้ายตามแนวคลองประมาณ 628 เมตร ซึ่งจะสามารถ
ก่อสร้างบ้านใหม่ให้กับสมาชกิ ได้ 218 หลัง (บ้านแถวสองช้ัน จานวน 207 หลัง และบ้านแถวชนั้ เดียว จานวน 11 หลัง)
โดยเริ่มปลูกสร้างบ้านใหม่ได้ภายในเดือนธนั วาคม 2564 พร้อมไปกับการก่อสร้างเขื่อนของกรมโยธาธิการและผังเมือง
กระทรวงมหาดไทย จะดาเนนิ การสร้างบ้านแล้วเสรจ็ ในเดอื นกรกฎาคม 2565
แผนการพัฒนาทอ่ี ยอู่ าศัยจงั หวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 20
ปัญหา/อุปสรรคในการดาเนินโครงการ
1. มีผู้ไมเ่ ข้ารว่ มในพน้ื ทีจ่ านวน 33 หลงั คาเรอื น ทาให้ตอ้ งมกี ารปรับเปล่ียนผัง
2. สถานการณ์โควิด - 19 ทีผ่ า่ นมาทาให้จังหวดั ออกมาตรการการควบคุมการก่อสร้าง ทาให้ตอ้ งหยุดการกอ่ สร้าง
3. แผนงานของกรมโยธาธิการและผงั เมืองในการสรา้ งเข่อื นริมคลองเปรมประชากรไม่สอดคล้องกัน ทาใหม้ ีการใช้
พนื้ ทท่ี างานร่วมกนั เกิดความลา่ ช้าในการคืนพ้นื ทีใ่ นการสรา้ งบา้ น
4. แผนงานสร้างถนนสาธารณะในโครงการขององค์การบริหารส่วนจังหวัดปทุมธานี ไม่สอดคล้องกับการสร้างบ้าน
ทาให้ชาวบา้ นไม่สะดวกต่อการเข้าอยอู่ าศยั
ความคบื หน้าการดาเนินการ
แผนงานโครงการ กิจกรรม ระยะเวลา
เน้อื งาน
การรอ้ื ย้ายบา้ นเดมิ 1. เรม่ิ รื้อยา้ ยบ้านเดิม ในหม.ู่ 7 ต.หลักหก จานวน 24 ภายในเดอื นสงิ หาคม
หลงั คาเรือน ระยะทางประมาณ 150 เมตร 2565
1. Clearing ปรับพ้ืนทถ่ี มดิน ภายในเดอื นกนั ยายน
2565
การก่อสร้างบา้ นใหม่ 2. เร่ิมกอ่ สรา้ งบา้ นใหม่ จานวน 160 หลงั คาเรือน
พรอ้ มกบั การตอกเข่ือนคอนกรีตเสรมิ เหลก็ ริมคลองเปรม ภายในเดือนตุลาคม 2565
ประชากร – กันยายน 2566
แผนการพฒั นาทอี่ ยูอ่ าศยั จงั หวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 21
สหกรณเ์ คหสถานบา้ นมั่นคงชุมชนหลักหก จากดั
ชุมชนต้ังอยู่บริเวณคลองเปรมประชาการมีถนนเลยี บคลองเปรมขั้นกลาง ซ่ึงชุมชนที่มาอยู่อาศัยในริมคลอง
เปรมประชากร มีท้ังหมด 6 หมู่บ้านท่อี าศยั อยูบ่ ริเวณริมคลองเปรมประชากร ได้จดจดั ต้ังข้นึ เปน็ หม่ทู ี่ 1 หมู่ 2 หมู่
3 และหมู่ 6 ของตาบลหลักหก จงั หวัดปทุมธานี โดยปัจจุบันมีสมาชกิ ชุมชนสมัครเปน็ สมาชิกสหกรณ์ฯ แล้วจานวน
441 ครัวเรอื น
สภาพชมุ ชนในปจั จบุ ัน
ความคบื หน้าการดาเนินการ
1. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) อนุมัติงบประมาณเพ่ือให้สหกรณ์เตรียมพร้อมในการดาเนิน
โครงการพัฒนาที่อยูอ่ าศยั
2. สหกรณเ์ คหสถานบา้ นมนั่ คงชุมชนหลักหก เตรียมพรอ้ มออมเงินเชา่ ท่ดี นิ ราชพัสดุ
3. หน่วยงานทเ่ี กี่ยวขอ้ งไดต้ รวจสอบและพจิ ารณาสทิ ธข์ิ องสมาชกิ
แผนการพัฒนาท่อี ย่อู าศยั จังหวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 22
ปัญหา/อปุ สรรคในการดาเนินโครงการ
1. มีแกนนาและผไู้ มเ่ ข้าร่วมในพน้ื ทจี่ านวนมาก
2. สถานการณโ์ ควิด - 19 ทีผ่ า่ นมาทาใหแ้ ผนการออกแบบวางผังและการกาหนดขอบเขตลา่ ช้า
3. องค์การบริหารส่วนจังหวัดปทุมธานียังไม่มีแผนงานการสร้างถนนใหม่เนื่องจากต้องสร้างบ้านใหม่ทับถนนเดิม
และสรา้ งถนนใหมใ่ ห้สอดคลอ้ งกนั
แผนงานโครงการ
เนอื้ งาน กิจกรรม ระยะเวลา
การเตรยี มการพฒั นา 1. กาหนดขอบเขตทีด่ นิ ราชพสั ดุทีจ่ ะขอเช่า ภายในเดือนกรกฎาคม
ทอ่ี ยู่อาศยั 2565
2. จัดสทิ ธิล์ งผัง หมู่ 3
การรอ้ื ยา้ ยบ้านเดิม ภายในเดอื นกรกฎาคม
3. เชา่ ที่ดนิ ราชพัสดแุ ละวางแผนรอื้ ย้าย 2565
การก่อสร้างบา้ นใหม่ 1. เริ่มรื้อย้ายบ้านเดิม ในหม่.ู 3 ต.หลกั หก
จานวน 130 หลังคาเรอื น ระยะทางประมาณ 400 เมตร ภายในเดอื นสงิ หาคม
1. Clearing ปรบั พืน้ ทถ่ี มดิน 2565
2. เริ่มก่อสรา้ งบา้ นใหม่ จานวน 220 หลงั คาเรือนเพร้อม
ภายในเดือนธันวาคม
กับการตอกเข่ือนคอนกรตี เสริมเหลก็ รมิ คลองเปรม 2565
ประชากร
ภายในเดอื นมกราคม
2566
ภายในเดอื นกุมภาพนั ธ์
2566 – มกราคม
2567
3.8.2. โครงการบา้ นมนั่ คง
การขับเคล่ือนงานด้านที่อยู่อาศัย “โครงการบ้านม่ันคง” เป็นโครงการที่รัฐบาลมอบหมายให้สถาบัน
พฒั นาองค์กรชุมชน (องคก์ ารมหาชน) โดยสานักงานบา้ นมน่ั คง รับผดิ ชอบการดาเนินงานตั้งแต่ ปี 2546 เป็นต้นมา
มีเป้าหมายในการแก้ปัญหาท่ีอยู่อาศัยของชุมชนคนจนเมืองท่ัวประเทศ สร้างความมั่นคงในการครอบครองที่ดิน
พัฒนาระบบสาธารณูปโภค ส่ิงแวดล้อมชุมชน และการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยท่ีสอดคล้องกับวิถีชีวิต และความสามารถ
ในการจัดการของชุมชนการดาเนินงานในโครงการบ้านม่ันคง มีแนวทางสาคัญให้คนในชุมชนเจ้าของโครงการ
เป็นแกนหลักในการแก้ไขปัญหาและจัดการตนเอง โดยมีภาครัฐและหน่วยงานท้องถ่ินให้การสนับสนุนเพื่อแก้ไข
ปัญหาจัดการตนเองด้านท่ีอยู่อาศัย และพัฒนาคุณภาพชีวิตร่วมกันของคนในชุมชน เกิดการแก้ไขปัญหาของชุมชน
อย่างเป็นระบบในเมือง ทาให้คนจนมีความม่ันคงในที่อยู่อาศัย เกิดรูปธรรมและมีรูปแบบการแก้ไขปัญหา
ท่ีหลากหลาย ตลอดจนเกดิ การพัฒนาท่มี ีส่วนร่วมจากทุกฝ่าย ดงั นี้
แผนการพฒั นาท่ีอย่อู าศัยจงั หวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 23
สถานการณ์การขับเคลอ่ื นงานโครงการบา้ นม่ันคง จงั หวัดปทมุ ธานี จานวนครวั เรอื น
ดาเนนิ การแล้ว 14๐
199
ชอ่ื ชุมชน 82
50
1. สหกรณ์เคหสถานเมืองรงั สติ จากัด 150
2. สหกรณเ์ คหะสถานสรา้ งสรรค์นครรงั สติ จากดั 100
3. สหกรณเ์ คหสถานรตั นปทุม จากัด 127
4. สหกรณเ์ คหสถานมัน่ คงนครรงั สิต จากัด 99
5. สหกรณเ์ คหสถานรว่ มมติ รรว่ มใจ จากัด 88
6. สหกรณ์บริการบ้านม่ันคงสานฝันนครรังสติ จากัด 50
7. สหกรณบ์ า้ นมนั่ คงมิตรสัมพันธ์ จากัด 50
8. สหกรณบ์ า้ นม่นั คงเมืองคลองหลวง จากัด 44
9. สหกรณเ์ คหสถานบวั หลวงพัฒนา จากดั 92
10. สหกรณเ์ คหสถานฟ้าใหม่รว่ มใจ จากัด 80
11. สหกรณ์เคหสถานเทพมงคลบงกช 42 จากัด 137
12. สหกรณเ์ คหสถานสามคั คธี รรมคลองสาม จากัด 56
13. สหกรณเ์ คหสถานเจริญพฒั นา จากัด 18
14. สหกรณ์เคหสถานเอกมงคล จากัด
15. สหกรณเ์ คหสถานเมอื งบางพูน จากดั
16. สหกรณเ์ คหสถานเกา้ มงคลพฒั นา จากัด
17. สหกรณ์เคหสถานหนา้ วดั เวฬุวนาราม จากัด
แผนการพฒั นาทีอ่ ยอู่ าศยั จังหวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 24
ดาเนินการแลว้ จานวนครวั เรอื น
ช่ือชุมชน 115
464
18. สหกรณเ์ คหสถานสรา้ งตนเองเมืองหลกั หก จากัด 2,14๑
19. สหกรณ์เคหสถานเมอื งลาลกู กา จากดั
รวมครัวเรอื นทด่ี าเนนิ การแล้ว
เปา้ หมายดาเนนิ การตอ่ จานวนครวั เรือน
ช่อื ชุมชน 480
1,207
อาเภอธญั บรุ ี
เทศบาลเมอื งสน่นั รกั ษ์ 480 คร. 700
- บุกรุกรมิ คลอง 9 - 13 ทก่ี รมชลประทาน /เอกชน 200
2,587
อาเภอเมอื งปทมุ ธานี
เทศบาลตาบลหลกั หก 757 คร.
1. คลองรงั สติ ประยรู ศกั ด์ิ หมู่ท่ี 4 และ หมทู่ ี่ 5 บุกรุกทกี่ รมชลประทาน
2. ริมทางรถไฟ บกุ รุกรถไฟ (สถานีเมืองเอก สายสแี ดง)
3. คลองกวางตงุ้ บุกรกุ กรมชลประทาน
4. นครไท บุกรุกทเ่ี อกชน
5. ตรอกวดั รังสิต บกุ รกุ ที่ดนิ วัด
เทศบาลตาบลบางพนู 450 คร.
1. คลองรงั สิตหมู่ 5 บุกรกุ ทก่ี รมชลประทาน
2. หมทู่ ี่ 4 และ หมทู่ ่ี 6 บุกรุกทกี่ รมเจ้าทา่
อาเภอคลองหลวง
เทศบาลเมืองคลองหลวง 700 คร.
๑. ชุมชน ๘ ไร่ งามฉวี บกุ รกุ ทเ่ี อกชน
2. ชุมชนทา่ ใหญ่ ม.๗
อาเภอลาลูกกา
เทศบาลตาบลลาไทร 200 คร.
- บกุ รุกที่ดนิ กรมชล
รวมเปา้ หมายที่ดาเนนิ การตอ่
เปา้ หมายการดาเนนิ การ ปี 2566 - 2567
ปี 2566 ปี 2567
อาเภอธญั บุรี 54 คร. อาเภอเมือง 150 คร.
เทศบาลเมอื งสนน่ั รักษ์
- ชุมชนคลองตัน ม.3 ม.5 เทศบาลตาบลบางพนู
- หมู่ท่ี 4 และ หมู่ที่ 6 บกุ รุกท่กี รมเจา้ ท่า
อาเภอลาลูกกา 200 คร.
เทศบาลตาบลลาไทร
- บกุ รุกท่ีดินกรมชลประทาน
รวมเปา้ หมาย ปี 2566 – 2567 404 คร.
