เล่มที่ 3 ทวีปแอฟริกา

บทเรยี นเสมือนจริง

สาระภูมศิ าสตร์ ชนั้ มธั ยมศึกษาปีที่ 2

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

เลม่ 3 ทวปี แอฟรกิ า

ครผู ูส้ อน

นายกอบเกียรติ พัฒนนติ ศิ ักดิ์

โรงเรียนบ้านเม็กดา
สพป.มหาสารคาม เขต 2

ลกั ษณะทว่ั ไปของทวปี แอฟริกา

ทต่ี ้งั และอาณาเขตของทวปี แอฟริกา

ทวปี แอฟริกา มีชื่อเรียกอีกชื่อหน่ึงวา่ ทวปี มืด เป็นทวปี ที่มีภูมิประเทศ
ส่วนใหญเ่ ป็นท่ีสูง ทางตอนเหนือและตอนใตข้ องทวปี แหง้ แลง้ ส่วนภาคกลาง
เป็นเขตป่ าดิบ สภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศดงั กล่าวน้ีเป็นอุปสรรคต่อการ
ต้งั ถ่ินฐานทวปี แอฟริกา มีเน้ือท่ีประมาณ 30,015,147 ตารางกิโลเมตร เป็นทวปี
ท่ีใหญ่เป็นอนั ดบั สองของโลก ความยาววดั จากเหนือสุดไปใตส้ ุดไดป้ ระมาณ
8,000 กิโลเมตร ความกวา้ งจากตะวนั ออกไปตะวนั ตกไดป้ ระมาณ 7,500
กิโลเมตร มีขนาดเป็นอนั ดบั สองของโลกรองจากทวปี เอเชีย

ต้งั อยรู่ ะหวา่ งลองจิจูดท่ี 17 องศาตะวนั ตก ถึงลองจิจูด 51 องศา
ตะวนั ออก ละติจูดท่ี 37 องศาเหนือ ถึงละติจูดท่ี 34 องศาใต้ เป็นทวปี ที่อยทู่ าง
ใตข้ องทวปี ยโุ รปโดยมีทะเลเมดิเตอร์เรนียนเป็นแนวก้นั แต่มีแผน่ ดินเชื่อมต่อ
กบั ทวปี เอเชียบริเวณคาบสมุทรไซนาย ทวปี แอฟริกามีเสน้ ศูนยส์ ูตรลากผา่ น
เกือบถึงกลางทวปี ทาใหม้ ีพ้ืนที่อยทู่ ้งั ซีกโลกเหนือและซีกโลกใต้

ทวปี แอฟริกา เป็นทวปี ที่มีขนาดใหญ่เป็นลาดบั 2 ของโลกรองจากทวีปเอเชีย
ต้งั อยทู่ างใตข้ องทวีปยโุ รปและทางตะวนั ตกเฉียงใตข้ องทวปี เอเชีย มีทะเลเมดิเตอร์
เรเนียและทะเลแดงเป็นเขตก้นั โดยมีอาณาเขตติดต่อ ดงั น้ี

ทิศเหนือ จดทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและช่องแคบ
ยบิ รอลตาร์

ทิศใต้ จดมหาสมุทรแอตแลนติกและ
มหาสมุทรอินเดีย

ทิศตะวนั ออก จดทวปี เอเชีย ทะเลแดง
อา่ วเอเดน และมหาสมุทรอินเดีย

ทิศตะวนั ตก จดอา่ วกินี มหาสมุทรแอตแลนติก

เนื้อทแ่ี ละภูมภิ าคของทวปี แอฟริกา

ภูมภิ าค จานวน เนื้อที่ (ตร.กม.) ประชากร (ล้านคน)
ประเทศ
แอฟริกาเหนือ 8,258,704 213
แอฟริกาตะวนั ตก 7 6,144,337 324
แอฟริกา 16 6,392,562 342
ตะวนั ออก 19
แอฟริกากลาง
แอฟริกาใต้ 9 6,613,253 134

รวม 5 2,693,419 59

56 30,102,275 1,072

แหล่งข้อมลู : www.prb.org (2012 world population data sheet)

เขตภูเขาหินใหม่ทางตะวนั ตกเฉียงเหนือ

บริเวณเทือกเขา
แอตลาส ท่ีราบสูง หุบเขา และ
ที่ราบชายฝ่ังทะเลท่ีอุดม
สมบูรณ์ ส่วนบริเวณดา้ นใต้
ของ เทือกเขาแอตลาส คือ
ทะเลทรายซาฮารา

