(ทักษะการเล่นลูกสองมือล่างChanathip)1

เอกสารประกอบการเรยี นการสอน

รายวชิ าพลศึกษา กฬี าวอลเลยบ์ อล
เรื่อง ทกั ษะการเลน่ ลกู สองมือล่าง

โดย
นายชนาธิป ประมวล

ตำแหนง่ ครู

โรงเรยี นศรสี ะอาดวิทยาคม
สำนกั งานเขตพ้ืนทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาศรสี ะเกษ เขต 3

กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

คำนำ

เอกสารประกอบการเรียนรายวิชาพลศึกษา รหัสวิชา พ 22101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ผู้เขียน ได้
จัดทำขึ้นตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 เพื่อพัฒนาการเรียนการสอน รายวิชาพล
ศึกษา ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 2 ใหม้ ีประสิทธภิ าพย่งิ ขึน้ โดยไดจ้ ัดทำเอกสารประกอบการเรียน เรื่องการเล่นลูกสอง
มอื ล่าง ซึ่งมีรายละเอียดในเอกสารประกอบการเรยี นเล่มน้ี คำแนะนำ การใช้ เอกสารประกอบการเรยี นสำหรับครู
คำแนะนำ ในการใชเ้ อกสารประกอบการเรยี นสำหรับนักเรียน สาระสำคัญจุดประสงค์การเรียนรู้ สาระการเรียนรู้
คำชี้แจงในการใช้เอกสารประกอบการเรียน เนื้อหาสาระได้เรียงลำดับจากง่ายไปหายาก โดยเนื้อหาจะมี
ความสัมพันธ์ต่อเนื่องกันมีการยกตัวอย่างและภาพประกอบอย่างชัดเจน นักเรียนสามารถตอบคำถามประจำ
บทเรียนในแต่ละกิจกรรมและตรวจคำตอบกับเฉลยที่ถูกต้องด้วยตนเอง ทำให้นักเรียนสามารถทราบการพัฒนา
ตนเองได้ทันที หลังจากการนำชุดเอกสารประกอบการเรียนชุดนี้ไปใช้ในกิจกรรมการเรียนการสอนแล้วทำให้
นักเรียนมีความกระตือรือร้น สามารถศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ทำให้การจัดการเรียนการสอนประสบผลสำเร็จ
บรรลุตามวัตถปุ ระสงค์ของหลักสตู ร ส่งผลใหน้ กั เรยี นมผี ลสมั ฤทธ์ิทางการเรียนสูงข้นึ

นายชนาธิป ประมวล

สารบญั หน้า
ก
เรอื่ ง ข
คำนำ 2
สารบัญ 2
คำแนะนำในการใช้เอกสารประกอบการเรยี นสำหรบั ครู 5
คำแนะนำในการใช้เอกสารประกอบการเรยี นสำหรับนักเรยี น
ข้อสอบวัดผลสัมฤทธิ์ท้ายบทก่อนเรยี น 7
บทท่ี 3 การเล่นลูกสองมอื ล่าง 7
- ความหมายการเลน่ ลูกสองมอื ลา่ ง 8
- ความสำคัญการเลน่ ลูกสองมือลา่ ง 9
- การเตรยี มพรอ้ มการเล่นลูกสองมือล่าง 12
- วธิ ีการเล่นลกู สองมือลา่ ง 14
- ลักษณะของมือขณะสัมผัสลูกบอล 15
- การสัมผัสลกู บอลในการเลน่ ลูกสองมือล่าง 22
- ลักษณะของการเลน่ ลูกสองมือลา่ งแบบตา่ งๆ 23
- สรุปปญั หาและวิธีการแก้ไขการเล่นลูกสองมือลา่ ง 30
- แบบฝกึ การเล่น 32
- ข้อสอบวัดผลสมั ฤทธท์ิ ้ายบท 33
- เฉลยข้อสอบ
เอกสารอ้างอิง

คำแนะนำในการใชเ้ อกสารประกอบการเรียนสำหรบั ครู

1. ขน้ั ตอนการศกึ ษาเอกสารประกอบการเรียนเร่ืองกฬี าวอลเลยบ์ อลขนั้ พืน้ ฐาน การเล่นลกู สอง
มอื ล่าง

1.1 นกั เรยี นเตรยี มความพร้อมด้านร่างกายการแตง่ กายทีเ่ หมาะสม
1.2 ทำขอ้ สอบวัดผลสมั ฤทธ์ทิ า้ ยบทก่อนเรียน 10 ข้อลงในกระดาษคำตอบ
1.3 นกั เรียนศึกษาเอกสารประกอบการเรยี นก่อนฝึกปฏบิ ัติ
1.4 ใหน้ กั เรยี นฝึกทักษะการเลน่ ลูกสองมือล่างและนำเอกสารประกอบการเรียนไปศึกษา
ดว้ ยตนเองและฝึกปฏิบตั ิท่บี ้านและที่โรงเรียน (เปน็ เวลา 1 สัปดาห์)
1.5 ทำข้อสอบวัดผลสมั ฤทธทิ์ า้ ยบทหลังเรยี น จำนวน 10 ข้อ ลงในกระดาษคำตอบ
1.6 ตรวจคำตอบข้อสอบวัดผลสัมฤทธท์ิ ้ายบท หลังเรยี น
1.7 หาข้อบกพร่อง และแก้ไขปัญหาในการเรยี น

คำแนะนำการใช้เอกสารประกอบการเรียนสำหรับนักเรยี น

1. ข้ันตอนการศึกษาเอกสารประกอบการเรียนเรอ่ื งกีฬาวอลเลยบ์ อลข้ันพื้นฐาน บทที่ 3 การเล่น
ลูกสองมือล่าง
นักเรียนเตรียมความพร้อมดา้ นร่างกายการแตง่ กายทเี่ หมาะสม
1.1 ทำขอ้ สอบวัดผลสัมฤทธิท์ ้ายบท ก่อนเรียน 10 ข้อ ลงในกระดาษคำตอบ
1.2 ตรวจคำตอบข้อสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทา้ ยบท กอ่ นเรยี น
1.3 ศกึ ษาเอกสารประกอบการเรียนเร่ืองกีฬาวอลเลย์บอลขัน้ พ้ืนฐานบทที3่ การเล่นลกู สองมือล่าง
1.4 ทำขอ้ สอบวัดผลสัมฤทธท์ิ า้ ยบทหลังเรียน จำนวน 10 ข้อลงในกระดาษคำตอบ
1.5 ตรวจคำตอบข้อสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทา้ ยบท หลงั เรียน
1.6 เปรียบเทียบคะแนนก่อนเรยี นและหลงั เรียน หาข้อบกพรอ่ ง และแก้ไขปัญหาในการเรียน
1.7

การเล่นลกู สองมือล่าง

สาระสำคญั

การเล่นลูกสองมือล่างหรือที่นิยมเรียกว่า“อันเดอร์”เป็นทักษะพื้นฐานของการเล่น
วอลเลย์บอลทส่ี ำคญั ซ่ึงจะนำไปสกู่ ารเล่นทีมไดด้ ีการเลน่ ลูกสองมือล่างทมี่ ปี ระสิทธิภาพมีความแมน่ ยำจะเร่ิมจาก
ท่าตรียมพร้อมที่ถูกต้องและมีความขยันในการฝึก เพราะเป็นกีฬาที่ต้องใช้แขนทั้งสองเล่นลกู บอลพร้อมกัน โดย
จะมกี ารประสานมอื เพื่อเป็นการยึดแขนท้งั สองให้อย่ใู นระดับเดียวกันมกี ารสง่ แรงอย่างถกู วธิ ี

จุดประสงค์การเรยี นรู้

1. อธบิ ายความสำคัญและหลกั การเล่นลูกสองมือล่างได้
2. ปฏบิ ัติทักษะหลักการเล่นลูกสองมือลา่ งเดี่ยวและค่ไู ด้
3. ดำเนินกจิ กรรมการเรียนรู้ตามข้ันตอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
4. ร้คู ุณคา่ และมีเจตคตใิ นการปฏบิ ัติกิจกรรมทด่ี ี
5. ปฏิบตั ติ ามกฎระเบยี บของการปฏบิ ัติกจิ กรรมได้

สาระการเรียนรู้

การเล่นลูกสองมือลา่ ง
- ความหมายการเล่นลูกสองมอื ลา่ ง
- ความสำคญั การเล่นลูกสองมือลา่ ง
- การเตรยี มพร้อมการเล่นลกู สองมือลา่ ง
- วิธีการเล่นลกู สองมือลา่ ง
- ลกั ษณะของมือขณะสมั ผัสลกู บอล
- การสัมผัสลูกบอลในการเลน่ ลูกสองมือลา่ ง
- ลกั ษณะของการเลน่ ลูกสองมือลา่ งแบบต่างๆ
- สรุปปัญหาและวิธีการแก้ไขการเล่นลกู สองมือลา่ ง

