Spotlight A+ Tg 4 & 5 Ekonomi KSSM

©PAN ASIA PUBLICATIONS

SPOT LIGHT






A
A










Tingkatan
4 5


C
EKONOMI
M
Y
CM
MY
CY ©PAN ASIA PUBLICATIONS
Pan Asia Publications Sdn. Bhd.
CMY
199101016590 (226902-X)
K
Dr. Muruga Krishnan (Guru Pakar/ Cemerlang) No. 2-16, Jalan SU 8,
Muhammad Hafiz bin Jusoh Taman Perindustrian Subang Utama, Seksyen 22,
40300 Shah Alam,
Selangor Darul Ehsan, Malaysia.
Tel: +603-5614 4168
Faks: +603-5614 4268
E-mel: [email protected]
Laman web: www.panasiapub.com

© Pan Asia Publications Sdn. Bhd.

Hak cipta terpelihara. Sebarang bahagian dalam buku
ini tidak boleh diterbitkan semula, disimpan dalam cara
yang boleh dipergunakan lagi, ataupun dipindahkan
dalam sebarang bentuk atau cara, baik secara elektron-
ik, mekanik, gambar, rakaman atau sebagainya, tanpa
kebenaran daripada Penerbit.

Cetakan Pertama 2021
Spotlight A+ Ekonomi Tingkatan 4 & 5
ISBN 978-967-466-569-2


Dicetak oleh Metrobay Industry Sdn. Bhd. (430102-W)