ภาพยอดเขาตูบคาล ประเทศโมร็อกโก

ลกั ษณะเด่นทสี่ าคญั
1. เป็นเขตท่ีมีภูเขาที่มีการโก่งตวั

และมียอดสูงกระจายอยทู่ ว่ั โดย
ยอดเขาท่ีสูงที่สุดในเขตน้ี คือ
ยอดเขาตูบคาล (บริเวณชายฝ่ัง
ทะเลเมดิเตอร์ เรเนียนทางดา้ น
Toubkal) ในประเทศโมร็อกโก
2. มีที่ราบอุดมสมบูรณ์ตะวนั ตก
ติดกบั มหาสมุทรแอตแลนติก

เขตทร่ี าบสูงตะวนั ออก ทางใต้ และทางตะวนั ออกเฉียงใต้

เขตท่ีราบสูงและภูเขาสูงทางภาคตะวนั ออก เป็นเขตที่มีความสูงมาก เตม็
ไปดว้ ยภูเขาไฟท่ียงั คุกรุ่นและดบั แลว้ มียอดเขาคลิ มิ านจาโร เป็นยอดเขาสูงสุดใน
ทวปี ทางตะวนั ออกมีแอ่งแผน่ ดิน ท่ีทรุดต่ากลายเป็นทะเลสาบอยหู่ ลายแห่ง เช่น
ทะเลสาบวกิ ตอเรีย ซ่ึงเป็นทะเลสาบน้าจืดขนาดใหญ่เป็นที่ 2 ของโลก เป็นตน้

ลกั ษณะเด่นทส่ี าคญั
1. เป็นที่ราบสูงที่มีความสูงมากและมีเทือกเขาสูงต้งั อยทู่ ว่ั ไป ซ่ึงยอด
เขา “คีโบ” ในประเทศแทนซาเนีย เป็นยอด เขาท่ีสูงที่สุดในทวปี แอฟริกา
2. มีแอ่งแผน่ ดินทรุดต่าเป็นทะเลสาบหลายแห่ง เช่น ทะเลสาบ
วกิ ตอเรีย ซ่ึงเป็นทะเลสาบที่กวา้ งใหญ่ที่สุดในทวปี

ภาพน้าตกวกิ ตอเรีย เป็นผนื น้าตกที่กวา้ งท่ีสุดในโลก ต้งั อยบู่ ริเวณรอยตอ่ ประเทศแซมเบีย
กบั ประเทศซิมบบั เว

เขตทร่ี าบสูงทางตะวนั ตก

เป็นท่ีราบสูงหินเก่า มีอาณาเขตจาก ทะเลทรายสะฮารา ไปจนถึงอ่าวกินี
ภูเขาท่ีสาคญั คือ ภูเขาอะฮกั การ์ และภูเขาทีเบสตี

ภาพเทือกเขาอาฮกั การ์ ประเทศแอลจีเรีย

ลกั ษณะเด่นทสี่ าคญั
1. เป็นท่ีราบสูง ซ่ึงมีโครงสร้างทางธรณีวทิ ยาอยใู่ นยคุ หินเก่า

มีเทือกเขาสูงที่สาคญั เช่นเทือกเขาอาฮกั การ์ ต้งั อยใู่ นกลาง
ทะเลทรายสะฮารา ประเทศแอลจีเรีย
2. มีแม่น้าไหลผา่ นตอนกลางเขตที่ราบสูงทางตะวนั ตก เช่น
แม่น้าเซเนกลั แม่น้าไนเจอร์ แม่น้าวอลตา เป็นตน้

เขตทรี่ าบล่มุ แม่นา้ และทรี่ าบชายฝ่ังทะเล

ระหวา่ งท่ีราบสูงต่าง ๆ จะมีแม่น้าสายสาคญั ไหลผา่ น ซ่ึงส่วนใหญ่
จะเกิดจากท่ีสูงตอนในของทวปี และไหลลงสู่ทะเลโดยรอบ มีลกั ษณะเป็น
ท่ีราบแคบ ๆ ลุ่มแม่น้า และบางตอนเตม็ ไปดว้ ยแก่งหินและน้าตก ทาให้
กระแสน้า ไหลแรง ไม่มีประโยชนด์ า้ นการคมนาคม แต่สามารถใช้
ประโยชนด์ า้ นการผลิต กระแสไฟฟ้า