แผนการพฒั นาทอ่ี ย่อู าศยั จังหวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 25
3.8.3. การขับเคลื่อนโครงการแก้ไขปญั หาท่ีอยู่อาศยั เพ่อื คนยากจนท่ีบกุ รุกทีด่ ินสาธารณะจังหวัดปทุมธานี
“โครงการปทุมธานีโมเดล ”
1. ความเป็นมาโครงการ
สืบเนื่องจากรัฐบาลได้กาหนดนโยบายการจัดระเบียบการแก้ไขปัญหาชุมชนแออัดและการสร้าง
ที่อยู่อาศัยรุกล้าแนวลาคลองและทางระบายน้า จังหวัดปทุมธานีจึงมีการสนองนโยบายสาคัญของรัฐบาลท่ีจะแก้ไข
ปัญหาการบุกรุกริมคลองท่ีทุกฝ่ายได้ประโยชน์ ตลอดจนคืนคลองให้แก่สาธารณะ ซ่ึงจะสามารถใช้ประโยชน์ในการ
ระบายน้าพัฒนาสภาพแวดล้อมให้ดีขึ้น โดยประชาชนผู้เคยบุกรุกจะมีพ้ืนที่รองรับในการอยู่อาศัยใหม่ ทาให้มี
คุณภาพชวี ติ ทดี่ ีมคี วามม่ันคงในท่ีอยอู่ าศยั ผูว้ ่าราชการจงั หวดั ปทุมธานไี ด้เขา้ พบทา่ นรัฐมนตรีวา่ การกระทรวงพัฒนา
สังคมและความม่ันคงของมนุษย์ (พลตารวจเอก อดุลย์ แสงสิงแก้ว) เพ่ือหารือแนวทางการบูรณาการทางานร่วมกัน
กับหน่วยงานที่เก่ียวข้องทั้งในจังหวัด โดยมอบหมายให้สานักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด
ปทมุ ธานี และสถาบนั พฒั นาองคก์ รชมุ ชน (องคก์ ารมหาชน) ประสานการทางานกับหน่วยงานทเ่ี กีย่ วข้อง พรอ้ มกนั น้ี
สานักงานโครงการส่งน้าและบารุงรักษารังสิตเหนือ กรมชลประทาน มีแผนพัฒ นาพ้ืนที่ริมคลอง เพื่อเพ่ิม
ประสิทธิภาพในการระบายน้าด้วย ผู้ว่าราชการจังหวัดปทุมธานี (นายพงศธร สัจจชลพันธ์) จึงมีคาสั่งแต่งต้ัง
คณะกรรมการแก้ไขปัญหาท่ีอยู่อาศัยเพ่ือคนยากจนท่ีบุกรุกที่ดินสาธารณะจังหวัดปทุมธานี (คาสั่งจังหวัดปทุมธานี
ท่ี 131/2558 ลงวันท่ี 16 มกราคม 2558) เพื่อบูรณาการการทางานร่วมกันอย่างเป็นระบบ และมีคาสั่งแต่งตั้ง
คณะทางานตรวจสอบการเปล่ียนสภาพท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินใช้ในการแก้ไขปัญหาคนยากจน
ที่บุกรุกที่สาธารณะ (คำส่ังจังหวัดปทุมธำนีที่ 361/2558 ลงวันท่ี 10 กุมภำพันธ์ 2558) เพื่อสารวจ ตรวจสอบ
ท่ีดินเสื่อมสภาพ ขนาด 42-1-36.8 ไร่ เพ่ือรองรับกลุ่มเป้าหมายเดิม จากกลุ่มชาวบ้านริมคลองหน่ึง อาเภอคลองหลวง
พื้นที่เทศบาลเมอื งทา่ โขลงและเทศบาลเมืองคลองหลวง จานวน 10 ชุมชน 1,060 ครัวเรือน
ต่อมาหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ มีคาสั่ง ที่ 26/2559 ลงวันที่ 10 มิถุนายน 2559
เรื่อง การจัดหาที่ดินเพ่ือใช้ในการดาเนินโครงการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยเพ่ือแก้ไขปัญหาการบุกรุกลาน้าสาธารณะ
ในการถอนสภาพท่ีดินเน้ือที่ประมาณ 30 ไร่ ตาบลคลองหน่ึง อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี ให้เป็นท่ีดิน
สาธารณะ ให้กรมธนารักษ์จัดให้สหกรณ์ภายใต้โครงการปทุมธานีโมเดล ใช้ประโยชน์ตามระเบียบกระทรวงการคลงั
ว่าด้วยการจัดหาประโยชน์ในท่ีราชพัสดุและบันทึกความร่วมมือโครงการบ้านม่ันคงในท่ีราชพัสดุ ระหว่าง กรมธนารักษ์
กระทรวงการคลังและสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง
ของมนุษย์ โดยหลังจากมีการบังคับใช้หน่วยงานท่ีเก่ียวข้องได้ลงพื้นท่ีสารวจสภาพที่ดิน จึงพบว่ามีประชาชน
ปลูกสร้างที่อยู่อาศัยบริเวณที่ดินดังกล่าว จานวน 3 ชุมชน 221 ครัวเรือน (ชุมชนศิริภาพ, ชุมชนคุ้งผ้าพับ
และชุมชนคลองมะดัน) รวมถึงมีการสารวจข้อมูลกลุ่มผู้ได้รับผลกระทบจากนโยบายการพัฒนาในพื้นที่เมืองคลอง
หลวงจึงพบว่ามีประชากรตกสารวจจานวน 152 ครัวเรือน ส่งผลให้กลุ่มเป้าหมายของโครงการปทุมธานีโมเดล
เพ่ิมขึ้นเป็น 16 ชุมชน 1,433 ครัวเรือน และต่อมากรมชลประทานได้มีการกาหนดแนวเขตคลองหน่ึงบริเวณที่จะ
ดาเนินการพัฒนาริมคลอง จึงพบว่ากลุ่มเป้าหมายเดิมบางส่วนไม่ได้อยู่ในแนวเขตการพัฒนา จึงไม่สามารถจัดอยู่ใน
กลุ่มผู้ได้รับผลกระทบจากโครงการปทุมธานีโมเดล จึงได้มีการสรุปข้อมูลกลุ่มเป้าหมายร่วมกันอีกครั้ง โดยสามารถ
สรุปจานวนกลุ่มเป้าหมายที่แท้จริง คือ กลุ่มชาวบ้านจากพื้นท่ีเทศบาลเมืองท่าโขลง 7 ชุมชน 361 ครัวเรือนและ
กล่มุ ชาวบ้านจากพื้นทเี่ ทศบาลเมืองคลองหลวง 9 ชุมชน 723 ครัวเรอื น รวม 16 ชมุ ชน 1,084 ครวั เรอื น
ตามท่ีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มีข้อส่ังการให้เร่งรัดการดาเนิน
“โครงการปทุมธานีโมเดล” เพื่อแก้ไขปัญหาการบุกรุกชุมชนริมคลองหน่ึงให้มีความม่ันคงในท่ีอยู่อาศัยแห่งใหม่
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) จึงได้จัดต้ังศูนย์ปฏิบัติการท่ีอยู่อาศัยปทุมธานีโมเดล (ศปก.ทปม.)
แผนการพัฒนาทอี่ ยู่อาศยั จงั หวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 26
เพ่ือรองรับการปฏิบัติงานระดับพ้ืนที่ของหน่วยงานที่เก่ียวข้องในจังหวัด ได้แก่ สานักงานธนารักษ์พ้ืนที่ สานักงาน
ท่ีดินจังหวัด โครงการชลประทาน สานักงานพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์จังหวัด อาเภอคลองหลวง
สหกรณจ์ งั หวัด เทศบาลเมืองทา่ โขลง เทศบาลเมอื งคลองหลวง และสหพันธ์พฒั นาองคก์ รชมุ ชนคนจนเมอื งแห่งชาติ
2. กลุม่ เปา้ หมาย จานวน 61 ครวั เรือน
ชมุ ชนในพืน้ ทเี่ ทศบาลเมอื งท่าโขลง จานวน 132 ครวั เรือน
1. ชมุ ชนหมู่ 8 บางขัน จานวน 62 ครวั เรอื น
2. ชุมชนบัวหลวง จานวน 24 ครัวเรือน
3. ชมุ ชนหมู่ 10 จานวน 43 ครวั เรือน
4. ชุมชนวันครู จานวน 23 ครวั เรือน
5. ชมุ ชนหมืน่ ดา จานวน 16 ครัวเรือน
6. ชุมชนทับทมิ ศรสี ะพานเอือ้ อาทร
7. ชุมชนวดั คณุ หญิงสม้ จีน จานวน 69 ครวั เรอื น
ชุมชนในพืน้ ที่เทศบาลเมืองคลองหลวง จานวน 13 ครัวเรือน
8. ชมุ ชนหมู่ 1 ทองแท้ จานวน 90 ครัวเรือน
9 ชมุ ชนหมู่ 2 มิตรแท้ จานวน 234 ครัวเรือน
10. ชุมชนหมู่ 3 คลองหนึง่ จานวน 137 ครัวเรือน
11. ชมุ ชนแกว้ นมิ ิตร จานวน 12 ครวั เรือน
12. ชมุ ชนหมู่ 6 เจรญิ สุข จานวน 6 ครัวเรือน
13. ชมุ ชนหมู่ 7 พัฒนา จานวน 115 ครวั เรือน
14. ชมุ ชนคลองมะดนั จานวน 47 ครัวเรอื น
15. ชุมชนศริ ภิ าพ จานวน 1,084 ครวั เรือน
16. ชมุ ชนคุ้งผ้าพับ
รวมจานวนทง้ั สนิ้
3. ผลการดาเนนิ งาน
ชุมชน ทีด่ นิ 30 ไร่ ซอื้ กลบั รื้อย้าย ยงั ไมเ่ ข้าร่วม
ครัวเรอื น ท่ีดิน ภมู ิลาเนา โครงการ
1. ม.1 ทองแท้
2. ม.2 มิตรแท้ อาคารสงู ทดี่ นิ เดิม ตอ้ งทาความ
3. ม.3 คลองหนึ่ง เข้าใจเพ่ิม
4. แกว้ นิมติ ร
5. ม.6 เจริญสขุ 69 31 - - -5 33
6. ม.7 พัฒนา
7. ม.8 บางขัน 13 - - - 8 - 5
8. ม.9 บัวหลวง
9. ม.10 พัฒนา 90 9 - - - - 81
10. วันครู
234 12 - 100 37 4 81
137 3 - - - - 134
12 4 - - - - 8
61 2 - - - - 59
132 31 - - 1 20 81
62 11 - - -6 45
24 3 - - - - 21
แผนการพฒั นาที่อย่อู าศัยจังหวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 27
ชุมชน ทีด่ ิน 30 ไร่ ซอ้ื กลบั รือ้ ยา้ ย ยงั ไมเ่ ขา้ ร่วม
ครัวเรอื น ทีด่ ิน ภูมิลาเนา โครงการ
อาคารสงู ทีด่ นิ เดิม ตอ้ งทาความ
เขา้ ใจเพมิ่
11. หม่ืนดา 43 3 - - - - 40
12. ทับทิมศรี 23 5 - - - - 18
13. วดั คุณหญิงส้มจีน 16 - -- - - 16
14. คลองมะดัน 66 -- - - -
15. ศริ ิภาพ 115 11 39 - - - 64
16. คงุ้ ผา้ พบั 47 13 - - - - 34
รวม 1,084 144 39 100 46 35 719
หมำยเหตุ : ผลกำรดำเนินกำรโครงกำรปทมุ ธำนโี มเดล ดังน้ี
1. ดำเนินกำรเสร็จแล้ว โดยสหกรณ์บำ้ นมน่ั คงไทยมสุ ลิมสำมคั คี จำกัด จำนวน 100 ครวั เรือน โดย จดั ต้ังเป็นสหกรณ์เพอื่ รับงบสำธำรฯ/งบอุดหนนุ /งบ
สินเชอ่ื และซือ้ ทดี่ ินสร้ำงทอ่ี ยู่อำศยั จำนวน 5 ไร่ 42 ตร.ว สหกรณ์เปน็ ผู้รบั ผิดชอบ
2. สร้ำงทอี่ ยู่อำศัยในพื้นท่ี 30 ไร่ โดยสหกรณ์เคหสถำนปทุมธำนีโมเดล เฟสที่ 1 แนวสงู มี 4 อำคำร อำคำรที่ 1 จำนวน 23 ครวั เรอื น
อำคำรท่ี 2 จำนวน 43 ครวั เรอื น อำคำรท่ี 3 จำนวน 32 ครวั เรอื น อำคำรท่ี 4 จำนวน 44 ครวั เรือน รวม 142 ครวั เรอื น ได้ดำเนนิ กำรเสรจ็ แลว้ ( เฟสที่ 1 )
3. ซอยศิรภิ ำพ (บำ้ นรำบ คลองหลวง 35 ) จำนวน 115 ครวั เรือน ปรบั ปรุงในทีด่ ินเดิมแนวรำบ จำนวน 34 ครวั เรือน เชำ่ ที่ดนิ 5 ครัวเรอื น ขนึ้ อำคำรสูง 12 ครวั เรอื น
คงเหลือ 64 ครวั เรอื น ( เฟสท่ี 2 )
4. มีบำ้ นผดู้ อ้ ยโอกำส จำนวน 3 หอ้ ง เขำ้ อยู่แลว้ 1 ครวั เรือน
5. อยูร่ ะหว่ำงทำควำมเขำ้ ใจรว่ มกบั หลำยฝำ่ ย เพ่ือแกไ้ ขอกี จำนวน 719 ครัวเรอื น
4. แผนการดาเนนิ งานตอ่
1. อยู่ระหว่างเสนองบสาธารณูปโภค จานวน 32 ล้านบาท เพ่ือดาเนินการสร้างถนนคอนกรีต/ทาง
ระบบระบายนา้ /ท่อระบายนา้ เสยี /กาแพงก้ันขอบเขต/สถานีสูบน้า ภายในโครงการฯ และอนื่ ๆ ไดน้ าเสนอแผนงาน
เทศบาลเมอื งคลองหลวง พร้อมยน่ื แบบผังใหก้ ับกองชา่ ง เป็นท่เี รียบรอ้ ยแล้ว
2. แก้ไขปัญหาและฟื้นฟูผู้เดือดร้อนริมคลองหนึ่ง อีกจานวน 719 ครัวเรือน ให้มาเข้าร่วมโครงการ
ในพน้ื ท่ี 30 ไร่ ทย่ี ังสามารถรองรบั ได้อกี 228 ครัวเรือน (เฟสที่ 3)
3. ติดตามการประปาสว่ นภูมภิ าค เรอื่ ง การประปาชวั่ คราวเปน็ ประปาถาวร ค่าน้าประปาราคาสูง
4. การพฒั นาคุณภาพชีวิต ทกุ มิติ (รา่ ง) ขอ้ กาหนดการอย่อู าศยั รว่ มกัน
