Top One (P.Akaun TG4) Penerbitan Pelangi Sdn Bhd

2L Klasifikasi Akaun dan Persamaan
E Perakaunan

M
B Tahap Tafsiran Halaman Buku
Penguasaan Teks
A1 Menyenaraikan komponen dalam Penyata Pendapatan dan Penyata
Kedudukan Kewangan. 36 – 46

R4 Mengenal pasti komponen Penyata Pendapatan dan Penyata
Kedudukan Kewangan.

A Lengkapkan jadual di bawah berdasarkan akaun-akaun yang berikut.
N Kenderaan Ambilan
Alat tulis Inventori akhir Komisen diterima

Kadar bayaran Inventori awal Diskaun diberi Sewa Pulangan belian

P Faedah diterima Modal awal Bank Pinjaman Gaji

B Angkutan masuk Belanja am Akaun Belum Bayar Jualan Akaun Belum Terima
D Angkutan keluar Pulangan jualan Faedah pinjaman Bangunan Tunai

Penyata Kewangan Komponen Akaun

1 Akaun Perdagangan

Akaun Untung Rugi

Penyata Kedudukan
Kewangan

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 20

Prinsip Perakaunan Ting. 4 KSSM Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan 

Tahap Tafsiran Halaman Buku L
Penguasaan Teks E
Menjelaskan definisi dan menyenaraikan hasil, belanja, aset, liabiliti dan M
2 ekuiti pemilik. 41 – 46 B
Mengklasifikasikan item hasil, belanja, aset, liabiliti dan ekuiti pemilik. A
3 R
A
1. Lengkapkan rajah-rajah di bawah. N

Item Definisi Jenis P
B
Hasil • D
•

Belanja •
•

Aset •
•

Liabiliti 2

•

•

Ekuiti Pemilik •
•

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
21

  Prinsip Perakaunan  Ting. 4 KSSM  Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan

2. Kenal pasti sama ada item berikut ialah aset, liabiliti, ekuiti pemilik, hasil atau belanja dengan
menandakan () pada kolum yang berkenaan.

L Aset Liabiliti Ekuiti Hasil Belanja
E (a) Premis perniagaan Pemilik
M (b) Pinjaman daripada Bank Jayadiri

(c) Bayaran bil Internet pejabat

B (d) Modal yang dilaburkan dalam perniagaan
A (e) Ambilan tunai untuk kegunaan peribadi
R (f) Hutang oleh pelanggan
A (g) Van digunakan untuk urusan perniagaan
N (h) Penerimaan wang daripada pelanggan

(i) Bayaran sewa pejabat

P (j) Ambilan barang niaga untuk kegunaan
keluarga

B (k) Pinjaman kepada pemandu van pejabat
D (l) Membeli alat tulis pejabat

(m) Bil elektrik belum bayar

(n) Komisen belum terima

2 (o) Pembayaran faedah atas overdraf bank

(p) Hutang kepada pembekal

(q) Pelaburan tambahan oleh pemilik

(r) Komputer persendirian dibawa masuk untuk

kegunaan pejabat

(s) Penerimaan sewa

(t) Overdraf bank

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 22

Prinsip Perakaunan Ting. 4 KSSM Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan 

Tahap Tafsiran Halaman Buku L
Penguasaan Teks E
Mengklasifikasikan item hasil operasi, hasil bukan operasi, belanja M
3 operasi dan belanja bukan operasi. 40 – 42 B
Membezakan item hasil operasi, hasil bukan operasi, belanja operasi dan A
4 belanja bukan operasi antara perniagaan yang berorientasikan barang R
dan perkhidmatan. A
N
1. Berdasarkan jawapan anda di Soalan 2 di Lembaran PBD 2, lengkapkan jadual di bawah.

Item Butir

Hasil operasi

Hasil bukan operasi

Belanja operasi

Belanja bukan operasi

Perniagaan yang berorientasikan barang ialah perniagaan P
yang menjual barang niaga. Perniagaan yang berorientasikan B
perkhidmatan pula merupakan perniagaan yang kegiatan utamanya D
ialah memberikan perkhidmatan kepada pelanggan. Sifat perniagaan
yang berbeza menyebabkan hasil dan belanja perniagaan yang
berorientasikan barang dan perkhidmatan turut berbeza.



2. Berdasarkan pernyataan di atas, lengkapkan jadual berikut dengan membezakan item hasil operasi,

hasil bukan operasi, belanja operasi dan belanja bukan operasi antara dua perniagaan di bawah. 3

Kedai Perabot Chin Klinik Pergigian Utama

Hasil Hasil operasi
Hasil bukan operasi

Belanja Belanja operasi
Belanja bukan operasi

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
23

  Prinsip Perakaunan  Ting. 4 KSSM  Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan

Tahap Tafsiran Halaman Buku
Penguasaan Teks

L Menentukan sebab sesuatu Aset Bukan Semasa boleh dikategorikan 44 – 45
5 sebagai Aset Semasa dan Liabiliti Bukan Semasa boleh dikategorikan
sebagai Liabiliti Semasa dalam perniagaan sama dan berbeza.