ลกั ษณะเด่นทสี่ าคญั ภาพแม่น้าไนล์ เป็นแม่น้าที่ยาวท่ีสุดในโลก และ
เป็นเส้นเลือดสาคญั ของชาวแอฟริกนั ตะวนั ออก
1. เป็นที่ราบที่มีแม่น้าสายหลกั ไหล
ผา่ น 4 สาย ไดแ้ ก่ แม่น้าไนล์ แม่น้าคองโก
แม่น้าไนเจอร์ และแม่น้าแซมบีซี

2. เป็นเขตเกษตรกรรมที่สาคญั และ
มีประชากรอาศยั อยอู่ ยา่ งหนาแน่น

ภูมิอากาศแบบป่ าดบิ ชื้น

บริเวณทพี่ บ ลกั ษณะภูมิอากาศ ลกั ษณะพืชพรรณ

• ตอนกลางของที่ • มีความช้ืนสูงและ • เป็นป่ าดิบช้ืน
ราบลุ่มแม่น้า อุณหภูมิสูงเกือบ มีตน้ ไมส้ ูงใหญ่
คองโก ท้งั ปี ใบเขียวชอุ่ม
ข้ึนอยหู่ นาแน่น
• ชายฝั่งตอนใตท้ ี่ • มีฝนตกมาก
ราบสูงตะวนั ตก ในช่วงฤดูร้อน • พ้ืนล่างมีไม้
และฤดูหนาว ประเภทเถาวลั ย์
• ดา้ นตะวนั ตกของ ข้ึนอยทู่ ว่ั ไป
เกาะมาดากสั การ์

ภาพป่ าดิบช้ืน ในประเทศกาบอง

ภูมอิ ากาศแบบมรสุม

บริเวณทพี่ บ ลกั ษณะภูมิอากาศ ลกั ษณะพืชพรรณ
• ตอนใตข้ อง • ลกั ษณะทว่ั ไปมี
• เป็นป่ าฝนเมือง
ประเทศ สภาพอากาศ ร้อน ที่ตน้ ไมม้ ี
ไลบีเรีย ร้อน และ ขนาดสูงใหญ่
โกตดิววั ร์ และ มีฝนตกชุก ไม่ผลดั ใบ
กานา เกือบท้งั ปี
• มีตน้ หญา้ ลาตน้
ใหญใ่ บเรียวหนา
ข้ึนอยทู่ ว่ั ไป

ภาพป่ าฝนเมืองร้อน ในประเทศกานา

ภูมอิ ากาศแบบทุ่งหญ้าสะวนั นา

บริเวณทพ่ี บ ลกั ษณะภูมิอากาศ ลกั ษณะพืชพรรณ
• พ้นื ท่ีส่วน
• มีอุณหภูมิสูงและ • เป็นทุ่งหญา้ และ
ใหญ่ของ มีฝนตกนอ้ ย ไมพ้ มุ่ เป็น
ประเทศซูดาน ส่วนใหญ่
เอธิโอเปี ย • ฤดูกาลมีการ
เคนยา และ เปลี่ยนแปลง • มีตน้ ไมข้ นาด
ไนเจอร์ ใหเ้ ห็นอยา่ ง ใหญ่ข้ึนกระจาย
ชดั เจน อยทู่ วั่ ไป เช่น ไม้
จาพวกกระถิน
ณรงค์

ภาพทุ่งหญา้ สะวนั นา ประเทศเคนยา

ภูมอิ ากาศแบบทะเลทราย

บริเวณท่ีพบ ลกั ษณะภูมอิ ากาศ ลกั ษณะพืชพรรณ

• ทะเลทรายสะฮา • แหง้ แลง้ และ • เป็นพวกไมพ้ มุ่
ราทางตอนเหนือ มีปริมาณ ไมห้ นาม พวก
ของทวปี น้าฝนต่อปี กระบองเพชร
นอ้ ย หรือพืชใบหนา
• ทะเลทรายคาลา
ฮารี ทางตอนใต้ • อณุ หภมู ิ • บริเวณโอเอซิส
ของทวปี แตกต่างกนั มีพืชตระกลู
มากระหวา่ ง ปาลม์ ข้ึนอยู่
• ทะเลทรายนามิบ กลางวนั กบั บา้ ง
ประเทศนามิเบีย กลางคืน