5. การปรับภูมทิ ัศนท์ ั้งโครงการ ตามแผนที่เสนอ พอช. เมื่อวนั ท่ี 10 พ.ค. 2565 ไดร้ ับอนุมัติให้ทา
ตามแผน (ตลาดชมุ ชน, ลานกจิ กรรม, อน่ื ๆ)
5. ปญั หา
1. สหกรณ์เคหสถานปทุมธานีโมเดล ได้เช่าท่ีดินธนารักษ์ จานวน 30 ไร่ สัญญา 30 ปี ปัจจุบันได้
ดาเนินการใช้พ้ืนท่ีสร้างท่ีอยู่อาศัยไปแล้วประมาณ 17 ไร่ สหกรณ์ฯ จึงต้องรับภาระค่าเช่าท่ีดินส่วนท่ีเหลือจานวน
13 ไร่ เพราะสมาชกิ มีจานวนไมเ่ พยี งพอกับค่าเช่าทดี่ นิ โดยสญั ญาค่าเชา่ ทด่ี นิ จะข้นึ 15% ทกุ 5 ปี
2. กรมชลประทานไม่ดาเนินการตามนโยบายในการรื้อถอนบ้านท่ีรุกล้าริมคลองหน่ึง จึงทาให้เกิด
ความขัดแย้งระหว่างผู้ทเ่ี ข้ารว่ มโครงการและผู้ท่ีไม่เข้าร่วมโครงการ
3. ปัจจบุ นั สมาชิกได้เข้าพกั อาศยั ในโครงการ แตส่ ภาพแวดล้อมไมเ่ ออ้ื อานวยให้กบั สมาชิก เชน่ ถนน
ยงั เป็นลูกรงั เป็นหลุมเปน็ บ่อ การสญั จรเขา้ – ออกลาบาก มนี า้ ท่วมขงั มีบคุ คลภายนอกเขา้ มาลกั ทรพั ยส์ นิ เปน็ ต้น
แผนการพัฒนาทอี่ ย่อู าศยั จงั หวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 28
6. ข้อเสนอ
1. ขอความอนุเคราะห์สานักงานธนารักษ์จังหวัด ช่วยเหลือชาวบ้านผู้มีรายได้น้อย ปรับลดอัตรา
ค่าเช่าท่ดี นิ ตลอดระยะสญั ญาเชา่ 30 ปี เพื่อแบง่ เบาภาระใหก้ บั สมาชกิ
2. กรมชลประทานควรเร่งดาเนินการตามมาตรการกับชาวบ้านท่ีรุกล้าริมคลองหน่ึง โดยเสนอ
แนวทางให้เขา้ ร่วมโครงการปทุมธานี เพราะโครงการปทุมธานโี มเดล เป็นโครงการนโยบายของรัฐบาล หน่วยงานรัฐ
ทุกภาคส่วน ได้บันทึกความร่วมมือเพ่ือแก้ไขปัญหาผู้มีรายได้น้อยที่รุกล้ารมิ คลองหน่ึง ตาบลคลองหนึ่ง อาเภอคลองหลวง
จังหวัดปทุมธานี ในโครงการฯ เน้ือท่ี 30 ไร่ รองรับ แต่ไม่มีการขับเคล่ือนอย่างต่อเน่ือง จึงทาให้เกิดผลกระทบกับ
สหกรณท์ ต่ี ้องรับภาระค่าเช่าทีด่ ิน จานวน 13 ไร่ เพราะไม่สามารถรับผ้เู ดือดร้อนอื่น ๆ เขา้ ร่วมโครงการได้ หากผู้รุกล้า
ริมคลองหนึ่ง ไม่พร้อมเข้าร่วมโครงการปทุมธานีโมเดล จึงขอเสนอให้มีการปรับบันทึกความร่วมมือให้โครงการ
ปทุมธานีโมเดล สามารถรับผู้เดือดร้อนท่ีมีรายได้น้อยในจังหวัดปทุมธานีเข้าร่วมโครงการได้ โดยผ่านการรับรองจาก
หน่วยงานทอ้ งถนิ่ นน้ั ๆ ว่าเป็นผ้เู ดอื ดร้อน
3. ขอให้พิจารณางบประมาณสาธารณูปโภคโดยเร่งด่วน เพ่ือดาเนินการสร้างถนนคอนกรีต
ท่อบาบดั น้าเสีย ทางระบายน้า กาแพงกั้นขอบเขต และอื่น ๆ ในโครงการ
3.8.4 การขับเคล่ือนโครงการบ้านพอเพียง
ปัญหาท่ีอยู่อาศัยและท่ีดินทากินเป็นปัญหาพ้ืนฐานของชุมชนท้ังในเมืองและชนบท จากการสารวจข้อมูล
ภาวะเศรษฐกิจและสังคมครัวเรือนในจังหวัดปทุมธานี มีผู้เดือดร้อนเร่ืองที่อยู่อาศัยและที่ดิน ทั้งบ้านที่ก่อสร้างมา
นานแล้วมีสภาพทรุดโทรม ก่อสร้างด้วยวัสดุที่ไม่ม่ันคง ไม่ได้ปรับปรุงซ่อมแซม และครอบครัวขยายที่มีความ
จาเป็นต้องก่อสร้างท่ีอยู่อาศัยใหม่ แต่ไม่สามารถดาเนินการได้เนื่องจากมีรายได้ไม่เพียงพอ ขบวนองค์กรชุมชน
จังหวัดปทุมธานี ได้ดาเนินการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยในรูปแบบการซ่อมแซม /ปรับปรุงบ้าน ต้ังแต่ พ.ศ. 2560
จนถึงปัจจุบัน (พ.ศ. 2565) แก้ไขไปแล้ว จานวน 31 ตาบล โดยได้รับงบประมาณจากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน
(องค์การมหาชน) หรือพอช. และมีการแก้ไขโดยชุมชนท้องถิ่นเป็นแกนหลัก ได้รับการสนับสนุนแก้ไขปัญหาท่ีอยู่อาศัย
ในพื้นท่ีจังหวัดปทุมธานี ท้ัง 7 อาเภอ 31 ตาบล ผู้รับผลประโยชน์ 1,890 ครัวเรือน โดยมีการซ่อมแซม
บา้ น/ปรบั ปรุงบ้าน ดงั นี้
ปี พ.ศ. 2560 ปี พ.ศ. 2561 ปี พ.ศ. 2562 ปี พ.ศ. 2563 ปี พ.ศ. 2564 ปี พ.ศ. 2565
ต. บึงบอน 56 คร. ต.บงึ กาสาม ๕๔ คร. ต.บึงบอน ๒๖ คร. ทม.ท่าโขลง ๑๗ คร. ทม.ทา่ โขลง ๔๕ คร. ทม.ทา่ โขลง ๓๕ คร.
ต. นพรตั น์ 56 คร. ทต.หนองเสอื ๑๓ คร. ต.บงึ กาสาม ๓๐ คร. ต.คลองสาม ๑๖ คร. ต.คลองสาม ๔๒ คร. ต.คลองสาม ๒๕ คร.
ต. ศาลาครุ 55 คร. ต.นพรตั น์ ๘ คร. ต.คลองหา้ ๒๔ คร. ต.คลองสี่ ๒๐ คร. ต.คลองหก ๔๐ คร. ต.คลองหา้ ๑๒ คร.
ต. บึงทองหลาง 54 คร. ต.คลองหา้ ๘๓ คร. ทม.ลาดสวาย ๕๔ คร. ต.คลองหา้ ๒๐ คร. ทต.ธัญบุรี ๒๕ คร. ต.นพรตั น์ ๑๒ คร.
ต.บึงทองหลาง ๕๐ คร. ทต.บางเตย ๕๐ คร. ต.คลองหก ๒๒ คร. ต.ลาลูกกา ๕๐ คร. ต.บงึ บา ๒๐ คร.
รวม 332 คร. ทม.ลาดสวาย ๒๔ คร. ต.บา้ นกระแชง ๒๐ คร. ต.คลองเจ็ด ๑๐ คร. ต.บึงทองหลาง ๕๐ คร. ทต.ธัญบรุ ี ๕๐ คร.
ทต.สามโคก ๓๗ คร. ต.คูบางหลวง ๓ คร. ต.บึงกาสาม ๓๖ คร. ต.ลาไทร ๒๐ คร. ต.พชื อดุ ม ๑๕ คร.
ทต.บางเตย ๒๘ คร. ต.คลองหก ๕ คร. ต.บึงชาออ้ ๕๐ คร. ทม.บางควู ัด ๘ คร. ต.ลาไทร ๑๐ คร.
ต.บา้ นกระแชง ๒๗ คร. ต.บึงบอน ๔ คร. ต.นพรตั น์ ๑๑ คร. ทม.บางคูวัด ๕๐ คร.
รวม 212 คร. ต.บึงบา ๕ คร. ทต.ระแหง ๑๐ คร.
รวม 324 คร. ต.ศาลาครุ ๒๕ คร. รวม 291 คร. ทต.บางเตย ๔๔ คร.
ต.หนองสามวัง ๑๓ คร. ต.ทา้ ยเกาะ ๓๖ คร.
ทต.ลาไทร ๑๘ คร. ต.บางกระบอื ๕๐ คร.
ทม.ลาดสวาย ๑๒ คร.
ต.บึงทองหลาง ๕๐ คร. รวม 369 คร.
ทต.บางเตย ๔๔ คร.
รวม 362 คร
แผนการพฒั นาท่อี ยอู่ าศยั จงั หวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 29
แผนการขับเคล่ือนโครงการบา้ นพอเพยี งปี ๒๕๖๖ – ปี ๒๕70
ปี พ.ศ. 2566 ปี พ.ศ. 2567 ปี พ.ศ. 2568 ปี พ.ศ. 2569 ปี พ.ศ. 2570
๑. ทม.ท่าโขลง ๒๐ คร. ๑. ทม.ท่าโขลง ๒๐ คร. ๑.ทม.ทา่ โขลง ๒๐ คร. ต.บึงทองหลาง ๓๐ คร. ต.บงึ ทองหลาง ๒๐ คร.
๒. ต.คลองสาม ๓๐ คร. รวม 30 คร รวม 20 คร.
๓. ต.คลองหา้ ๑๐ คร. ๒. ต.คลองสาม ๓๐ คร. ๒. ต.คลองสาม ๓๐ คร.
๔. ต.นพรตั น์ ๑๕ คร.
๕. ต.บงึ บา ๒๐ คร. ๓. ต.คลองห้า ๑๐ คร. ๓. ต.คลองหา้ ๑๐ คร.
๖. ต.ธัญบรุ ี ๕๐ คร.
๗. ต.พืชอุดม ๑๕ คร. ๔. ต.นพรตั น์ ๑๕ คร. ๔. ต.นพรตั น์ ๑๕ คร.
๘. ต.ลาไทร ๒๐ คร.
๙. ทม.บางคูวัด ๓๐ คร. ๕. ต.บึงบา ๒๐ คร. ๕. ต.บึงบา ๒๐ คร.
๑๐. ทต.ระแหง ๑๐ คร.
๑๑. ทต.บางเตย ๑๐ คร. ๖. ต.ธัญบรุ ี ๒๕ คร. ๖. ต.ธัญบรุ ี ๕๐ คร.
๑๒. ต.ทา้ ยเกาะ ๒๔ คร.
๑๓. ต.บางกระบอื ๕๐ คร. ๗. ต.พืชอดุ ม ๑๕ คร. ๗. ต.พชื อุดม ๑๕ คร.
๑๔. ต.บงึ กาสาม ๒๕ คร.
๑๕. ต.หนองสามวงั ๑๖ คร. ๘. ต.ลาไทร ๒๐ คร. ๘. ต.ลาไท ๒๐ คร.
๑๖. ต.คลองเจด็ ๑๐ คร.
๑๗. ทต.สามโคก ๑๐ คร. ๙. ทม.บางควู ัด ๓๐ คร. ๙. ทม.บางควู ัด ๒๐ คร.
๑๘. ต.คลองหก ๒๐ คร.
๑๐. ทต.ระแหง ๑๐ คร. ๑๐. ทต.ระแหง ๑๐ คร.
รวม ๓๘๕ คร.
๑๑. ทต.บางเตย ๒๐ คร. ๑๑. ทต.บางเตย ๒๐ คร.
๑๒. ต.ท้ายเกาะ ๒๐ คร. ๑๒. ต.ทา้ ยเกาะ ๑๕ คร.
๑๓. ต.บางกระบือ ๓๐ คร. ๑๓. ต.บางกระบือ ๒๐ คร.
๑๔. ต.บงึ กาสาม ๙ คร. ๑๔. ต.บงึ กาสาม -
๑๕. ต.บงึ ทองหลาง ๕๐ คร. ๑๕. ต.บงึ ทองหลาง ๕๐ คร.
๑๖.ต.หนองสามวัง ๑๖คร. ๑๖.ต.หนองสามวงั ๑๖คร.
๑๗. ต.คลองเจด็ ๑๐ คร. ๑๗. ต.คลองเจด็ ๑๐ คร.
๑๘. ทต.สามโคก ๑๐ คร. ๑๘. ทต.สามโคก ๑๐ คร.
๑๙. ต.คลองหก ๑๕ คร. ๑๙. ต.คลองหก ๑๕ คร.
รวม ๓๗๕ คร. รวม ๓๖๖ คร.
หมำยเหตุ: ลำดบั ที่ ๑-๑๕ เปน็ พืน้ ที่ตำบลจดั ทำแผนที่อยอู่ ำศัย ปี ๒๕๖๕ และลำดบั ท่ี ๑๖ - ๑๙ เป็นพนื้ ทเ่ี ป้ำหมำยทจ่ี ะดำเนนิ กำรตอ่
3.8.5 การขบั เคลอื่ นโครงการบ้านมน่ั คงชนบท (ทดี่ ินทากนิ และที่อยู่อาศยั )
จังหวัดปทุมธานี เป็นพื้นที่ขยายตัวของกรุงเทพมหานครทางด้านแกนเหนือ ซ่ึงต้องเผชิญกับ
ความเปลยี่ นแปลงหลายมติ ิ จากอดตี ที่เป็นจงั หวดั พ้นื ทส่ี าคัญทางด้านการเกษตร ตอ้ งปรับตวั มาเปน็ จงั หวัดท่มี ีพ้นื ที่
เพ่ือรองรับการเจริญเติบโตทางด้านอุตสาหกรรมการผลิต ทั้งน้ีเพราะผลกระทบจากการขยายตัวอย่างรวดเร็ว
ของกรุงเทพมหานครและเมืองปริมณฑล ทั้งในด้านเศรษฐกิจและการคมนาคม ในช่วงเวลาปี พ.ศ.2532 - 2550
มกี ารเปล่ียนแปลงของจานวนโรงงานเพิม่ ข้ึน กลา่ วคอื จากปี พ.ศ. 2532 มีจานวน 706 โรงงาน และเพิม่ ขึน้ เรื่อย ๆ ทกุ ปี
จวบจนปี พ.ศ. 2550 มีจานวน 2,558 โรงงาน เฉล่ียร้อยละ 15.02 ต่อปี และมีแนวโน้มเพิ่มข้ึนอย่างต่อเนื่อง
ส่งผลให้พื้นที่เกษตรกรรมลดลง ปัญหาที่อยู่อาศัยและท่ีดินทากินเป็นหนึ่งในปัญหาสาคัญของจังหวัดปทุมธานี
จากการรวมตัวกันเป็นขบวนการเคล่ือนไหวจากภาคประชาชน โดยเฉพาะเกษตรกรผู้ประสบปัญหาขาดแคลน
ท่ีอยอู่ าศยั และที่ดินทากินผสู้ ญู เสยี กรรมสิทธ์ิทด่ี นิ ให้แก่นายทุน ได้พยายามรวมตัวกันต่อรองเรียกร้องให้รัฐบาลแก้ไข
ปัญหาน้ีอย่างจริงจัง เป็นรูปธรรมมากขึ้น บางกลุ่มเมื่อรวมตัวกันแล้วยังพัฒนาขีดความสามารถของกลุ่มไปสู่
การบริหารจัดการปัญหาด้วยตนเอง โดยไม่ร้ังรอกระบวนการช่วยเหลือจากภาครัฐ อย่างไรก็ตาม ปัญหาต่าง ๆ
ยังไม่สามารถแก้ไขให้สาเร็จลุล่วงไปได้จากปัญหาการขาดแคลนท่ีดินทากินและท่ีอยู่อาศัยน้ี ก่อให้เกิดการรวมตัว
พืน้ ท่ีเพ่ือให้เกดิ การแก้ไขปัญหาท่ีอยู่อาศัยใหม้ ีที่ดนิ เปน็ ของตนเอง
แผนการพัฒนาทอ่ี ย่อู าศัยจังหวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 30
ตาบล พน้ื ที่ดาเนนิ การ ดาเนินการแลว้ ดาเนินการต่อ
ตาบลพืชอุดม สถานการณ์ผู้เดือดร้อนตาบลพืชอุดม สหกรณ์บริการที่อยู่อาศัยท่ีดิน จานวน ๖๑๓ คร.
