สุริยุปราคา solar eclipse

สุรยิ ุปราคา
solar eclipse

นางสาวพรปวณี ์ ไชยรัตน์ เลขท่ี28 หมู่2
รหัสนักศึกษา 643110220228

สุริยุปราคา หรือ สุริยคราส

สุริยปุ ราคา หรือ สุริยคราส เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ เกิดข้ึนเม่ือดวงอาทิตย์ ดวงจนั ทร์
และโลก โคจรมาเรียงอยใู่ นแนวเดียวกนั โดยมีดวงจนั ทร์อยตู่ รงกลาง เกิดข้ึนเฉพาะใน
วนั ที่ดวงจนั ทร์มีดิถีตรงกบั จนั ทร์ดบั เมื่อสงั เกตจากพ้ืนโลกจะเห็นดวงจนั ทร์เคล่ือนเขา้
มาบดบงั ดวงอาทิตย์ โดยอาจบงั มิดหมดท้งั ดวงหรือบางส่วนกไ็ ด้ ในแต่ละปี สามารถเกิด
สุริยปุ ราคาบนโลกไดอ้ ยา่ งนอ้ ย 2 คร้ัง สูงสุดไม่เกิน 5 คร้ัง ในจานวนน้ีอาจไม่มี
สุริยปุ ราคาเตม็ ดวงเลยแมแ้ ต่คร้ังเดียว หรืออยา่ งมากไม่เกิน 2 คร้ัง[1] โอกาสท่ีจะไดเ้ ห็น
สุริยปุ ราคาเตม็ ดวงสาหรับสถานท่ีใดสถานที่หน่ึงบนพ้ืนโลกน้นั ค่อนขา้ งยาก เน่ืองจาก
สุริยปุ ราคาเตม็ ดวงแต่ละคร้ังจะเกิดในบริเวณแคบ ๆ ภายในแถบท่ีเงามืดของดวงจนั ทร์
พาดผา่ นเท่าน้นั

สุริยปุ ราคาเตม็ ดวงเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่สวยงาม น่าตื่นเตน้ และสร้างความประทบั ใจแก่คนท่ีไดช้ ม
ผคู้ นจานวนมากต่างพากนั เดินทางไปยงั ดินแดนอนั ห่างไกลเพ่ือคอยเฝ้าสงั เกตปรากฏการณน์ ้ี สุริยปุ ราคาเตม็
ดวงเมื่อ พ.ศ. 2542 ที่เห็นไดใ้ นทวีปยโุ รป ทาใหส้ าธารณชนหนั มาสนใจสุริยปุ ราคาเพิ่มข้ึนมาก สงั เกตไดจ้ าก
จานวนประชาชนท่ีเดินทางไปเฝ้าสงั เกตสุริยปุ ราคาวงแหวนใน พ.ศ. 2548 และสุริยปุ ราคาเตม็ ดวงใน พ.ศ. 2549
สุริยปุ ราคาคร้ังท่ีผา่ นมาเม่ือเร็ว ๆ น้ี คือสุริยปุ ราคาวงแหวนเม่ือวนั ท่ี 26 มกราคม พ.ศ. 2552 สุริยปุ ราคาเตม็ ดวง
เม่ือวนั ท่ี 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 และสุริยปุ ราคาบางส่วนเมื่อวนั ที่ 26 ธนั วาคม พ.ศ. 2562

สุริยปุ ราคาเตม็ ดวง พ.ศ. 2542

สุริยุปราคา

สุริยปุ ราคา (Solar Eclipse) หรือสุริยคราส เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ เกิดจากการท่ีดวงจนั ทร์โคจรผ่านระหวา่ ง
ดวงอาทิตยแ์ ละโลกในเวลากลางวนั ทาใหเ้ รามองเห็นดวงอาทิตยค์ ่อย ๆ เวา้ แหวง่ ไป จนกระทง่ั ดวงจนั ทร์บดบงั ดวงอาทิตย์
ไวท้ ้งั หมด เวลาน้นั แมเ้ ป็นกลางวนั แต่โลกกจ็ ะมืดลงไปชว่ั ขณะ และเม่ือดวงจนั ทร์ผ่านพน้ ไป ดวงอาทิตยก์ จ็ ะกลบั มาส่อง
สวา่ งอีกคร้ัง ดงั น้นั การเกิดสุริยปุ ราคาจึงเป็นปรากฏการณ์ท่ีตอ้ งประกอบไปดว้ ยดวงอาทิตย์ ดวงจนั ทร์ และโลก เรียงตวั
อยใู่ นระนาบเดียวกนั ตามลาดบั ซ่ึงแตกต่างจากจนั ทรุปราคาท่ีเป็นปรากฏการณ์ที่ดวงอาทิตย์ โลก และดวงจนั ทร์ เรียงตวั
อยใู่ นระนาบเดียวกนั ตามลาดบั