E Jawab soalan berdasarkan situasi yang diberikan.
M Kes 1
B Apex Komputer merupakan kedai yang menjual pelbagai jenis komputer dan perisian komputer. Pemilik telah
membeli 20 unit komputer baharu dari pembekalnya. Dua daripada komputer yang baharu tersebut telah digunakan

A dalam kedai untuk urusan hairan. Kerani akaun telah mencatatkan 18 unit komputer baharu sebagai Aset Semasa
dan 2 unit komputer sebagai Aset Bukan Semasa perniagaan.
1. Adakah catatan kerani akaun tersebut betul? Terangkan sebab kerani akaun membuat catatan

RA sedemikian.
N Kes 2

Encik Muruga, pemilik Sweet Bakery, telah membeli 3 unit komputer dari Apex Komputer. Dua unit komputer telah
digunakan di dalam kedai, manakala satu unit komputer telah dibawa balik rumah untuk kegunaan keluarga.

P 2. Berapakah unit komputer akan dicatatkan sebagai aset oleh Sweet Bakery?

B
D 3. Komputer yang dicatatkan sebagai aset tersebut merupakan Aset Semasa atau Aset Bukan Semasa?

Mengapa?

Kes 3

4 Kerani akaun Syarikat Mudah Beli perlu mencatatkan pinjaman berikut dalam buku perakaunan syarikat.

Pinjaman dari Tempoh Matang Pinjaman

Bank ABC 30 Nov 2021

Bank XYZ 30 Nov 2025

Tempoh perakaunan Syarikat Mudah Beli berakhir 31 Disember setiap tahun.

4. Pinjaman yang manakah akan dikategorikan sebagai Liabiliti Semasa bagi tahun kewangan berakhir
31 Disember 2020? Mengapa?



PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 24

Prinsip Perakaunan Ting. 4 KSSM Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan 

Tahap Tafsiran Halaman Buku L
Penguasaan Menyediakan Penyata Pendapatan dan Penyata Kedudukan Kewangan Teks E
dalam bentuk “T” dan format penyata berdasarkan item yang diberikan. M
6 50 – 54 B
A
Maklumat berikut diperoleh dari Syarikat William Berhad pada 31 Disember 20X0. R
A
Kenderaan RM N
Angkutan Masuk 22 000
Ambilan P
Akaun Belum Terima 550 B
Akaun Belum Bayar 1 160 D
Lekapan 5 680
Inventori, 1 Januari 20X0 2 340 5
Belian 5 000
Tunai 2 590
Jualan 25 080
Pulangan Jualan 1 070
Gaji 57 600
Sewa Dibayar
Pulangan Belian 180
Insurans 3 150
Bank 3 200
Belanja Am
Diskaun Diberi 150
Diskaun Diterima 800
Modal 10 350
2 200
Inventori akhir dinilai pada RM2 870. 450
450
22 920

Anda dikehendaki menyediakan:
(a) Akaun Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Disember 20X0.
(b) Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Disember 20X0.

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
25

  Prinsip Perakaunan  Ting. 4 KSSM  Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan

Tahap Tafsiran Halaman Buku
Penguasaan Teks

L31 Menulis rumus Persamaan Perakaunan.

Menghitung nilai aset, liabiliti atau ekuiti pemilik berdasarkan rumus
Persamaan Perakaunan tanpa hasil dan belanja.
Menunjukkan kesan setiap urus niaga terhadap Persamaan Perakaunan
E tanpa hasil dan belanja.
M4 Menganalisis dan menghitung nilai aset, liabiliti atau ekuiti pemilik
berdasarkan rumus Persamaan Perakaunan dengan melibatkan hasil dan 47 – 54

B5 belanja.

RA 6 Menentukan dan menunjukkan kesan setiap urus niaga terhadap
Persamaan Perakaunan dengan hasil dan belanja.

Merumuskan dan menunjukkan kesan ambilan barang niaga dan ambilan
aset oleh pemilik terhadap Persamaan Perakaunan.

A 1. Pada 1 Jun 20X0, Puan Norliah telah melabur tunai berjumlah RM15 000 untuk perniagaannya. Urus
niaga pada bulan Jun 20X0 adalah seperti berikut:
N 20X0
Jun 4 Membeli kenderaan berharga RM8 000 dengan bayaran tunai RM3 000 dan bakinya dengan pinjaman
bank.
8 Belian barang niaga berjumlah RM2 000 secara tunai.
17 Mengeluarkan barang niaga bernilai RM100 untuk kegunaan peribadi.

P 20 Membeli peralatan berharga RM500 secara tunai.
28 Belian barang niaga secara kredit RM700 daripada Pembekal Zazali.