คำชี้แจง

ใหน้ ักเรยี นใชเ้ วลา 60 นาที ในการทำกิจกรรม ดงั ต่อไปนี้
1. นักเรียนแบ่งออกเปน็ 6 กลุ่มเทา่ ๆกนั เลือกหวั หนา้ กลมุ่ รองหัวหน้ากลมุ่ และอบอนุ่

ร่างกาย ใช้เวลา 8-10 นาที แลว้ ศกึ ษาเอกสารประกอบการเรยี น
2. นกั เรียนทำข้อสอบวดั ผลสมั ฤทธ์ทิ ้ายบทก่อนเรยี น 10 ข้อ และตรวจคำตอบ
3. นักเรยี นดคู รูสาธิตการจับมือและขน้ั ตอนการเลน่ ลูกสองมือล่างเด่ยี วและคู่
4. นักเรียนฝึกทักษะการเล่นลกู สองมือลา่ งเด่ียว และจับคู่การเลน่ ลูกสองมือล่างคู่
5. นกั เรียนแข่งขนั เกมเล่นลกู สองมือล่าง
6. นกั เรียนทำข้อสอบวัดผลสัมฤทธิ์ท้ายบท หลงั เรียน 10 ข้อ และตรวจคำตอบ
7. เปรียบเทยี บคะแนนวัดผลสมั ฤทธ์ิกอ่ นเรียนและหลงั เรยี น
8. นกั เรยี นและครูรว่ มกันสรุปกิจกรรมการฝกึ ทักษะการเล่นลูกสองมือลา่ งคนเดยี่ วและคู่

ข้อสอบวัดผลกอ่ นเรยี น – หลังเรยี น
การเล่นลกู สองมือล่าง

จำนวน 10 ขอ้ เวลา 10 นาที คะแนนเต็ม 10 คะแนน

คำชแ้ี จง ให้เรียนทำเครื่องหมาย (x) กากบาท และตอบขอ้ ที่ถกู ต้องทสี่ ุดเพยี งขอ้ เดียว

1. ข้อใดไม่ใชว่ ธิ ีการเลน่ ลกู สองมือลา่ ง

ก. สไลดเ์ ท้ารบั ลกู ข. การยืนต้องมเี ทา้ นำ เทา้ ตาม

ค. ประสานมือท้ังสองติดกัน ง. มอื จะต้องสัมผสั บอลระดับเขา่ เทา่ นนั้

2. การเล่นลูกสองมือล่างควรให้บอลกระทบมือระดับใด

ก. ระดบั เข่า ข. ระดบั หนา้ ผาก

ค. ระดบั อก ง. ระดบั เอว

3. ข้อใดไมใ่ ช่ทักษะการเล่นลูกสองมือล่าง

ก. ใช้แขนท้ังสองตลี กู บอลพร้อมๆกัน ข. ยืนเต็มเทา้ เพ่ือการทรงตัวท่ีดี

ค. มือท้ังสองประสานกัน ง. การยืนท่มี ีเทา้ นำเทา้ ตาม

4. การเลน่ ลกู สองมอื ล่างลูกบอลจะถกู บรเิ วณใดของแขน จึงจะถูกต้องท่สี ุด

ก. แขนท่อนล่าง เหนอื ข้อมอื 5 เซนตเิ มตร ข. แขนท่อนล่าง เหนือขอ้ มอื 10 เซนตเิ มตร

ค. แขนท่อนลา่ ง เหนือข้อมอื 12 เซนติเมตร ง. แขนทอ่ นล่าง เหนือข้อมอื 15 เซนติเมตร

5.เมอ่ื ฝ่ายหน่ึงเสิรฟ์ และอีกฝา่ ยรบั ลูกแรกด้วยการเลน่ ลกู สองมือลา่ งแตเ่ ป็นการเลน่ 2 จงั หวะ กรรมการผู้

ตัดสินจะตดั สินอย่างไร

ก. เป่านกหวีดและเปลีย่ นเสิร์ฟ ข. เป่านกหวีด และให้ฝ่ายเดิมเสริ ์ฟใหม่

ค. เลน่ ต่อไปได้ตามปกติ ง. หยุดเกมและตักเตือนผู้เลน่

6. ข้อใดเป็นทักษะพ้ืนฐานที่ใช้มากทสี่ ดุ ในการเลน่ วอลเลย์บอล

ก. การเสิรฟ์ ข. การตบ

ค. การเล่นลกู สองมอื ลา่ ง ง. การเลน่ ลกู สองมือบน

7. ข้อใดไม่ใช่โอกาสทจี่ ะเล่นลูกสองมือล่าง

ก. เพื่อส่งลกู บอลให้ตวั เล่นลูกสองมือบนต้งั ตบ ข. เพื่อส่งบอลข้ามตาขา่ ยไปฝ่ายตรงข้าม

ค. เพือ่ ตบี อลครงั้ ที่ 2 สำหรับตบ ง. เพื่อใช้ในการเสิร์ฟบอล

8. นักกีฬาจะเลน่ ลูกสองมอื ล่างส่งให้คนเลน่ ลูกสองมือบนควรใช้มมุ ของแขนเทา่ ไร

ก. 45 องศา ข. 60 องศา

ค. 90 องศา ง. 120 องศา

9. การเลน่ ลกู สองมอื ล่าง ถ้าลูกสัมผัสข้อมือ วิถีลูกบอลจะเป็นอย่างไร

ก. ทำให้ลูกแรง เปล่ยี นทิศทางการเลน่ ข. ทำใหล้ ูกเบา คนต่อไปจะเล่นต่อง่าย

ค. ทำใหล้ ูกแรงวิถีลูกบอลดี ง. ทำใหล้ ูกเบาและเปลยี่ นทิศทางการเล่น

10. ในขณะทำการแขง่ ขัน ฝา่ ยตรงข้ามตบลกู บอล อย่างแรง อีกฝา่ ยหน่ึงควรรบั ลูกบอลลักษณะใด

ก. แรงมากแ็ รงไป ข. ยกแขนข้ึนตีตามความถนัดตนเอง

ค. รบั ลกู เกรง็ ข้อศอกแล้วผ่อนขอ้ มอื ง. ปล่อยลกู ให้ตกพ้ืน

การเลน่ ลกู สองมอื ล่าง

การเลน่ ลกู สองมือล่าง หรือทน่ี ิยมเรียกว่า “อันเดอร”์ ถอื เป็นทกั ษะพน้ื ฐานของการเลน่ วอลเลย์บอล
เพราะลูกอันเดอร์เป็นเทคนิคพื้นฐานอย่างหนึ่ง การอันเดอร์ลูกได้ดีและแม่นยำ เป็นปัจจัยสำคัญของการเล่น
วอลเลย์บอล จังหวะแรกของการเล่นวอลเลยบ์ อลสว่ นใหญ่ใช้ท่าการเลน่ ลูกอันเดอร์ เช่น การรับลูกเสริ ์ฟ หรือ
ลูกระดับต่ำ หากเล่นลูกอันเดอร์ไม่ดี จะเป็นปัญหากับการเล่นเป็นอย่างยิ่ง เพราะลูกอันเดอร์ที่ดีจะมีผลต่อการ
เล่นลกู ตอ่ ไป และเกมจะได้เปรียบ ดังน้ันจงึ ควรใหผ้ ู้เล่นฝึกทักษะการอนั เดอร์ให้ถูกวิธี

ความหมายการเลน่ ลูกสองมือลา่ ง

อุทยั สงวนพงศ์ (2546, หน้า 26) กลา่ วว่า การเล่นลูกด้วยมอื ลา่ งหรือสองมอื ลา่ งหรือลูกอันเดอร์
เป็นการเลน่ ลูกโดยใช้แขนทอ่ นลา่ งของทง้ั สองมือบังคบั หรือสง่ ลกู บอลไปยังทิศทางหรอื ตำแหน่งทต่ี ้องการ การ
เลน่ ลูกอันเดอรน์ ีถ้ ือว่าเปน็ ส่งิ สำคัญสำหรบั การเล่นวอลเลย์บอล เพราะเป็นพ้นื ฐานของการรับและการรกุ ถ้า
หากไม่มกี ารรับ การรุกกจ็ ะไม่เกดิ ขน้ึ เช่น ทีมฝ่ายตรงข้ามเสริ ์ฟหรอื ตบลูกมา ฝ่ายเรารับลกู อันเดอร์พลาดหรือ
รบั ไมไ่ ด้การรกุ ให้ลูกบอลข้ามตาขา่ ยจึงไมเ่ กิดขึ้นการเล่นลูกอันเดอร์ได้ดีจึงเปน็ การเปิดเกมรุกท่ดี ีด้วยในบาง
โอกาสอาจจะต้องใช้อนั เดอร์ด้วยมอื เดียว