ไม่มีท่ีดินทากินและท่ีอยู่อาศัย (เช่าท่ี ทากินพืชอุดมจากัด ดาเนินการ
ทากนิ /ทอ่ี ยอู่ าศัย) จานวน ๘๖๕ คร. แล้วเฟสท่ี ๑ จานวน ๑๐๐
ครัวเรือนเฟสท่ี ๒ จานวน ๑๕๒
ครัวเรอื น
ตาบลบงึ กาสาม สถานการณ์ผู้เดือดร้อนเป็นข้อมูลที่ ๑. มีการสารวจข้อมูลซง่ึ ยงั ไม่ ๑.ขอ้ มูลกลมุ่ ผู้
สภาองค์กรชุมชนตาบลบึงกาสาม ครอบคลุมทัง้ ตาบล เดือดร้อนท้งั ตาบล
ลงสารวจกลุ่มเป้าหมายที่จะเข้าสู่ ๒. มรี ายช่ือผเู้ ดือดรอ้ น เบ้ืองตน้ และทาตาม
โครงการบ้านพอเพียงชนบท ซึ่งมี ๒๐ ครัวเรือน หลกั เกณฑโ์ ครงการ
กลุ่มเป้าหมายที่ไม่เข้าหลักเกณฑ์ บ้านม่ันคง
บา้ นพอเพียงเนื่องจากไม่มีท่ีดินเป็น ๓. มีทีมทางานในการพฒั นา ๒.หาท่ดี ินรองรบั ผู้
ของตนเอง จานวน ๒๐ ครัวเรือน พ้นื ท่ตี ่อไป เดือดร้อน
๓.สร้างกองทุนเพอ่ื
พฒั นาที่อยู่อาศัย
๔.เชื่อมโยง
หนว่ ยงานทเี่ กยี่ วข้อง
เทศบาลตาบล สถานการณ์ผู้เดือดร้อนเป็นข้อมูล 1. ทาความเข้าใจกบั หน่วยงาน ๑. จดั ทาขอ้ มูลผู้
ลาไทร เดอื ดรอ้ นท้ังตาบล
ที่สภาองค์กรชุมชนเทศบาลตาบล ทอ้ งถนิ่ และใหเ้ ป็นปัจจบุ นั
ลาไทรลงสารวจกลุ่มเป้าหมาย 2. มกี ารจัดกระบวนการทาผัง
ชมุ ชน ๒. จัดเวทที าความ
ท่ีจะเข้าสู่โครงการบ้านพอเพียง 3. มกี ารทาแบบฟอร์มสารวจ เขา้ ใจ และ
ชนบท ซ่ึงมีกลุ่มเป้าหมายท่ีไม่เข้า ความตอ้ งการทุกมิติผ่านระบบ ประชาคมพจิ ารณา
สทิ ธิ ผเู้ ดือดร้อน
หลักเกณฑ์บ้านพอเพียง เนื่องจาก GOOGLE FORM ร่วมกับหน่วยงานที่
เป็นชุมชนหนาแน่น รุกล้าริมคลอง 4. มีการพฒั นาทีมทางานโดย เกีย่ วข้อง
ไม่มีที่ดินเป็นของตนเอง จานวน ๔ การอบรมให้กบั พ้ืนทใี่ กลเ้ คยี ง
ชมุ ชน
๓. ขอใชท้ ี่ดินการ
เคหะแหง่ ชาติ
๔. ตงั้ กลมุ่ ออม
ทรัพย์ หรอื สหกรณ์
แผนการพัฒนาที่อยอู่ าศยั จงั หวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 31
ตาบล พน้ื ทด่ี าเนนิ การ ดาเนนิ การแลว้ ดาเนนิ การตอ่
เพอ่ื สร้างทนุ ในการ
พัฒนาท่ีอยู่อาศยั
๓.๘.๖ การขับเคลือ่ นการฟืน้ ฟแู ละพฒั นาศกั ยภาพคนไร้บา้ น จงั หวดั ปทุมธานี (บา้ นพนู สุข)
1. ความเปน็ มา
คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2559 เห็นชอบในหลักการโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิต
กลุ่มคนไร้บ้าน 2 ปี (พ.ศ. 2559 - 2560) ซึ่งเป็นการดาเนินการตามเป้าหมายที่ได้มีการสารวจคนไร้บ้าน
ในปี พ.ศ.2553 งบประมาณรวมท้ังส้ิน 118.60 ล้านบาท และมอบหมายให้สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน
(องค์การมหาชน) ดาเนินการโดยมีหลกั การสาคญั ไดแ้ ก่
1) จัดตั้ง “คณะกรรมการพัฒนากลมุ่ คนไร้บา้ นแบบบูรณาการและมสี ่วนร่วมจากภาคีทุกภาคส่วน”
ภายใต้กระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์ ประกอบด้วย หน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาสังคม
นักวิชาการ และเครือข่ายคนไร้บ้าน โดยมีบทบาทกาหนดแนวทางการดาเนินงานพัฒนากลุ่มคนไร้บ้าน ตั้งแต่การ
สารวจข้อมูล การสรุปบทเรียนแนวทางการพัฒนาคนไร้บ้าน และพัฒนาทิศทาง แนวนโยบาย มาตรการ แผนงานต่าง ๆ
ในการพัฒนากลุ่มคนไร้บ้าน
2) ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภายในและภายนอกกระทรวงการพัฒนาสังคมและความ
ม่นั คงของมนษุ ยใ์ นการสนับสนุนการดาเนินโครงการร่วมกนั ไดแ้ ก่
2.1) กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์
สนับสนุนด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตในด้านต่าง ๆ เช่น ด้านการพัฒนาศักยภาพของกลุ่มคนไร้บ้าน การส่งเสริม
อาชพี รายได้ สขุ ภาวะ
2.2) กรุงเทพมหานคร/จังหวดั สนับสนุนด้านการจัดทาฐานข้อมูลและการรบั รองกลมุ่ คนไร้บ้าน
ที่มีปญั หาสถานะทางทะเบยี นราษฎร์ ด้านสขุ ภาพอนามยั การศกึ ษา
3) สร้างศูนย์คนไร้บ้าน รวมถึงพัฒนาขยายศูนย์เพื่อให้สามารถรองรับให้บริการได้เพิ่มข้ึน
จานวน 3 แห่ง ใน 3 เมืองหลัก ได้แก่ กรุงเทพมหานคร จังหวัดเชียงใหม่ และจังหวัดขอนแก่น โดยร่วมมือกับ
ทอ้ งถน่ิ และภาคีพฒั นาต่าง ๆ
4) การรับรองกลุ่มคนไร้บ้านที่มีปัญหาสถานะทางทะเบียนราษฎร์ ท่ีผ่านการรับรองของเครือข่าย
คนไร้บ้าน (ไม่ใช่การรับรองสถานะทางทะเบียนราษฎร์) เพ่ือให้บุคคลดังกล่าวได้รับการช่วยเหลือดูแลด้านสุขภาพ
อนามยั การศกึ ษา และอนื่ ๆ เปน็ ต้น
5) สนับสนุนการพัฒนาเสริมศักยภาพและระบบการดาเนินงานของเครือข่ายคนไร้บ้าน เพื่อให้
คนไรบ้ า้ นมีองค์กรเครอื ขา่ ยทมี่ ีความเข้มแข็ง และสามารถดาเนนิ การไดด้ ้วยตนเอง
6) การสารวจข้อมูลคนไร้บ้านทั่วประเทศให้เป็นฐานข้อมูลเดียวท่ีใช้รว่ มกันระหว่างเครือข่ายคนไร้บ้าน
หน่วยงานภาครัฐ และภาคประชาสังคม และเป็นข้อมูลตั้งต้นสาหรับการพัฒนาแก้ไขปัญหาคนไร้บ้านและจัดทา
แผนปฏิบตั กิ ารพัฒนาคณุ ภาพชวี ติ คนไรบ้ ้านเชงิ โครงสรา้ งในมติ ิต่าง ๆ
7) เชื่อมโยงและสร้างความร่วมมือระหว่างคนไร้บ้านกับหน่วยงาน องค์กร ( Matching)
ทั้งหน่วยงานภาครัฐ ท้องถ่ิน ภาคธุรกิจเอกชน และประชาสังคม ครอบคลุมมิติด้านสาธารณสุข สังคม การพัฒนา
อาชีพ และการพัฒนาชุมชน เป็นต้น เพอื่ ให้บรกิ ารหรือช่วยเหลือสนับสนนุ การพัฒนาทักษะความสามารถคนไร้บ้าน
อยา่ งเป็นระบบเชน่ การจัดหนว่ ยเคลือ่ นทีใ่ หบ้ ริการดา้ นสขุ ภาพอนามัยแกผ่ ู้สงู อายทุ ี่ศนู ย์คนไรบ้ ้าน เป็นต้น
แผนการพัฒนาทีอ่ ยู่อาศัยจงั หวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 32
8) นาร่องการพัฒนา “ท่ีอยู่อาศัยของคนไร้บ้าน” เป็นการช่วยเหลือกลุ่มคนไร้บ้านที่ยั่งยืน
ใหม้ คี วามมัน่ คงในการอย่อู าศัย
2. ผลการดาเนนิ งานทีผ่ ่านมา
การสนบั สนนุ การสร้างศูนยพ์ ฒั นาคณุ ภาพชวี ติ คนไร้บา้ น 3 แหง่
1) ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตคนไร้บ้าน จังหวัดเชียงใหม่ “บ้านเตื่อมฝัน” เปิดดาเนินการ เม่ือวันที่ 28
มิถุนายน 2561 โดยดาเนินการติดตามการพัฒนาคุณภาพชีวิตและพัฒนาศักยภาพคนไร้บ้านอย่างต่อเนื่อง
โดยบูรณาการแผนการพัฒนาคณุ ภาพชีวติ คนไรบ้ า้ น ร่วมกบั สมาคมคนไร้บา้ น เครือข่ายสลัมสีภ่ าค มลู นธิ ิพฒั นาท่ีอยูอ่ าศัย
และหน่วยงานที่เกี่ยวขอ้ งในจังหวดั เชียงใหม่เพือ่ ให้คนไร้บา้ นมีตัวตนในพนื้ ทอ่ี ย่างมีคุณคา่
2) ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตคนไร้บ้านจังหวัดขอนแก่น “บ้านโฮมแสนสุข” เปิดดาเนินการเมื่อวันท่ี 17
มกราคม 2563 มีการพัฒนาคุณภาพชีวิตและพัฒนาศักยภาพคนไร้บ้านอย่างต่อเนื่อง รวมท้ังการจัดระบบความ
ม่นั คงทางดา้ นอาหารโดยการปลูกผกั สวนครวั ในพืน้ ท่ีศูนยค์ นไรบ้ ้าน เพ่อื ลดภาระคา่ ใชจ้ ่าย
3) ศูนย์พฒั นาคุณภาพชีวติ คนไร้บา้ นจังหวัดปทมุ ธานี (ตาบลบางพูน อาเภอเมอื ง จังหวัดปทุมธาน)ี
ดาเนนิ การกอ่ สร้างแล้วเสร็จ และรองรับคนไร้บา้ นเข้ามาใชบ้ ริการแล้ว
3. คณะทางานทีเ่ ก่ยี วขอ้ ง/กลไก
คณะกรรมการแก้ไขปัญหาของขบวนการประชาชนเพื่อสังคมท่ีเป็นธรรม (ขปส.) โดยรอง
นายกรัฐมนตรี (พลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ) เป็นประธานกรรมการ โดยแต่งตั้งคณะอนุกรรมการที่เก่ียวข้องกับ
กระทรวงต่าง ๆ คณะอนุกรรมการท่ีเกี่ยวข้องกับคนไร้บ้าน ประกอบด้วย คณะอนุกรรมการแก้ไขปัญหาท่ีอยู่อาศัย
และสินเช่ือ โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เป็นประธานอนุกรรมการ
และคณะอนุกรรมการแก้ไขปัญหาท่ีอยู่อาศัยและสินเช่ือ ได้แต่งต้ังคณะทางานช่วยเหลือ กรณีคนไร้บ้าน ได้แก่
คณะทางานเพ่ือศึกษาแนวทางการแก้ไขปัญหาการส่งต่อคนท่ีไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ให้กับศูนย์คนไร้บ้าน
(ทีมสหวิชาชีพเพ่ือคนไร้บ้าน) โดยมีนางสาวแรมรุ้ง วรวัธ รองปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง
ของมนษุ ย์ เปน็ ประธานคณะทางาน
4. ปัญหาอุปสรรค/ขอ้ เสนอแนะ
ควรมีการบูรณาการการทางานร่วมกันระหว่างหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องในพ้ืนที่กับเครือข่ายคนไร้บ้าน
เพื่อใหค้ วามชว่ ยเหลอื และสนบั สนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตคนไรบ้ ้าน
แผนการพัฒนาทีอ่ ยอู่ าศยั จังหวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 33
3.9 ขอ้ มลู ด้านท่ีอยู่อาศยั ของการเคหะแห่งชาติ
การเคหะแห่งชาติ มีชื่อเรียกโดยย่อว่า กคช. ในพ้ืนท่ีจังหวัดปทุมธานี มีหน่วยงานสังกัดการเคหะแห่งชาติ จานวน
4 สาขา ซึง่ มหี นา้ ที่ในการดาเนนิ งาน คอื
1. จดั ให้มเี คหะเพือ่ ให้ประชาชนได้มที ี่อยอู่ าศยั
2. ให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่ประชาชนผู้ประสงค์จะมีเคหะของตนเอง หรือแก่บุคคลผู้ประสงค์ จะร่วม
ดาเนินกิจการกบั กคช.ในการจัดใหม้ เี คหะขึ้น เพอื่ ใหป้ ระชาชนเชา่ เชา่ ซ้อื หรอื ซื้อ
3. ประกอบธุรกิจเกีย่ วกับการก่อสร้างอาคารหรอื จดั หาที่ดิน
4. ปรับปรงุ รอ้ื หรอื ยา้ ยแหล่งเสือ่ มโทรมเพอื่ ใหม้ สี ภาพการอยู่อาศัยสง่ิ แวดล้อม เศรษฐกจิ และสังคมดขี นึ้
5. ประกอบธุรกจิ การอ่นื ทีส่ นบั สนุนหรอื เก่ยี วเน่อื งกบั วัตถุประสงคด์ ังกลา่ วขา้ งต้น
โดยเคหะจังหวดั ปทมุ ธานสี าขา 1 – 4 ไดด้ าเนินงานพัฒนาและจดั สร้างทีอ่ ยู่อาศัยสาหรับประชาชนทกุ ระดับรายได้
โดยเฉพาะผู้มีรายได้น้อย ซ่งึ มโี ครงการตา่ ง ๆ ในพ้ืนท่ีจงั หวดั ปทุมธานี ดังนี้
แผนการพัฒนาที่อย่อู าศัยจงั หวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 34
ข้อมูลโครงการที่พักอาศัยของ การเคหะแห่งชาติ พ้ืนที่จงั หวัดปทุมธาน
ลกั ษณะโครงการ อาคาร
ล้าดบั ชื่อโครงการ แนวราบ ทตี่ งั้ โครงการ ตงั้ อยใู่ นพ
แนว ูสง
รวม
คงเห ืลอ
พนื้ ทรี่ ับผดิ ชอบ ของ สา้ นกั งานเคหะจงั หวัดปทุมธานี สาขา 1
1 โครงการเคหะชมุ ชนแกว้ นิมติ ร 247 247 0 ตาบลคลองสอง อาเภอคลองหลวง จังหวดั ปทุมธานี เทศบาลเ