Anda dikehendaki merekodkan urus niaga di atas dengan format persamaan perakaunan tanpa hasil

B dan belanja. Kemudian menghitung nilai aset, liabiliti dan ekuiti pemilik pada 30 Jun 20X0.
2. Berikut ialah Penyata Kedudukan Kewangan yang disediakan untuk Akash, seorang pedagang.

D Penyata Kedudukan Kewangan pada 30 September 20X0
RM RM

Kenderaan 20 000 Modal 30 000

Lengkapan   7 650 Akaun Belum Bayar   6 709

6 Akaun Belum Terima   5 890 Overdraf Bank   1 650
Tunai   785 Belanja Belum Bayar   286
Inventori   4 320

38 645 38 645

Perkara-perkara berikut berlaku pada 1 Oktober 20X0:

(i) Separuh inventori itu dijual secara kredit dengan harga RM3 250.

(ii) Belanja belum bayar itu dibayar dengan tunai.

(iii) Beli barang-barang RM380, dibayar dengan cek.
(iv) Sebuah van lama yang nilai bukunya ialah RM5 000 diambil keluar oleh Akash untuk kegunaan

keluarganya.

(v) Satu cek berjumlah RM1 200 dibayar kepada seorang pembekal kredit untuk menyelesaikan

hutang. Cek itu telah diterima daripada seorang pelanggan kredit.

Anda dikehendaki:
(a) Merekodkan urus niaga di atas dengan menggunakan format persamaan perakaunan.
(b) Menyediakan Penyata Kedudukan Kewangan pada 2 Oktober 20X0.

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 26

Prinsip Perakaunan Ting. 4 KSSM Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan 

Tahap Tafsiran Halaman Buku L
Penguasaan Teks E
Menjelaskan maksud Carta Akaun. M
2 Menyenaraikan dan menjelaskan fungsi serta kegunaan Carta Akaun 58 – 59 B
dalam perisian perakaunan. A
3 Menyediakan jadual Carta Akaun. R
A
Jawab soalan berikut: N
1. Apakah yang dimaksudkan oleh Carta Akaun?
P
2. Senaraikan fungsi Carta Akaun dalam perisian perakaunan. B
(a) D
(b)
(c)

3. Maklumat berikut menunjukkan akaun-akaun lejar bagi Perniagaan Hebat.

Pinjaman Tunai Premis Modal Gaji
Simpanan Tetap Kenderaan
Sewa Diterima Hutang Ragu Akaun Belum Terima Akaun Belum Bayar Jualan
Promosi Pulangan Belian
Gaji Belum Bayar Ambilan Komisen Diterima

Inventori Belian Kadar Bayaran

Bina satu carta akaun bagi perniagaan tersebut.

7

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
27

  Prinsip Perakaunan  Ting. 4 KSSM  Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan

Tahap Tafsiran Halaman Buku
Penguasaan Teks

L 2 Menjelaskan maksud Catatan Kontra.
3 Menunjukkan akaun yang terlibat dengan Catatan Kontra.
E4 Menunjukkan dan menerangkan kesan Catatan Kontra terhadap akaun 55 – 59
yang berkaitan.

M5 Membincangkan kesan sekiranya tidak dibuat Catatan Kontra terhadap
akaun yang berkaitan.

B 1. Menjelaskan maksud Catatan Kontra.
A
R
A 2. Padankan catatan kontra dengan Akaun Induk. Tunjukkan kesan catatan kontra terhadap Akaun
Induk dalam bentuk angka.
N
Akaun Induk Catatan Kontra Kesan Catatan Kontra
terhadap Akaun Induk

P Akaun Premis Peruntukan Hutang
RM200 000 Ragu
RM320
B
D Akaun Belum Terima Pulangan Masuk
RM400
RM5 500

8 Akaun Modal Susut Nilai Terkumpul
Premis
RM50 000
RM20 000

Akaun Jualan Ambilan
RM45 000 RM1 000

Akaun Belian Pulangan Keluar
RM26 500 RM650

PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 28

Prinsip Perakaunan Ting. 4 KSSM Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan 

Praktis Pengukuhan

1. Kenal pasti sama ada item berikut ialah aset, liabiliti atau ekuiti pemilik.

Kenderaan, pinjaman daripada bank, kelengkapan, inventori, premis, pelaburan pemilik, tunai di
tangan, gadai janji, hutang kepada pembekal, akaun belum terima, perabot, overdraf bank, ambilan
barang niaga oleh peniaga

Aset Liabiliti Ekuiti Pemilik

2. Klasifikasikan aset dan liabiliti berikut kepada aset semasa, aset bukan semasa, liabiliti semasa atau
liabiliti bukan semasa bagi sebuah kedai runcit.