Ciri-ciri Ekstra Buku Ini










BAB
1 Pengenalan kepada Ekonomi Portal Spotlight
SKOP Bestari
skop bestari • Mentakrif ilmu ekonomi. Muka 3 Imbas kod QR untuk
Standard Pembelajaran yang Penting
surat
©PAN ASIA PUBLICATIONS
• Menjelaskan konsep kekurangan dan pilihan berasaskan sumber
ekonomi terhad dan kehendak tidak terhad. 3 melayari laman web atau
• Mendefinisikan faktor pengeluaran, iaitu tanah, buruh, modal 4
1.1 Konsep Kekurangan, dan usahawan.
Mengandungi Standard Pilihan dan Kos • Mendefinisikan kos lepas 5 video yang berkaitan
Lepas
• Menganalisis sesuatu situasi untuk menerangkan kos lepas. 5
Pembelajaran yang perlu • Menilai implikasi pilihan yang dibuat oleh individu, kerajaan atau 6 dengan subtopik.
masyarakat dari aspek kos lepas dengan menggunakan contoh.
• Menganalisis keluk kemungkinan pengeluaran untuk 7
menunjukkan kos lepas.
dicapai dalam setiap bab. • Menghuraikan masalah asas ekonomi iaitu apa, berapa, bagaimana
dan untuk siapa barang dikeluarkan. 9 Tg 4
Ekonomi Bab 2 Pasaran
1.2 Sistem Ekonomi dan • Mengenal pasti ciri-ciri utama sistem ekonomi pasaran bebas, 10 (c) Daripada rajah di atas: (a) Dalam kedua-dua rajah tersebut,
sistem ekonomi perancangan pusat dan sistem ekonomi campuran.
Penyelesaian Masalah (i) Cukai per unit yang dikenakan ialah keseimbangan asal dicapai di E 0
Ekonomi Asas • Membincangkan penyelesaian masalah asas ekonomi oleh setiap 12 E 1 B dengan harga keseimbangan P 0 dan
sistem ekonomi.
P 1 E 1 BC
permintaan D 0 D 0 bersilang dengan keluk
• Menerangkan ciri-ciri utama ekonomi Islam. 14 (ii) Jumlah cukai yang dikutip ialah kuantiti keseimbangan Q 0 apabila keluk
(iii) Beban cukai pengguna ialah P 0 P 1 E 1 A penawaran S 0 S 0 .
(iv) Beban cukai pengeluar ialah CP 0 AB (b) Apabila subsidi diberikan, keluk
Glosari 4. Kesimpulan: penawaran beralih ke kanan dari S 0 S 0 ke
S 1 S 1 . Keseimbangan baharu dicapai di E 1
(a) Apabila permintaan adalah anjal, beban
• Ekonomi: Ilmu tentang pengeluaran produk, penggunaan barang-barang dan perkhidmatan serta BAB cukai yang ditanggung oleh pengeluar dengan harga keseimbangan menurun dari
Glosari • Kekurangan: Perkara yang wujud akibat ketidakseimbangan antara kehendak manusia dengan sumber 2 (b) Apabila permintaan adalah tak anjal, beban meningkat dari Q 0 ke Q 1 apabila keluk
P 0 ke P 1 , manakala kuantiti keseimbangan
sistem pengendalian sumber
adalah lebih besar daripada beban cukai
yang ditanggung oleh pengguna.
ekonomi
permintaan D 0 D 0 bersilang dengan keluk
penawaran S 1 S 1 .
• Pilihan: Barang atau perkhidmatan yang wujud akibat kekurangan, berdasarkan keutamaan dan
matlamat
adalah lebih besar daripada beban cukai
• Kos lepas: Kos lepas ialah barang atau perkhidmatan yang terpaksa dilepaskan akibat terdapatnya cukai yang ditanggung oleh pengguna (c) Daripada Rajah 2.36,
(i) Subsidi per unit yang diberikan ialah
pilihan yang ditanggung oleh pengeluar.
• Faktor pengeluaran: Faktor-faktor yang digunakan dalam proses pengeluaran produk Subsidi (ii) Jumlah subsidi yang diberikan ialah
BE 1
• Kehendak: Keinginan manusia
Konsep penting yang perlu • Masalah asas ekonomi: Masalah umum yang dihadapi oleh ahli ekonomi terutamanya pengeluar 1. Pemberian subsidi oleh kerajaan kepada (iii) Subsidi yang dinikmati oleh
P 1 ABE 1
pengeluar akan mengurangkan kos pengeluaran.
• Keluk kemungkinan pengeluaran: Graf yang digunakan untuk mewakili situasi pengeluaran
2. Tindakan ini akan menyebabkan jumlah pengeluar ialah P 0 ABC
difahami dalam setiap bab. 1 3. Rajah 2.36 (a) dan (b) menunjukkan kesan (iv) Subsidi yang dinikmati oleh
penawaran bertambah pada setiap tingkat harga.
pengguna ialah P 1 P 0 CE 1
pemberian subsidi terhadap barang yang 4. Kesimpulan:
mempunyai permintaan anjal dan permintaan (a) Apabila permintaan adalah anjal,
tak anjal. subsidi yang dinikmati oleh pengeluar
Harga (RM) adalah lebih besar daripada subsidi yang
S 0 dinikmati oleh pengguna.
(b) Apabila permintaan adalah tak anjal,
A
S 1
Tg 4 B subsidi yang dinikmati oleh pengguna
Bab 3 Wang, Bank dan Pendapatan Individu Ekonomi D adalah lebih besar daripada subsidi yang
E 0
P 0 C dinikmati oleh pengeluar.
Galeri Info P 1 E 1
D
S 0
Perkhidmatan Lain Huraian
Peti Simpanan • Menyewakan peti simpanan keselamatan kepada orang ramai. 0 S 1 Q 0 Q 1 Kuantiti Program subsidi
Keselamatan • Digunakan untuk menyimpan dokumen penting seperti sijil saham dan barang (unit) https://bit.ly/3brtlPJ
berharga seperti barang kemas Harga (RM) (a) Permintaan anjal
D
Galeri info Nasihat dan • Menawarkan perkhidmatan perundingan pelaburan dan urusan perniagaan P 0 A E 0 B C S 0 S 1 Jom Cuba Jawab
Perundingan
Pemegang Amanah
• Bertindak sebagai pemegang amanah untuk menguruskan wang dan harta
Apakah maksud tanda negatif pada pekali
1.
individu atau firma mengikut arahan pelanggan
Tafsirkan pekali keanjalan harga permintaan
Mengeluarkan Cek • Cek dalam nilai mata wang asing dan boleh ditunaikan di negara berkenaan 2. keanjalan harga permintaan?
yang bernilai E d = 0.8 dan E d =2
Kembara • Digunakan oleh pelancong yang ingin ke luar negara P 1 E 1
Maklumat tambahan BAB 3 0 S 0 S 1 D Kuantiti
Q 0
Q 1
berkaitan topik yang Galeri Info (b) Permintaan tak anjal (unit)
Perbezaan Kad Debit dan Kad Kredit Rajah 2.36 Keanjalan permintaan dan subsidi
dipelajari. Kad Debit Kad Kredit 56 2.2.9
Had penggunaan bergantung kepada baki dalam akaun. Had pinjaman ditetapkan oleh bank.
Menggunakan wang sendiri dalam bank. Meminjam wang daripada bank.
Mengurangkan jumlah tunai dalam akaun. Tidak menjejaskan jumlah tunai dalam akaun. Jom cuba jawab
Tidak dikenakan yuran tahunan. Dikenakan yuran tahunan.
Tidak dikenakan kadar faedah. Dikenakan faedah jika bayaran tidak mengikut masa
yang ditentukan.
Konsep Skim Perbankan Islam(SPI) 1. Perbankan Islam berbeza dengan perbankan Soalan tambahan untuk
Konsep Ekonomi Konsep Ekonomi 2. Prinsip asas perbankan ini ialah perkongsian menguji kefahaman murid
konvensional kerana urusannya tidak melibatkan
unsur Maghrib (riba, maisir atau gharar).
Perbankan Islam merupakan aktiviti perbankan
untung dan risiko antara pihak yang berurus
yang berdasarkan prinsip syariah.
niaga.
tentang topik yang dipelajari.
Menerangkan sesuatu Prinsip Perbankan Jadual 3.3 Prinsip perbankan Islam
Islam Maksud dan Huraian
konsep dalam ekonomi • Bertindak sebagai wakil untuk menjaga harta benda pelanggan.
Wadiah • Menawarkan akaun semasa dan akaun simpanan.
• Pelanggan boleh menerima hibah daripada pihak bank.
(Pemegang amanah) • Pelanggan boleh menerima kemudahan kad ATM atau kemudahan cek.
• Wang boleh dikeluarkan pada bila-bila masa.
3.1.3 2 79 Konsep
Ilmu Ekonomi
Tg 4
Bab 3 Wang, Bank dan Pendapatan Individu Ekonomi Faktor pengeluaran terhad manakala
kehendak masyarakat tidak terhad.
Z on Formatif 3.1 Klon SPM
Kertas 1 • Sumber ekonomi: Masalah Asas Ekonomi
1. Antara yang berikut, yang manakah A I dan II Tanah, modal, buruh, usahawan • Apa yang hendak dikeluarkan
menyebabkan wang berfungsi sebagai alat B I dan IV • Kehendak manusia tidak terhad: • Berapa yang hendak dikeluarkan
bayaran tertunda? C II dan III Barang dan perkhidmatan • Bagaimana hendak dikeluarkan
A Tahan lama D III dan IV • Untuk siapa dikeluarkan
B Mudah dibawa
C Kestabilan nilai 4. Antara yang berikut, yang manakah Masalah Ekonomi Penyelesaian masalah asas ekonomi
keadah yang digunakan bank pusat untuk
D Diterima umum
Zon formatif 2. Berdasarkan maklumat di bawah. menstabilkan nilai mata wang? • Kekurangan • Sistem ekonomi pasaran bebas
Sistem Ekonomi
A Mewujudkan sandaran maksimum dalam
• Pilihan
bentuk emas dan perak
Bank negara mempunyai kuasa mutlak untuk
B Bank pusat mengawal harga barang
• Kos lepas
mengeluarkan duit syiling dan wang kertas.
menggunakan
alat
dasar
dengan
• Sistem ekonomi campuran
kewangan
Apakah nilai muka wang syiling jika C Bank pusat tidak campur tangan dalam BAB dihadapi oleh dapat • Sistem ekonomi perancangan pusat
• Sistem ekonomi Islam
dibandingkan dengan nilai logam tersebut? pertukaran asing 3 • Isi rumah ditunjukkan
A Setara
melalui
Soalan untuk menguji B Lebih rendah 5. Berdasarkan maklumat di bawah. • Firma Keluk Kemungkinan Pengeluaran Andaian:
D Bank pusat menggunakan dasar fiskal
• Kerajaan
C Lebih tinggi
D Berubah-ubah Pindahan kredit • Ekonomi mencapai guna tenaga penuh
kefahaman murid 3. Antara yang berikut, yang manakah Situasi yang manakah menunjukkan perkara • Ekonomi mengeluarkan dua jenis barang sahaja
• Sumber ekonomi terhad
menerangkan ciri deposit semasa?
I Caj perkhidmatan dikenakan di atas? • Tingkat teknologi tidak berubah
II Pendeposit tidak diberikan kemudahan
A Puan Marry membayar bil-bil seperti
pada akhir setiap III Pengeluaran wang tertakluk pada tempoh B Syarikat Vino membayar gaji kepada
overdraf
ASTRO, Air dan Elektrik di Public Bank
masa tertentu pekerja tempatan
subtopik. IV Jumlah simpanan minimum adalah lebih C Puan Mala membeli buku rujukan dari
Universiti Sabah Malaysia
tinggi daripada deposit tabungan
D Encik Yap membuat urus niaga dengan
menggunakan kad juruwang elektronik
Kertas 2
1. (a) Berdasarkan foto 1, di bawah:
➢ Harga tunai RM 8 000 PETA KONSEP
➢ Bayaran ansuran RM800
selama 14 bulan
Ringkasan yang
Foto 1
Terangkan dua fungsi wang untuk membeli barang di atas. memaparkan kandungan
(b) Huraikan secara ringkas jenis-jenis deposit yang disediakan oleh bank perdagangan.
(c) Terangkan jenis-jenis pinjaman yang disediakan oleh bank perdagangan.
(d) Selain kemudahan overdraf, terangkan kemudahan-kemudahan pembayaran lain yang disediakan keseluruhan bab.
oleh bank perdagangan.
81
ii
Ciri-Ciri Extra Spot A+ Ekonomi.indd 2 02/04/2021 3:53 PM

