เอกสารประกอบการเรียน

เอกสารประกอบการเรียน

หน่วยที่ 1

รวบรวม ประมวล
ประเมิน นำเสนอ

เรื่อง ทางเลือกที่ดีที่สุด

รายวิชา วิทยาการคำนวณ กลุ่มสาระการเรียนรู้
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565 เวลา 1 ชั่วโมง
ผู้สอน นางสาวซากีนา ดะแซ

1. ความหมายของข้อมูล

ข้อมูล (data) คือข้อเท็จจริง หรือเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสิ่งต่าง ๆ เช่น คน สัตว์
สิ่งของ สถานที่ ฯลฯ ข้อมูลจึงเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับเหตุการณ์ของสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นอย่าง
ต่อเนื่อง มีการรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง ดังจะเห็นจากกระบวนการ
เลือกตั้งที่ผ่านมา หลายพรรคการเมืองมีการใช้เทคโนโลยีรวบรวมข้อมูล หาวิธีการที่จะ
ให้ได้ข้อมูลอย่างรวดเร็ว และเมื่อสถานการณ์บางอย่างเกิดผันแปรขึ้น การเตรียมการ
หรือการแก้สถานการณ์จะดำเนินการได้อย่างทันท่วงที
กรรมวิธีการรวบรวมข้อมูลเป็นจุดเริ่มต้นของการดำเนินงาน การรวบรวมข้อมูลที่ดีจะ
ได้ข้อมูลรวดเร็ว ถูกต้องแม่นยำ ครบถ้วน ดังนั้นผู้ดำเนินการต้องให้ความสำคัญที่จุดนี้
โดยเฉพาะความรวดเร็ว ความรวดเร็วของการเก็บข้อมูลจึงผูกพันกับเทคโนโลยีซึ่งมี
หลายวิธี เช่น การใช้ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ การเชื่อมต่อกับระบบปลายทางเพื่อรับ
ข้อมูล การใช้โทรสาร การใช้ระบบอ่านข้อมูลอัตโนมัติ เช่น เครื่องกราดตรวจ
(scanner) อ่าน ข้อมูลที่เป็นรหัสแท่ง (bar code)

จากที่กล่าวมาแล้วว่า ข้อมูลคือ ข้อเท็จจริงหรือเหตุการณ์เกี่ยวกับสิ่งต่าง ๆ เช่น
คน สถานที่ สิ่งของต่าง ๆ ซึ่งมีการเก็บรวมรวมเอาไว้ และสามารถเรียกมาใช้ประโยชน์
ได้ในภายหลัง ข้อมูลจึงจำเป็นต้องเป็นข้อมูลที่ดีมีความถูกต้องแม่นยำ

สำหรับ สารสนเทศ หมายถึงสิ่งที่ได้จากการนำเอาข้อมูลที่เก็บรวบรวมไว้มา
ประมวลผล เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ตามวัตถุประสงค์ สารสนเทศจึงหมายถึงข้อมูลที่
ผ่านมาเลือกสรรให้เหมาะกับการใช้งานให้ทันเวลา และอยู่ในรูปแบบที่ใช้ได้
สารสนเทศที่ดีต้องมาจากข้อมูลที่ดี การจัดเก็บข้อมูลและสารสนเทศจะต้องมีการ
ควบคุมดูแลเป็นอย่างดี เช่น อาจจะมีการกำหนดให้ผู้ใดบ้างเป็นผู้มีสิทธิ์ใช้ข้อมูลได้
ข้อมูลที่เป็นความลับจะต้องมีระบบขั้นตอนการควบคุม กำหนดสิทธิ์ในการแก้ไขหรือ
การกระทำกับข้อมูลว่าจะกระทำได้โดยใครบ้างนอกจากนี้ข้อมูลที่เก็บไว้แล้วต้องไม่เกิด
การสูญหายหรือถูกทำลายโดยไม่ได้ตั้งใจ