Overdraf bank, tunai di tangan, van, premis, perabot, gadai janji, Akaun Belum Terima, tunai runcit,
Akaun Belum Bayar, peti sejuk, inventori, rak pameran

Aset Semasa Aset Bukan Semasa Liabiliti Semasa Liabiliti Bukan Semasa

3. Urus niaga berikut adalah berkaitan dengan perniagaan Virmala, seorang penjual kain batik. Bagi
setiap urus niaga, tandakan () di lajur-lajur yang berkenaan.

No Butir Belanja Belanja Hasil Hasil
Operasi Bukan Operasi Bukan
(a) Penerimaan wang daripada pelanggan Operasi Operasi
(b) Faedah atas pinjaman
(c) Belanja memperluaskan kedai
(d) Membeli bahan pembungkusan
(e) Bayaran membaiki komputer
(f) Penerimaan komisen
(g) Membeli pelbagai kain batik untuk jualan
(h) Menerima tunai kerana jualan van lama
(i) Angkutan masuk
(j) Membeli katrij pencetak

29 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Prinsip Perakaunan  Ting. 4 KSSM  Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan

4. Lengkapkan persamaan perakaunan berikut:

(a) Aset = +

(b) Aset = Liabiliti + + –

(c) Aset = + Modal +

5. Maklumat berikut menunjukkan urus niaga perniagaan Chee Siong dalam bulan Januari 20X0.

20X0 Memulakan perniagaan dengan tunai RM30 000 sebagai modal.
Jan. 1 Membeli lengkapan kedai RM4 750 secara kredit.
3 Membeli barang RM1 700 dengan tunai.
4 Membeli van RM15 000 secara kredit.
7 Memindah tunai RM20 000 ke dalam akaun bank.
15 Membayar cek RM3 000 kepada Akaun Belum Bayar lengkapan kedai yang telah dibeli
22 pada 3 Januari.
Menjual sebuah lengkapan kedai berkos RM180 kepada Kedai Roslan secara kredit.
25 Membeli barang RM2 750 secara kredit.
30

Anda dikehendaki merekodkan urus niaga di atas dengan menggunakan jadual di bawah.

Tarikh Aset Akaun Liabiliti Ekuiti
Bank Lengkapan Van Belum Pemilik
Tunai Inventori Terima Akaun
Belum Modal
Bayar

20X0 RM RM RM RM RM RM RM RM

Jan. 1

3

4

7

15

22

25

30

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 30

Prinsip Perakaunan Ting. 4 KSSM Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan 

Praktis SPM

Kertas 1

Komponen Akaun Perdagangan 5. Apakah butir yang termasuk dalam hasil operasi

2.1 dan Untung Rugi dan Penyata TP 3 perniagaan?
Kedudukan Kewangan I Dividen diterima

m/s 40 II Jualan barang niaga

1. Apakah komponen yang terdapat di dalam III Hasil perkhidmatan

TP 1 Penyata Pendapatan? IV Faedah simpanan bank
I Aset
A I dan II C II dan III

m/s 36 II Liabiliti B I dan IV D III dan IV

III Hasil 6. Pilih padanan yang betul.

IV Belanja TP 3

A I dan II C II dan IV m/s40–45 I Pengelasan Butir
Aset Pinjaman
B I dan IV D III dan IV

2. Apakah fungsi Penyata Kedudukan Kewangan? II Hasil Simpanan tetap

SPM A Menentukan keuntungan atau kerugian III Belanja Insurans
2017 perniagaan dalam tempoh kewangan yang
m/s 38 tertentu IV Liabiliti Overdraf bank

B Memastikan kedudukan kewangan sesuatu A I dan II C II dan III
perniagaan pada tarikh tertentu B I dan IV D III dan IV

C Menunjukkan jumlah hutang perniagaan 7. Rajah berikut menunjukkan pengelasan aset.
terhadap pemilik perniagaan
TP 3
D Menyemak ketepatan catatan bergu dalam
perniagaan m/s 43

Item Setiap Komponen Akaun ASET

2.2 Perdagangan dan Untung Rugi dan Aset Semasa Aset Bukan
Penyata Kedudukan Kewangan X Semasa

3. Apakah ciri yang merujuk kepada belanja • Perabot
• Bangunan
m/s 41 operasi ?
I Menambahkan nilai aset bukan semasa

II Diperlukan untuk menjalankan perniagaan

harian Apakah X ?
A Inventori, Akaun Belum Terima, dan alatan
III Dicaj sebagai belanja bagi tempoh kewangan B Bank, simpanan tetap, dan inventori
C Inventori, tunai, dan bank
lepas D Tunai, Akaun Belum Bayar, dan overdraf
bank
IV Mengurangkan keuntungan perniagaan
8. Apakah kumpulan item yang merujuk kepada
tempoh semasa TP 3 aset bukan semasa?

A I dan III C II dan III A Inventori, Akaun Belum Terima, bank
m/s43 B Alatan pejabat, tanah, perabot
B I dan IV D II dan IV
C Premis, overdraf bank, tunai
4. Apakah hasil operasi bagi sebuah kedai yang D Pinjaman, perabot, Akaun Belum Terima
TP 3 menjual kain?