KANDUNGAN






TINGKATAN 4

Tarikh Tarikh
revisi revisi
©PAN ASIA PUBLICATIONS
Bab 1 Pengenalan kepada Ekonomi 1 2.1.9 Perubahan dalam Kuantiti 38
Ditawarkan
1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan dan Kos 2.1.10 Perubahan Penawaran 38
Lepas 3
Zon Formatif 2.1b 39
1.1.1 Takrif Ilmu Ekonomi 3
1.1.2 Konsep Kekurangan dan Pilihan 3 2.1.11 Keseimbangan Pasaran 41
2.1.12 Jadual dan Rajah
1.1.3 Faktor Pengeluaran 4 Keseimbangan Pasaran 41
1.1.4 Takrif Kos Lepas 5 2.1.13 Ketidakseimbangan Pasaran 42
1.1.5 Analisis Situasi Kos Lepas 6 2.1.14 Perubahan Keseimbangan 44
1.1.6 Implikasi Pilihan yang dibuat Zon Formatif 2.1c 46
oleh Individu, Firma dan 6
Kerajaan dari Aspek Kos Lepas 2.2 Keanjalan Harga 47
1.1.7 Keluk Kemungkinan 7 2.2.1 Keanjalan Harga Permintaan 47
Pengeluaran 2.2.2 Pengiraan Keanjalan Harga 47
Zon Formatif 1.1 8 Permintaan
1.2 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian 2.2.3 Keanjalan Harga Permintaan 49
Masalah Asas Ekonomi 9 Anjal dan Tak Anjal
1.2.1 Masalah Asas Ekonomi 9 2.2.4 Penentu Keanjalan Harga 50
Permintaan
1.2.2 Sistem Ekonomi 10
2.2.5 Perhubungan antara Keanjalan
1.2.3 Penyelesaian Masalah Asas 13 Harga Permintaan dengan 50
Ekonomi oleh Sistem Ekonomi Jumlah Hasil
1.2.4 Ekonomi Islam 15
2.2.6 Keanjalan Harga Penawaran 52
Zon Formatif 1.2 16 2.2.7 Keanjalan Harga Penawaran
Soalan KBAT Mirip SPM 17 Anjal dan Tak Anjal 53
Zon Sumatif 19 2.2.8 Penentu Keanjalan Harga
Penawaran 54
Bab 2 Pasaran 24 2.2.9 Kepentingan Keanjalan Harga 55

2.1 Keseimbangan Pasaran 26 Zon Formatif 2.2 57
2.1.1 Hukum Permintaan 26 Soalan KBAT Mirip SPM 58
2.1.2 Keluk Permintaan Individu dan 26 Zon Sumatif 62
Pasaran
2.1.3 Penentu Permintaan 29 Bab 3 Wang, Bank dan Pendapatan 69
2.1.4 Perubahan dalam Kuantiti 31 Individu
Diminta
3.1 Wang dan Bank 71
2.1.5 Perubahan Permintaan 31
3.1.1 Fungsi Wang 71
Zon Formatif 2.1a 32
2.1.6 Hukum Penawaran 34 3.1.2 Fungsi Bank Pusat 72
2.1.7 Keluk Penawaran Firma dan 34 3.1.3 Fungsi Bank Perdagangan 74
Pasaran
Zon Formatif 3.1 81
2.1.8 Penentu Penawaran 36
iv