ภาพโอเอซิสกลางทะเลทราย ในประเทศลิเบีย

ภูมอิ ากาศแบบเมดเิ ตอร์เรเนยี น

บริเวณที่พบ ลกั ษณะภูมิอากาศ ลกั ษณะพืชพรรณ

• ทางตอนเหนือ • ในฤดูร้อนมี • เป็นพืชประเภท
ของทวปี ต้งั แต่ อากาศร้อนและ เปลือกหนา ตน้
เทือกเขาแอตลา แหง้ แลง้ เลก็ ใบเป็นมนั
สเลียบมาทาง ใบดกเขียวชอุ่ม
ชายฝั่งทะเลเมดิ- • ในฤดูหนาวมี ตลอดปี
เตอร์เรเนียนถึง อากาศหนาว
คาบสมุทรไซ และฝนตก • ในเขตที่ราบสูง
นาย และที่สูงมีป่ าไม้
ผลดั ใบข้ึน

ภาพลกั ษณะพืชพรรณที่ข้ึนบริเวณตอนบนของทวปี แอฟริกา

ภูมิอากาศแบบชื้นกงึ่ เขตร้อน

บริเวณที่พบ ลกั ษณะภูมิอากาศ ลกั ษณะพืชพรรณ
• ทางตะวนั ออก
• ในฤดูร้อนจะมี • เ ป็ น ป่ า ไ ม้ ใ บ
เฉียงใตข้ องทวปี ฝนตกมาก ก ว้า ง ช นิ ด ผ ลัด
แถบประเทศ ใบและไมพ้ มุ่
แทนซาเนีย • ในฤดูหนาว
ซมั บบั เว อากาศจ • บางแห่งเป็น
โมซมั บิก และ คอ่ นขา้ งอบอุ่น ทุ่งหญา้ ใบใหญ่
สาธารณรัฐ
แอฟริกาใต้

ภาพลกั ษณะพชื พรรณในเขตภูมิอากาศช้ืนก่ึงร้อนของทวปี แอฟริกา

ภูมอิ ากาศแบบชื้นกง่ึ เขตร้อน

บริเวณทีพ่ บ ลกั ษณะภูมอิ ากาศ ลกั ษณะพืชพรรณ
• ทางตะวนั ออก • เป็นทุ่งหญา้ หยาบ
• ในฤดูร้อนอากาศ
ของเขตที่สูง คอ่ นขา้ งร้อนจดั ใบใหญ่ คลา้ ยกบั
ภาคใต้ ซ่ึง และมกั เกิดพายุ พืชพรรณเขต
ต้งั อยตู่ อนใน หมุนบ่อยคร้ัง ทุ่งหญา้ ทวั่ ไป
ของทวปี
• ในฤดูหนาวบาง
ปี อุณหภูมิจะลด
ต่าลงถึงจุดเยอื ก
แขง็

ภาพทุ่งหญา้ ก่ึงทะเลทรายหรือทุ่งหญา้ สเตปป์ ในเขตที่สูงของทวปี แอฟริกา

ภูมอิ ากาศแบบภูเขา

บริเวณท่ีพบ ลกั ษณะภูมิอากาศ ลกั ษณะพืชพรรณ
• ทางตะวนั ออก • มีอากาศหนาว
• ดา้ นล่างเป็น
ของทวปี ไดแ้ ก่ เยน็ และ ตน้ ไมน้ านาพนั ธุ์
ที่สูงเอธิโอเปี ย อุณหภูมิจะ และบางบริเวณ
และที่สูงเคนยา ลดลงตาม เป็ นทุ่งหญา้
ระดบั ความสูง
ท่ีเพิ่มข้ึน • เมื่อสูงข้ึนจะเป็น
พืชประเภทตน้
สน

ภาพลกั ษณะพืชพรรณในเขตท่ีสูงของประเทศเอธิโอเปี ย

ลกั ษณะทางประชากรของทวปี แอฟริกา

กลุ่มประชากรของทวปี แอฟริกา

กลุ่มนิกรอยด์
เป็นชนพ้นื เมืองด้งั เดิมและเป็นคน

ส่วนใหญ่ของทวปี มีลกั ษณะผวิ ดา ผม
ดาหยกิ ริมฝีปากหนา จมูกแบนกวา้ ง
นยั นต์ าดาโต ขากรรไกรยนื่ และ
กะโหลกศีรษะยาว

กลุ่มคอเคซอยด์
เป็ นกลุ่มประชากรท่ีอพยพมาจาก

ทวปี ยโุ รป ส่วนใหญอ่ าศยั อยทู่ างตอน
เหนือของทวปี ลกั ษณะมีผวิ คล้าหรือผวิ
ขาว ผมสีดาหรือสีน้าตาล จมูกโด่ง นยั นต์ า
ดา รูปร่างใหญ่ และกะโหลกศีรษะยาว