A Jualan kain
m/s 40 B Sewa diterima

C Faedah diterima

D Untung jualan perabot

31 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Prinsip Perakaunan  Ting. 4 KSSM  Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan

9. Apakah butiran yang merupakan liabiliti bukan Perniagaan Aset Semasa Aset Bukan
Semasa
TP 3 semasa?
I Pinjaman III Overdraf bank I Kedai Perabot Inventori – Alatan
Pejabat
m/s44 II Gadai janji IV Simpanan tetap Chengal Perabot

A I dan II C II dan IV II Kedai Perabot Inventori – Perabot
Chengal Alatan Pejabat
B I dan III D III dan IV

10. Apakah butir yang merupakan liabiliti semasa? III Kedai Komputer Inventori – Perabot
Icom Alatan Pejabat
TP 3 I Inventori alat tulis
II Overdraf bank IV Kedai Komputer Inventori – Alatan
Pejabat
m/s44 III Inventori akhir Icom Perabot

IV Akaun Belum Bayar A I dan II C II dan IV

A I dan II C II dan IV B I dan III D III dan IV

B I dan III D III dan IV

11. Apakah ciri aset bukan semasa? 2.3 Persamaan Perakaunan

m/s43 I Mudah ditukar kepada tunai 15. Urus niaga berikut diambil dari buku akaun
II Dimiliki bukan bertujuan untuk dijual TP 3 Pizza King.

III Boleh digunakan untuk jangka masa yang Pemilik Pizza King telah membawa masuk van
peribadinya untuk kegunaan perniagaan.
pendek
m/s 47
IV Boleh digunakan untuk jangka masa yang
Apakah kesan urus niaga tersebut ke atas
panjang persamaan perakaunan?

A I dan II C II dan IV

B I dan III D III dan IV

12. X adalah hutang perniagaan yang tidak perlu Aset Liabiliti Ekuiti Pemilik

dijelaskan dalam satu tempoh kewangan. A Bertambah Tiada kesan Bertambah
Apakah kemungkinan bagi X ?
m/s 44 B Bertambah Bertambah Tiada kesan

A Akaun Belum Bayar C Tiada kesan Berkurang Bertambah

B Overdraf bank D Berkurang Berkurang Tiada kesan

C Pinjaman bercagar 16. Persamaan perakaunan manakah yang betul?

D Akaun Belum Terima TP 1 I Aset + Modal = Liabiliti
II Liabiliti + Modal = Aset
13. Maklumat berikut merupakan komponen m/s47 III Aset – Liabiliti = Modal
m/s46 Penyata Kedudukan Kewangan.
IV Liabiliti + Aset = Modal
• Merupakan hutang perniagaan terhadap pemilik.
• Akan bertambah sekiranya pemilik membawa A I dan III C II dan III

masuk modal tambahan. B I dan IV D II dan IV
• Akan berkurang sekiranya pemilik membuat
17. Urus niaga berikut diperoleh daripada Kedai
ambilan. TP 3 Runcit Pak Su.

Apakah komponen Penyata Kedudukan SPM Membayar hutang kepada Alif Enterprise RM3  5  60
Kewangan yang dinyatakan di atas? 2018 dengan cek dan menerima diskaun RM330.
A Aset Semasa
B Liabiliti Semasa m/s4 7 Apakah kesan urus niaga di atas terhadap
C Liabiliti Bukan Semasa persamaan perakaunan?
D Ekuiti Pemilik
Aset Liabiliti Ekuiti Pemilik
14. Pemilik Kedai Komputer Icom telah berkunjung
A Berkurang Berkurang Bertambah
TP 3 ke Kedai Perabot Chengal untuk membeli rak RM3 560 RM330
RM3 230
SPM pameran. Kedai Perabot Chengal menggunakan Bertambah Bertambah
2018 komputer untuk merekod urus niaga perniagaan. B Bertambah RM3 560 RM330

Berdasarkan situasi di atas, klasifikasi RM3 890 Bertambah Berkurang
akaun manakah yang tepat untuk kedua-dua RM3 560 RM330
perniagaan? C Bertambah
Berkurang Berkurang
RM3 230 RM3 560 RM330

D Berkurang

RM3 890

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 32

Prinsip Perakaunan Ting. 4 KSSM Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan 

18. Maklumat berikut diambil daripada perniagaan A Menjual barang berkos RM1 850 pada harga
TP 3 Bagong Sdn. Bhd. RM2 000 secara kredit

m/s 47 Barang niaga pada harga kos RM2  8 60 dijual B Membeli perabot bernilai RM2 000 secara
secara kredit pada harga RM3 330. kredit pada harga RM1 850

Apakah kesan urus niaga tersebut ke atas aset C Membayar RM1 850 untuk menjelaskan
dan ekuiti pemilik? hutang sebanyak RM2 000

Aset Ekuiti Pemilik D Menerima RM1 850 daripada seorang
pelanggan dan memberi diskaun RM150

Inventori Akaun Belum Modal 22. Maklumat berikut menunjukkan kesan terhadap
Terima TP 3 persamaan perakaunan.