00 Kand SPM Ekonomi.indd 4 26/03/2021 9:20 AM

BAB
1 Pengenalan kepada Ekonomi








SKOP Bestari


Muka
©PAN ASIA PUBLICATIONS
Standard Pembelajaran yang Penting
surat
• Mentakrif ilmu ekonomi. 3
• Menjelaskan konsep kekurangan dan pilihan berasaskan sumber 3
ekonomi terhad dan kehendak tidak terhad.
• Mendefinisikan faktor pengeluaran, iaitu tanah, buruh, modal 4
1.1 Konsep Kekurangan, dan usahawan.
Pilihan dan Kos • Mendefinisikan kos lepas 5
Lepas
• Menganalisis sesuatu situasi untuk menerangkan kos lepas. 5

• Menilai implikasi pilihan yang dibuat oleh individu, kerajaan atau 6
masyarakat dari aspek kos lepas dengan menggunakan contoh.
• Menganalisis keluk kemungkinan pengeluaran untuk
menunjukkan kos lepas. 7


• Menghuraikan masalah asas ekonomi iaitu apa, berapa, bagaimana
dan untuk siapa barang dikeluarkan. 9
• Mengenal pasti ciri-ciri utama sistem ekonomi pasaran bebas,
1.2 Sistem Ekonomi dan sistem ekonomi perancangan pusat dan sistem ekonomi campuran. 10
Penyelesaian Masalah
Ekonomi Asas • Membincangkan penyelesaian masalah asas ekonomi oleh setiap 12
sistem ekonomi.

• Menerangkan ciri-ciri utama ekonomi Islam. 14



Glosari

• Ekonomi: Ilmu tentang pengeluaran produk, penggunaan barang-barang dan perkhidmatan serta
sistem pengendalian sumber
• Kekurangan: Perkara yang wujud akibat ketidakseimbangan antara kehendak manusia dengan sumber
ekonomi
• Pilihan: Barang atau perkhidmatan yang wujud akibat kekurangan, berdasarkan keutamaan dan
matlamat
• Kos lepas: Kos lepas ialah barang atau perkhidmatan yang terpaksa dilepaskan akibat terdapatnya
pilihan
• Faktor pengeluaran: Faktor-faktor yang digunakan dalam proses pengeluaran produk
• Kehendak: Keinginan manusia
• Masalah asas ekonomi: Masalah umum yang dihadapi oleh ahli ekonomi terutamanya pengeluar
• Keluk kemungkinan pengeluaran: Graf yang digunakan untuk mewakili situasi pengeluaran


1

©PAN ASIA PUBLICATIONS


Masalah Asas Ekonomi Apa yang hendak dikeluarkan Berapa yang hendak dikeluarkan Bagaimana hendak dikeluarkan Untuk siapa dikeluarkan Penyelesaian masalah asas ekonomi Sistem Ekonomi Sistem ekonomi pasaran bebas Sistem ekonomi perancangan pusat Sistem ekonomi campuran Sistem ekonomi Islam Keluk Kemungkinan Pengeluaran Andaian: Ekonomi mencapai guna tenaga penuh Ekonomi mengeluarkan dua jenis barang sahaja Sumber ekono











Konsep • • • • • • • • • • • •




Ilmu Ekonomi Faktor pengeluaran terhad manakala kehendak masyarakat tidak terhad. dapat ditunjukkan melalui


















Sumber ekonomi: Tanah, modal, buruh, usahawan Kehendak manusia tidak terhad: Barang dan perkhidmatan Masalah Ekonomi Kekurangan Pilihan Kos lepas dihadapi oleh Isi rumah • Firma • Kerajaan •








• • • • •













2

Tg 4

Bab 1 Pengenalan kepada Ekonomi Ekonomi
1.1 Konsep Kekurangan, Konsep Kekurangan, Pilihan dan Kos Lepas
Pilihan dan Kos Lepas 1. Kekurangan
(a) Kekurangan berlaku apabila wujud masalah
Takrif Ilmu Ekonomi ketidakseimbangan antara kehendak BAB
manusia dengan sumber ekonomi. 1
1. Ekonomi merupakan ilmu yang mengkaji (b) Masalah kekurangan berlaku kerana
bagaimana manusia mengurus sumber barang dan perkhidmatan yang dapat
ekonomi yang terhad, tetapi kehendak dihasilkan adalah terhad, tetapi kehendak
manusia tidak terhad. manusia yang tidak terhad.
©PAN ASIA PUBLICATIONS
2. Ilmu ekonomi juga dapat ditakrifkan sebagai (c) Masalah kekurangan wujud disebabkan
suatu kajian sains sosial tentang bagaimana oleh bekalan sumber semula jadi, masa,
manusia mengagihkan sumber ekonomi (faktor tenaga dan sumber ekonomi yang terbatas.
pengeluaran) yang terhad untuk memenuhi (d) Kesannya penawaran firma terhad
kehendak manusia yang tidak terhad.
berbanding dengan permintaan.
(e) Unit ekonomi, iaitu isi rumah, firma dan
Marrybrown kerajaan mempunyai masalah kekurangan
masing-masing.
(f) Contohnya:
i. Pengguna mengalami masalah
Kehendak pendapatan terbatas untuk memenuhi
KFC manusia tidak Pizza kehendak.
terhad ii. Firma mengalami masalah
kekurangan sumber.
iii. Pihak pentadbir mengalami masalah
tetapi kekurangan peruntukan.
Tanah Buruh
2. Pilihan
(a) Masalah pilihan wujud akibat masalah
Sumber kekurangan.
ekonomi (b) Unit ekonomi harus membuat pilihan
terhad terhadap barang dan perkhidmatan yang
dikehendaki.
(c) Keputusan membuat pilihan berdasarkan
Modal Usahawan keutamaan dan matlamat.
(d) Contohnya:
Rajah 1.1 Sumber ekonomi dan kehendak manusia i. Isi rumah memilih barang yang
memaksimumkan kepuasannya.
ii. Firma memilih output yang dapat
Akronim Mesra memaksimumkan keuntungan.
iii. Kerajaan memfokuskan untuk
Sumber ekonomi terhad memaksimumkan kebajikan rakyat.
Tanah Melayu Utara Berhad
T – Tanah U – Usahawan 3. Kos lepas
M – Modal B – Buruh (a) Masalah pilihan akan mewujudkan kos
lepas.
(b) Kos lepas merujuk kepada barang atau
Konsep Ekonomi perkhidmatan kedua terbaik yang terpaksa
dilepaskan.
Kehendak manusia merujuk kepada keinginan (c) Kos lepas timbul daripada masalah
manusia terhadap pelbagai jenis barang dan faktor pengeluaran yang terhad.
perkhidmatan yang digunakan oleh manusia untuk
meningkatkan taraf hidup.