การเปลย่ี นแปลงประชากรของทวปี แอฟริกา

ประชากรในทวปี แอฟริกาเพม่ิ ข้ึนอยา่ งรวดเร็ว โดยมีประชากร
มากที่สุดในโลกรองจากทวปี เอเชีย จานวนประชากรใน พ.ศ. 2555
(ค.ศ. 2012) มีประมาณ 1,072 ลา้ นคน แบ่งตามภูมิภาค ไดด้ งั น้ี

12.50% 31.90% แอฟริกาตะวนั ออก
30.22% 19.88% แอฟริกาเหนือ
แอฟริกาใต้
5.50% แอฟริกาตะวนั ตก
แอฟริกากลาง

อตั ราเกดิ อตั ราตาย และอตั ราการเพม่ิ ตามธรรมชาติ
ของทวปี แอฟริกา

ภูมภิ าค อตั ราเกดิ อตั ราตาย อตั ราการเพม่ิ ตาม
แอฟริกาเหนือ (ต่อ 1,000) (ต่อ 1,000) ธรรมชาติ (เปอร์เซ็นต์)

26 6 2.0

แอฟริกาตะวนั ตก 40 13 2.7

แอฟริกาตะวนั ออก 38 11 2.7

แอฟริกากลาง 43 15 2.8
แอฟริกาใต้ 22 12 1.0
คา่ เฉลี่ยของทวปี 33.8 11.4 2.24

แหล่งข้อมลู : www.prb.org (2012 world population data sheet)

ลกั ษณะทางสังคม
และวฒั นธรรมของทวปี แอฟริกา

สังคมชนเผ่า • เป็นสงั คมชาวแอฟริกนั นิโกรด้งั เดิม ซ่ึงกระจายตวั อยู่
มีลกั ษณะเด่น ทว่ั ท้งั ทวปี ประมาณ 3,000 เผา่

ดงั น้ี

• มีภาษาและวฒั นธรรมประเพณีเป็นของตนเอง
บางชนเผา่ ยงั มีวถิ ีชีวติ แบบเร่ร่อน ตวั อยา่ งชนเผา่ ในแอฟริกา
เช่น นูเปี ยน ปิ กมี มาไซ ฮูตู ทุตซี ซูลู เป็นตน้

สังคมของกล่มุ ชน
แอฟริกนั ท่ัวไป
มีลกั ษณะเด่น ดงั น้ี

• เป็นสงั คมท่ีประกอบดว้ ยชาวแอฟริกนั นิโกร
และกลุ่มชนเช้ือสายอื่นๆ ท่ีอาศยั อยใู่ นเขตเมือง
ซ่ึงมีการต้งั ถิ่นฐานเป็นหลกั แหล่งแน่นอน

• ประชากรไดร้ ับการศึกษาสมยั ใหม่ มีการ
ประกอบอาชีพหลากหลาย และยอมรับวฒั นธรรม
ตะวนั ตก

• วถิ ีชีวติ ของประชากรมีความหลากหลายและ
แตกต่างกนั ไปตามพ้นื ท่ี วฒั นธรรม เช้ือชาติของ
แต่ละประเทศ

กล่มุ วฒั นธรรมในทวปี แอฟริกา

ลกั ษณะการเปลย่ี นแปลงทางสังคมและวฒั นธรรม
ของทวปี แอฟริกา

ลกั ษณะการเปล่ียนแปลงทางสงั คมและวฒั นธรรมของทวปี แอฟริกา
ท่ีเห็นเด่นชดั เม่ือเทียบกบั ในอดีต ไดแ้ ก่

1. มลี กั ษณะเป็ นสังคมเมืองมากขนึ้ โดยเฉพาะประเทศในแถบทะเล
เมดิเตอร์เรเนียน และสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ เน่ืองจากมีการติดต่อ
กบั ชาวยโุ รปมาก ในขณะท่ีบริเวณอื่นๆ การเปลี่ยนแปลงยงั มีให้
เห็นไม่มาก

2. ประชากรจากชนบทอพยพเข้ามาอยู่ในเมืองเพิ่มขึ้น เน่ืองจาก
ปัญหาความแหง้ แลง้ การขาดแคลนอาหาร และโรคระบาด