A Berkurang Bertambah Bertambah

B Berkurang Bertambah Berkurang SPM Aset Liabiliti Ekuiti
2018

C Bertambah Berkurang Berkurang m/s 47 Berkurang Berkurang Bertambah

D Bertambah Bertambah Berkurang Urus niaga manakah menepati kesan
berkenaan?
19. Urus niaga berikut telah berlaku dalam
TP 3 perniagaan Kedai Kasut Simon. A Membeli sebuah kenderaan bernilai
RM8 500 yang dibiayai oleh satu pinjaman
m/s 47 Simon menerima cek RM3 260 daripada RM10 000 daripada Bank Berjaya. Baki
pelanggannya dan memberi diskaun tunai sebanyak wang itu dibankkan

RM150. B Membuat bayaran kepada Akaun Belum
Bayar dengan cek bernilai RM1 235 setelah
Apakah kesan urus niaga tersebut terhadap menerima diskaun RM65
persamaan perakaunan?
C Inventori berkos RM520 dijual secara tunai
Aset Liabiliti Ekuiti Pemilik dengan harga RM760. Wang itu telah
(RM) (RM) (RM) dibankkan
150
A (3 260) (3 410) D Membayar insurans belum bayar RM290
150 dan Akaun Belum Bayar RM2 260
B 3 410 3 260
(150) 2.4 Catatan Kontra dan Carta Akaun
C (150) –
(150) 23. Pernyataan manakah yang merujuk kepada
D (3 260) (3 110) m/s58 Akaun Kontra?

20. Nilai manakah yang menepati persamaan I Akaun kontra-aset mempunyai baki kredit
II Baki akaun kontra tidak perlu diselaraskan
SPM perakaunan? III Akaun kontra selalu mempunyai baki debit
IV Akaun kontra-liabiliti mempunyai baki debit
2017 A I dan II
B I dan IV
Liabiliti (RM) Aset (RM) Modal (RM) C II dan III
D III dan IV
m/s 47 1 440 5 760 7 200
24. Butir manakah merupakan Akaun Kontra?
A SPM A Belian
2016 B Jualan
B 7 920 3 600 4 320 m/s55 C Inventori akhir

C 2 880 8 640 11 520 D Ambilan

D 2 880 11 520 8 640

21. Berikut merupakan kesan satu urus niaga
SPM terhadap persaman perakaunan yang diperoleh
2016 daripada Pasaraya Mega Ria.

m/s 47 Aset Liabiliti Ekuiti Pemilik

RM RM RM
–1 850 –2 000 + 150

Pernyataan manakah yang menunjukkan urus
niaga di atas?

33 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Prinsip Perakaunan  Ting. 4 KSSM  Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan

25. Pilih padanan yang betul. A I dan II C II dan III

TP 3 Akaun Kontra Akaun Induk B I dan IV D III dan IV
Pulangan masuk Belian
SPM I Diskaun diterima Jualan 27. Maklumat berikut ialah carta akaun yang
2013 II Peruntukan hutang ragu Akaun Belum Terima
III Modal m/s 58 diambil dari sistem perakaunan berkomputer
m/s 55 Syarikat Limbang.

IV Ambilan Nombor Jenis Akaun
1 000 – 1 999 Aset Bukan Semasa
A I dan II C II dan III 2 000 – 2 999
B I dan IV D III dan IV 3 000 – 3 999 Aset Semasa
4 000 – 4 999 Liabiliti
26. Pernyataan manakah yang merujuk kepada
Kos Jualan

TP 2 carta akaun? Apakah nombor kod bagi Akaun Angkutan
I Sistem penyenaraian akaun dalam lejar Masuk?
SPM A 1 005
2013 II Sistem penyenaraian akaun dari lejar am B 2 005
C 3 005
III Carta yang menyenaraikan tajuk sebahagian D 4 005

m/s58 akaun

IV Carta yang menyenaraikan tajuk semua

akaun

Kertas 2

1. Apakah kesan urus niaga berikut kepada persamaan perakaunan?

SPM

2018 Membayar cek RM1 850 untuk menjelaskan hutang sebanyak RM2 000.

[2 markah]

2. Apakah yang dimaksudkan dengan belanja bukan kendalian yang terdapat dalam Akaun Untung
SPM Rugi? Berikan contoh.
2016 [2 markah]

3. Maklumat berikut diambil daripada buku perakaunan Bermuda Enterprise pada 1 Mei 20X0.

SPM RM RM
2017 51 270

Perabot 7 870 Modal 4 350
Untung Bersih 13 350
Inventori Barang Niaga 21 260 Akaun Belum Bayar

