แบบฝึกวิทยาการคำนวณ ม.3

แบบฝึกหดั รายวิชาวทิ ยาการคำนวณ

ระดับชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ 3

ช่ือ สกลุ เลขที่ .

ภาคเรยี นที่ ปกี ารศกึ ษา .

โรงเรยี นคลองเคียนรฐั ราษฎร์รงั สรรค์

กจิ กรรมท่ี 4 | กฎหมายนา่ รู้ 31
คู่มอื ครูรายวชิ าพ้นื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ใบกจิ กรรมที ่ 4.1  ท�ำ แบบนผี้ ิดหรอื ไม่

สมาชกิ กลมุ่ ที่ ……...… 1. ชอื่ -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…
2. ชอ่ื -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…..
3. ชอื่ -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…..
4. ชอ่ื -สกลุ  ……………………………….…………………………………….…..…………………………….…...

1. ให้นักเรยี นศึกษาหัวข้อ 6.4 กฎหมายเกย่ี วกบั คอมพิวเตอร์
2. วิเคราะหเ์ หตกุ ารณ์ต่อไปน้ีว่าขอ้ ใดผิด พ.ร.บ.วา่ ด้วยการกระทําความผดิ เก่ยี วกบั คอมพิวเตอร์ 
แล้วใหท้ �ำ เครื่องหมาย   ในชอ่ งมีความผดิ

ที่ เหตกุ ารณ์ มีความผดิ

1 หญิงคอมเมนตฝ์ ากรา้ นขายเส้อื ผ้าใน IG ของกงุ้  ทำ�ใหก้ ้งุ เกดิ ความรำ�คาญ

2 แคทกดไลค ์ (Like) Youtube เกย่ี วกบั การหมิน่ สถาบนั พระมหากษตั ริย์

3 ม้ินตโ์ พสต์ชื่นชมนักเรยี นทีไ่ ด้รบั รางวัลเหรยี ญทองจากการแขง่ ขันตัดตอ่ ภาพยนตร ์
โดยไมป่ ิดบงั ใบหน้า 

4 กอ้ ยโพสตฝ์ ากรา้ นขายเสอ้ื ผา้ ออนไลน์ใน Facebook กลุ่มตลาดนัดแมแ่ ละเด็ก

5 กสั โพสตค์ ลิปท่ีแอบถา่ ยเด็กนกั เรยี นผูห้ ญงิ และผูช้ ายเดินจบั มือกันใน Facebook 
โดยไมป่ ดิ บังใบหนา้

6 เจ๊ยี บน�ำ เพลงทีก่ ำ�ลังเป็นที่นิยมมาตัดตอ่ มิวสคิ ใหมแ่ ลว้ เผยแพรใ่ น Youtube

7 ตอ่ น�ำ ภาพพน้ื หลังจากเว็บไซตท์ แ่ี จกฟรมี าตัดตอ่ ทำ� ปกแฟม้ ประวัตผิ ลงาน (portfolio) 
ใสแ่ ฟม้ วิชาแนะแนว

8 หยกเป็นผู้ดูแลเพจขายรองเท้ามือสอง พบวา่ มกี ารโพสตฝ์ ากร้านขายของปลอม
แลว้ ไม่ลบข้อความออกจากเพจ

9 กัว้ กดแชรข์ ่าวประชาสัมพันธ์การดาวนโ์ หลดค่มู ือครจู าก Facebook IPST Thailand

10 แนนโพสต์ข้อความถงึ เพอ่ื นในห้องดว้ ยถ้อยคำ�ทแ่ี สดงความเกลียดชงั ใน Facebook 

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

32 กจิ กรรมท่ี 4 | กฎหมายน่ารู้
คู่มือครรู ายวิชาพ้นื ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

3. ใหน้ กั เรยี นเลอื กเหตกุ ารณจ์ ากขอ้  2 ทเ่ี ลอื กตอบผดิ  แลว้ อธบิ ายวา่ ผดิ เพราะเหตใุ ด มบี ทลงโทษผกู้ ระท�ำ ผดิ อยา่ งไร 
แลว้ มีใครท่ไี ดร้ บั ผลกระทบจากเหตกุ ารณน์ บ้ี ้าง พรอ้ มใหเ้ หตุผลประกอบ
เหตกุ ารณข์ อ้  ...........................................……........................................…………………………………..…………………
เหตุผลท่ีมีความผิด ...................……............................................…………………………………..…………………
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………......................................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
บทลงโทษสำ�หรับผู้กระทำ�ความผิด .....……………......…...................................…………………………………………….
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
.....……………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
ผู้ท่ีได้รับผลกระทบ และเหตุผลประกอบ ...……………......…................................………………………………………….

…………………….............………....…………………………………..………………………………
……...........................………………………….............………....……………………………....
.……..……………………………………...........................…………………….............………..
..…………………….......……………..……………………………………...........................
…………………….............………....………………......…………………..…………………………
…………………….............………....………………......…………………..…………………………
…………………….............………....………………......…………………..…………………………
…………………….............………....………………......…………………..…………………………

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กิจกรรมท่ี 4 | กฎหมายนา่ รู้ 33
คูม่ อื ครรู ายวชิ าพืน้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ใบกจิ กรรมท ่ี 4.2  ผิดหรอื ถูก

สมาชกิ กล่มุ ท่ ี ……...… 1. ชอ่ื -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…
2. ชอื่ -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…..
3. ชอื่ -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…..
4. ชอื่ -สกลุ  ……………………………….…………………………………….…..…………………………….…...