2. การประมวลผลข้อมูล

ความหมายของการประมวลผล
การประมวลผล หมายถึง กระบวนการคิด หรือการจัดระเบียบแบบแผนของข้อมูล เพื่อ
ให้ ได้ผลลัพธ์ตามที่ต้องการ ซึ่งทำได้โดยการคำนวณ เคลื่อนย้ายข้อมูล การเปรียบ
เทียบ และการ วิเคราะห์ข้อมูล โดยอาจใช้สูตรทางคณิตศาสตร์หรือวิทยาศาสตร์วิธีการ
ต่าง ๆ เหล่านี้ ทำได้โดย อาศัยคำสั่งหรือโปรแกรมที่เขียนขึ้น (วิกีพีเดีย สารานุกรม
เสรี. “การประมวลผล”. 2556: ออนไลน์)
การประมวลผลข้อมูล (Data Processing) หมายถึง วิธีการจัดการกับข้อมูล ซึ่งอาจเป็น
การคำนวณ และ/หรือ เปรียบเทียบลักษณะต่าง ๆ เพื่อให้ข้อมูลนั้น ๆ อยู่ในรูปแบบที่
เป็นประโยชน์ หรือตรงตามวัตถุประสงค์ของผู้ใช้งาน ประเภทของการประมวลผล
ข้อมูล การประมวลผลข้อมูลแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ตามอุปกรณ์ที่ใช้ได้แก่ (จุฬา
ลักษณ์ถาไชยลา. ม.ป.ป.)

1. การประมวลผลข้อมูลด้วยมือ (Manual Data Processing) การประมวลผลข้อมูลด้วย
มือ เป็นวิธีการประมวลผลที่ใช้มาตั้งแต่ในอดีต อุปกรณ์ที่ใช้คือ กระดาษ เครื่องคิดเลข
ลูกคิด นิยมใช้กับข้อมูลที่มีจำนวนน้อยและการคำนวณไม่ยุ่งยาก ที่สำคัญคือ ผู้ใช้ไม่รีบ
เร่งใช้ผลลัพธ์มากนัก
2. การประมวลผลข้อมูลด้วยเครื่องจักรกล (Mechanical Data Processing) การ
ประมวลผลข้อมูลด้วยเครื่องจักรกล เป็นวิธีการที่อาศัยแรงงานมนุษย์ร่วมกับ เครื่องจักร
กล อุปกรณ์ที่ใช้เช่น เครื่องจักรทำบัญชี (Accounting Machine) นิยมใช้กับข้อมูลที่มี
จำนวนไม่มากนักและต้องการได้ผลลัพธ์ด้วยความเร็วระดับปานกลาง
3. การประมวลผลข้อมูลด้วยคอมพิวเตอร์ (Electronic Data Processing : EDP) การ
ประมวลผลข้อมูลด้วยคอมพิวเตอร์เป็นการประมวลผลที่ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ใช้กับ
ข้อมูลที่มีปริมาณมากมีขั้นตอนการทำงานซ้า ๆ มีผลลัพธ์ที่ถูกต้อง เป็นงานคำนวณที่มี
ความยุ่งยาก ซับซ้อน เป็นงานที่ต้องการภาพพจน์ที่ทันสมัย

3. การใช้คอมพิวเตอร์ในการประมวลผล

ปัจจัยการนำคอมพิวเตอร์มาประมวลผลข้อมูล
1. ปริมาณข้อมูลที่เพิ่มขึ้น เนื่องจากความต้องการสารสนเทศที่มีคุณภาพนั้นจะต้องมี
ข้อมูลในทุก ๆ ด้าน ซึ่งใน ปัจจุบันข้อมูลที่ได้มานั้นมีเป็นจำนวนมาก เราจึงนำ
คอมพิวเตอร์เข้ามาช่วยในการประมวลผลเพราะ ท าให้สามารถประมวลผลได้รวดเร็ว
สามารถเก็บและตรวจสอบข้อมูลได้เป็นจำนวนมาก
2. ความถูกต้องของสารสนเทศ ความถูกต้องของสารสนเทศมีความสำคัญในการตัดสิน
ใจเป็นอย่างมาก ดังนั้นการน า คอมพิวเตอร์เข้ามาใช้ในการประมวลผลนั้น จะให้ความ
ถูกต้องของสารสนเทศอยู่ในระดับสูง แต่ต้องมี การจัดเตรียมข้อมูลและขั้นตอนในการ
ประมวลผลเป็นอย่างดี
3. ความรวดเร็ว สารสนเทศจะมีคุณค่าอย่างมากก็ต่อเมื่อเป็นสารสนเทศที่ทันต่อ
เหตุการณ์ ด้วยเหตุนี้ คอมพิวเตอร์จึงมีความจ าเป็นอย่างมากในการประมวลผลเพื่อ
ความรวดเร็ว
4. ประหยัดค่าใช้จ่าย หากเราใช้คนในการประมวลผล ข้อมูลที่มีจำนวนมาก จำเป็นต้อง
จ้างคนมาทำงานในส่วนนี้ เพิ่มขึ้น นั่นหมายความว่ารายจ่ายในส่วนนี้ก็ต้องเพิ่มขึ้นด้วย
ทั้งในด้านค่าแรง ในด้านการประมวลผล และถ้าหากประมวลผลผิดพลาด ก็จะทำให้ย่อม
ต้องเสียเวลาและรายจ่ายเพิ่มขึ้นอีก ซึ่งอาจจะทำให้ รายจ่ายสูงกว่าการนำคอมพิวเตอร์
เข้ามาใช้งานเมื่อเทียบกับราคาของเครื่องคอมพิวเตอร์