Akaun Belum Terima 14 490

Tunai di Bank 25 350

Urus niaga sepanjang bulan Mei adalah seperti berikut:

Mei 2 Sekeping cek RM4 370 yang diterima daripada pelanggan telah dipulangkan oleh bank
5 ditanda ‘Baki tidak mencukupi’.
10 50% daripada inventori barang niaga dijual dengan harga RM12 250. Cek diterima untuk
12 urus niaga ini.
15 Membayar kepada pembekal dengan cek RM9 520 bagi menyelesaikan hutang RM10 150.
20 Membeli barang niaga secara kredit daripada Miros Trading sebanyak RM7 350.
24 Memulangkan barang niaga kepada Miros Trading sebanyak RM350 kerana rosak.
29 Menerima cek RM2 850 untuk komisen.
Membayar sewa kedai RM1 930 menggunakan cek peribadi.
Pemilik mengambil meja pejabat RM520 untuk kegunaan anaknya.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 34

Prinsip Perakaunan Ting. 4 KSSM Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan 

Anda dikehendaki melengkapkan jadual persamaan berikut untuk menunjukkan kesan urus niaga
pada bulan Mei 20X0.

Tarikh Perabot Inventori Akaun Belum Bank Modal Untung Akaun Belum
RM RM Terima RM RM Bersih Bayar
20X0
Mei 1 RM RM RM

[12 markah]

4. Maklumat berikut dipetik daripada rekod perniagaan Syarikat Kamal pada 31 Mac 20X0.

RM
Kenderaan 18 000
Lekapan
Inventori 6 500
Akaun Belum Terima 4 200
Akaun Belum Bayar 2 100
Modal 4 110
Untung Bersih 24 140
Tunai di bank 3 800
1 250

Urus niaga berikut telah berlaku pada bulan April 20X0:
(i) Syarikat Kamal telah menerima cek RM1 050 daripada Ahmad, pembeli kredit. Diskaun diberi

RM50.
(ii) Membeli barang-barang bernilai RM6 160 secara kredit.
(iii) Membeli sebuah penghawa dingin bagi kegunaan pejabat yang bernilai RM1 100, wang akaun

dibayar pada bulan Mei kepada Syarikat Tosihbia Sdn Bhd.
(iv) Menjual ¼ daripada jumlah inventorinya secara kredit kepada Osman untuk RM2 790.
(v) Membayar kadar bayaran dengan cek RM135.
(vi) Menjual sebuah kenderaan lama dengan nilai buku RM3 600 dan terima cek RM3 000.

Anda dikehendaki menunjukkan kesan urus niaga di atas ke atas persamaan perakaunan.
[12 markah]

5. Berikut ialah Penyata Kedudukan Kewangan Syarikat Parameswari pada 31 Mei 20X0.

Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Mei 20X0

Aset Bukan Semasa RM RM RM RM
Kenderaan Ekuiti Pemilik 29 300
Alatan Pejabat 12 000 Modal
Perabot 8 500 2 550 6 550
5 500 26 000 Liabiliti Semasa 3 680
Aset Semasa Overdraf Bank
Tunai 2 350 Akaun Belum Bayar 320
Sewa Belum Terima 3 650 Sewa Belum Bayar
Inventori Akhir 3 850
9 850
35 850 35 850

Urus niaga berikut berlaku selepas Penyata Kedudukan Kewangan itu disediakan:
(i) Membeli barang bernilai RM1 380 secara kredit.
(ii) Sewa belum bayar dijelaskan dengan cek.

35 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

  Prinsip Perakaunan  Ting. 4 KSSM  Modul 2 Klasifikasi Akaun dan Persamaan Perakaunan

(iii) Satu per lima daripada inventorinya dijual secara kredit dengan harga RM1 450.
(iv) Pinjaman sebanyak RM3 000 yang diterima telah digunakan untuk membeli sebuah komputer

baharu.
(v) Pemilik syarikat, Parameswari mengeluarkan sebuah meja pejabat bernilai RM450 untuk

kegunaan anaknya.
(vi) Cek bernilai RM650 yang diterima daripada pelanggan tidak dilayan oleh bank.
(vii) Membayar gaji secara tunai RM330.
(viii) Barang bernilai RM250 dipulangkan kepada pembekal kerana rosak.
(ix) Parameswari mengambil barang bernilai RM360 untuk kegunaan keluarganya.

Anda dikehendaki:

(a) Menunjukkan kesan urus niaga di atas ke atas persamaan perakaunan. [12 markah]

(b) Mendraf semula Penyata Kedudukan Kewangan selepas mengambil kira kesan urus niaga di

atas. [5 markah]

6. Lengkapkan jadual di bawah. Catatan Kontra

Akaun Induk [2 markah]
Akaun Aset Bukan Semasa
Akaun Modal



7. Carta akaun berikut digunakan oleh Perniagaan Sakura dalam penyimpanan akaun perniagaan.

SPM Kod Item Jenis Akaun
2017

1 000 / 000 Aset bukan semasa

2 000 / 000 Aset semasa

3 000 / 000 Liabiliti bukan semasa

4 000 / 000 Liabiliti semasa

5 000 / 000 Ekuiti pemilik

6 000 / 000 Hasil

7 000 / 000 Belanja

8 000 / 000 Catatan kontra

Cadangkan Kod Item bagi Akaun Premis dan Akaun Ambilan. [2 markah]

Cabaran KBAT

Maklumat berikut diperoleh daripada buku perakaunan Syarikat Aliza Indah pada 1 Mac 20X0.