321 0 ตาบลคลองสอง อาเภอคลองหลวง จังหวดั ปทุมธานี เทศบาลเ
2 โครงการเคหะชมุ ชนคลองสอง 321 426 0 ตาบลบึงบอน อาเภอธัญบุรี จังหวดั ปทุมธานี
434 0 ตาบลลาผกั กดู อาเภอธญั บุรี จังหวัดปทุมธานี เทศบา
3 โครงการเคหะชุมชนคลองเจ็ด 426 1133 0 ตาบลบึงบอน อาเภอธัญบุรี จังหวดั ปทุมธานี อบ
229 0 ตาบลคลองพระอุดม อาเภอเมอื ง จังหวัดปทุมธานี อบ
4 โครงการเคหะชุมชนคลองสี่ 434 168 0 ตาบลบางเดอื่ อาเภอเมอื ง จังหวดั ปทมุ ธานี
197 0 ตาบลบางหลวง อาเภอเมอื ง จังหวดั ปทุมธานี อบต.ค
5 โครงการเคหะชมุ ชนคลองแปด 1133 659 0 ตาบลบางหลวง อาเภอเมอื ง จังหวัดปทมุ ธานี อบ
441 0 ตาบลประชาธิปัตย์ อาเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี อบต
6 โครงการเคหะชมุ ชนลาดหลมุ แกว้ 229 413 0 ตาบลคคู ต อาเภอลาลูกกา จังหวัดปทมุ ธานี อบต
959 0 ตาบลคลองส่ี อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทมุ ธานี
7 โครงการเคหะชุมชนบางเดอ่ื 168 498 0 ตาบลคลองส่ี อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทมุ ธานี เทศบา
391 2 ตาบลบึงสน่ัน อาเภอธญั บุรี จังหวัดปทมุ ธานี เทศบ
8 โครงการเคหะชมุ ชนบางหลวง 197 436 1 ตาบลลาดสวาย อาเภอลาลกู กา จังหวัดปทมุ ธานี
726 0 ตาบลบึงคาพร้อย อาเภอลาลูกกา จังหวัดปทุมธานี อบ
9 โครงการเคหะชมุ ชนวัดไพร่ฟา้ 659 1360 0 ตาบลบึงสนั่น อาเภอธญั บุรี จังหวดั ปทุมธานี อบ
983 1 ตาบลบึงสนัน่ อาเภอธัญบุรี จังหวดั ปทมุ ธานี เทศบาล
10 โครงการเคหะชุมชนสินสมทุ ร 441 1375 22 ตาบลคลองสอง อาเภอคลองหลวง จังหวดั ปทุมธานี เทศบาล
616 573 ตาบลลาดสวาย อาเภอลาลกู กา จังหวัดปทมุ ธานี เทศบาลเ
11 โครงการเคหะชุมชนฟา้ ครามนคร 413 204 196 ตาบลลาดสวาย อาเภอลาลกู กา จังหวดั ปทุมธานี เทศบาล
192 174 ตาบลลาผกั กูด อาเภอธญั บุรี จังหวัดปทุมธานี เทศบาล
12 โครงการเคหะชมุ ชนระพพี ฒั น์ 959 12,408 969 เทศบาลเ
เทศบาล
13 โครงการเคหะชุมชนระพพี ฒั น์2 498 2,500 เทศบาล
477 อบ
14 โครงการเคหะชุมชนรังสิตคลอง 10/2(Pack1) 391 499
499
15 โครงการบ้านเออ้ื อาทรลาลกู กาคลองส่ี 436 497
616 1,314
16 โครงการบ้านเออื้ อาทรรังสติ คลอง 7/3 726 1,052 439
2,500 340
17 โครงการบ้านเออ้ื อาทรรังสิตคลอง 9 1360 1,080
1,080 1,428
18 โครงการบ้านเอื้ออาทรรังสิตคลอง 10/2 983 3,580 642
589
19 โครงการบ้านเออ้ื อาทรรังสิตคลอง 2 1375 38
20 แนวรถไฟฟา้ (ลาลกู กาคลอง 2) ระยะ1สว่ นท่ี 1 10,342
21 แนวรถไฟฟา้ (ลาลูกกาคลอง 2) ระยะ 2 204
22 บ้านเคหะกตญั ญู คลองหลวง 1 192
รวม 19 ชุมชน 19 โครงการ 11,356
พนื้ ทรี่ ับผดิ ชอบ ของ สา้ นักงานเคหะจงั หวัดปทมุ ธานี สาขา 2
1 โครงการบ้านเอื้ออาทรรังสติ คลอง 1 0 หมู่ 3 ตาบลประชาธปิ ัตย์ อาเภอธัญบุรี จังหวดั ปทมุ ธานี เ
2 โครงการบ้านเออ้ื อาทรรังสติ คลอง 3 477 0 หมู่ 2 ตาบลคลองสาม อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี อบ
3 โครงการบ้านเออ้ื อาทรรังสิต คลอง 5 499 0 หมู่ 5 ตาบลคลองห้า อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี อบ
4 โครงการบ้านเอื้ออาทรรังสติ คลอง 5/2 499 0 หมู่ 5 ตาบลคลองห้า อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทมุ ธานี อบ
5 โครงการบ้านเออ้ื อาทรรังสติ คลอง 5/3 497 0 หมู่ 16 ตาบลคลองห้า อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี อบ
6 โครงการบ้านเอื้ออาทรรังสิต คลอง 7/1 1,314 0 หมู่ 2 ตาบลลาผักกูด อาเภอธัญบุรี จังหวดั ปทุมธานี เทศ
7 โครงการบ้านเอื้ออาทรรังสติ คลอง 10/1 439 0 หมู่ 2 ตาบลลาผักกดู อาเภอธญั บุรี จังหวดั ปทมุ ธานี เทศบ
8 โครงการบ้านเอื้ออาทรรังสติ คลอง 10/3 340 0 หมู่ 6 ตาบลลาผกั กูด อาเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี อบต
9 โครงการเคหะชมุ ชนนวนคร 35 หมู่ 13 ตาบลคลองหนงึ่ อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี เทศบาล
10 โครงการเคหะชมุ ชนรังสิตคลอง 6 1,428 0 หมู่ 2 ตาบลรังสติ อาเภอธญั บุรี จังหวัดปทุมธานี เทศ
11 โครงการเคหะชมุ ชนรังสติ คลอง 10/1 642 3 หมู่ 2 ตาบลลาผกั กดู อาเภอธญั บุรี จังหวัดปทุมธานี เทศบ
12 โครงการเคหะชมุ ชนรังสติ คลอง 10/3 589 2 หมู่ 6 ตาบลลาผักกดู อาเภอธญั บุรี จังหวดั ปทมุ ธานี อบต
13 โครงการเคหะชมุ ชนรังสติ คลอง 5 38 0 หมู่ 5 ตาบลคลองห้า อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทมุ ธานี อบ
รวม 13 ชุมชน 13 โครงการ 6,762 40
นี (จาแนกตามสถานะอาคาร) จ้านวนหน่วย อาคารว่าง ขอ้ มลู ณ 31 สงิ หาคม 2565
พนื้ ทป่ี กครอง หมายเหตุ
ห ่นวย ่กอส ้ราง
เ ่ชา
เ ่ชาเหมา
เ ่ชา ้ืซอ
จะ ื้ซอจะขาย
ิตด ้คาประ ักน
รอโอนกรรม ิสท ์ิธ
โอนกรรม ิสท ิ์ธ
่วางพ ้รอมขาย
่วางไ ่มพ ้รอมขาย
้บาน ัพก/สนง.
รวม ั้ทง ้ิสน
เ ่ชา ัจดประโยช ์น
เมอื งคลองหลวง 247 7 6 234 247
เมอื งคลองหลวง 321
าลเมอื งธญั บุรี 426 7 314 321
บต.คลองส่ี 434
บต.บึงบอน 1,133 3 423 426
คลองพระอุดม 229
บต.บางเดอ่ื 168 2 6 426 434
ต.บางหลวง 197
ต.บางหลวง 659 32 9 1,092 1,133
าลเมอื งรังสติ 441
บาลเมอื งคคู ต 413 4 2 223 229
บต.คลองสี่ 959
บต.คลองส่ี 498 3 6 159 168
ลเมอื งสนัน่ รักษ์ 391
ลเมอื งลาดสวาย 436 4 193 197
เมอื งบึงคาพร้อย 726
ลเมอื งสนัน่ รักษ์ 1,360 10 14 635 659
ลเมอื งสนั่นรักษ์ 983
เมอื งคลองหลวง 1,375 15 12 414 441
ลเมอื งลาดสวาย 616
ลเมอื งลาดสวาย 204 412 1 413
บต.คลองส่ี 192
12,012 32 7 920 959
12 20 466 498
221 14 154 2 0 391
4 13 6 16 392 1 4 436
4
46 5 18 127 528 0 2 726
243 3 36 135 940 0 3 1,360
42 1 16 76 843 1 4 983
62 11 1,068 19 181 22 12 1,375
43 573 616 ยงั ไดก้ อ่ สรา้ ง ยอดจอง<50%
ยังไดก้ อ่ สร้าง ยอดจอง<50%
8 196 204 ยังไดก้ อ่ สรา้ ง ยอดจอง<50%
18 174 192
0 744 77 1,144 469 8,949 599 26 0 12,012
เทศบาล 2,500 8 0 133 0 21 164 2,167 0 7 0 2,500
บต.คลอง3 477 0 0 19 0 0 8 450 0 0 0 477
บต.คลอง5 499 0 0 14 0 2 14 468 0 1 0 499
บต.คลอง5 499 0 0 27 0 1 84 387 0 0 0 499
บต.คลอง5 497 0 0 29 0 10 12 444 0 2 0 497
ศบาลธัญบุรี 1,314 0 0 97 0 19 145 1050 0 3 0 1,314
บาลสนนั่ รักษ์ 439 0 0 33 0 6 28 370 0 2 0 439
ต.หนองเสือ 340 0 0 29 0 12 55 241 0 3 0 340
ลเมอื งท่าโขลง 1,080 721 0 0 0 0 0 324 35 0 0 1,080
ศบาลธัญบุรี 1,428 0 0 0 0 0 124 1304 0 0 0 1,428
บาลสน่นั รักษ์ 642 0 0 277 0 0 0 362 3 0 0 642
ต.หนองเสือ 589 0 0 413 0 0 0 174 2 0 0 589
บต.คลอง5 38 0 0 0 0 0 0 38 0 0 0 38
10,342 729 0 1,071 0 71 634 7,779 40 18 0 10,342
แผนการพฒั นาที่อยู่อาศยั จังหวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 35
ลกั ษณะโครงการ อาคาร
ล้าดบั ช่ือโครงการ แนวราบ ทต่ี งั้ โครงการ ตงั้ อยใู่ นพ
แนว ูสง
รวม
คงเห ืลอ
พน้ื ทร่ี ับผดิ ชอบ ของ ส้านักงานเคหะจงั หวัดปทุมธานี สาขา 3
1 โครงการบ้านเออ้ื อาทรลาดหลมุ แก้ว 1 974 974 0 หมู่ 4 ตาบลระแหง อาเภอลาดหลุมแกว้ เทศบาล
3,191 560 หมู่ 5 ตาบลคบู างหลวง อาเภอลาดหลุมแก้ว เทศบาลต
2 โครงการบ้านเอ้ืออาทรลาดหลมุ แก้ว 2 3,191 491 4 หมู่ 4 ตาบลระแหง อาเภอลาดหลุมแก้ว
2,068 42 หมู่ 7 ตาบลบางควู ดั อาเภอเมอื งปทุมธานี เทศบาล
3 โครงการบ้านเออ้ื อาทรลาดหลมุ แกว้ 3 491 2,066 55 ตาบลบางปรอก อาเภอเมอื งปทุมธานี เทศบาลต
8,790
4 โครงการบ้านเออ้ื อาทรบางควู ัด 2,068 661 เทศบา
1,620
5 โครงการบ้านเอื้ออาทรส่ีแยกปทุมวไิ ล 2,066 7,536
9,156
รวม 8 ชุมชน 5 โครงการ 974 7,816
2,741
พนื้ ทรี่ ับผดิ ชอบ ของ สา้ นกั งานเคหะจงั หวัดปทมุ ธานี สาขา 4 1,620
2,958
1 โครงการบ้านเออ้ื อาทรพหลโยธนิ (ซ.คณุ พระ) 1,620 3 หมู่ 6 ตาบลคลองหนึ่ง อาเภอคลองหลวง เทศบาลเม
2 โครงการบ้านเออื้ อาทรพหลโยธนิ กม.44 7,536 808 473 หมู่ 10 ตาบลคลองหนึ่ง อาเภอคลองหลวง เทศบาล
476
รวม 3 ชุมชน 2 โครงการ 0 9,156 8,127
48,823
พน้ื ทร่ี ับผดิ ชอบ ของ ส้านกั งานเคหะนครหลวง สาขาประชานิเวศน์
1 โครงการบ้านเอื้ออาทรเสมาฟา้ คราม 2,741 19 หมู่ 6 ตาบลคคู ต อาเภอลาลกู กา จังหวัดปทมุ ธานี เทศบาลเ
2 โครงการบ้านเออ้ื อาทรตวิ านนท์ (บ้านใหม)่ 1,620 9 หมู่ 5 ตาบลบ้านใหม่ อาเภอเมอื งปทมุ ธานี จังหวดั ปทมุ ธานี เทศบาลต
3 โครงการบ้านเอื้ออาทรตลาดไท (เทพกุญชร) 2,958 2 หมู่ 13 ตาบลคลองหนึง่ อาเภอคลองหลวง จังหวดั ปทมุ ธานี เทศบาล
808
4 โครงการเคหะชมุ ชนและบริการชุมชนตลาดไท 8,127 375 หมู่ 13 ตาบลคลองหน่ึง อาเภอคลองหลวง จังหวดั ปทุมธานี เทศบาล
(เทพกุญชร)
รวม 4 ชุมชน 4 โครงการ 0 405
2,551
รวม จ.ปทุมธานี 50 ชุมชน 46 โครงการ 19,092 29,731
ลกั ษณะโครงการ ข้อมูล โครงการบ้านเคหะสุขประชา ของ การเคหะแห่งชาติ ใน
อาคาร
ลา้ ดบั ช่ือโครงการ แนวราบ ทต่ี ง้ั โครงการ ตง้ั อยู่ในพ
แนว ูสง
รวม
คงเห ืลอ
1 จังหวัดปทุมธานี (คลอง 4) (นาร่อง) 728 728 0 ตาบลลาผักกดู อาเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี อบ
2 จังหวดั ปทมุ ธานี (ลาลูกกาคลอง 12) (นาร่อง) 372 372 0 ตาบลลาไทร อาเภอลาลกู กา จังหวัดปทมุ ธานี เทศบา
เทศบา
3 จังหวดั ปทุมธานี (ลาลูกกาคลอง 12) (ครั้งท่ี 2) 0 0 ตาบลลาไทร อาเภอลาลูกกา จังหวัดปทุมธานี เทศบาล
4 จังหวดั ปทมุ ธานี (บางปรอก) 1,100 0 0 0 ตาบลบางปรอก อาเภอเมอื งปทมุ ธานี จังหวัดปทุมธานี
รวม 4 ชุมชน 4 โครงการ 1,100 0
จา้ นวนหนว่ ย อาคารว่าง
พนื้ ทป่ี กครอง ห ่นวย ่กอส ้ราง หมายเหตุ
เ ่ชา
เ ่ชาเหมา
เ ่ชา ื้ซอ
จะ ้ืซอจะขาย
ิตด ้คาประ ักน
รอโอนกรรม ิสท ิ์ธ
โอนกรรม ิสท ิ์ธ
่วางพ ้รอมขาย
่วางไ ่มพ ้รอมขาย
้บาน ัพก/สนง.