พรสวรรค์ สระภักด์ิ (2549, หนา้ 22) ได้กล่าวว่า การเล่นลกู สองมือลา่ งหรอื อาจเรยี กวา่ “Dig” เป็น
ทักษะทใ่ี ช้กนั มากในการเล่นวอลเลย์บอลเพ่ือใช้ในการสง่ ลูก หรือใช้ในการรบั ลกู เสริ ์ฟหรอื ลกู ตบหรอื ถ้าใชท้ ักษะ
อน่ื อาจทำใหเ้ กิดความผิดพลาด

จากความหมายของการเล่นลูกสองมือลา่ ง สรุปได้วา่ การเล่นลกู สองมือล่างหมายถงึ การงัดลูกดว้ ย
มอื สองข้างโดยใช้แขนท่อนล่างของท้ังสองมือบังคบั หรือสง่ ลูกบอลไปยังทิศทางหรือตำแหนง่ ทตี่ อ้ งการ ซึ่งการ
เล่นลูกสองมือลา่ งน้ีเป็นทักษะพ้นื ฐานการเลน่ ทมี และใช้มากขน้ึ การเล่นวอลเลย์บอล เพ่ือใช้ในการส่งลกู หรือใช้
ในการรบั ลกู เสิร์ฟหรือลกู ตบ

ความสำคัญของการเล่นลูกสองมอื ลา่ ง

ปราโมทย ์ พงษ์ไชย และคณะ (ม.ป.ป., หนา้ 20) กลา่ วถึงความสำคัญของการเลน่ ลูกสองมือล่างว่า
การเล่นลูกบอลด้วยมือหรือแขนมีความสำคัญมากต่อการเล่นวอลเลยบอ์ ล เพราะผู้เล่นต้องใชท้ ักษะนีเ้ ล่นลูกอยู่
เสมอ นับต้งั แตก่ ารรับลูกเสิร์ฟ การรับลูกตบ การตอบโต้และต้งั ลกู บอลเป็นต้น ซง่ึ วธิ ีการเล่นอาจใช้บริเวณแขน
ท่อนลา่ ง มือ นิ้วหรือสนั มอื เป็นต้น โดยมีการพจิ ารณาใช้ใหถ้ กู ต้องและเหมาะสมกับเหตกุ ารณ์นน้ั ๆ การเล่น
ลูกสองมือล่างเป็นทักษะท่ีสำคัญ

อทุ ยั สงวนพงศ์ (ม.ป.ป., หนา้ 8) ไดก้ ลา่ วว่า การเล่นลูกบอลสองมือล่างหรอื เรียกกันทัว่ ๆ ไปว่า
“อันเดอร”์ ถือว่าเป็นสง่ิ สำคัญมาก เพราะลกู อันเดอรเ์ ป็นเทคนคิ พื้นฐานอย่างหน่ึงของการเล่นวอลเลย์บอล

การอันเดอร์ลูกได้ดแี ละแม่นยำ ยงั เป็นปัจจัยสำคัญของการเซตที่ดีอีกด้วย เนอ่ื งจากลักษณะทศิ ทางความเรว็
และวิถีของลูกบอลท่ีพุ่งมาไม่เหมอื นกัน การเล่นลูกอันเดอรม์ หี ลายวิธี เช่นการเล่นด้านหน้า อนั เดอร์ไปข้าง
หลัง ด้านขา้ ง พุ่งตวั อนั เดอร์ เปน็ ต้น

การเตรยี มพร้อมการเลน่ ลูกสองมือลา่ ง

ชาญฤทธิ์ วงศ์ประเสรฐิ (ม.ป.ป.,หนา้ 25) ได้กล่าวถึงท่าทางข้นั พืน้ ฐานในการเตรยี มรับบอลมือล่างไว้
ว่าผ้เู ล่นจะตอ้ งยืนแยกเท้าทัง้ สองจากกันประมาณ 1 ช่วงไหล่ แต่ปลายเท้าท้งั สองขา้ งหน้าเขา้ หากนั เล็กน้อย ย่อ
ตัวต่ำอยูในตำแหน่งใกล้ชิดกับเสน้ ริมสนามเท้าท่ีอยู่ใกลเ้ สน้ รมิ สนามจะอยู่ในลักษณะกา้ วล้ำไปขา้ งหน้าเท้าอีก
ข้าง หน่ึง 1 ก้าว ปล่อยไหล่ท้ังสองข้างตามสบายไมต่ ้องเกรง็ มอื และแขนท้ังสองข้างอยู่ด้านหน้าลำตวั เล็กน้อยเพ่ือ
เตรยี มรบั บอล

สำนักงานพฒั นากีฬาและนันทนาการ กระทรวงการท่องเท่ยี ว (2548,หนา้ 31) ได้กล่าวถงึ ลักษณะ
ท่าทางการเตรียมพรอ้ มเพื่อเลน่ วอลเลย์บอลไว้ดงั นี้

1. อยู่ในท่าลักษณะการทรงตัว ย่อเขา่ ให้ก้มตำ่ ลง โดยให้ลำตัวตัง้ ตรงอย่าใหโ้ ล้ไปขา้ งหน้ามาก
2. ลักษณะของเท้าท้ังสองคู่ขนานกันห่างกนั ประมาณช่วงไหล่หรอื จะรบั ให้เทา้ ใดเทา้ หน่ึงอยู่หนา้
อกี เท้าหนึ่งก็ได้ (ข้นึ อยู่กับความถนัด)
3. ให้น้ำหนกั ตวั อยู่บนเท้า ท้งั สองถา้ ยืนลักษณะเท้าใดเท้าหน่ึงอยู่หนา้ ใหน้ ้ำหนกั ตวั ลงที่เท้า
หน้าซง่ึ ใช้เปน็ หลัก
4. การยนื ต้องยืนด้วยปลายเท้าเสมอ เพือ่ ความคล่องตัวในการเคลอื่ นท่ีสามารถกระทำได้อย่าง
รวดเร็วหรือเรียกกันว่าลักษณะพร้อมในการเคล่ือนท่ี อุทัย สงวนพงศ ์ (2546, หนา้ 27) ได้กล่าวถึงการยืน
เตรยี มพร้อมเพอ่ื เลน่ ลูกอันเดอรไ์ ว้ดังนี้

1. ยนื แยกเทา้ ออกประมาณ 1 ชว่ งไหล่หรอื กว้างกว่าเลก็ น้อยปลายเท้าทัง้ สองเสมอกันหรือเท้า
หนึ่งอยู่ข้างหน้า

2. ย่อเข่าลงให้หวั เข่าเลยปลายเท้าเล็กน้อย หัวไหล่อยูในระดับของเข่า
3. ยกสน้ เท้าข้ึนเล็กน้อย น้ำหนักตัวอยู่ทีป่ ลายเท้าทั้งสองข้าง
4. ยกมอื ท้ังสองข้นึ เหนือเข่า ตามองทีล่ ูก
จากท่าการยืนเตรยี มพร้อมข้างตน้ พอสรปุ ได้ดง้ น้ี ยนื หันหน้าเขา้ หาลูกบอล ลักษณะเทา้ นำ เทา้ ตาม
ยืนแยกเทา้ ทั้งสองออกกว้างกว่าช่วงไหล่เลก็ น้อย เปดิ ส้นเท้าขน้ึ ย่อเขา่ และลำตัวให้มลี ักษณะ 3 ส่วน
คอื จากเท้าถงึ เข่า จากเขา่ ถึงสะโพก และจากสะโพกถึงศีรษะให้น้ำหนักตวั อยู่ที่เทา้ หน้า ยกมือทั้งสอง

ขน้ึ ข้างหน้า ระดบั อก ใหป้ ลายแขนตัง้ แต่ข้อศอกถึงมือให้ขนานกับพ้ืน หน้าเงยขึน้ ตามองลูกบอล
ตลอดเวลา

ภาพที่ 1 แสดงทา่ การทรงตัวเพื่อการเตรียมพร้อมที่จะเล่นลกู สองมือลา่ ง
ท่ีมา : นายชนาธปิ ประมวล ถา่ ยภาพ