1.1.1 1.1.2 3

Tg 4

Ekonomi Bab 1 Pengenalan kepada Ekonomi
Konsep Ekonomi

• Kekurangan wujud apabila keinginan manusia
jauh melebihi apa yang dapat dihasilkan
BAB dalam ekonomi dengan sumber ekonomi yang
1 terhad.

• Isi rumah ialah seorang individu, sebuah
keluarga atau sekumpulan individu yang
tinggal bersama dan berfungsi sebagai satu
unit ekonomi. Buruh tidak mahir
©PAN ASIA PUBLICATIONS
• Firma ialah organisasi atau unit pengeluaran • Pekerja yang tidak terlatih.
yang merancang dan menggabungkan • Tidak mempunyai pendidikan kemahiran
atau menggunakan sumber ekonomi untuk dalam bidang tertentu.
mengeluarkan barang dan perkhidmatan. • Contoh: Operator pengeluaran, peladang dan
buruh pembinaan.
• Kerajaan merupakan badan organisasi yang
mempunyai kuasa untuk membuat dan
menguatkuasakan undang-undang untuk
menjaga kestabilan ekonomi, sosial dan
memaksimumkan kebajikan masyarakat.

Faktor Pengeluaran

Konsep Ekonomi

Faktor pengeluaran atau sumber ekonomi Buruh mahir
ialah sumber yang diperlukan untuk • Pekerja yang terlatih.
mengeluarkan barang dan perkhidmatan dalam • Mempunyai pendidikan dalam bidang tertentu.
proses pengeluaran. • Contoh: Jurutera, akauntan, doktor dan peguam.
Rajah 1.2 Buruh tidak mahir dan buruh mahir
1. Faktor pengeluaran juga dikenali sebagai input
pengeluaran, sumber ekonomi atau sumber 5. Tanah
pengeluaran. (a) Tanah ialah sumber semula jadi atau
anugerah alam semula jadi.
2. Faktor pengeluaran digunakan dalam proses (b) Penawaran tanah adalah terhad.
pengeluaran barang dan perkhidmatan. (c) Tanah meliputi sumber boleh diperbaharui
3. Faktor pengeluaran terdiri daripada tanah, dan sumber tidak boleh diperbaharui.
buruh, modal dan usahawan. (d) Contoh sumber boleh diperbaharui ialah
sumber laut dan sumber hutan.
4. Buruh (e) Contoh sumber tidak boleh diperbaharui
(a) Buruh menyumbangkan tenaga fizikal ialah sumber mineral (bijih timah, bauksit,
atau mental dalam proses pengeluaran. emas dan bijih besi) dan bukan sumber
(b) Buruh mendapat ganjaran dalam bentuk mineral (petroleum dan gas asli).
upah atau gaji. (f) Tanah tidak mempunyai mobiliti tempat,
(c) Buruh mempunyai mobiliti buruh, iaitu tetapi mempunyai mobiliti kegunaan.
mobiliti pekerjaan dan mobiliti geografi (g) Pemilik tanah mendapat ganjaran dalam
yang tinggi. bentuk sewa.
(d) Terdapat dua jenis buruh, iaitu buruh Konsep Ekonomi
tidak mahir dan buruh mahir.
• Tanah tiada mobiliti tempat kerana tanah tidak
Jom Cuba Jawab boleh bergerak dari satu tempat ke tempat yang
lain seperti dari Kedah ke Perak.
Mengapakah negara kita masih • Tanah mempunyai mobiliti kegunaan kerana
memerlukan khidmat buruh mahir atau tanah boleh digunakan untuk pelbagai kegunaan
tidak mahir dari negara luar? seperti menanam pokok getah, membina kilang
atau membina jalan raya.

4 1.1.3

Tg 4

Bab 2 Pasaran Ekonomi
(e) Pertambahan penawaran menyebabkan
keluk penawaran beralih ke kanan.
(f) Pengurangan penawaran menyebabkan
keluk penawaran beralih ke kiri. Cara melukis keluk penawaran
(g) Kuantiti ditawar berubah, tetapi harga https://bit.ly/39di3gE
tetap.