4. ประโยชน์ของการประมวลผลข้อมูลด้วยคอมพิวเตอร์

1. มีความเร็วในการทำงานให้ได้ผลลัพธ์ที่ต้องการ
2. มีความถูกต้องสูง
3. สามารถทำงานตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ล่วงหน้าได้ โดยการสั่งให้คอมพิวเตอร์
ทำงาน ตามวันและเวลาที่กำหนด
4. มีความสามารถในการจัดเรียงลำดับ ค้นหา และสรุปผล
5. มีความสามารถทำงานกับข้อมูลมากๆ ได้
6. มีความสามารถในการตัดสินใจได้ โดยกำหนดเงื่อนไขด้วยการเขียนโปรแกรมคำสั่ง
ลำดับการประมวลผลข้อมูลด้วยคอมพิวเตอร์

5. การประมวลผลข้อมูลด้วยคอมพิวเตอร์ ประกอบด้วยลำดับขั้นตอนดังนี้

1. การรับข้อมูลเข้า (Input) การรับข้อมูลเข้า เป็นขั้นตอนการรับข้อมูลเข้าสู่
คอมพิวเตอร์ โดยผ่านทางหน่วยรับข้อมูล (Input Unit) เช่น การป้อนข้อมูลทางแป้น
พิมพ์ การรับข้อมูลทางเมาส์เป็นต้น
2. การประมวลผล (Process) การประมวลผล เป็นขั้นตอนการจัดการข้อมูลที่รับเข้า
มา ด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น การคำนวณ การเรียงลำดับข้อมูล การจัดเก็บข้อมูลลงใน
แฟ้มข้อมูล การแยกประเภทข้อมูล เป็นต้น
3. การแสดงผล (Output) การแสดงผล เป็นขั้นตอนการแสดงผลลัพธ์หรือ
สารสนเทศที่ได้จากการประมวลผล โดย ผ่านทางหน่วยการแสดง (Output Unit)
เช่น การแสดงผลทางจอภาพ การแสดงผลทางกระดาษพิมพ์ เป็นต้น

ข้อมูล ประมวล การแสดง
เข้า ผล ผล

6. วิธีการประมวลผล

1. การคำนวณ (computation) เป็นการนำข้อมูลที่มีอยู่แล้วมาคำนวณตามข้อ
กำหนดของการ ประมวลผลเพื่อให้ได้ค่าผลลัพธ์ใหม่ เช่น คำนวณอายุปัจจุบันจาก
ปีเกิด หาค่ามากที่สุด ค่าเฉลี่ย
2. การเรียงลำดับ (sort) เป็นการจัดข้อมูลให้อยู่ในลำดับที่เหมาะสม โดยการจัด
เรียงข้อมูลตัวเลข หรือตัวอักษรตามลำดับที่ต้องการเพื่อให้เรียกใช้งานได้ง่าย ไป
หามาก หรือมากไปหาน้อย เพื่อทำให้ดูง่าย ขึ้น ค้นหาข้อมูลที่ต้องการได้เร็วขึ้น
เช่น การเรียงคะแนนดิบของนักเรียนจากมากไปหาน้อย การเก็บบัตร ดัชนีสำหรับ
หนังสือต่างๆ โดยการเรียงตามตัวอักษร จาก ก ข ค ถึง ฮ เป็นต้น
3. การวิเคราะห์ (analyze) เช่น การจัดกลุ่ม การแยกประเภท การตีความ เช่น
แยกเป็นนักเรียน ห้องวิทยาศาสตร์ นักเรียนห้องศิลป์คำนวณ เป็นต้น การทำเช่น
นี้ทำให้การค้นหาข้อมูลทำได้ง่ายขึ้น และ ยังสะดวกสำหรับทำรายงานต่างๆ
4. การสรุป (summation) เป็นการสรุปใจความสำคัญ ให้เหลือเฉพาะประเด็น
หลัก เช่น การนำ ข้อมูลมาแจงนับและทำเป็นตารางการหายอดนักศึกษาของ
แต่ละวิชา ข้อมูลเหล่านี้ใช้สำหรับพิมพ์เป็น รายงานสรุปส่งขึ้นไปให้ผู้บริหารระดับ
สูง เพื่อใช้ในการบริหาร
5. การรายงาน (reporting) เป็นการนำเสนอ เสนอผลลัพธ์ที่ได้ในรูปแบบต่างๆ
เช่น เล่มรายงาน หรือไฟล์ ป้ายนิเทศ

7. การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ

การตัดสินใจจะเกิดขึ้นเมื่อมีหลายทางเลือก และแต่ละทางเลือกจะนำไปสู่
ผลลัพธ์ที่เหมือนหรือ แตกต่างกันก็ได้ การตัดสินใจจัดเป็นการประมวลผลอย่าง
หนึ่งที่ใช้การวิเคราะห์เชิงตรรกะในการ ประเมินผลลัพธ์ว่าทางเลือกใดสามารถ
นำไปสู่เป้าหมายที่ต้องการได้อย่างเหมาะสมที่สุด ขั้นตอนการตัดสินใจ
1. กำหนดเป้าหมายของการตัดสินใจ
2. รวบรวมข้อมูลและความรู้ที่เกี่ยวข้องที่เพียงพอต่อการตัดสินใจ
3. กำหนดทางเลือกทั้งหมดที่เป็นไปได้
4. ประเมินทุกทางเลือก โดยใช้การวิเคราะห์เชิงตรรกะเชื่อมโยงระหว่างทาง
เลือกและผลลัพธ์ ที่ สอดคล้องกับเป้าหมายที่กำหนดไว้ และใช้ขั้นตอนที่มี
ประสิทธิภาพหรือได้ผลลัพธ์ที่มีความคุ้มค่า มากที่สุด
5. ตัดสินใจเลือกทางเลือกที่เหมาะสมที่สุด

8. ซอฟต์แวร์จัดการข้อมูล

1. ซอฟต์แวร์ประมวลผลคำ ( Word Processing software) เป็นซอฟต์แวร์ที่ออกแบบ
สำหรับการพิมพ์เอกสาร สามารถแก้ไข จัดเก็บไฟล์ และจัดรูปแบบเอกสารได้ค่อนข้างง่าย
พิมพ์ออกทางเครื่องพิมพ์สะดวก ตัวอย่างซอฟต์แวร์ประมวลผลคำ เช่น Writer ของ
OpenOffice.org, Microsoft Word

2. ซอฟต์แวร์ตารางทำงาน (spread sheet software) เป็นซอฟต์แวร์ที่ช่วยในการ
คำนวณ มีลักษณะการทำงานแบบตารางหรือช่องซึ่งเรียกว่าเซลสำหรับส่งข้อความหรือ
จำนวนตัวเลขเพื่อให้ทำการคำนวณตามเงื่อนไขที่กำหนด โดยจะมีสูตร ฟังก์ชั่นเพื่อช่วยให้
คำนวณได้สะดวกมากขึ้น ตัวอย่างได้แก่ เช่น calc ของ OpenOffice.org, microsoft
excel

3. ซอฟต์แวร์นำเสนอ (presentation software) เป็นซอฟต์แวร์ที่ช่วยในการนำเสนอข้อมูล ที่
สามารถทำได้อย่างสะดวก รวดเร็ว สามารถสร้างสไลด์ที่ประกอบด้วย ตัวอักษร รูปภาพ เสียง แอนิเมชัน
ทำให้เนื้อหามีความน่าสนใจ ตัวอย่างซอฟต์แวร์นำเสนอได้แก่ impress ของ OpenOffice.org,
microsoft powerPoint, keynote

5. ซอฟต์แวร์สื่อสารและสืบค้นข้อมูล (communication and discovery software) เป็น
ซอฟต์แวร์ที่ใช้ในการติดต่อสื่อสารข้อมูลในระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ซึ่งจะทำให้สามารถสื่อสารหรือ
ค้นหาข้อมูลต่างๆ การอัปโหลดการดาวน์โหลด หรือโอนย้ายไฟล์ข้อมูลที่อยู่บนระบบเครือข่าย
คอมพิวเตอร์ทั่ว ตัวอย่างซอฟต์แวร์สื่อสาร ได้แก่ Firefox, Chrome, Internet Explorer ตัวอย่าง
ซอฟต์แวร์ส่งจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่ Outlook, Eudora ตัวอย่างซอฟต์แวร์สำหรับโอนย้าย
ข้อมูล ได้แก่ FileZilla