วธิ ีการเล่นลูกสองมือลา่ ง

การกีฬาแหง่ ประเทศไทย (ม.ป.ป., หนา้ 12) ไดเ้ สนอวิธีการเล่นลูกสองมือลา่ งไว ้ ดังนี้
1. เคล่ือนท่ีไปด้านหน้า หรอื ด้านขา้ งเพื่อรบั ลกู บอล
2. แขนจะต้องเหยียดตึงและอยู่ในระดับตำ่ ใกล้ลูกบอลการทจ่ี ะให้แขนตงึ ก็เพียงแตก่ ด

ปลายหัวแม่มือลง แขนกจ็ ะตึงเอง
3. แขนกระทบลกู และส่งแขนไปตามทิศทางทต่ี ้องการ
4. การเคลอ่ื นรบั ลูกบอลระดับต่ำผู้เลน่ จะตอ้ งย่อตัวและแขนให้อยู่ใตล้ ูกบอล
5. เมอื่ ลกู บอลอยู่ระดับตำ่ มากก็จำเปน็ จะต้องนั่งชันเขา่ รบั ลกู บอล
6. การเคล่อื นท่ีไปด้านขา้ งเพื่อรับลูกบอล ถ้าลูกบอลอยู่ไกลตัว ตอ้ งการเคลอ่ื นท่ี

รวดเรว็ โดยใช้วธิ กิี า้ วไขว้เท้า และระยะใกล้ใช้วิธกี ารสไลด์เท้า
7. จดุ สำคัญของการเคลอ่ื นท่ี คอื จะต้องเคลอ่ื นทใ่ี ห้ลูกบอลอยู่ตรงกลางลำตัว เพื่อทำให้การรบั
ลกู ได้งา่ ยขนึ้
อทุ ยั สงวนพงศ์ (2546, หนา้ 30) ไดก้ ล่าวถึงวิธกี ารเลน่ ลูกบอลสองมือล่างไว้ดังนี้

1. เคลอ่ื นทเ่ี ข้าหาลูกบอล
2. หยุดและย่อเขา่ ลงพรอ้ มกบั ประสานมือให้นิ้วมือชดิ กัน

3. ขณะทีล่ กู บอลกำลังตกลงมาน้ัน เหยียดแขนให้ตึง พร้อมกับยกแขนและเหยียดเขา่ ขนึ้
ปะทะกบั ลกู บอล

วธิ ีการเลน่ ลูกสองมอื ลา่ งควรมีลกั ษณะ ดังน้ี

ภาพท่ี ลกั ษณะ รูปภาพ คำอธบิ าย

1 การย่อเขา่ ท่าเตรียมพร้อมแยกเท้าออกให้
มากกวา่ ชว่ งไหลเ่ ลก็ น้อย เทา้ ขวา
อยู่หนา้ ยกส้นเทา้ ซ้ายเล็กน้อย

2 ตามองท่ีเป้าหมาย ตามองที่เป้าหมายยืดลำตัวขึ้น
เล็กน้อย ใหเ้ ทา้ ใดเท้าหนึ่งเป็นเท้า
นำ และเท้าตาม

3 การก้าวเทา้ ไป ตามองที่เป้าหมาย พยายามให้
หนา้ ลูก ลูกบอลอยู่หน้าลำตัวระหว่างเท้า
ทั้งสอง ตามองที่เป้าหมายที่จะ
ส่งไป ถ้าเป้าหมายอยู่ทางขวาของ
สนาม ผู้รับต้องพยายามก้าวเท้า
ซ้ายก่อน เพื่อเป็นการถ่ายน้ำหนกั
ตัวไปสู่เท้าขวาในทิศทางเดียวกับ
เปา้ หมาย

ภาพท่ี ลกั ษณะ รปู ภาพ คำอธิบาย

4 การอยู่ดา้ นหลังลกู ตามองที่เป้าหมาย พยายามให้ลูกบอล
บอล อยหู่ น้าลำตวั ระหว่างเทา้ ท้ังสอง ตามอง
ที่เป้าหมายที่จะส่งไป ถ้าเป้าหมายอยู่
ทางขวาของสนาม ผู้รับต้องพยายาม
ก้าวเท้าซ้ายก่อน เพื่อเป็นการถ่าย
น้ ำ ห นั ก ตั ว ไ ป ส ู ่ เ ท้ า ข ว า ใ น ท ิ ศ ท า ง
เดียวกบั เป้าหมาย

5 แขนทั้งสอง ชดิ กัน ตามองที่เป้าหมาย พยายามให้ลูกบอล
6 การยกไหล่ อยู่หน้าลำตวั ระหว่างเท้าทั้งสอง ตามอง
ที่เป้าหมายที่จะส่งไป ถ้าเป้าหมายอยู่
ทางขวาของสนาม ผู้รับต้องพยายาม
ก้าวเท้าซ้ายก่อน เพื่อเป็นการถ่าย
น้ ำ ห นั ก ตั ว ไ ป ส ู ่ เ ท้ า ข ว า ใ น ท ิ ศ ท า ง
เดยี วกบั เปา้ หมาย

ทา่ เตรยี มพรอ้ มแยกเทา้ ออกให้ มากกว่า
ช่วงไหล่เล็กน้อย เท้าขวา อยู่หน้า ยก
สน้ เท้าซา้ ยเลก็ นอ้ ย ลกู บอลไปดา้ นขวา
ใหย้ กไหล่
ดา้ นขวา ข้ึนสงู เล็กน้อย

ภาพท่ี 2 แสดงวิธีการเลน่ ลกู สองมือลา่ ง
ทม่ี า : นายชนาธปิ ประมวล ถ่ายภาพ

ลกั ษณะของมือขณะสัมผสั ลูกบอล

อุทัย สงวนพงศ์ และสมบัติ คุณามาศปกรณ์ (2546, หน้า 28) ได้กล่าวถึงการเลน่ ลูกสองมือล่างต้องคำนึงถึง
การจับมือหรือการให้นิ้วหัวแม่มือชิดกัน มือทั้งสองสัมผัสกันแนบแน่นเพื่อให้แขนทั้งสองเสมอกันทำให้การ
ควบคุมลูกเปน็ ไปตามทิศทางท่ีต้องการได้งา่ ย วิธที ่ีทำให้มือท้ังสองขา้ งแนบชดิ กนั มี 3 ลักษณะ ดังน้ี

1. โดยวิธซี อ้ นมือ
2. โดยวิธโี อบหมัด
3. โดยวิธีกำหมัด ท้ังสองขา้ งชิดกนั
สำนักงานพัฒนากีฬาและนันทนาการ กระทรวงการท่องเที่ยว (2548, หน้า 57) ได้กล่าวถึงลักษณะ
การประสานมือในการเล่นลูกบอลสองมือล่าง (Underhand pass) มีลักษณะการประสานมือว่า การประสาน
มือมีหลายวิธี แต่จะทำอย่างไรจึงจะสัมผัสลูกบอลได้พร้อมๆกัน เพื่อลูกบอลจะได้กระดอนไปในทิศทางท่ี
ตอ้ งการได้

1. วางมือซ้อนกันเป็นเครื่องหมายกากบาท โดยหงายฝ่ามือขึ้น จะใช้มือซ้ายวางทับมือขวาหรือ
มอื ขวาทบั มอื ซา้ ยกไ็ ด้

2. กำมือทง้ั สองเข้าหากัน พยายามใหน้ ิว้ หัวแมม่ ือทั้งสองชิดกันและเรียงคขู่ นานกนั
3. ใช้มือท่ีไม่ถนัดอยู่ด้านนอกให้เป็นมือตบ โดยจับมือทีถ่ นัดไว้ให้แน่น
4. แขนท้ังสองเหยยี ดตึง โดยให้น้ิวหัวแมม่ ืออยู่ดา้ นบนเสมอ
สรปุ ลักษณะของมอื ขณะสัมผัสลกู บอล จะมกี ารจับมือเพ่อื ใหแ้ ขนทง้ั สองส่วนของมือและน้วิ มือ
เรียงชิดติดกันเมื่อเวลาสัมผัส ลูกบอลแล้วสามารถควบคุมทิศทางของลูกบอลไปในทิศทางที่ต้องการได้ ดังน้ัน
ลักษณะของมือขณะสมั ผัสลกู บอลจงึ มี 3 วิธี คอื
1. วธิ ีซ้อนมอื เปน็ วิธีทีน่ ิยมเล่นกันมาก ลักษณะการจับมือแบบซ้อนมือใช้มือทั้งสองซ้อนกัน จะใช้มือ
ไหนซ้อนมือไหนกไ็ ด้ให้มือลา่ งโอบได้มือบนไว้ให้นว้ิ หัวแม่มือท้งั สองวางชดิ ขนานกันช้ีไปขา้ งหน้าแขนทั้ง
สองขา้ งเหยียดตรงคขู่ นานกันไปตลอด ขณะสมั ผัสบอลให้เกรง็ แขนเลก็ นอ้ ย