Harga (RM) Jom Cuba Jawab
Pengurangan S S S Bezakan antara perubahan dalam kuantiti
©PAN ASIA PUBLICATIONS
penawaran 2 0 1 ditawarkan dengan perubahan penawaran.
BAB
P c a b 2
0 Galeri Info
Pertambahan Angin monsun timur laut atau lebih dikenali
penawaran
sebagai musim tengkujuh bermula pada awal Nov
S S S hingga berakhir bulan Mac. Kebiasaannya semasa
2 0 1
0 Kuantiti musim tengkujuh, negeri-negeri Pantai Timur Laut
Q Q Q
2 0 1 (unit) Semenanjung Malaysia dilanda banjir dan hasil
pertanian serta penternakan berkurang.
Rajah 2.18 Perubahan penawaran

Z on Formatif 2.1b


Kertas 1

1. Maklumat di bawah berkaitan dengan keluk 3. Rajah di bawah menunjukkan keluk penawaran
penawaran. K1 bagi Firma X.

Keluk penawaran biasanya bercerun Harga (RM)
positif dari kiri ke kanan.
S
Apakah yang dapat digambarkan oleh keluk P
penawaran yang bersifat demikian? 3
A Apabila harga barang merosot, kuantiti
ditawarkan akan merosot P 2
B Apabila harga barang itu meningkat,
kuantiti ditawarkan akan merosot
C Apabila penawaran barang merosot, harga P 1
barang itu akan merosot S
D Apabila penawaran barang meningkat, 0 Kuantiti
harga barang itu akan meningkat Q 1 Q 2 Q 3 barang
2. Antara yang berikut, yang manakah faktor Rajah 1
penentu penawaran? K1
I Harga faktor pengeluaran Antara yang berikut, maklumat yang manakah
II Matlamat pengeluar benar tentang keluk di atas?
III Pendapatan A Menetapkan harga sesuatu barang
IV Promosi B Mempengaruhi harga sesuatu barang
A I dan II C Harga meningkat maka kuantiti
B I dan IV penawaran meningkat
C II dan III D Harga menurun maka kuantiti permintaan
D III dan IV meningkat





2.1.10 39





B2 Spotlight A+ SPM Ekonomi Tg4.indd 39 02/04/2021 3:54 PM

Tg 4

Bab 1 Pengenalan kepada Ekonomi Ekonomi
Soalan KBAT Mirip SPM
KOMEN
PEMERIKSA
1. Apakah faktor utama yang membezakan buruh dan usahawan sebagai sumber ekonomi?
BAB
Aspek Buruh Usahawan 1
A Mobiliti Tidak wujud Wujud
B Kemahiran Mempunyai kemahiran asas sesuatu Mempunyai pengkhususan dalam
bidang sesuatu bidang
©PAN ASIA PUBLICATIONS
C Tanggungan risiko Tidak dapat menanggung risiko Menanggung risiko yang berskala
yang besar
D Definisi Menggabungkan sumber ekonomi Menawarkan sumber ekonomi
untuk menghasilkan barang dan untuk menghasilkan barang dan
perkhidmatan perkhidmatan
Komen Pemeriksa:
Buruh = merupakan individu yang menyumbangkan tenaga fizikal dan tenaga mental dalam proses
pengeluaran dan tidak menanggung risiko dalam proses pengeluaran
Usahawan = menggabungkan faktor pengeluaran untuk menghasilkan barang dan perkhidmatan
dan menanggung risiko dalam proses pengeluaran
Jawapan: C

2. Mengapakah wujud masalah asas ekonomi
dalam pengeluaran barang dan perkhidmatan? Komen Pemeriksa:
Z = masalah kekurangan sumber,
A Pengeluaran sumber ekonomi tidak cekap ketidakupayaan
B Kehendak masyarakat yang tidak terbatas T = wujud masalah ketidakcekapan
C Penggunaan sumber alam yang tidak sumber, masalah pengangguran dan
optimum pembaziran sumber
D Pengagihan pendapatan tidak sama rata
Jawapan: B
Komen Pemeriksa:
Masalah asas ekonomi wujud akibat 4. Ilmu ekonomi mengkaji tentang
daripada kehendak masyarakat tidak terhad A tingkah laku manusia untuk memilih
Jawapan: D barangan yang terhad bagi mencapai
keuntungan maksimum
3. Rajah berikut menunjukkan keluk kemungkinan B cara manusia menguruskan sumber
pengeluaran. ekonomi yang terhad untuk memenuhi
kehendak yang tidak terbatas
Barang modal C cara manusia menguruskan sumber
ekonomi yang tidak terhad untuk
R mencapai kepuasan maksimum
D mengkaji tingkah laku manusia untuk
Y membuat keputusan bagi mengeluarkan
barangan yang tidak terhad untuk
Z menyelesaikan masalah ekonomi
T
Komen Pemeriksa:
Ilmu ekonomi merujuk kepada faktor-faktor
pengeluaran atau sumber ekonomi adalah
Barang terhad tetapi kehendak masyarakat tidak
S pengguna terbatas.
Pada titik manakah berlaku ketidakcekapan Jawapan: B
penggunaan sumber ekonomi?
A S C Y
B T D Z



17

Tg 4

Bab 1 Pengenalan kepada Ekonomi Ekonomi
Z on Sumatif



BAB
Kertas 1 1

Tiap-tiap soaan diberi empat pilihan jawapan, iaitu A, B, C dan D. Pilih jawapan yang paling tepat.
1. Antara yang berikut, yang manakah berkaitan Antara yang berikut, yang manakah berkaitan
©PAN ASIA PUBLICATIONS
Buku teks dengan masalah ekonomi? K1 dengan maklumat di atas?
ms: 4
A Sumber dan kehendak adalah terhad A Encik Azli sebagai operator pengeluaran di
B Sumber adalah terhad tetapi kehendak kilang biskut.
manusia tidak terhad B Syarikat Indarpura memiliki dua buah
C Sumber tidak terhad berbanding dengan mesin percetakan buku.
kehendak manusia yang terhad C Mirza seorang individu yang
D Sumber yang tidak terhad tidak dapat menggabungkan sumber ekonomi.
memenuhi kehendak yang tidak terhad D Encik Suhaimi mempunyai 10 hektar
ladang kelapa sawit di Baling.
2. Maklumat yang berikut berkaitan dengan
Buku teks matlamat sebuah unit ekonomi. K1 6. Maklumat di bawah menunjukkan sumber
ms: 5
Buku teks ekonomi dan ganjaran yang diterima. K1
Matlamat ekonomi ms: 8 Pilih pasangan yang betul.
X menyediakan Bantuan Prihatin Nasional
kepada semua masyarakat akibat daripada Sumber Ekonomi Ganjaran
wabak Covid-19. A Pemilik kilang Untung