กรุงไคโร ประเทศอียปิ ต์ เป็นเมืองท่ีประชากรมากที่สุดในทวปี แอฟริกา

3. มกี ารเข้ามาลงทุนของชาวต่างชาตเิ พม่ิ ขนึ้ โดยเฉพาะนกั ลงทุน
ชาวยโุ รป อเมริกา และจีน ส่งผลใหท้ วปี แอฟริกามีการติดต่อสื่อสารกบั
ทวปี อ่ืนมากข้ึน และการคมนาคมไดร้ ับการพฒั นาใหส้ ะดวกข้ึน
4. สังคมและวฒั นธรรมชนเผ่าเกดิ การเปลยี่ นแปลง เน่ืองจาก
การติดต่อกบั สงั คมภายนอก ทาใหป้ ระชากรของหลายชนเผา่ มีแนวโนม้
ลดลง

การเขา้ ไปลงทุนของนายทุนจีน ทาใหม้ ีคนจีนเขา้ ไปทางานในทวปี แอฟริกาเพิม่ ข้ึน

ลกั ษณะทางเศรษฐกจิ ของทวปี แอฟริกา

ลกั ษณะทว่ั ไปทางเศรษฐกจิ ของทวปี แอฟริกา

ประเทศในทวปี แอฟริกาส่วนใหญ่จดั อยใู่ นกลุ่มประเทศกาลงั พฒั นาและ
มีฐานะยากจน มีความแตกต่างระหวา่ งประเทศกลุ่มร่ารวยกบั ประเทศกลมุ่
ยากจนอยา่ งเด่นชดั โดยอุปสรรคสาคญั ในการพฒั นาเศรษฐกิจของทวปี
แอฟริกา เช่น ประสบปัญหาความแหง้ แลง้ ความขดั แยง้ ทางการเมือง
ประชากรขาดการศึกษา ขาดแคลนเงินทนุ และเทคโนโลยี เป็นตน้

เกษตรกรรม

1. การเพาะปลูก การเพาะปลูกในประเทศบูร์กินาฟาโซ
• ประชากรร้อยละ 60 ของทวปี

แอฟริกาอยใู่ นภาคเกษตรกรรม
ซ่ึงส่วนใหญ่เป็ นการทาเกษตรเพื่อ
ยงั ชีพ
• พืชท่ีสาคญั เช่น ขา้ วสาลี กาแฟ
ปาลม์ น้ามนั ยางพารา ขา้ วโพด
ออ้ ย ยาสูบ เป็นตน้
• แหล่งเพาะปลูกสาคญั อยบู่ ริเวณ
ที่ราบตอนเหนือของทวปี ริมทะเล
เมดิเตอร์เรเนียน

2. การเลยี้ งสัตว์
• ส่วนใหญเ่ ป็นการเล้ียงสตั วแ์ บบเร่ร่อน

แต่กม็ ีการเล้ียงแบบฟาร์มปศุสตั ว์ ซ่ึง
มกั ทากนั ในบริเวณทุ่งหญา้ เขตอบอุ่น
• สตั วเ์ ล้ียงที่สาคญั ของทวปี แอฟริกา
เช่น ววั ไก่ แพะ แกะ อูฐ เป็นตน้

• แหล่งเล้ียงสตั วท์ ี่สาคญั ไดแ้ ก่ บริเวณ
ทุ่งหญา้ เขตอบอุ่น และทุ่งหญา้ เวลดใ์ น
สาธารณรัฐแอฟริกาใต้ และเขตที่สูง
ทางตะวนั ออกในประเทศซูดาน
แทนซาเนีย เคนยา เอธิโอเปี ย เป็นตน้

3. การทาประมง

• การทาประมงน้าเคม็ ในทวปี แอฟริกา
เกิดข้ึนอยา่ งแพร่หลาย โดยส่วนใหญ่ยงั ใช้
เรือขนาดเลก็ และเทคโนโลยใี นการจบั สตั วน์ ้า
ยงั ไม่ทนั สมยั ขณะที่ประมงน้าจืดมีการจบั
สตั วน์ ้า เพอ่ื บริโภคในชีวติ ประจาวนั เป็น
ส่วนใหญ่

• บริเวณท่ีมีการทาประมงน้าเคม็ มาก เช่น
น่านน้าในเขตทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ชายฝั่ง
การประมงบริเวณอะกะลสั แบงก์