6. ซอฟต์แวร์กราฟิก (graphic software) เป็นซอฟต์แวร์ที่ออกแบบสำหรับงานกราฟิกและ
สื่อประสมต่างๆ เป็นซอฟต์แวร์ที่สร้าง วาด ตกแต่ง งานเอกสาร รูปภาพ ภาพเคลื่อนไหว
เสียง วีดีทัศน์ ตัวอย่างซอฟต์แวร์กราฟิกและสื่อประสม ได้แก่ paint, gimp, sketchUp,
photoshop, 3Dsmax, flash

7. ซอฟต์แวร์สร้างผังความคิด (Concept Map) ใช้สำหรับสร้าง แก้ไข ตกแต่ง ผังความคิด
เช่น Mindmup.com

แหล่งที่มา

ทักษิณา สวนานนท์และฐานิศรา เกียรติบารมี. (2546). พจนานุกรมศัพท์คอมพิวเตอร์
และ อินเทอร์เน็ต. พิมพ์ครั้งที่10. กรุงเทพฯ: วี.ที.ซี.คอมมิวนิเคชั่น.

วศิน เพิ่มทรัพย์และวิโรจน์ ชัยมูล. (2548). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และ
เทคโนโลยี สารสนเทศ. กรุงเทพฯ: โปรวิชั่น.

ศรีไพร ศักดิ์รุ่งพงศากุล และเจษฎาพร ยุทธนวิบูลชัย. (2549). ระบบสารสนเทศและ
เทคโนโลยีการ จัดการความรู้. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: พิมพ์ดี จ ากัด.

(ธีระ กุลสวัสดิ์. 2553) สานิตย์ กายาผาด. (2542). เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อชีวิต.
กรุงเทพฯ: เธิร์ดเวฟ เอ็ดดูเคชั่น

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. เทคโนโลยี(วิทยาการคำนวณ) 1 .
กรุงเทพฯ : ศูนย์ หนังสือแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. เทคโนโลยี(วิทยาการคำนวณ) 2 .
กรุงเทพฯ : ศูนย์ หนังสือแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ใบกิจกรรมที่ 1
เรื่อง การเลือกบริการเครือข่ายมือถือ

คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านสถานการณ์แล้วทำ
กิจกรรมในข้อที่ 1 – 3
สถานการณ์ คุณครูหนูนาต้องหาโปรโมชั่นมือ
ถือที่คุ้มค่าที่สุดกับการใช้งานในชีวิตประจำวัน
สำหรับ การโทรศัพท์การเล่นอินเทอร์เน็ตจึง
อยากให้นักเรียนช่วยหาโปรโมชั่นเครือข่ายใด
ก็ได้ที่เหมาะสมกับครูหนูนามากที่สุด ภายในงบ
ประมาณ 200 บาทต่อเดือน

1. ข้อมูลการเลือกโปรโมชั่นเพื่อช่วยในการตัดสินใจมีอะไรบ้าง
1.1. ..............................................................................................................................................................
1.2. ..............................................................................................................................................................
1.3. ..............................................................................................................................................................
1.4. ..............................................................................................................................................................
1.5. ..............................................................................................................................................................

2. ให้นักเรียนการจัดลำดับความสำคัญของปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกโปรโมชั่นมือถือ
2.1. ..............................................................................................................................................................
2.2. ..............................................................................................................................................................
2.3. ..............................................................................................................................................................
2.4. ..............................................................................................................................................................
2.5. ..............................................................................................................................................................

3. ให้นักเรียนค้นหาและรวบรวมข้อมูลโปรโมชั่นมือถือโดยการสืบค้นข้อมูลจากระบบเครือข่าย
อินเทอร์เน็ต

3.1. ข้อมูลที่ได้จากการรวบรวมข้อมูล

3.2. นักเรียนให้ค่าคะแนนข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ประมวลผลข้อมูล และประเมิน
ผลทางเลือกด้วย การจัดลำดับทางเลือกโดยใช้ซอฟต์แวร์หรือบริการบนอินเทอร์เน็ตที่
หลากหลาย

3.3. สรุปผลการตัดสินใจในการเลือกซื้อโปรโมชั่นมือถือพร้อมระบุเหตุผล
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

วีดิทัศน์โฆษณา “รู้ไหม...เลือกที่นั่งก็เหมือนเลือกประกันเดินทาง”
ห้องเรียนออนไลน์ Google Classroom