ภาพท่ี 3 แสดงลักษณะของมือขณะสมั ผัสลูกบอลวิธีซ้อนมือ
ทีม่ า : นายชนาธปิ ประมวล ถ่ายภาพ

2. วธิ ีโอบหมัด ลักษณะการจับมือแบบโอบหมัดใช้มือใดมือหน่ึงกำหมดั ไว้ แล้วใช้มอื อีกข้างหนึ่ง โอบ
หมดั ด้านนอกอีกช้นั หนึ่งโดยใชน้ิวมอื ทัง้ สองวางชดิ ขนานกันช้ีไปขา้ งหนา้ แขนท้ังสองขา้ งเหยียดตรง
คู่ขนานกนั ไปตลอด ขณะสมั ผัสบอลให้เกรง็ แขนเล็กน้อย

ภาพที่ 4 แสดงลักษณะของมอื ขณะสัมผัสลกู บอลโดยวิธีโอบหมัด
ท่ีมา : นายชนาธิป ประมวล ถ่ายภาพ

3. วธิ ีกำมอื ทั้งสองชิดกันหรือแบบต่อหมัด ให้กำหมดั ทั้งมอื ซ้ายและมือขวาแล้วนำมาต่อหมัดใหท้ ้ัง
สองหมดั มาขนานชดิ กนั ให้นิ้วหัวแมม่ อื ทั้งสองมาชดิ ขนานกันแขนทง้ั สองขา้ งเหยยี ดตรงคู่ขนานกันไป
ตลอดขณะสมั ผัสบอลให้เกร็งแขนเล็กน้อย

ภาพที่ 5 แสดงลักษณะของมือขณะสัมผัสบอลวิธกี ำมือทั้งสองแบบต่อหมัด

ทีม่ า : นายชนาธปิ ประมวล ถ่ายภาพ

การสัมผัสลูกบอลในการเล่นลกู สองมอื ล่าง

สำนักงานพัฒนากีฬาและนันทนาการ กระทรวงการท่องเที่ยว (2548, หน้า 63) ได้กล่าวถึงการสัมผัส
ลูกบอลไว้ ดังน้ี

1. ใช้บริเวณแขนทอ่ นล่างจากข้อมือขึ้นไปประมาณ 1 ฝา่ มอื หรือบรเิ วณข้อมือทผ่ี ูกนาฬิกา
2. ขณะที่จะสัมผัสลูกบอลให้เกร็งแขนทั้งสองเล็กน้อยโดยให้แขนทั้งสองเหยียดตึงย่อตัวลง
พอประมาณ เท้าทัง้ สองมีหลักทีม่ น่ั คง
3. ขณะที่แขนทั้งสองสัมผัสลกู บอลให้ยกลำตัวขึน้ พร้อมกับยกแขนท้ังสองขึ้นเล็กน้อย เป็นการ
ส่งลูกบอลไปในทิศทางท่ีต้องการทำหลายๆครง้ั จะรู้น้ำหนกั ของลกู บอลและสามารถส่งลกู บอลไปในระยะทางท่ี
ต้องการได้
อทุ ยั สงวนพงศ์ (2546, หน้า 29) ไดก้ ลา่ วถงึ การสมั ผัสลูกบอลไวว้ ่า บรเิ วณท่ีถูกลูกบอลคอื บริเวณท่อน
แขนด้านหนา้ ทั้งสองแขนพร้อมๆกัน ต้ังแต่เหนอื ขอ้ มอื ขึ้นมา 10 เซนตเิ มตร
1. จุดสัมผัสลูกบอลให้ลูกบอลกระทบแขนนั้นอยู่บริเวณตั้งแต่ข้อมือขึ้นมาจนถึงก่ึงกลางของ
กระดูกแขนทอ่ นลา่ งท้ังสองข้าง

ภาพท่ี 6 แสดงการสัมผัสลกู บอลในการเลน่ ลูกสองมือล่าง
ที่มา : อุทยั สงวนพงศ์ , 2546, หนา้ 29

2. ทศิ ทางของลกู บอล ให้ลูกเคลื่อนทไี่ ปข้างหน้าให้ยกแขนทงั้ สองขึ้น ขณะแขนสัมผัสลกู บอล ให้
ยกปลายแขนต่ำกวา่ หัวไหล่ต้องการให้ลูกเคลื่อนทขี่ ึน้ – ลง ในแนวดิ่ง ใหย้ กแขนท้ังสองข้นึ ขณะทแ่ี ขนสมั ผัสลูก
ต้องการให้ลูกบอลไปข้างหลังให้ยกแขนทัง้ สองขึน้ ในขณะสัมผัสลูกใหย้ กปลายแขนสูงกว่าหัวไหล่ ต้องการให้ลูก

ไปด้านขา้ ง ให้ยกแขนทง้ั สองข้ึน บดิ ลำตัวใหแ้ ขนสมั ผัสลกู พร้อมกับกา้ วออกไปด้านขา้ งโดยให้ปลายแขนต่ำกว่า
หัวไหล่

3. การใช้แรงส่ง สายตามองลกู บอลเหยยี ดแขนอยดู่ ้านหนา้ ลำตวั แขนกับลำตวั ทำมมุ 40 องศา
ใหบ้ อลสมั ผัสกบั แขนท่อนล่างพรอ้ มกันทง้ั สองแขน ใหเ้ หยียดแขนทั้งสองขน้ึ พร้อมๆกับการส่งแรงจากขา ลำตวั
เม่อื ลูกกระทบแขนให้ยกหวั ไหล่ขึน้ เล็กน้อย

ภาพที่ 7 แสดงทิศทางของลูกบอลและการใช้แรงส่ง
ที่มา : นายชนาธปิ ประมวล ถ่ายภาพ

ลกั ษณะของการเล่นลูกสองมอื ลา่ งแบบตา่ งๆ
การเล่นลกู สองมือล่างแบบต่างๆ ถือเปน็ ทักษะสำคัญมากสำหรับการเล่นกฬี าวอลเลย์บอล ผู้เลน่
นอกจากจะต้องมีทักษะพื้นฐานของการเล่นลูกสองมือล่าง ยังต้องสามารถเล่นลูกสองมือล่างแบบต่างๆด้วย
เนื่องจากวอลเลย์บอลเป็นกีฬาที่ต้องเล่นลูกบอลขณะที่ลูกบอลลอยอยู่ในอากาศ ทิศทาง วิถี และความเร็ว
ของลูกบอลขณะที่ลอยอยู่ในอากาศนั้นไม่เหมือนกัน อาจจะลอยมาในลักษณะต่างๆ ลอยมาทางด้านข้างหรือ
อาจจะลอยไปข้างหลัง เปน็ ต้น ดังน้ันผู้เลน่ จงึ จำเป็นท่ีต้องฝึกการเล่นลูกสองมือล่างแบบต่างๆ ชาญฤทธิ์ วงษ์
ประเสรฐิ (ม.ป.ป., หนา้ 24-27) ได้กล่าวถงึ ลักษณะการเล่นลกู สองมอื ลา่ ง ดังนี้
1. ท่าทางการรบั ลูกบอลด้านหน้าลำตวั (Front reception)

1.1 การรบั ลูกบอลด้านหน้า จุดสำคัญในการรบั แบบน้ีก็คอื แขนท้งั สองข้างเหยียดตึงโดยข้อมือ กดลง
ไปขา้ งหนา้ และต้องรับบอลขณะทบ่ี อลอยู่หา่ งด้านหน้าของลำตวั พอสมควร ทั้งน้ีเพราะถา้ ลูกบอลอยู่
ชดิ ลำตัวมากเกนิ ไปหรืออยู่ห่างลำตวั มากเกนิ ไป จะไมส่ ามารถควบคมุ การรับบอลได้

ภาพที่ 8 แสดงการรบั ลกู บอลด้านหน้า
ที่มา : นายชนาธปิ ประมวล ถ่ายภาพ
1.2 การรับบอลในระดับต่ำดา้ นหน้าของลำตัว การรบั ลกู ผ้รู ับจะตอ้ งยนื ในลักษณะแยกเท้าออกจาก
กัน ตาจ้องจับท่ีลูกบอลตลอดเวลา ขณะย่อตัวลงต่ำเพื่อรับบอล จะสังเกตเหน็ ข้อมอื ท่ีกดลงและแขนที่
แนบชดิ กนั ดงั ที่เคยกล่าวไว้แล้วว่า ถ้ากดข้อมือหรือปลายหัวแมม่ อื ลง แขนท้งั สองขา้ งกจ็ ะตงึ และแนบ
ชิดกนั เอง ซ่ึงจะทำให้รบั บอลได้ดี