รวม ั้ทง ิ้สน
เ ่ชาจัดประโยช ์น
ลตาบลระแหง 974 0 0 22 0 2 79 870 0 10 974
ตาบลคบู างหลวง 3191 129 0 203 8 1056 246 914 560 69 6 3,191
ลตาบลระแหง 491 1 435 18 0 1 5 26 4 10 491
ตาบลบางควู ัด 2068 187 0 321 0 79 185 1242 42 12 0 2,068
าลเมอื งปทมุ 2066 425 0 437 2 57 151 935 55 4 0 2,066
8,790 742 435 1,001 10 1,195 666 3,987 661 87 6 8,790
มอื งคลองหลวง 1620 4 0 45 1 22 83 1462 3 0 0 1,620
ลเมอื งทา่ โขลง 7536 0 0 497 8 769 884 4872 473 33 0 7,536
9,156 4 0 542 9 791 967 6,334 476 33 0 9,156
เมอื งลาสามแกว้ 2741 114 0 307 2 90 151 2054 19 4 0 2,741
ตาบลบ้านใหม่ 1620 17 0 64 2 40 105 1382 9 1 0 1,620
ลเมอื งทา่ โขลง 2958 151 0 142 0 13 322 2319 2 9 0 2,958
ลเมอื งทา่ โขลง 808 0 0 188 36 0 0 208 375 1 0 808
8,127 282 0 701 40 143 578 5,963 405 15 0 8,127
48,427 1,761 435 4,059 136 3,344 3,314 33,012 2,181 179 6 48,427
นพ้ืนที่จงั หวัดปทุมธานี ขอ้ มูล ณ 31 สงิ หาคม 2565
จ้านวนหนว่ ย อาคารว่าง
พนื้ ทป่ี กครอง ห ่นวย ่กอส ้ราง หมายเหตุ
เ ่ชา
เ ่ชาเหมา
เ ่ชา ื้ซอ
จะ ื้ซอจะขาย
ิตด ้คาประ ักน
รอโอนกรรม ิสท ิ์ธ
โอนกรรม ิสท ิ์ธ
่วางพ ้รอมขาย
่วางไ ่มพ ้รอมขาย
้บาน ัพก/สนง.
รวม ้ัทง ิ้สน
เ ่ชาจัดประโยช ์น
บต.คลองส่ี 728 125-1-80 ไร่ ตลาดสด (พก.
1) ลงทะเบยี น 2,800 ราย
าลตาบลลาไทร 372
832-0-64ไร่ เลยี้ งปลาดุก (พก.
าลตาบลลาไทร 0 2) ลงทะเบยี น 696 ราย
ลเมอื งปทุมธานี 0
1,100 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
แผนการพฒั นาทอ่ี ยูอ่ าศยั จังหวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 36
แบบเสนอแผนงาน/โครงการยกระดบั ค่าดชั นีความมนั่ คงของมนุษย์ประเทศไทย ปีงบประมาณ 2565
ระดบั จังหวดั ปทมุ ธานี ระดบั กลมุ่ จังหวัดปทุมธานี
มติ /ิ ตัวช้ีวดั ชอื่ แผนงาน/ วตั ถุประสงค์ วธิ กี ารดาเนินงาน กลุ่มเปา้ หมาย ระยะเวลา ผลผลิต/ งบประมาณ หน่วยท่ี
โครงการ ดาเนนิ งาน ผลลัพธ/์ รับผดิ ชอบ
ตัวช้วี ัด
มิติที่ ทีอ่ ยอู่ าศยั โครงการบา้ น จัดสร้าง โครงการ 1. เปดิ ให้ประชาชน ประชาชน/ ปงี บประมาณ ส่งมอบบา้ นให้ อย่รู ะหว่าง กคช.
เคหะสุขประชา ทส่ี นใจ ราชการ ผมู้ ี 2565 - 2568 ผู้เช่าเขา้ อยู่ ออกแบบ
ตัวช้ีวัด ในพน้ื ทีจ่ งั หวดั บา้ นเชา่ พรอ้ มอาชพี ลงทะเบยี นจอง รายไดน้ ้อย ใน อาศัย จดั การ และ
ปทุมธานี สิทธิการเช่า พ้ืนทีจ่ ังหวัด (กคช. เปิดให้ ส่งเสริมอาชพี ประมาณ
1. ความหนาแนน่ สาหรับผมู้ ีรายไดน้ อ้ ย กคช. ขออนุมัตฯิ ปทมุ ธานีและ ประชาชนผูส้ นใจ ตามลักษณะ ราคา
ของประชากรตอ่ 1. รงั สิต (คลอง ดาเนินการ ใกลเ้ คียง ลงทะเบยี นจอง ภมู ิสังคมของ
พนื้ ที่ 1 ตร.กม. 4) นารอ่ ง โดยการจดั สร้าง 2. กอ่ สร้างโครงการ สิทธกิ ารเช่าแลว้ พื้นที่น้ันๆ
(รูปแบบเศษฐกจิ โครงการบ้านเคหะสขุ ตามรูปแบบที่ มผี สู้ นใจเต็ม
2. อตั ราการถอื ตลาดสด)728 ได้รับอนมุ ัติ จานวนท้ังสอง
ครองที่อยอู่ าศยั หนว่ ย ประชา จะมกี ารจดั 3. เมอื่ แลว้ เสร็จ ส่ง โครงการ)
พืน้ ท่เี ศษฐกิจสขุ มอบบ้านใหผ้ ูเ้ ชา่
เข้าอยอู่ าศัย
ประชา เพอื่ สร้าง พรอ้ มจดั การ
รายได้ สร้างอาชีพแก่ 4. สง่ เสริมอาชพี
3. รอ้ ยละของท่ี ผูเ้ ชา่ ตามลักษณะภูมิ
อยู่อาศยั ทมี่ ีสภาพ
คงทนถาวร 2. ลาลูกกา สังคมของพ้ืนที่นน้ั ๆ
(คลอง 12) นา
รอ่ ง (รูปแบบ
เศษฐกจิ ปศุสตั ว์
เล้ยี งปลาดุก)
372 หนว่ ย
แผนการพฒั นาที่อย่อู าศยั จงั หวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 37
จากข้อมูลขา้ งตน้ สามารถสรุปประเด็นปญั หาด้านที่อยู่อาศัย จงั หวดั ปทมุ ธานี แบ่งตามกลมุ่ เป้าหมาย ไดด้ ังนี้
1. กลุ่มผู้มรี ายได้นอ้ ยทั่วไป
1. มีชอ่ งทางการเข้าถึงการมีท่ีอยู่อาศยั ที่มั่นคงทหี่ ลากหลาย
2. เกดิ การพฒั นาสภาพแวดล้อม ฟืน้ ฟแู ละบารงุ รกั ษาพ้ืนท่ีเสอ่ื มโทรม
3. เกิดการพฒั นาเมืองอยา่ งเปน็ ระบบ ไดแ้ ก่
- มีการใชป้ ระโยชนท์ ด่ี ินอยา่ งเหมาะสม/มีท่ดี นิ สาหรบั การจัดที่อยู่อาศัยผู้มีรายไดน้ ้อย
- มีการรักษาพืน้ ท่ีทางการเกษตรและพนื้ ทคี่ วรอนุรกั ษ์
- มีการพฒั นาสาธารณูปโภคอย่างเป็นระบบ
- ลดปญั หาการรุกล้าท่ดี นิ สาธารณะ
2. กลมุ่ ผูส้ ูงอายุ
1. มคี วามต้องการอยู่กบั ครอบครัวและสภาพแวดล้อมเดมิ เพยี งแต่มีการปรับปรงุ ที่อยู่อาศัยและ
สภาพแวดล้อมทเ่ี หมาะสม
2. ผทู้ ี่อาศยั อยู่เพยี งลาพังหรือไมส่ ามารถอยกู่ ับครอบครัวได้มคี วามต้องการทีอ่ ยู่อาศัยที่มคี วามมั่นคง
ปลอดภยั และเอ้ือต่อการดารงชีวติ ประจาวัน
3. กลุ่มผู้พิการ
1. มคี วามต้องการอย่กู ับครอบครัวและสภาพแวดลอ้ มเดิม เพียงแตม่ กี ารปรับปรงุ ท่ีอย่อู าศยั และ
สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกบั สภาพความพิการ
2. มีความตอ้ งการสิง่ อานวยความสะดวกในการดารงชีวติ
4. กลุม่ คนไร้ท่ีพ่ึง
มคี วามตอ้ งการท่ีอยูอ่ าศยั เป็นสดั ส่วนของตนเอง มสี ิทธิและเขา้ ถึงบรกิ ารของรัฐมีงานทา มีรายได้
แผนการพฒั นาทีอ่ ยอู่ าศัยจงั หวัดปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 38
บทท่ี 4 กระบวนการวิเคราะหแ์ ละจัดทาแผนการพัฒนาทอี่ ยู่อาศัยจังหวัดปทุมธานี
การจัดทาแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยจังหวัดปทุมธานี และแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยจังหวัด
ปทุมธานี (พ.ศ. 2566 - 2570) มีกระบวนการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้กระบวนการวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส
และอุปสรรคเพื่อจัดทาแผนพัฒนาท่ีอยู่อาศัย (SWOT Analysis) การวิเคราะห์และกาหนดภาพอนาคตการพัฒนาที่
อยูอ่ าศัย (Scenario Analysis) เพอ่ื ใชใ้ นการกาหนดแผนการพัฒนาทีอ่ ยู่อาศยั จงั หวดั ปทุมธานี
การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายใน (จุดแข็งและจุดอ่อน) ได้นาหลัก 4 M (Man, Money, Management
and Material) และการวิเคราะห์ภายนอก (โอกาสและอุปสรรค) ได้นาหลักการ A + PESTEL (Area Political,
Economic, Social, Technology, Environment and Legal) มาใช้ในการวิเคราะห์
4.1 การวเิ คราะหป์ จั จัยสภาพแวดล้อมภายในและปจั จยั สภาพแวดล้อมภายนอก
1) การวเิ คราะห์ปัจจยั ภายใน
การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายใน ได้พิจารณาวิเคราะห์ในประเด็น ด้านบุคลากร (Man) ด้านบริหาร
จัดการ (Management) งบประมาณ (Money) และวัสดุอปุ กรณ์ (Material)
จุดแข็ง Strengths จดุ ออ่ น Weaknesses
1. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคงของ 1. การบูรณาการ ระหวา่ งหนว่ ยงานมคี วามล่าช้า สง่ ผล
มนุษย์ มีหนว่ ยงานในระดบั พ้ืนท่ีและเจา้ หน้าท่ีที่มีความ ให้การดาเนนิ งานไม่มีประสทิ ธภิ าพ
ชานาญและเชีย่ วชาญดา้ นการพัฒนาท่ีอยอู่ าศัย 2. การเปลี่ยนแปลงการพัฒนาที่อยู่อาศัยเป็นไปด้วย
2. ผู้บริหารและหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องในระดับจังหวัด ความรวดเร็ว บุคลากรไม่สามารถปรับทักษะและ
ให้ความสาคัญกับการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยและเข้าใจ ความสามารถไดท้ นั
ปญั หาดา้ นท่อี ยอู่ าศัย 3. ประเด็นข้อกฎหมายและระเบียบข้อบังคับ ส่งผลให้
3. จังหวัดปทุมธานี มีเป้าหมายในการพัฒนาด้านที่อยู่อาศัย ไม่สามารถพัฒนาสาธารณูปโภคพ้ืนฐานของผู้มีรายได้
เพื่อลดความเหล่ือมล้าและพัฒนาคุณภาพชีวิตของ นอ้ ยได้ดีเทา่ ที่ควร
ประชาชนผูม้ รี ายไดน้ อ้ ย 4. ข้อจากัดเร่ืองงบประมาณและเงินทุนภายนอก
4. มีเครือข่ายภาคประชาชน ในการพัฒนาที่อยู่อาศัย ในการจัดหาท่ีดินภาครัฐ เพื่อพัฒนาที่อยู่อาศัย ส่งผล
ท้ังในระดับประเทศ ระดับกลุ่มจังหวัด และระดับ ให้ท่ดี ินไม่เหมาะสม และสาธารณปู โภคไมพ่ รอ้ ม
จังหวัด ซ่ึงมีความเช่ียวชาญและประสบการณ์ ได้แก่
สภาองค์กรชุมชน ขบวนองค์กรชุมชน และเครือข่าย
สหพันธ์พัฒนาองคก์ รชมุ ชนคนจนเมืองแหง่ ชาติ (สอช.)