ดวงอาทิตย์

ดวงอาทิตย์ เป็ นดาวฤกษ์ขนาดใหญ่ซ่ึงเป็ นศูนยก์ ลางของระบบ
สุริยะ เส้นผา่ นศูนยก์ ลางของมนั มีขนาด 14 ลา้ นกิโลเมตร ใหญ่กวา่
โลก 109 เท่า และใหญ่กว่าดวงจนั ทร์ถึง 400 เท่า โดยปกติดวง
อาทิตยม์ ีระยะทางห่างจากโลกเฉล่ีย 150 ลา้ นกิโลเมตร

ดวงจนั ทร์

ดวงจนั ทร์ เป็ นดาวบริวารของโลก มีขนาดเส้นผ่านศูนยก์ ลาง 3,474
กิโลเมตร มีระยะห่างจากโลกโดยเฉล่ีย 384,400 กิโลเมตร มีแกนเอียง
6.68 องศา และใชเ้ วลาประมาณ 1 เดือนในการโคจรรอบโลก 1 รอบ

โลก

โลก เป็ นดาวเคราะห์ลาดับท่ี 3 (จากดวงอาทิตย์) ใน
ระบบสุริยะ มีขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ ลางประมาณ 12,742
กิโลเมตร และมีแกนเอียง 23.45 องศา

แมว้ า่ ดวงจนั ทร์จะมีขนาดเลก็ กวา่ ดวงอาทิตยถ์ ึงประมาณ 400 เท่า แต่
ระยะทางจากโลกถึงดวงจนั ทร์ก็ใกลก้ ว่าระยะทางจากโลกถึงดวง
อาทิตยถ์ ึง 400 เท่าเช่นกนั ดงั น้นั เม่ือมองจากโลกแลว้ ดวงจนั ทร์และ
ดวงอาทิตยจ์ ึงดูเหมือนจะมีขนาดใกลเ้ คียงกนั ทาใหข้ ณะท่ีดวงจนั ทร์
เคล่ือนเขา้ มาบดบงั ดวงอาทิตยเ์ มื่อเกิดสุริยปุ ราคา จึงสามารถซอ้ นทบั

กนั ไดเ้ กือบพอดี

ช่วงการเกดิ สุริยุปราคา

เน่ืองจากดวงจนั ทร์และโลกไม่ได้โคจรอยู่ในระนาบเดียวกนั แต่โคจรอยใู่ น
ระนาบที่แตกต่างกนั ประมาณ 5 องศา ดงั น้นั การเกิดสุริยปุ ราคาซ่ึงเกิดจากการเรียงตวั ของดวง
อาทิตย์ ดวงจนั ทร์ และโลกในระนาบเดียวกนั จึงไม่ไดเ้ กิดข้ึนใหเ้ ห็นไดบ้ ่อยคร้ังนกั อาจเกิดข้ึน
2 คร้ังต่อปี หรือมากที่สุดไม่เกิน 5 คร้ัง โดยปกติแลว้ สุริยปุ ราคาจะเกิดข้ึนเฉพาะในวนั แรม 15
ค่า และเกิดในช่วงใกลเ้ คียงกบั จนั ทรุปราคาที่จะเกิดข้ึนในวนั เพญ็ ข้ึน 15 ค่า

ในการเกิดสุริยุปราคาแต่ละคร้ังมีระยะเวลาที่ไม่แน่นอน ข้ึนกับปัจจยั หลาย
ประการ เช่น ระยะห่างจากโลกถึงดวงอาทิตยใ์ นช่วงท่ีเกิด ความเร็วในการโคจรของดวงจนั ทร์
(หากดวงจนั ทร์อยูใ่ กลโ้ ลกจะมีการเคล่ือนที่ที่เร็วข้ึน) นอกจากน้ียงั ข้ึนกบั พ้ืนท่ีที่มองเห็นการ
เกิดสุริยปุ ราคาดว้ ย

เงาของดวงจนั ทร์

เมื่อดวงจนั ทร์โคจรมาบดบงั ดวงอาทิตยท์ ้งั หมดไวจ้ ะทาใหเ้ กิดเงา 2
ชนิด คือ เงามืดและเงามวั
- เงามืด (Umbra) เป็นเงาส่วนที่มืดท่ีสุด ซ่ึงเกิดข้ึนในบริเวณที่อยู่
ตรงกบั ดวงจนั ทร์
- เงามวั (Penumbra) เป็นเงาส่วนท่ียงั มีแสงสลวั โดยเงามวั น้ีจะ
อยรู่ อบ ๆ เงามืดอีกที

ประเภทของสุริยุปราคา

ไม่ใช่ทุกคร้ังของการเกิดสุริยปุ ราคา ท่ีดวงจนั ทร์จะเขา้ บดบงั ดวง
อาทิตยไ์ วท้ ้งั หมด เพราะในบางคร้ังของการเกิดสุริยปุ ราคา ดวง
จนั ทร์ก็เข้าบดบังดวงอาทิตย์เพียงบางส่วนเท่าน้ัน เนื่องจาก
ระนาบของดวงอาทิตย์ ดวงจนั ทร์ และโลก ไม่ไดซ้ ้อนกนั พอดี
ดงั น้นั จึงแบ่งสุริยปุ ราคาออกไดเ้ ป็น 4 ประเภท