ดา้ นตะวนั ออกของอ่าวกินี เป็นตน้ ซ่ึงบริเวณที่เรียกวา่

“อะกะลสั แบงก”์ เป็นแหล่งที่มีปลาชุกชุมอยา่ งมาก

อุตสาหกรรมป่ าไมใ้ นประเทศกาบอง 4. การทาป่ าไม้

• ทวปี แอฟริกามีป่ าไมข้ นาดใหญ่
สมบูรณ์ ทาใหม้ ีการทาป่ าไมอ้ ยา่ ง
แพร่หลาย โดยเฉพาะในประเทศที่
เศรษฐกิจไม่ดีจะมีการทาป่ าไมก้ นั มาก
โดยตดั เป็นไมซ้ ุง และไมแ้ ผน่ แปรรูป
ส่งออก ซ่ึงก่อใหเ้ กิดปัญหาสิ่งแวดลอ้ ม
ตามมา

• ประเทศท่ีมีการทาป่ าไมม้ าก เช่น
ประเทศแกมเบีย ไนเจอร์
สาธารณรัฐแอฟริกากลาง คองโก
แคเมอรูน เป็นตน้

การทาเหมืองแร่

• การทาเหมืองแร่ในทวปี แอฟริกายงั คงใชแ้ รงงานคนเป็น
หลกั เน่ืองจากมีตน้ ทุนค่าแรงถูก

• แร่และแหล่งแร่ท่ีสาคญั ของทวปี แอฟริกา เช่น ทองคา
เพชร เหลก็ แมงกานีส ถ่านหิน ในสาธารณรัฐแอฟริกาใต้
นิกเกิล เพชร เหลก็ ในบอตสวานา ถ่านหิน ฟอสเฟต
ในคองโก น้ามนั ดิบและแกส๊ ธรรมชาติ ในประเทศไนจีเรีย
แอลจีเรีย อียปิ ต์ ซูดาน ชาด ลิเบีย เป็นตน้

อุตสาหกรรม

• การผลิตสินคา้ อุตสาหกรรมในทวปี แอฟริกายงั มีขนาดเลก็ และมีนอ้ ย
เน่ืองจากปัจจยั ความพร้อมทางดา้ นสาธารณูปโภคพ้ืนฐาน ตลาดมี
กาลงั ซ้ือต่า ขาดแคลนเงินทุน เทคโนโลยี และทกั ษะฝีมือแรงงาน

• อุตสาหกรรมท่ีสาคญั ของทวปี แอฟริกา เช่น อุตสาหกรรมแปรรูป
อาหาร ส่ิงทอ น้าตาลทราย เฟอร์นิเจอร์ไม้ การทาเคร่ืองประดบั
การท่องเที่ยว เป็นตน้

• ประเทศท่ีมีการผลิตสินคา้ อุตสาหกรรมท่ีสาคญั เช่น สาธารณรัฐ
แอฟริกาใต้ ลิเบีย มาดากสั การ์ คองโก แทนซาเนีย เป็นตน้

พาณชิ ยกรรม • สินคา้ ส่งออกที่สร้างรายไดอ้ ยา่ งมากให้
การคมนาคมขนส่ ง ทวปี แอฟริกา ไดแ้ ก่
ทรัพยากรธรรมชาติและผลผลิต
ทางการเกษตร เช่น ปิ โตรเลียม
อญั มณี ปาลม์ น้ามนั กาแฟ เป็นตน้
โดยมีตลาดส่งออกที่สาคญั คือ ประเทศ
ในยโุ รป สหรัฐอเมริกา ประเทศอาหรับ
ในตะวนั ออกกลาง จีน ญี่ป่ ุน และ
อเมริกาใต้

• สินคา้ นาเขา้ ที่สาคญั ของทวีปแอฟริกา
เช่น ขา้ ว ธญั พืช อาหารสาเร็จรูป
เครื่องนุ่งห่ม อุปกรณ์และ
เครื่องใชไ้ ฟฟ้า เป็นตน้

การคมนาคมขนส่ งทางบก
• ทางถนน มีเส้นทางถนนที่ดีเฉพาะในเขตเมือง

หลวงหรือเมืองที่มีความสาคญั ทางเศรษฐกิจ เช่น
ในประเทศโมร็อกโก แอลจีเรีย อียปิ ต์ บริเวณ
ชายฝ่ังแอฟริกาตะวนั ตก ซ่ึงเป็นพ้นื ท่ีเศรษฐกิจ
ทางตอนใตใ้ นสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ เป็นตน้
ส่วนถนนเช่ือมระหวา่ งเมืองมีมาตรฐานต่า และมี
ปัญหาเรื่องความปลอดภยั ในการเดินทาง
• ทางรถไฟ เสน้ ทางรถไฟยงั มีนอ้ ยและยงั มีปัญหา
ในเร่ืองมาตรฐาน โดยประเทศที่มีเสน้ ทางรถไฟ
สาคญั หลายสาย ไดแ้ ก่ สาธารณรัฐแอฟริกาใต้
ซิมบบั เว แทนซาเนีย ซูดาน และบูร์กินาฟาโซ