ภาพที่ 9 แสดงการรบั บอลในระดับตำ่ ด้านของลำตัว
ทีม่ า : นายชนาธิป ประมวล ถา่ ยภาพ

2.การรบั บอลในระดับสงู
การรับบอลที่ยงั ลอยในระดับสงู เม่ือบอลลอยมาในระดับสูงกว่าท่คี าดไว้ ผู้เล่นจะต้องเหยียด

แขน และกระชับข้อศอกท้งั สองให้แนบชิดกัน เพื่อรบั บอลมือลา่ ง ถ้าบอลยังลอยสูงกว่าทจี่ ะยืนรับได้ ผูเ้ ลน่
ต้องกระโดดขนึ้ เพื่อให้ส่วนของทอ่ นแขนทีใ่ ช้รบั บอลถูกบอลพอดี

ภาพท่ี 10 แสดงการรบั ลูกบอลทีย่ ังลอยอยใู นระดับสงู
ทม่ี า : นายชนาธปิ ประมวล ถ่ายภาพ

3. การรบั บอลด้านขา้ งลำตวั (Reception outside the body)
3.1 การรับบอลด้านขา้ งลำตวั ระดบั สูง เม่ือบอลลอยมาในระดับสงู ทางด้านขา้ งของลำตัวผู้

เล่นต้องเอี้ยวหัวไหล่ทีอ่ ยู่ด้านในสนามลงต่ำและเอี้ยวลำตวั ไปทางด้านที่บอลลอยมาเล็กน้อยเหวี่ยงแขน ทั้งสอง
ข้างขน้ึ รับบอลแต่ถ้าเป็นไปได้แล้วการรบั บอลทดี่ ีทส่ี ุดควรเคล่ือนที่ให้บอลอยู่ด้านหนาข้ องลำตวั จะทำให้ผู้เล่น
สามารถควบคมุ ระยะและทิศทางของบอลได้งา่ ย

ภาพที่ 11 แสดงการใช้แขนท้งั สองขา้ งรบั บอลด้านขา้ งของลำตวั ระดบั สูง

ท่มี า : นายชนาธิป ประมวล ถ่ายภาพ
3.2 การรับบอลด้านข้างของลำตัวระดับต่ำ ผู้เล่นแนบแขนทั้งสองข้างชิดกัน ส่วนที่
แบนราบของแขนหันเข้าหาตัวเซตมุมของแขนและลำตัวที่จะถูกบอลเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการรับบอล
กล่าวคอื จะต้องนกึ ถงึ เร่ืองของมุมตกเท่ากับมมุ สะท้อนไว้เสมอ

ภาพที่ 12 แสดงการรับลกู บอลด้านข้างลำตวั ระดับตำ่
ท่ีมา : นายชนาธปิ ประมวล ถา่ ยภาพ

4. การคุกเข่าและก้าวเท้ายอ่ ตัวรบั บอล (Kneeling and Crouching)
4.1การคุกเข่ารับบอล ถ้าบอลลอยมาในระดับต่ำด้านหน้าของลำตัวผู้เล่น จะต้องทรงตัวให้ดี

อยู่ใตบ้ อล การคกุ เขา่ เป็นวิธหี นึ่งทผ่ี ู้เล่นจะอยู่ใตบ้ อลได้ เพ่ือให้สามารถควบคมุ การรับบอลอย่างได้ผล

ภาพท่ี 13 แสดงการคกุ เข่ารับบอล
ที่มา : นายชนาธปิ ประมวล ถา่ ยภาพ

4.2 การก้าวเท้าย่อตัวรับบอล ถ้าบอลลอยมาในระดับทางด้านข้างของลำตัวผู้เล่นจะต้องก้าว
เท้าออกไปให้อยู่หลังบอล โดยอาจจะคุกเข่าข้างหน่ึงลงและรับบอลขณะทีบ่ อลลอยอยู่ใน
แนวของหัวเขา่ ดา้ นท่ีกา้ วเทา้ ออกไป

ภาพที่ 14 แสดงการกา้ วเทา้ ย่อตัวรบั บอล
ที่มา : นายชนาธิป ประมวล ถา่ ยภาพ
4.3 การรับบอลระดับต่ำทางด้านหน้าของลำตัว ผู้เล่นจะต้องก้าวเท้าไปข้างหน้า แล้วย่อตัว
ลงบนหัวเข่าข้างหน่ึงและรับบอลที่ลอยมาต่ำทางด้านหน้าของลำตัวจะเห็นว่าบอลถูกแขน
ที่จุดเหนือข้อมือขึ้นไปเล็กน้อยสายตาจับจ้องที่บอล “การรับ” เป็นหัวใจสำคัญในการเล่น
วอลเลย์บอล และเปน็ เร่อื งน่าเบื่อหนา่ ย สำหรบั ผเู้ ล่นเพราะการฝกึ รบั จะเคล็ดขัดยอกง่าย
แต่ถา้ ต้องการที่จะชนะคู่ตอ่ สจู้ ำเป็นตอ้ งฝึกการรับให้มาก

ภาพท่ี 15 แสดงการรับบอลระดับตำ่ ทางดา้ นหน้าของลำตัว

ทมี่ า : นายชนาธปิ ประมวล ถา่ ยภาพ
5. การรบั บอลด้วยมอื ข้างเดียว (One hand reception)

5.1การรับบอลด้วยมือข้างเดียวด้านขวามือบางครั้งผู้เล่นไม่มีโอกาสรับบอลที่พุ่งมาอย่าง
รวดเร็วด้วยมือทั้งสองข้างจำเป็นต้องใช้มือเพียงข้างเดียวรับบอลทางด้านข้างของลำตัว โดย
เหยียดแขนเฉียงเป็นมุม 45 องศา ไปขา้ งหน้าเพอ่ื บอลจะได้สะท้อนกลับเขา้ ในสนาม จะเหน็ ได้
ว่าการรบั บอลแบบนี้ ผู้เลน่ จะหนั ดา้ นหน้าของลำตัวเขา้ หาด้านในของสนาม เทา้ ขา้ งที่อยู่ชดิ กับ
เส้นข้าง ก้าวเฉียงไปข้างหน้าเหยียดแขนออกไป เป็นเส้นทแยงมุม จึงจะสามารถรบั บอลเข้าไป
ในสนามได้

ภาพที่ 16 แสดงการรบั บอลด้วยมือขา้ งเดยี วด้านขวามือ
ท่ีมา : นายชนาธปิ ประมวล ถ่ายภาพ

5.2 การรบั บอลด้วยมือข้างเดียวด้านซ้ายมือ จะเหน็ ได้วา่ ผู้เล่นหันหน้าเขา้ หาด้านในของสนาม
เท้าซ้ายก้าวไปข้างหน้าและยื่นแขนซ้ายเฉียงออกไปด้านข้าง เพื่อสามารถส่งบอลเข้าในสนาม
ได้

ภาพท่ี 17 แสดงการรับบอลด้วยมอื ข้างเดียวซ้ายมอื
ที่มา : นายชนาธปิ ประมวล ถา่ ยภาพ
6. การพุ่งตวั รับบอล (Diving reception)
6.1 การพุ่งตัวไปข้างหน้าเพ่ือรบั บอล บอลจากการรุกของทีมตรงข้ามท่ีลอยมาช้าๆ หรือ
เปน็ บอลหยอด ผู้เลน่ จะสามารถรับได้โดยเริม่ จากทา่ ก้มตวั ไปขา้ งหน้า เพ่ือเตรยี มรับบอล
ผู้เล่นจะสามารถพุ่งตัวอย่างรวดเรว็ และรบั บอลข้ึนมาด้วยหลังมือ ขณะท่ีพุ่งตวั ต้องให้
หนา้ อกแนบไปกับพน้ื อาศัยแขนอีกข้างหนึ่งยันพ้นื ช่วยรับน้ำหนกั ตัว แล้วไถลตัวไป
ข้างหน้า

ภาพที่ 18 แสดงการพุ่งตัวไปขา้ งหน้าเพ่ือรบั ลกู บอล
ทม่ี า : นายชนาธปิ ประมวล ถ่ายภาพ

6.2 การรับบอลด้วยมือข้างเดียวแล้วม้วนตัว (Rolling) จะเห็นได้ว่าขณะเหยียดแขนไปรับ
บอล หน้าอกจะอยู่ชิดกับต้นขาและใบหน้าอยู่ชิดกับหัวไหล่ เพื่อเหยียดลำตวั ต่ำใต้บอล เมื่อ
รบั บอลไปแลว้ จึงท้ิงสะโพกและหวั ไหล่ลงม้วนตัวไปกบั พนื้

ภาพที่ 19 แสดงการรับบอลด้วยมอื ข้างเดยี วแล้วมว้ นตัว
ทม่ี า : นายชนาธปิ ประมวล ถา่ ยภาพ