สุริยปุ ราคาเตม็ ดวง (Total Solar Eclipse)
เกิดจากการท่ีดวงจนั ทร์มีวงโคจรค่อนขา้ งรี ดงั น้นั ดวงจนั ทร์จึงมีโอกาสอยใู่ กลห้ รือไกลจากโลกได้ ถา้ เกิด
สุริยปุ ราคาในช่วงที่ดวงจนั ทร์อยใู่ กลโ้ ลก เราจะมองเห็นดวงจนั ทร์มีขนาดปรากฏใหญ่กวา่ ดวงอาทิตย์ ทาใหด้ วง
จนั ทร์สามารถบดบงั ดวงอาทิตยไ์ ดท้ ้งั หมด เกิดเป็นสุริยปุ ราคาเตม็ ดวง โดยเสน้ ทางท่ีเงามืดของดวงจนั ทร์พาดผา่ น
บนผวิ โลกน้ีเรียกวา่ Path of Totality และตลอดเสน้ ทางที่อยภู่ ายใตเ้ งามืดของดวงจนั ทร์น้ีจะสามารถ
มองเห็นปรากฏการณ์สุริยปุ ราคาเตม็ ดวงได้ โดยแต่ละจุดที่อยบู่ นเสน้ ทางดงั กล่าวจะมองเห็นสุริยปุ ราคาเตม็ ดวงใน
ช่วงเวลาส้นั ๆ เท่าน้นั เน่ืองจากเงาของดวงจนั ทร์เคล่ือนที่ไปคอ่ นขา้ งเร็ว

สุริยปุ ราคาวงแหวน (Annular Solar Eclipse)
เกิดจากการท่ีดวงจนั ทร์มีวงโคจรค่อนขา้ งรี ดงั น้นั ดวงจนั ทร์จึงมีโอกาสอยใู่ กลห้ รือไกลจากโลกได้ ถา้ เกิดสุริยปุ ราคาในช่วงที่
ดวงจนั ทร์อยตู่ าแหน่งไกลจากโลก เราจะมองเห็นดวงจนั ทร์มีขนาดปรากฏเลก็ กวา่ ดวงอาทิตย์ ทาใหด้ วงจนั ทร์ไม่สามารถบดบงั

ดวงอาทิตยไ์ ดท้ ้งั หมด จึงมองเห็นดวงอาทิตยม์ ีลกั ษณะเป็นวงแหวนสวา่ ง เกิดเป็นสุริยปุ ราคาวงแหวน ถา้ เราอยนู่ อกโลกและมอง

เหตุการณ์น้ี เราจะเห็นเงามืดของดวงจนั ทร์ทอดไปไม่ถึงโลก แต่จะเป็นเงา antumbra ท่ีทอดไปถึงโลกแทน ส่วนเส้นทางที่
เงา antumbra พาดผา่ นบนพ้ืนโลกเรียกว่า path of annularity และตลอดเส้นทางน้ีเราจะเห็นสุริยปุ ราคาแบบวง
แหวน

สุริยปุ ราคาบางส่วน (Partial Solar Eclipse)
เกิดจากตาแหน่งของโลก ดวงจนั ทร์ และดวงอาทิตย์ ไม่ไดอ้ ยใู่ นแนวเส้นตรงเดียวกนั ขณะเกิด

สุริยปุ ราคา ทาใหม้ องเห็นเฉพาะเงามวั ของดวงจนั ทร์ทอดผา่ นพ้ืนโลก ณ บริเวณน้นั และภายใน
เงามวั น้ี ดวงอาทิตยจ์ ะถูกดวงจนั ทร์บดบงั ไปเพียงบางส่วนเท่าน้นั เราจึงมองเห็นดวงอาทิตยม์ ี
ลกั ษณะเวา้ แหวง่ ปรากฎการณ์น้ียงั สามารถเห็นไดต้ ลอดตามเสน้ ทางท่ีเกิดสุริยปุ ราคาวงแหวน
หรือสุริยปุ ราคาเตม็ ดวง

สุริยปุ ราคาแบบผสม (Hybrid Solar Eclipse)
เป็ นปรากฏการณ์ที่เกิดสุริยุปราคาแบบเต็มดวงและสุริยุปราคาแบบวงแหวนในคราว
เดียวกนั สาเหตุมาจากการที่โลก ดวงจนั ทร์ และดวงอาทิตย์ อยู่ในตาแหน่งท่ีทาให้
มองเห็นขนาดปรากฏของดวงจนั ทร์และของดวงอาทิตยม์ ีขนาดเกือบเท่ากนั หรือ

ใกลเ้ คียงกนั มาก ทาใหม้ ีท้งั เงามืดและเงา antumbra ของดวงจนั ทร์ทอดลงบนพ้ืน
โลก และ ณ บางตาแหน่งบนผิวโลก เราจะมองเห็นเป็ นสุริยุปราคาเต็มดวง แต่ ณ
บริเวณอ่ืนๆ เราจะมองเห็นเป็นสุริยปุ ราคาวงแหวน ดงั น้นั สุริยปุ ราคาแบบผสมจึงมีชื่อ
เรียกอีกอยา่ งวา่ annular-total eclipse

Thank you