Unit ekonomi X ialah B Mesin cetak Upah
A firma C kerajaan C Tukang kayu Faedah
B individu D isi rumah
D Ladang getah Dividen
3. Apakah masalah kekurangan yang dihadapi
Buku teks oleh keluarga Puan Puspa? K1 7. Apakah kos lepas bagi Kementerian
ms: 5 A Kekurangan kehendak Buku teks Pengangkutan Malaysia? K1
B Kekurangan bantuan kerajaan ms: 9 A Projek kedua terbaik yang terpaksa
C Kekurangan pendapatan bersih dilepaskan
D Kekurangan faktor pengeluaran B Output kedua terbaik yang terpaksa
dilepaskan
4. Pernyataan yang berikut berkaitan dengan C Barang kedua terbaik yang terpaksa
Buku teks suatu masalah ekonomi. K1 dilepaskan
ms: 6
D Keluaran kedua terbaik yang terpaksa
Kekurangan sumber hasil kerajaan dilepaskan
mewujudkan pilihan.
8. Kilang Mapas memiliki sumber yang terhad
Apakah matlamat pilihan tersebut? Buku teks untuk mengeluarkan roti dan kek. Kombinasi
A Meminimumkan kos ms: 13 keluaran Kilang Mapas adalah seperti yang
B Memaksimumkan utiliti berikut. K2
C Memaksimumkan tingkat keluaran
D Memaksimumkan tingkat kebajikan Kombinasi Keluaran Roti (unit) Kek (unit)
P 0 100
5. Maklumat di bawah berkaitan dengan faktor
Buku teks pengeluaran. K1 X 20 85
ms: 7
M 60 55
Sumber ekonomi ini tidak wujud
mobiliti tempat. Z 75 0

19

KERTAS MODEL SPM 1





Kertas 1

Masa: Satu jam
[40 markah]
©PAN ASIA PUBLICATIONS
Tiap-tiap soalan diikuti oleh empat pilihan jawapan, iaitu A, B, C dan D. Bagi setiap soalan, pilih satu jawapan
sahaja.


1. Mengapakah sesebuah firma dikatakan 4. Rajah 1 menunjukkan kenaikan harga apabila
mempunyai kuasa monopoli? berlaku lebihan permintaan.
I Terdapat banyak firma dalam pasaran
II Firma boleh menentukan harga dalam Barang pengguna
pasaran (unit)
III Kesukaran bagi firma lain memasuki
industri tersebut
IV Banyak barang pengganti yang terdapat
dalam pasaran C 1
A I dan II C 2
B I dan IV
C II dan III C 3
D III dan IV
K K K Barang modal(unit) KERTAS MODEL SPM 1
2. Apakah faedah sampingan yang ditawarkan 1 2 3
oleh pihak kerajaan kepada kakitangan awam? Rajah 1
I Mudah untuk keluar masuk sektor awam Antara yang berikut, yang manakah kesan
dan sektor swasta daripada pelaksanaan dasar harga maksimum
II Peluang kerja lebih masa dengan bayaran dan dasar harga minimum?
yang tinggi A Mengatasi masalah inflasi dan deflasi
III Kemudahan pinjaman perumahan dan B Meningkatkan kadar guna tenaga dalam
kenderaan negara
IV Mendapat bayaran pencen selepas bersara C Mengatasi masalah lambakan barangan
A I dan II import
B I dan IV D Meningkatkan kebajikan pengguna dan
C II dan III pengeluar
D III dan IV
5. Apakah tindakan yang harus dilakukan oleh
3. Mengapakah kerajaan berusaha untuk pihak kerajaan dalam membendung masalah
mencapai guna tenaga penuh? eksternaliti negatif?
A Nisbah kadar rizab berkanun meningkat di A Mengurangkan bantuan kewangan kepada
bank pusat kakitangan swasta
B Harga barang semakin meningkat dalam B Melatih belia tempatan cara menguruskan
pasaran aktiviti perkilangan
C Kadar pengangguran semakin menurun C Memberi subsidi kepada firma yang
D Nilai mata wang meningkat menggunakan kaedah mesra alam
D Menarik balik subsidi dan mengurangkan
kadar cukai kepada pengeluar




273

Ekonomi Kertas Modal SPM 1
Kertas 2


Bahagian A
Masa: Dua jam tiga puluh minit
[60 markah]

Jawab semua soalan.
1. (a) Jelaskan konsep kerajaan. [4 markah]

(b) Jelaskan lima kesan pertumbuhan ekonomi. [5 markah]
(c) Bagaimanakah pengangguran kitaran boleh berlaku? Jelaskan. [5 markah]
(d) Terangkan dua faktor yang menyebabkan berlakunya inflasi tarikan permintaan. [6 markah]


2. (a) Kerajaan memerlukan hasil atau pendapatan untuk menampung perbelanjaan kerajaan. Terangkan
tiga sumber hasil kerajaan. [6 markah]
(b) (i) Apakah yang dimaksudkan dengan dasar kewangan? [1 markah]
(ii) Jelaskan dasar kewangan mengembang. [3 markah]
(c) Gambar 1 menunjukkan sebuah syarikat multinasional di Malaysia.
KERTAS MODEL SPM 1 ©PAN ASIA PUBLICATIONS
















Gambar 1
Mengapakah syarikat multinasional di atas memilih Malaysia sebagai tempat operasi? [5 markah]
(d) Mengapakah setiap syarikat multinasional perlu menilai aspek ekonomi, politik dan sosial sesebuah
negara sebelum memasuki pasaran negara tersebut? [5 markah]


3. (a) Maklumat di bawah berkaitan masalah yang dihadapi oleh peniaga tempatan akibat perdagangan
antarabangsa.