สรุปปัญหำและวธิ ีกำรแก้ไข กำรเล่นลูกสองมือล่ำง

ปญั หา ผล วธิ ีการแกไ้ ข
1. มือทัง้ สองไม่ขนานกัน - ลกู บอลจะไม่ตรงทิศทางท่ี - หอ่ ไหล่ไปขา้ งหน้าและพยายาม
ตอ้ งการ ให้ข้อศอกอยู่ใกล้กัน
2. แขนไม่เหยียดขณะเลน่ - ลกู บอลจะหมุนข้ามศรี ษะ - จบั มอื ให้แนน่ พอ ข้อศอก
บอล ไปขา้ งหลัง เหยียดตงึ ตลอดเวลา
3. เหว่ียงแขนแรงไปขณะ - บงั คบั บอลไม่ไดบ้ อลอาจ - แขนทัง้ สองต้องไม่เกร็งหนบี ต้น
เลน่ บอล ลอยออกนอกสนาม แขนไว้กับลำตัว

4. เกรง็ ขาขณะเล่นบอล - บอลลอยออกไปไม่นิ่มนวล - ยอ่ ตัวโดยการงอเข่าต่ำๆ สง่ แรง
จากสว่ นล่างไปสแู่ ขนโดย
5. ไมจ่ ับตาดทู ศิ ทางบอล ที่ - ทิศทางของลูกบอลทเี่ ลน่ ไป เหยียดตัวข้ึนขณะเล่นบอล
ลอยมา ไมแ่ น่นอนหรอื เล่นลกู บอล
พลาดไป - ต้องจับตาดทู ศิ ทางบอลทลี่ อย มา
ตลอดเวลา และพร้อมท่ีจะเล่น ลูก
สองมือล่าง

ตาราง 1 แสดงปัญหาและวิธีการแก้ไขการเล่นลูกสองมือลา่ ง
ท่มี า : พชิ ติ ภมู จิ ันทร์ ,2546, หนา้ 74

แบบฝึ กที่ 1 ฝึ กเล่นลกู สองมือล่ำงเดี่ยว

วิธีปฏบิ ัติ
1. จงั หวะท่ี 1 ยนื ทา่ เตรยี มพร้อม มอื ท้ังสองจับลูกวอลเลย์บอลคอ่ นไปด้านหลัง
2. จงั หวะที่ 2 โยนลูกบอลขึ้นตรง ๆ
3. จงั หวะท่ี 3 เม่อื ลูกวอลเลย์บอลตกมาถึงจุดสมั ผัสให้เล่นลูกสองมือลา่ ง โดยยกแขนตี และแขน

เหยียดตรงให้ลูกบอลสัมผัสระหว่างขอ้ มือกบั ขอ้ ศอกพร้อมกับเหยียดลำตัวขาและขอ้ เทา้ ข้ึนตรงๆ
เพอื่ ใหล้ ูกบอลขน้ึ ไปตรง ๆ

4. แบง่ นกั เรียนเป็น 4 กลมุ่ ให้นกั เรียนคนแรกของแต่ละกลุ่มจับลกู ฝกึ
5. ฝึกทกั ษะเลน่ ลกู สองมือลา่ งคนเดยี ว โดยเริม่ จากจังหวะท่ี 1 จังหวะท่ี 2 จงั หวะ
ท่ี 3
6. ฝึกเลน่ ลูกสองมือลา่ งติดต่อกันให้ได้ 10 ครั้งในหนึ่งโยน
7. ถ้าในหนึ่งโยนทำติดต่อกนั ไม่ได้ถึง 10 ครัง้ ใหฝึกต่อโดยนับตอ่ เน่อื ง
8. เมือ่ ครบ 10 คร้งั ให้ลูกคนต่อไปฝกึ แล้วกลับไปต่อท้ายแถว
9. ขณะทเ่ี พื่อนในกลมุ่ ฝกึ ทักษะเลน่ ลูกสองมือลา่ งให้สังเกตว่าทำถกู ต้องตามข้ันตอนท่ีครอู ธิบาย
และสาธติ หรือไม่ ถ้าไม่ถกู ต้องมีสว่ นใดต้องแกไ้ ข ให้แนะนำเพ่อื นเม่อื ออกไปฝึกคร้ังตอ่ ไป

จังหวะที่ 1 จังหวะท่ี 2 จังหวะท่ี 3

ภาพท่ี 20 แสดงการฝกึ เล่นลูกสองมือล่างเดยี่ ว

ท่มี า : นายชนาธปิ ประมวล ถา่ ยภาพ

แผนผงั แบบฝึกท่ี 1
เล่นลกู สองมอื ล่างเดยี่ ว

วธิ ปี ฏบิ ตั ิ จงั หวะท่ี 3
1. แบง่ นกั เรียนเป็น 6 กลุ่ม ให้นักเรียนคนแรกของแตล่ ะกลุ่มจับลูกฝึก
2. ฝกึ ทกั ษะเลน่ ลูกสองมือลา่ งคนเดยี ว โดยเร่มิ จากจังหวะท่ี 1 จงั หวะท่ี 2
3. ฝกึ เลน่ ลกู สองมือลา่ งติดต่อกันให้ได้ 10 คร้ังในหน่ึงโยน

สญั ลกั ษณ์ในกิจกรรม = ครู
= นกั เรียน

= ทิศทางลูกบอล

= ต่อท้ายแถว

แบบฝกึ ท่ี 2 ฝกึ เล่นลกู สองมอื ลา่ งคู่

วธิ ปี ฏบิ ัติ
1. จงั หวะท่ี 1 ทา่ เตรียมพรอ้ ม
2. จงั หวะท่ี 2 คโู่ ยนลูกบอลให้สูงระดบั ศรี ษะ แต่ลูกตกระดับอกผู้เล่น
3. จงั หวะที่ 3 เลน่ ลกู สองมือลา่ งกลับไปหาคู่ โดยให้บอลสมั ผัสเหนอื ข้อมอื เล็กนอ้ ย
4. จงั หวะที่ 4 ค่รู บั ลกู บอลไว้แล้วโยนใหม่
5. นักเรยี นแต่ละกลุ่มจับคกู่ นั จดั แถวหน้ากระดาน 2 แถว ยืนหันหน้าเขา้ หากนั หา่ งกนั ประมาณ 2 – 3
เมตร
6. ฝกึ ทกั ษะเลน่ ลกู สองมือล่างให้คโู่ ยนให้โดยเริ่มจาก จังหวะที่ 1 จงั หวะที่ 2 จงั หวะที่ 3

จงั หวะท่ี 4
7. สลับกนั โยนกับเพื่อนคนละ 10 คร้ัง
8. ให้นกั เรียนฝกึ การเล่นลูกสองมือล่างกับคตู่ ่อเน่อื งให้ได้มากทีส่ ดุ

แผนผังแบบฝึกที่ 2
เล่นลูกสองมือล่างคู่

วธิ ีปฏิบตั ิ
1. นกั เรยี นแต่ละกลุ่มจับคู่กัน จัดแถวหน้ากระดาน 2 แถว ยืนหันหน้าเข้าหากัน ห่างกันประมาณ 3

เมตร
2. ฝึกทกั ษะเลน่ ลูกสองมือล่างให้คโู่ ยนให้ โดยเรม่ิ จาก จังหวะท่ี 1 จงั หวะท่ี 2

จงั หวะท่ี 3 จงั หวะที่ 4
3. สลับกันโยนกบั เพ่ือนคนละ 10 ครงั้

สญั ลักษณใ์ นกิจกรรม 3 เมตร

= ครู
= นักเรียน
= ทศิ ทางโยนลูกบอล

= ทิศทางลูกบอลกลับให้เพื่อน

แบบฝกึ ท่ี 3 ฝึกความคล่องตวั ในการเล่นลูกสองมือล่าง

วธิ ปี ฏิบตั ิ
1. ผู้เล่นเขา้ แถวตอน ยืนหา่ งจากผนัง ประมาณ 2- 3 เมตร
2. ผู้เล่นคนท่ี 1 โยนลกู กระทบฝาผนัง แล้วเลน่ ตอ่ ด้วยลูกสองมอื ลา่ ง
3. ผู้ทีเ่ ล่นแล้วให้วิ่งไปต่อท้ายแถว คนที่ 2 ว่ิงมาแทนทแ่ี ล้วเล่นเหมือนคนท่ี 1
4. เลน่ จนครบทกุ คน ฝกึ ความแมน่ ยำ และความคลอ่ งตัว
5. ใหน้ กั เรียนแบ่งกลุม่ แล้วหาฝาผนังฝึกความคล่องตัวในการเล่นลูกสองมือลา่ ง