Perabot RM
Lekapan 1 500
Inventori* 2 250
Pinjaman 1 850
Tunai 3 000
Bank
350
975

* Separuh dari harga inventori itu masih belum dijelaskan.

Anda dikehendaki:
(a) Menghitung modal Syarikat Aliza Indah pada 1 Mac 20X0.
(b) Menyediakan Penyata Kedudukan Kewangan Syarikat Aliza Indah pada 1 Mac 20X0.

© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 36

SUDUT PAK–21

Who Are You

Objektif:
Membantu murid memahami dan mengklasifikasikan item-item perakaunan mengikut komponen
Akaun Perdagangan dan Untung Rugi serta Penyata Kedudukan Kewangan.

Bahan yang diperlukan:
Kad kecil, pita pelekat dua muka, pen penanda

Persediaaan Awal:
1. Guru menuliskan item-item setiap komponen dalam Penyata Pendapatan dan Penyata Kedudukan

Kewangan seperti “Jualan”, “Perabot”, “Akaun Belum Terima”, “Pinjaman” dan sebagainya
dalam kad-kad kecil.
2. Lekatkan pita pelekat dua muka di belakang setiap kad kecil.
3. Guru membahagikan papan hitam/ putih kepada tiga bahagian, iaitu Akaun Perdagangan, Akaun
Untung Rugi dan Penyata Kedudukan Kewangan seperti berikut:

Akaun Perdagangan Akaun Untung Rugi Penyata Kedudukan Kewangan
Kos Jualan
Hasil Operasi Belanja Operasi Aset Bukan Liabiliti Bukan
Semasa Semasa

Jualan Bersih Hasil Bukan Belanja Bukan Aset Semasa Liabiliti Semasa
Operasi Operasi

Ekuiti Pemilik:

Aktiviti:
1. Setiap orang murid akan diberikan satu kad kecil di mana kandungan kad kecil harus dirahsiakan

supaya tidak diketahui oleh rakan lain dalam kelas.
2. Secara giliran, setiap murid dikehendaki berdiri di depan kelas untuk disoal oleh rakan lain.
3. Setiap murid hanya boleh dikemukakan dengan tiga soalan tentang sifat item komponen seperti:

(a) Adakah item tersebut digunakan oleh perniagaan untuk menjalankan perniagaan?

(b) Adakah item tersebut merupakan sejenis perbelanjaan perniagaan?

(c) Adakah item tersebut merupakan hutang perniagaan?
4. Murid yang ditanya hanya boleh jawab “ya” atau “tidak”.
5. Sekiranya jenis komponen telah berjaya diteka, murid tersebut dikehendaki menunjukkan kad kecil

kepada rakan lain untuk pengesahan. Selepas itu, murid dikehendaki melekatkan kad kecil tersebut
di bahagian yang berkenaan atas papan hitam/putih.
6. Sekiranya jenis komponen tidak dapat diteka, murid tersebut boleh duduk semula dan tunggu
giliran lagi.

Praktis Ekstra © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.

https://bit.ly/2mHMhTu

37

Jawapan

Arahan: Imbas QR Code atau layari pautan laman web di bawah untuk mendapatkan jawapan.

Modul 1 Pengenalan kepada Modul 6 Imbangan Duga
Perakaunan
https://bit.ly/2kEUA1I
https://bit.ly/2mfMMnN

Modul 2 Klasifikasi Akaun Modul 7 Penyata Kewangan
dan Persamaan Milikan Tunggal
Perakaunan Tanpa Pelarasan

https://bit.ly/2lg0QNQ https://bit.ly/2mnjBik

Modul 3 Dokumen Modul 8 Pelarasan pada Tarikh
Perniagaan sebagai Imbangan dan
Sumber Maklumat Penyediaan Penyata
Kewangan Milikan
https://bit.ly/2leOVjj Tunggal

https://bit.ly/2mMtaI4

Modul 4 Buku Catatan Modul 9 Pembetulan
Pertama Kesilapan

https://bit.ly/2l5bBCG https://bit.ly/2l5dZcC

Modul 5 Lejar Penilaian Akhir Tahun

htps://bit.ly/2kEUmHU https://bit.ly/2lh6Aqr

Praktis Ekstra

htps://bit.ly/2mNAmUt

Keseluruhan Buku

https://bit.ly/2mMXsdL
197