การคมนาคมขนส่ ง

การคมนาคมขนส่ งทางบก
• ทางถนน มีเสน้ ทางถนนท่ีดีเฉพาะ
ในเขตเมืองหลวงหรือเมืองที่มีความสาคญั ทาง
เศรษฐกิจ เช่น ในประเทศโมร็อกโก แอลจีเรีย
อียปิ ต์ บริเวณชายฝ่ังแอฟริกาตะวนั ตก ซ่ึงเป็น
พ้ืนที่เศรษฐกิจ ทางตอนใตใ้ นสาธารณรัฐ
แอฟริกาใต้ เป็นตน้ ส่วนถนนเช่ือมระหวา่ งเมือง
มีมาตรฐานต่า
• ทางรถไฟ เส้นทางรถไฟยงั มีนอ้ ยและยงั
มีปัญหาในเร่ืองมาตรฐาน โดยประเทศที่มีเส้นทาง
รถไฟสาคญั หลายสาย ไดแ้ ก่ สาธารณรัฐแอฟริกาใต้
ซิมบบั เว แทนซาเนีย ซูดาน และบูร์กินาฟาโซ

การคมนาคมขนส่ งทางอากาศ
• ปัจจุบนั การเดินทางทางอากาศของ
ประชากรแอฟริกนั มีการขยายตวั มากข้ึน
เนื่องจากคา่ โดยสารถูกลง และมีการแขง่ ขนั
กนั ของสายการบินหลายสาย แต่ยงั มี
ท่าอากาศยานนานาชาติที่มีขนาดใหญ่และ
ไดม้ าตรฐานนอ้ ย
• ท่าอากาศยานที่สาคญั ของทวปี แอฟริกา
เช่น ท่าอากาศยานไคโรของประเทศอียปิ ต์
ท่าอากาศยานโมฮมั เหมด็ ท่ี 5 ของโมร็อกโก
ท่าอากาศยานแอดดิสอาบาบาของเอธิโอเปี ย
ท่าอากาศยานโออาร์แทมโบ สาธารณรัฐ
แอฟริกาใต้ เป็นตน้

การคมนาคมขนส่ งทางน้า
• การขนส่งทางเรือยงั ไม่หนาแน่น เนื่องจากมีปริมาณสินคา้ นอ้ ย และ

บางคร้ังเกิดปัญหาการปลน้ เรือของโจรสลดั โดยเฉพาะบริเวณ
อ่าวเอเดนและน่านน้าโซมาเลีย
• เมืองท่าที่สาคญั ในทวปี แอฟริกา เช่น เมืองท่าเดอร์บนั ของสาธารณรัฐ
แอฟริกาใต้ ซ่ึงมีขนาดใหญ่ที่สุดของทวปี เมืองท่าอะเลก็ ซานเดรียของ
ประเทศอียปิ ต์ เมืองท่ามนั โรเวยี ของประเทศไลบีเรีย เป็นตน้

ศึกษาเพม่ิ เตมิ

https://www.youtube.com/watch?v=uhvGoG34TP0
(ทวปี แอฟริกา (ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ))
https://www.youtube.com/watch?v=rJ__98NrfKE
(ภูมปิ ระเทศของทวปี แอฟริกา)
https://www.youtube.com/watch?v=6nYIsXTFMt4
(เขตภูมอิ ากาศ และปัจจยั ของทวปี แอฟริกา)
https://www.youtube.com/watch?v=fzSQPOCyJK4
(ลกั ษณะทาง"เศรษฐกจิ ของทวปี แอฟริกา")
https://www.youtube.com/watch?v=AwjuwBN2gmY
(ประเทศต่างๆในทวปี แอฟริกา และธงชาติ | Africa มีกี่
ประเทศ?)
https://www.youtube.com/watch?v=dC3xPBVvpjs
(โลก 360 องศา ตอน 360 องศากบั แอฟริกาหลากสีสัน)
https://www.youtube.com/watch?v=FDaOd-k3nA8
(7 ส่ิงทคี่ ุณอาจไม่รู้ทวปี แอฟริกา)
https://www.youtube.com/watch?v=GEJ6380oAlg
(10 เรื่องจริงใน ทวปี แอฟริกา (Africa) ทคี่ ุณอาจไม่เคยรู้)