สญั ลกั ษณ์ในกิจกรรม หมายถึง ตีบอลกระทบฝาผนัง
หมายถึง บอลสะท้อนกลับ
หมายถงึ ทศิ ทางการวงิ่

เกมส์เล่นลูกสองมอื ล่าง

วธิ ปี ฏบิ ตั ิ
แบง่ นักเรียนเปน็ 6 กลุ่ม จดั แถวตอน 6 แถวตามกล่มุ
ครูเปา่ นกหวดี เรมิ่ นักเรยี นคนที่ 1 เล่นลกู สองมือลา่ งเคลอื่ นทีไ่ ปอ้อมกรวยยางท่วี างอยดู่ า้ น ตรงขา้ ม กลบั มายงั
จดุ เริ่มต้น
คนที่ 1 ตั้งลูกสองมือลา่ งส่งต่อให้คนท่ี 2 เสรจ็ แล้วไปตอ่ ท้ายแถว
คนที่ 2 เลน่ ลูกสองมือลา่ งต่อ ปฏบิ ตั ิข้นั ตอนเหมือนกบั คนท่ี 1
ปฏบิ ตั ิอย่างน้ไี ปเรื่อยๆ จนถึงคนสดุ ท้ายแลว้ นัง่ ลง กล่มุ ใดทำเสร็จกอ่ นเป็นผชู้ นะ ครูกลา่ วชมเชย

ข้อสอบวัดผลกอ่ นเรยี น-หลังเรยี น
การเลน่ ลูกสองมอื ล่าง

ชือ่ ......................................................................นามสกุล............................................................ชัน้ ..........เลขที่..........

จำนวน 10 ขอ้ เวลา 10 นาที (คะแนนเต็ม 10 คะแนน)

คำชี้แจง : ให้นกั เรยี นทำเครอื่ งหมาย กากบาท ( x ) ทับ ตัวอักษรทีอ่ ยู่หนา้ คำตอบท่ถี ูกตอ้ งทส่ี ุด เพยี งข้อเดยี ว

1. ข้อใดไม่ใช่วธิ ีการเล่นลูกสองมือลา่ ง

ก. สไลด์เทา้ รับลูก ข. การยนื ต้องมีเท้านำเท้าตาม

ค. ประสานมือท้ังสองติดกัน ง. มอื จะตอ้ งสัมผัสบอลระดับเข่าเทา่ นน้ั

2. การเลน่ ลกู สองมอื ล่างควรให้บอลกระทบมือระดับใด

ก. ระดบั เขา่ ข. ระดับหนาผ้ าก
ค. ระดับอก ง. ระดับเอว

3. ข้อใดไมใ่ ช่ทักษะการเล่นลกู สองมือลา่ ง ข. ยืนเต็มเทา้ เพ่ือการทรงตัวที่ดี
ก. ใช้แขนทั้งสองตลี กู บอลพรอ้ มๆกัน ง. การยืนท่มี ีเท้านำเทา้ ตาม
ค. มอื ทง้ั สองประสานกัน

4. การเลน่ ลูกสองมือล่างลกู บอลจะถูกบรเิ วณใดของแขน จงึ จะถูกต้องทีส่ ดุ
ก. แขนท่อนล่าง เหนอื ข้อมือ 5 เซนติเมตร ข. แขนทอ่ นล่าง เหนือข้อมือ 10 เซนติเมตร

ค. แขนทอ่ นลา่ ง เหนอื ข้อมอื 12 เซนติเมตร ง. แขนท่อนล่าง เหนือข้อมือ 15 เซนตเิ มตร

5. เมอ่ื ฝา่ ยหน่ึงเสริ ์ฟและอกี ฝา่ ยรบั ลกู แรกด้วยการเลน่ ลูกสองมือล่างแตเ่ ปน็ การเล่น2จงั หวะกรรมการผู้

ตัดสนิ จะตดั สินอย่างไร

ก. เป่านกหวีด และเปลีย่ นเสริ ์ฟ ข. เป่านกหวีด และให้ฝ่ายเดิมเสิรฟ์ ใหม่

ค. เล่นต่อไปไดต้ ามปกติ ง. หยุดเกมและตักเตือนผู้เล่น

6. ข้อใดเป็นทกั ษะพน้ื ฐานทใ่ี ช้มากทส่ี ุดในการเลน่ วอลเลย์บอล

ก. การเสริ ฟ์ ข. การตบ ค. การเล่นลูกสองมือล่าง ง. การเลน่ ลูกสองมือบน

7. ข้อ ใดไม่ใช่โอกาสทจี่ ะเล่นลูกสองมือล่าง
ก. เพื่อส่งลูกบอลให้ตวั เล่นลูกสองมือบนตงั้ ตบ ข. เพื่อส่งบอลข้ามตาข่ายไปฝา่ ยตรงข้าม

ค. เพื่อตบี อลครง้ั ท่ี 2 สำหรบั ตบ ง. เพอื่ ใช้ในการเสิร์ฟบอล

8. นักกีฬาจะเล่นลูกสองมือล่างส่งให้คนเล่นลูกสองมือบนควรใช้มมุ ของแขนเทา่ ไร

ก. 45 องศา ข. 60 องศา ค. 90 องศา ง. 120 องศา

9. การเลน่ ลูกสองมือล่าง ถ้าลกู สัมผัสข้อมือ วิถีลูกบอลจะเปน็ อยา่ งไร
ก. ทำให้ลูกแรง เปล่ยี นทิศทางการเลน่ ข. ทำให้ลูกเบา คนต่อไปจะเล่นต่อง่าย

ค. ทำให้ลูกแรงวิถีลกู บอลดี ง. ทำให้ลูกเบาและเปล่ียนทิศทางการเล่น

10. ในขณะทำการแข่งขนั ฝา่ ยตรงข้ามตบลูกบอลอย่างแรง อีกฝา่ ยหน่ึงควรรับลูกบอลลักษณะใด

ก. แรงมาก็แรงไป

ข. ยกแขนข้ึนตตี ามความถนัดตนเอง

ค. รับลกู เกรง็ ข้อศอกแล้วผ่อนขอ้ มือ

ง. ปลอ่ ยลกู ให้ตกพนื้

เฉลย (1) ง (2) ง (3) ข (4) ข (5) ค

ข้อสอบวัดผลสมั ฤทธิ์ท้ายบท (6) ค (7) ง (8) ค (9) ก (10) ค
ก่อนเรยี น - หลังเรียน

เอกสารอา้ งอิง

ชาญฤทธิ์ วงศ์ประเสรฐิ . (ม.ป.ป). แบบฝกึ ทกั ษะการเลน่ วอลเลย์บอล.กรงุ เทพฯ:สมาคมวอลเลย์บอลสมัครเลน่
แห่งประเทศไทย.

ปราโมทย พงษ์ไชยและคณะ. (ม.ป.ป). คู่มือการสอนวิชาวอลเลย์บอล. สุพรรณบรุ ี : วิทยาลัยพลศกึ ษา จัง
หวัดสุพรรณบุร.ี
พรสวรรค์ สระภักด์ิ. (2549). กลวิธีและการจดั การกีฬาวอลเลย์บอล. จังหวัดสุพรรณบุรี วิทยาลัยพลศึกษา
จงั หวัดสุพรรณบรุ .ี
พิชติ ภูมิจันทร.์ (2546). วอลเลย์บอล. กรงุ เทพฯ : โรงพิมพ์โอเดย่ี นสโตว.์
สำนักงานพฒั นากีฬาและนันทนาการ กระทรวงการท่องเที่ยว. คู่มอื การฝึกอบรมผู้ฝึกสอนกีฬาระดับพ้ืนฐาน
วอลเลย์บอล. กรงุ เทพมหานคร : โรงพิมพ์องคก์ ารรบั ส่งสินค้าและพัสดภุ ัณฑ์, 2548
อภศิ ักดิ์ ขำสขุ . (2548). การฝึกวอลเลยบ์ อล 2000. กรงุ เทพฯ : สำนักพิมพ์ร้วั เขียว.
อุทัย สงวนพงศ.์ (2546). คู่มอื การเลน่ วอลเลย์บอล . กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พ์ลินคอน.
________. (ม.ป.ป). คู่มือการเลน่ วอลเลย์บอล . กรงุ เทพฯ : โรงพิมพ์มังกรการพิมพ์.
อุทัย สงวนพงศ์ และสมบัติ คุณามาศปกรณ.์ (2546). คู่มือการฝกึ สอนกีฬาวอลเลย์บอลข้ันพ้ืนฐาน. กรุงเทพฯ

: โรงพิมพ์อาร์ตโปรเกรส.