• Firma tempatan tidak boleh bersaing dengan firma asing
• Berlaku lambakan barang import di pasaran tempatan
• Cita rasa pengguna lebih ke arah barang import kerana lebih murah
dan berkualiti


Bagaimanakah tindakan kerajaan bagi menangani masalah di atas? [6 markah]





278

Kertas Modal SPM 1 Ekonomi
(b) Dengan menggunakan contoh yang sesuai, bezakan antara tarif spesifik dengan tarif ad-valarom.
[4 markah]
(c) Jelaskan kesan lebihan akaun semasa kepada ekonomi negara. [5 markah]

(d) Jadual 1 menunjukkan kadar pertukaran asing antara Dolar Amerika Syarikat (USD).
Tahun Kadar pertukaran
2018 USD100 = RM4.00
2019 USD100 = RM4.10
©PAN ASIA PUBLICATIONS
Jelaskan kesan kadar pertukaran asing tersebut kepada rakyat Malaysia yang melancong ke Amerika
Syarikat pada tahun 2018. [5 markah]






Bahagian B
[40 markah]

Jawab mana-mana dua soalan daripada bahagian ini.

4. Maklumat di bawah berkaitan dengan bantuan kerajaan.


Kerajaan menambah peruntukan program subsidi upah kepada RM13.8 bilion
berbanding RM5.9 bilion.
((Dipetik dan disesuaikan daripada :www.bharian.com.my) KERTAS MODEL SPM 1

(a) Nyatakan empat jenis bantuan yang diberikan oleh kerajaan kepada masyarakat. [4 markah]
(b) Jelaskan kesan pemansuhan subsidi kepada pengguna dan peniaga. [7 markah]
(c) Pemberian subsidi memberi kesan kepada negara. Bincangkan. [9 markah]



5. Maklumat di bawah berkaitan dengan pertumbuhan ekonomi.

Ekonomi negara mencapai pertumbuhan 5.9 peratus, melebihi sasaran asal 5.2 hingga
5.7 peratus. Ekonomi negara dijangka terus berkembang dan kekal kukuh dengan
pertumbuhan antara 5 peratus hingga 5.5 peratus.
(Dipetik dan disesuaikan daripada :www.bharian.com.my)

(a) Jelaskan konsep pertumbuhan ekonomi. [4 markah]
(b) Bincangkan faktor-faktor yang menyebabkan berlaku pertumbuhan ekonomi. [7 markah]

(c) Pada pendapat anda, apakah manfaat yang dinikmati oleh masyarakat akibat pertumbuhan ekonomi
di atas? [9 markah]











279

JAWAPAN







Bab 1 ii. Contoh Puan Rahima ingin membeli kasut
dan baju tetapi kekurangan wang. Beliau
Z on Formatif 1.1 membeli baju.
iii. Kos lepas ialah kasut [1m]
Kertas 1 (b) i. P kepada Q
1. D 2. A 3. D 4. C 5. D
©PAN ASIA PUBLICATIONS
75 – 60 = 15 kerusi [2m]
Kertas 2 ii. M kepada N
1. (a) i. Satu bidang sains sosial yang mengkaji cara 40 – 35 = 15 kerusi [2m]
manusia mengurus sumber ekonomi yang
terhad [1m] Z on Formatif 1.2
ii. Untuk memenuhi kehendak manusia yang Kertas 1
tidak terhad [1m] 1. A 2. A 3. B 4. C 5. D
(b) i. Modal
• Alat ciptaan manusia yang digunakan Kertas 2
dalam proses pengeluaran 1. i. Berapakah yang hendak dikeluarkan?
• Sesetengah modal mempunyai mobiliti
geografi yang tinggi contoh mesin yang hendak dikeluarkan. Bergantung kepada
sesetengah modal tidak mempunyai jumlah permintaan masyarakat atau pasaran
mobiliti yang tinggi seperti bangunan ii. Bagaimanakah hendak dikeluarkan?
• Ganjaran ialah faedah • Perlu memilih kaedah atau teknik pengeluaran
ii. Buruh yang paling cekap. Memaksimumkan
• Tenaga manusia yang produktif dari • Menentukan jumlah atau kuantiti barang JAWAPAN TINGKATAN 4
keuntungan, meminimumkan kos, kaedah
segi fizikal dan mental dalam proses intensif modal atau intensif buruh
pengeluaran iii. Untuk siapa dikeluarkan?
• Terdiri daripada buruh mahir dan buruh • Bergantung kepada corak agihan pendapatan,
tidak mahir iaitu golongan kaya memperoleh lebih banyak
• Mempunyai mobiliti pekerjaan dan barang daripada golongan miskin mengikut
mobiliti geografi yang tinggi kemampuan pembeli
• Ganjaran ialah upah
iii. Usahawan 2.
• Individu yang menggabungkan dan Sistem
menyelaraskan faktor pengeluaran untuk Ciri Ekonomi Sistem Ekonomi
menghasilkan barang dan perkhidmatan Perancangan Campuran
• Individu yang kreatif, inovatif dan berani Pusat
mengambil risiko Pemilikan Milik penuh • Individu dan firma
Sumber kerajaan bebas memiliki
2. i. Kekurangan sumber dan
• Pendapatan wang atau gaji kerajaan memiliki
ii. Pilihan barang awam
• Memilih tudung
• Memaksimumkan kepuasan Pembuat Keputusan • Individu dan firma
Keputusan
bebas membuat
ekonomi
iii. Kos lepas dibuat oleh keputusan dalam
• Kos lepas ialah kasut kerajaan atau ekonomi tetapi
• Barang kedua yang terbaik terpaksa badan barang awam akan
dilepaskan perancangan dikeluarkan oleh
3. (a) i. Barang kedua yang terbaik terpaksa pusat kerajaan
dilepaskan [1m]
289

©PAN ASIA PUBLICATIONS