5. เจ้าหน้าที่ของหน่วยงาน เข้าไปมีส่วนร่วมในการ
สารวจสภาพปัญหาความต้องการ ของชุมชนและการ
ช่วยเหลือดูแลประชาชนจัดหาแหล่งท่ีอยู่อาศัย แก่
ประชาชนทปี่ ระสบปัญหาด้านท่อี ยู่อาศัย
6. หน่วยงานมีงบประมาณอุดหนุนให้ดาเนินการแก้ไข
ปญั หาดา้ นที่อยอู่ าศัยสาหรบั ผ้มู ีรายได้น้อย
แผนการพัฒนาที่อยู่อาศยั จังหวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 39
จุดแขง็ Strengths จดุ ออ่ น Weaknesses
7. เครือข่ายภาคประชาชน มีกองทุนเป็นของตนเอง
สาหรับการพัฒนาท่ีอยู่อาศัย ผู้มีรายได้น้อย/
ผู้ด้อยโอกาส
๘. มีพื้นท่ีที่เป็นรูปธรรมในการดาเนินงานด้านการ
พั ฒ น า คุ ณ ภ า พ ชี วิ ต ข อ ง ก ลุ่ ม ผู้ มี ร า ย ไ ด้ น้ อ ย แ ล ะ
ผู้ดอ้ ยโอกาส
๙. จงั หวดั ปทุมธานี มกี ารจดั ตงั้ สภาองค์กรชุมชน เพอ่ื เป็น
ตัวกลางในการขับเคล่ือนและแก้ไขปัญหาท่ีอยู่อาศัยและ
การพฒั นาคุณภาพชวี ิตในชุมชน
๑๐. มีการจัดตั้งคณะทางานพัฒนาและแก้ไขปัญหาท่ีอยู่
อาศัยในทุกระดับ รวมถึงมีโครงการบ้านม่ันคง โครงการ
บา้ นพอเพียง โครงการบ้านมั่นคงชนบท (ทดี่ นิ ทากนิ และที่
อยู่อาศัย) ศูนย์ฟ้ืนฟูและพัฒนาศักยภาพคนไร้บ้าน
โครงการบา้ นเคหะสขุ ประชา สาหรบั ยกระดบั คุณภาพชวี ิต
ของประชาชนให้มที อี่ ยอู่ าศัยท่ีถูกสุขลักษณะ มีระบบ
2) การวิเคราะหป์ ัจจัยภายนอก
การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอก ได้พิจารณาวิเคราะห์ ด้านพื้นท่ี (Area) ด้านนโยบาย (Policy) ด้าน
เศรษฐกิจ (Economic) ด้านสังคมและวัฒนธรรม (Social) ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม (Technology &
Innovation) ด้านสง่ิ แวดลอ้ ม (Environment) และดา้ นกฎหมาย (Legal)
โอกาส opportunity อปุ สรรค Treat
1. จังหวัดปทุมธานี มีการเจริญเติบโตด้านเศรษฐกิจอย่าง 1. พ้ืนท่ีของหน่วยงานภาครัฐที่ให้การสนับสนุนในการ
ต่อเน่อื ง พัฒนาท่ีอยู่อาศัย ไม่สอดคล้องกับวิถีชีวิตเดิม และต้องใช้
2. มีระบบการขนส่งมวลชนท่ีมีประสิทธิภาพและ งบประมาณสูงในการพฒั นาพ้นื ที่
ครอบคลมุ ในทกุ พ้นื ท่ี 2. การบุกรุกท่ีดินรัฐและเอกชน ของประชาชนผู้มีรายได้
3. การพัฒนาเมืองและที่อยู่อาศัยริมคลอง ทาให้ชุมชนมี น้อย ยังคงปรากฎใหเ้ ห็นในลกั ษณะชมุ ชนแออัด ชุมชนรมิ
ความเป็นระเบียบ สภาพแวดล้อมริมคลองได้รับการฟ้ืนฟู คลอง ทม่ี ีสภาพไมม่ ่นั คงและไม่มมี าตรฐาน
ที่ดนิ มีมูลคา่ มากขน้ึ 3. ประชาชนบางส่วนเช่าที่ดินปลูกสร้างท่ีอยู่อาศัยระยะ
4. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 ยาว และไม่มีการปรับปรุง ฟ้ืนฟูสภาพแวดล้อมให้สวยงาม
ให้ความสาคัญต่อการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยและลดความ ปลอดภัยต่อการดารงชีวิต
เหล่ือมลา้ 4. การเป็นจังหวัดใกล้เคียง กรุงเทพมหานคร ต้องรองรับ
5. นโยบายของภาครัฐ ให้ความสาคัญกับการพัฒนาที่อยู่ จานวนประชากรแฝง กอ่ ให้เกิดความแออัดและบุกรุกพ้ืนที่
อาศยั สาหรับกลมุ่ ผู้มีรายได้น้อย และกลุ่มเปราะบาง อยา่ งต่อเนอ่ื ง
แผนการพฒั นาท่อี ย่อู าศัยจงั หวดั ปทุมธานี พ.ศ. 2566 - 2570 40
โอกาส opportunity อุปสรรค Treat
๖. เครือขา่ ยภาคธุรกิจเอกชน ใหก้ ารสนบั สนุน ส่งเสริม 5. พื้นที่ว่างของหน่วยงานภาครัฐ ที่มีอยู่ในจังหวัด
การขับเคลื่อนงานด้านพัฒนาท่ีอยู่อาศัยและการพัฒนา ปทุมธานี ไม่ได้รับการพัฒนาใหเ้ กิดประโยชน์ต่อผู้มีรายได้
คณุ ภาพชวี ิต น้อย ถกู ปล่อยใหเ้ ส่ือมโทรม
๗. สังคมท่ีเปลี่ยนแปลงไป ก่อให้เกิดความต้องการท่ีอยู่ 6. บทบาท ภารกจิ ของหนว่ ยงานภาครฐั ในเร่ืองทอ่ี ยู่อาศยั
อาศยั ในรปู แบบท่ีหลากหลายมากข้ึน ยังทางานแบบแยกส่วน ขาดการบรู ณาการ
๘. มีเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable 7. ขาดการจัดเก็บและรวบรวมข้อมูลด้านท่ีอยู่อาศัย
Development Goals : SDGs) เป้าหมายที่ 1 ยุติ ให้เป็นฐานเดียว ทาให้ไม่สามารถเช่ือมโยงข้อมูลได้ ส่งผล
ความยากจนทุกรูปแบบในทุกที่ และเป้าหมายที่ 11 ต่อการพฒั นาท่อี ยูอ่ าศยั ของจังหวดั ปทมุ ธานี
ท า ใ ห้ เ มื อ ง แ ล ะ ก า ร ต้ั ง ถ่ิ น ฐ า น ข อ ง ม นุ ษ ย์ มี ค ว า ม 8. ราคาที่ดิน และที่อยู่อาศัยไม่สอดคล้องกับรายได้ของ
ครอบคลมุ ปลอดภัยมีภูมิตา้ นทานและยง่ั ยืน ประชาชน ทาให้โอกาสและความสามารถในการเข้าถึงมี
น้อย
๙. การขยายตัวของเมือง สังคมมีการเปล่ยี นแปลง วิถีชีวิต
มีการเปล่ียนแปลง ประกอบกับสังคมเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ
มีผู้สูงอายุจานวนหนึ่งไม่ได้รับการดูแล อาศัยอยู่เพียง
ลาพัง ทอ่ี ยอู่ าศัยไม่เหมาะสม
4.2 การวเิ คราะหภ์ าพอนาคตและความต้องการด้านการพัฒนาคุณภาพชีวติ และการจดั การท่ีอยอู่ าศยั
1) ภาพอนาคตด้านการพฒั นาคุณภาพชวี ิตและการจัดการทอ่ี ยู่อาศยั
จากการวิเคราะหส์ ภาพแวดลอ้ มของการจัดการที่อยู่อาศัยจังหวัดปทุมธานี ทาใหเ้ ห็นศักยภาพและข้อจากัด
ด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตและจัดการที่อยู่อาศัยเพ่ือคนจังหวัดปทุมธานี ที่มีข้อมูลพ้ืนฐานนาไปสู่การกาหนด
กลยุทธ์การพัฒนาให้เกิดภาพท่ีต้องการได้ดี การวิเคราะห์น้ีเป็นมุมมอง ในภาพปัจจุบันท่ีสะท้อนจุดอ่อนและจุดแข็ง
ท่ีมีอยู่ ซ่ึงเป็นผลมาจากการพัฒนาในอดีต การพัฒนาที่อยู่อาศัยสาหรับผู้มีรายได้น้อย ชุมชนบุกรุกและชุมชนแออดั
กับการพัฒนาท่ีอยู่อาศัยรูปแบบอื่น ๆ มีหลักการที่สาคัญ คือ “หลักการมีส่วนร่วมพัฒนาของชุมชน” ดังนั้น ในการ
พัฒนาท่ีอยู่อาศัยให้มีความมั่นคง ต้องคานึงถึงมิติของสิทธิความเป็นธรรม โดยกาหนดภาพอนาคตด้านการพัฒนา
ทีอ่ ยอู่ าศยั และคุณภาพชีวิตของประชาชนจังหวัดปทุมธานี ดงั นี้
1. ดา้ นรูปแบบท่ีอยูอ่ าศยั
ขนาดที่อยู่อาศัยสาหรับครัวเรือนที่ไม่มีกรรมสิทธ์ิในท่ีอยู่อาศัยควรที่จะเป็นไปตามมาตรฐานที่อยู่อาศัย
ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดสิทธิมนุษยชนด้านท่ีอยู่อาศัย นโยบาย รวมถึงแผนยุทธศาสตร์ด้านที่อยู่อาศัย ท่ีได้กล่าวถึง
ประเด็นการกาหนดมาตรฐานท่ีอยู่อาศัยและมาตรฐานชุมชนให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้อาศัยและชุมชน
เพือ่ ให้เปน็ ไปตามมาตรฐานด้านท่ีอยู่อาศัย โดยจะต้องพิจารณาปัจจยั อ่ืนประกอบ เช่น ปจั จยั ดา้ นราคาทดี่ ิน ซง่ึ หาก
ในพ้ืนที่นั้นๆ มีราคาท่ีดินสูง อาจจาเป็นจะต้องก่อสร้างในแนวด่ิง แต่หากราคาท่ีดินไม่สูงมากนัก และมีความเป็นไป
ได้ (feasibility) ที่จะก่อสร้างในแนวราบ ก็อาจพิจารณาก่อสร้างในรูปแบบบ้านเดี่ยว เพื่อให้มีความสอดคล้องกับ
ความต้องการของกลุ่มเป้าหมายตามท่ีเสนอข้อมูลความต้องการไปแล้วข้างต้น ทั้งนี้ ประเด็นของผู้รับผิดชอบในการ
กอ่ สร้างไม่ควรท่จี ะใหห้ นว่ ยงานใดหนว่ ยงานหนึง่ รับผิดชอบเพียงองค์กรเดยี ว แต่ควรมีการประสานความรว่ มมือจาก
หลายหน่วยงานทกุ ภาคส่วน โดยมีการเคหะแห่งชาติเป็นหลัก และควรได้รบั การสนบั สนุนจากหน่วยงานท้องถ่ิน เชน่
องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ ตลอดจนองคก์ รภาคเอกชนเขา้ มามสี ว่ นรว่ มในการดาเนนิ การ
แผนการพัฒนาทอ่ี ยอู่ าศยั จงั หวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 41
2. ด้านราคาท่อี ย่อู าศัย
การกาหนดราคาท่ีอยู่อาศัยจะต้องมีความสัมพันธ์กับจานวนสมาชิกในครัวเรือน โดยมีฐานคิด
เร่ืองความสัมพันธ์ระหว่างขนาดพื้นท่ีใช้สอยกับจานวนผู้อยู่อาศัยท่ีระบุไว้ในมาตรฐานท่ีอยู่อาศัย หากมีจานวน
สมาชิกในครัวเรือนในสัดส่วนที่สูง ย่อมต้องการพื้นที่ใช้สอยท่ีมากข้ึน มีต้นทุนการก่อสร้างท่ีสูงข้ึน ส่งผลให้
การกาหนดราคาท่ีอยู่อาศัยมีอัตราท่ีสูงตามไปด้วย โดยส่วนใหญ่มีจานวนสมาชิกครัวเรือนเฉล่ีย 4 - 5 คน
ต่อครัวเรือน ท้ังนี้ปัจจัยในการกาหนดราคาท่ีอยู่อาศัยสาหรับผู้ไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่อยู่อาศัยไม่จาเป็นต้องสัมพันธ์
กับรูปแบบท่ีอยู่อาศัยที่ผู้ไม่มีกรรมสิทธ์ิต้องการ (บ้านเดี่ยว) ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้มีรายได้น้อย นอกจากจานวนสมาชิก
ครวั เรือนแล้ว ควรคานึงถงึ บรบิ ทราคาทด่ี ินในพน้ื ทเ่ี ปน็ หลัก
3. ด้านพื้นท่ีของท่ีอยอู่ าศยั
รัฐต้องกาหนดการวางตาแหน่งอย่างน้อยควรใกล้กับระบบขนส่งมวลชนสาธารณะ เพื่อเอื้อให้การ
เดนิ ทางสะดวก
4. ดา้ นกฎหมายท่ีอยู่อาศัย
รัฐควรให้ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายที่อยู่อาศัยแก่ประชาชน โดยเฉพาะครัวเรือนที่ไม่มีกรรมสิทธ์ิ
ในการครอบครองที่อยู่อาศยั ตลอดจนองค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ จะเป็นหน่วยงานท่มี ีบทบาท ด้านการจดั การท่ีอยู่
อาศัยในพ้ืนท่ี ไม่ว่าจะเป็น กฎหมายท้องถิ่น พรบ.ควบคุมอาคาร หรือกฎหมายท่ีดิน ผู้มีรายได้น้อยส่วนใหญ่
พบว่า โอกาสในการมีกรรมสิทธิ์ในที่อยู่อาศัยยังมีน้อย โดยอาจจะอยู่ในลักษณะกรรมสิทธิ์เฉพาะท่ีอยู่อาศัย แต่ไม่มี
กรรมสิทธิใ์ นที่ดนิ ซง่ึ จะมีผลเชอ่ื มโยงไปสู่การกาหนดราคาทีอ่ ยอู่ าศัยด้วย
2) ความต้องการของประชาชนผูม้ ีส่วนได้ - เสีย (Stakeholders)
1. การให้ความช่วยเหลือของภาครัฐแก่ผู้มีรายได้น้อยควรให้ผู้ที่มีส่วนได้ - เสีย (ผู้มีรายได้น้อย และ ท้องถิ่น)
มีส่วนร่วมในกระบวนการ กลไก การให้ความช่วยเหลือด้วย (ร่วมกันสารวจข้อมูล ร่วมรับรู้ปัญหา และร่วมแก้ไข
ปัญหา)
2. ข้อมูลสาคัญในการวิเคราะห์ ควรเป็นข้อมูลชุดเดียวกัน เป็นฐานข้อมูลเดียวกัน เช่น ข้อมูลผู้มีรายได้น้อย
ข้อมูลผู้บกุ รุกที่สาธารณะ ข้อมูลผ้ไู ร้ทีอ่ ยูอ่ าศัย เปน็ ตน้
3. ภาครัฐควรมีงบประมาณสนบั สนุนการสร้างอาชพี ให้กับผูม้ ีรายได้น้อย หลังจากท่ีได้อบรม หรือ ฝึกอาชพี
ในเบ้ืองตน้ แล้ว
4. ต้องมีการจัดทาแผนพัฒนาคลองในพื้นที่ มีการประกาศประชาสัมพันธ์ สร้างความเข้าใจให้ ทราบโดย
ทั่วถึงเพ่ือให้ชุมชน/ผู้รุกล้า ได้รับทราบและเตรียมตัวโยกย้าย และมีมาตรการด้านการเยียวยาจิตใจแก่กลุ่มคน
ดังกลา่ ว
5. การจัดทาแผนในระดับต่าง ๆ ต้องให้โอกาสภาคประชาชนเข้าไปมีส่วนรว่ มในกระบวนการจัดทาแผนให้มากข้นึ
ทั้งแผนระดับนโยบาย แผนพัฒนากลุ่มจังหวัด แผนพัฒนาจังหวัด แผนพัฒนาของหน่วยงานทั้งส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค
และท้องถิ่นในพนื้ ที่
6. กรมชลประทาน และ องค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น ในพน้ื ทท่ี ่มี กี ารรุกลา้ ลาคลอง หรือท่ีดนิ สาธารณะ ตอ้ งมมี าตรการ
เดด็ ขาดป้องกันไม่ให้มีการบกุ รุกเพ่มิ ข้นึ อีก
7. การขบั เคลื่อนและผลักดันเชิงนโยบาย การอนญุ าตนาท่ดี ินธนารักษ์มาแบ่งปันให้คนจน ผมู้ รี ายได้น้อย
อยู่อาศัยทากิน ภาครัฐควรสนับสนุนงบประมาณรอ้ ยละ 50 แก่ผู้ไร้ท่ีอยู่อาศัยได้มีโอกาสซ้ือท่ีดินอยู่อาศัยตามความ
เหมาะสม โดยจดั ทาเป็นบันทึกขอ้ ตกลงร่วมกันระหว่างภาครฐั กบั คนจน เรื่องการจัดการที่อยอู่ าศยั ท่ีดนิ ทากิน
8. ควรสนับสนุนงบประมาณค่าแรงในการก่อสร้าง หรือจัดหาแรงงานในการก่อสร้าง เพ่ิมเติม จากงบประมาณ
ทส่ี นบั สนุนให้กบั ประชาชนในสว่ นของบา้ นพอเพยี ง สนับสนนุ การตดิ ตงั้ ระบบสาธารณปู โภค ไดแ้ ก่ นา้ ประปา ไฟฟา้
9. ควรมีการขับเคล่ือนสนับสนุนและพัฒนาที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้น้อยควบคู่กับการพัฒนาท่ีดินที่ทากิน
การเกษตรแก่ผปู้ ระสบปัญหาด้วย
แผนการพัฒนาทอี่ ยู่อาศยั จังหวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 42
10. ควรมีการพิจารณาข้อกฎหมาย/กฎกระทรวง ระเบียบวิธีปฏิบัติอ่ืนที่เก่ียวข้อง เพื่อให้ประชาชน
ตอ้ งการปลูกสงิ่ ก่อสร้างที่ติดลารางสาธารณะไดป้ ลูกสรา้ งสิง่ กอ่ สรา้ งอาศยั ได้
11. นารูปแบบการจัดการคลองลาดพร้าวในกรุงเทพมหานคร ไปปรับใช้เพ่ือการจัดการคลองในพื้นที่จังหวัด
ปทมุ ธานี
4.3 แผนการพฒั นาท่อี ยู่อาศยั ระดับจังหวดั จังหวัดปทุมธานี (พ.ศ. 2566 - 2570)
วิสัยทัศน์
“ ประชาชนจังหวัดปทุมธานีมีท่ีอยู่อาศัยอย่างเสมอภาคและท่ัวถึง มีระบบการพัฒนาเมืองอย่างมีส่วนร่วม
ทนั สมัย และเปน็ มิตรกบั สง่ิ แวดล้อม ”
พนั ธกจิ
1. ส่งเสริมระบบและกลไกของขบวนองค์กรชุมชน เพ่ือการจัดการที่อยู่อาศัย การบริหารจัดการกองทุนและ
พฒั นาคุณภาพชีวติ อยา่ งเสมอภาคและทั่วถงึ
2. สนบั สนุนใหข้ บวนองค์กรชมุ ชนและภาคเี ครอื ข่ายมสี ่วนรว่ มในการระบุปญั หาด้านทีอ่ ยู่อาศยั ของชุมชน
3. ขบวนองค์กรชุมชนและภาคีเครือข่ายดาเนินการแก้ไขปัญหา ติดตาม ประเมินผล และรับผิดชอบด้านการพัฒนาที่อยู่
อาศัยและยกระดับคณุ ภาพชีวิตของชมุ ชน
4. ส่งเสรมิ การพัฒนาเศรษฐกจิ ฐานราก สรา้ งรายได้ สรา้ งอาชพี สรา้ งความเข้มแข็งของชุมชน
ประเด็นยทุ ธศาสตร์
ยุทธศาสตรท์ ี่ 1 การพัฒนาและสนับสนนุ ให้มีท่อี ยู่อาศัยท่ไี ด้มาตรฐาน
เปา้ ประสงค์ : 1. พัฒนาท่อี ย่อู าศยั ไดอ้ ยา่ งเหมาะสมมีความปลอดภัย มคี วามมนั่ คง
2. สนับสนุนให้ทุกคนมที ี่อยอู่ าศยั ทมี่ ั่นคง ปลอดภัย ยง่ั ยืนอยา่ งมีศักด์ิศรี
3.สง่ เสรมิ ให้ประชาชนหรือผเู้ ดอื ดรอ้ นสามารถเขา้ ถึงแหลง่ ทุนได้อยา่ งมปี ระสิทธภิ าพและประสทิ ธผิ ล
4. เครือข่ายภาคประชาชนสามารถพัฒนาระบบฐานข้อมลู ให้เปน็ ปัจจบุ ันและทันต่อสถานการณ์
กลยุทธ์ : 1. เตรียมความพร้อมในการพัฒนาที่อยู่อาศัยที่เหมาะสม ให้กบั ผู้มรี ายได้ทีห่ ลากหลาย
2. เสรมิ สร้างโอกาสใหผ้ ้มู ีรายได้นอ้ ยเขา้ ถึงแหลง่ ทนุ เพอื่ การพัฒนาที่อย่อู าศยั อยา่ งเสมอ
ภาคและทัว่ ถึง
3. สร้างและพัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศดา้ นท่ีอย่อู าศัยอยา่ งเปน็ ระบบ
ยุทธศาสตร์ที่ 2 การยกระดบั การบูรณาการด้านบริหารจัดการทอี่ ยู่อาศัยและทด่ี ินทากิน
เป้าประสงค์ : 1. ประสานความร่วมมอื ทุกภาคสว่ น ในการบรหิ ารจดั การที่อยู่อาศยั อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ
2. เป็นหนุ้ สว่ นในการรว่ มคิด รว่ มทา ร่วมตัดสินใจ เพื่อการบริหารจัดการที่อยู่อาศัยท่ดี มี ีคุณภาพ
กลยุทธ์ : 1.ส่งเสริมการมีส่วนรว่ มของภาคเอกชนและท้องถน่ิ ในการขับเคลื่อนการพฒั นาที่อยู่อาศยั และที่ดินทากนิ
2. สร้างขีดความสามารถด้านการบริหารจัดการดา้ นท่ีอยู่อาศยั และท่ีดนิ ทากิน
ยทุ ธศาสตร์ที่ 3 การสง่ เสริมให้ชุมชนเข้มแข็งไดอ้ ย่างยง่ั ยืน
เป้าประสงค์ : การพัฒนาเศรฐกจิ ฐานรากดว้ ยทนุ ภายในของชมุ ชนและเชอ่ื มโยงทุนชุมชน เพอ่ื สรา้ งอาชีพ
สรา้ งรายไดส้ กู่ ารจดั สวสั ดิการให้แก่สมาชิก
กลยุทธ์ : 1. ส่งเสริมการพัฒนากลมุ่ อาชพี ของสมาชิกด้านทอี่ ยู่อาศยั และท่ดี ินทากิน
2. ส่งเสรมิ การรวมกลุ่มสมาชิกด้านที่อย่อู าศยั และท่ดี ินทากินใหส้ ามารถพ่ึงตนเองได้
3. ส่งเสริมการจัดสวสั ดิการให้แกส่ มาชิกดา้ นที่อยู่อาศยั และทีด่ ินทากนิ
แผนการพฒั นาทีอ่ ยอู่ าศัยจงั หวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 43
ยุทธศาสตร์ท่ี 4 การจดั การสิ่งแวดล้อมเพอื่ คุณภาพชวี ิตท่ดี ี
เป้าประสงค์ : 1.ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมลู ขา่ วสารดา้ นการพัฒนาที่อยู่อาศยั ไดอ้ ย่างทว่ั ถงึ
2. การพฒั นาคุณภาพชวี ิตทีด่ ีและเป็นมิตรต่อสง่ิ แวดล้อม
กลยทุ ธ์ : 1. ส่งเสรมิ การพัฒนาที่อยอู่ าศยั ท่ีเหมาะสมสาหรบั ผู้มรี ายได้นอ้ ยในเมืองและชนบท
2. สง่ เสริมการพัฒนาคณุ ภาพชวี ิตทีด่ แี ละเป็นมติ รต่อสิ่งแวดลอ้ ม
4.4 ความเช่อื มโยงระหวา่ งเป้าประสงค์ กลยุทธ์และตัวชี้วดั
ประเดน็ ยุทธศาสตร์ที่ ๑ การพัฒนาและสนับสนนุ ใหม้ ีทีอ่ ยอู่ าศยั ทไ่ี ด้มาตรฐาน
เปา้ ประสงค์ กลยุทธ์ ตัวชีว้ ัด ค่าเปา้ หมาย (Target)
(Goal) (Tactic) (Key คา่ เปา้ หมาย ๕ ปี / ระยะเวลาดาเนนิ การ
Performance
๑. พฒั นาทีอ่ ยู่ ๑. เตรียม ๒๕๖๖ ๒๕๖๗ ๒๕๖๘ ๒๕๖๙ ๒๕๗๐
อาศัยไดอ้ ยา่ ง ความพร้อม Indicator)
เหมาะสมมี ในการพฒั นา รวม ๑,๑๒๙ คร. รวม 650 คร. รวม๑,207คร. - -
ความปลอดภยั ท่ีอยอู่ าศยั ท่ี 1. จานวน พน้ื ท่ี พื้นที่ พ้ืนท่ี
มีความมัน่ คง เหมาะสม ครวั เรือนได้รบั
๒. สนบั สนุน ใหก้ บั ผ้มู ี การปรับปรงุ มี - ทม.สนั่นรักษ์ - ทม.บางพนู - ทต.หลักหก
ใหท้ กุ คนมีท่อี ยู่ รายไดท้ ่ี มาตราฐาน มี - ทต.หลักหก - ทต.ลาไทร
อาศัยทีม่ ัน่ คง หลากหลาย ความปลอดภยั
ปลอดภยั ยงั่ ยนื ร้อยละ 60 รอ้ ยละ 70 รอ้ ยละ 80 รอ้ ยละ 90 รอ้ ยละ 100
อยา่ งมศี ักดิศ์ รี 2. ร้อยละของ
จานวนยนู ติ ท่ี ร้อยละ 60 ร้อยละ 70 ร้อยละ 80 ร้อยละ 90 ร้อยละ 100
ผู้เข้าอย่อู าศยั
3. ร้อยละของ
จานวนหน่วย/
หลังทม่ี ผี จู้ อง
บ้าน
3. ส่งเสรมิ 2. เสรมิ สรา้ ง จานวน รวม 402 คร. รวม 510 คร. รวม 422 คร. รวม 690 คร. รวม 962 คร.
ใหป้ ระชาชน โอกาสให้ผมู้ ี ครัวเรอื นท่ี พ้ืนท่ี พ้นื ที่ พนื้ ท่ี พน้ื ที่ พน้ื ที่
หรอื ผ้เู ดอื ดร้อน รายได้นอ้ ย ไดร้ ับการ ทม.สนัน่ รักษ์ - ทม.สน่ันรักษ์ - ทต.หลักหก - ทต.หลกั หก - ทต.หลักหก
สามารถเขา้ ถงึ เขา้ ถึงแหลง่ สนบั สนุน ทต.หลกั หก - ทต.หลักหก - ทต.ลาไทร - ทต.บางพูน
แหลง่ ทนุ ได้ ทนุ เพ่ือการ แหลง่ ทุนใน - ทต.บางพนู
อย่างมี พฒั นาท่ีอยู่ การแกไ้ ข
ประสทิ ธิภาพ อาศยั อยา่ ง ปญั หาดา้ นท่ี 16 พ้นื ที่ 10 พน้ื ที่ 11 พนื้ ที่ 11 พ้ืนท่ี
และประสทิ ธผิ ล เสมอภาค อยูอ่ าศัยและ
และทัว่ ถึง พัฒนาคุณภาพ
4. เครือขา่ ย ชวี ติ เพิ่มข้นึ
ภาคประชาชน ๓. สรา้ ง
สามารถพัฒนา และพัฒนา จานวนพ้นื ท่ี/ 20 พน้ื ท่ี
ระบบฐานขอ้ มลู ระบบข้อมูล ทอ้ งถ่นิ จดั ทา
ให้เป็นปัจจุบนั สารสนเทศ ข้อมูลของผู้
และทนั ตอ่ ดา้ นทอ่ี ยู่อาศัย เดือดรอ้ น
สถานการณ์ อยา่ งเป็นระบบ ดา้ นทอี่ ยอู่ าศยั
เปน็ ปจั จบุ ัน
แผนการพฒั นาทอ่ี ยูอ่ าศยั จงั หวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2566 - 2570 44
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
เล่มแผนการพัฒนาที่อยู่อาศัยจังหวัดปทุมธานี พ.ศ.2566-2570
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search