ให้นกั เรียนอา่ นสถานการณต์ ่อไปนี้

สถานการณ์
เจ๊ียบโพสตท์ วงหนกี้ งุ้ จ�ำ นวน 2,000 บาท ผ่านทาง Facebook แตใ่ นความเป็นจรงิ ก้งุ ยมื เงินไปเพยี ง 
200 บาท โดยมีเพอื่ นกดถูกใจ 10 คน และต๋อมแชร์โพสตจ์ ำ�นวน 1 ครั้ง 

จากสถานการณข์ า้ งต้น ให้นักเรยี นรว่ มกนั อภปิ รายและตอบค�ำ ถามตอ่ ไปน้ี
1. กุ้งสามารถแจง้ ความดำ�เนนิ คดีทางกฎหมายกบั เจย๊ี บได้หรือไม่ เพราะเหตุใด
…………………….............………....…………………………………..……....………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..…....…………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..…....…………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
2. เจี๊ยบมคี วามผิดหรือไม่ อย่างไร ……....…………………………………..…………………...................................................
…………………….............………....…………………………………..……………….......……………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………........………………...........................
…………………….............………....…………………………………..………………........……………………...........................
…………………….............………....…………………………………..…………………....…………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
3. จากสถานการณ์มีบุคคลอนื่ ท่ีมคี วามผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ อกี หรอื ไม่ เพราะเหตุใด 
…………………….............………....…………………………………..…………………....…………………...........................
…………………….............………....…………………………………..………………………...……………...........................
…………………….............………....…………………………………..…………………………………............…..........................
…………………….............………....…………………………………..…………………………………............…..........................

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมที่ 5 | การใช้งานลิขสทิ ธทิ์ ่เี ปน็ ธรรม 37
คมู่ ือครูรายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

บตั รสถานการณใ์ บกจิ กรรมท ่ี 5.1 สถานการณท์ ่ี 2

สถานการณท์  ่ี 1 ตองเขียนรีวิวแสดงความคิดเห็นเก่ียวกับลิปสติก
ริทโพสต์คลิปมิวสิควิดีโอของศิลปินลงใน Youtube รนุ่ ใหมข่ องย่ีหอ้ หนึ่ง ลงในสื่อสังคมออนไลนข์ องตนเอง
ของตนเอง โดยให้เครดิตกับเจา้ ของลิขสิทธิ์

สถานการณ์ท ่ี 3 สถานการณ์ท ี่ 4

บิวอัดคลิปวิดีโอเล่าถึงเนื้อหาสำ�คัญของภาพยนตร์ ร้านถ่ายเอกสารหน้าโรงเรียนทำ�สำ�เนาหนังสือเรียน
ที่กำ�ลงั เขา้ ฉาย ลงในสื่อสังคมออนไลนข์ องตนเอง รายวิชาเพ่ิมเติมคณิตศาสตร์ไว้สำ�หรับจำ�หน่ายแก่
นักเรียน

สถานการณ์ท่ี 5 สถานการณ์ที่ 6

กุ้งซ้ือโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำ�หรับใช้ลงในคอม- เนสดาวนโ์ หลดรปู ภาพจากอนิ เทอรเ์ นต็ มาใชป้ ระกอบ
พิวเตอร์ของตนเองได้เพียงเคร่อื งเดียว ต่อมาเจ๊ยี บอยาก รายงานของตนเองจำ�นวน 1 รูป และมีการอ้างอิง
ใ ช้ โ ป ร แ ก ร ม ค อ ม พิ ว เ ต อ ร์ น้ั น   จึ ง ใ ห้ กุ้ ง ล ง โ ป ร แ ก ร ม แหลง่ ทม่ี าโดยเจ้าของภาพมีรูปภาพท้งั หมด 10 รปู
คอมพวิ เตอรท์ ี่ซื้อมาให้ตนเองด้วย

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

38 กจิ กรรมท่ี 5 | การใช้งานลขิ สิทธิ์ทีเ่ ปน็ ธรรม
คูม่ อื ครรู ายวิชาพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

สถานการณท์  ่ี 7 สถานการณ์ท ี่ 8

จัมโบ้เปิดเพลงจากแผ่น อาทนำ�รูปถ่ายท่ีออฟโพสต์ลงในส่ือสังคมออนไลน์
ซี ดี ท่ี ต น เ อ ง ซ้ื อ ม า ส ลั บ กั บ มารวบรวมเปน็ เลม่  แล้วจำ�หน่ายใหก้ ับผอู้ ื่น
เปิดจากใน Youtube ให้
ลกู คา้ ทมี่ ารบั ประทานอาหาร
ในร้านของตนเองฟัง

สถานการณ์ท่ ี 9 สถานการณ์ท ี่ 10

ฟิวตัดต่อเพลงสากลที่กำ�ลังเป็นที่นิยมในขณะนี้ อาเธอร์เสียค่าบริการ
จำ�นวน 8 เพลงมาเรียงต่อกัน โดยแต่ละเพลงใช้เวลา ให้กับเว็บไซต์ท่ีให้บริการ
10 วินาที เพ่ือประกอบการเต้นเข้าจังหวะงานวันขึ้น ด า ว น์ โ ห ล ด เ พ ล ง  โ ด ย
ปใี หม่ อาเธอร์ดาวน์โหลดเพลง
ไ ว้ ใ น มื อ ถื อ ข อ ง ต น เ อ ง
และแชร์เพลงต่อใหเ้ พอ่ื น

สถานการณท์ ี ่ 11 สถานการณ์ที ่ 12

ก๊ิบแชร์ลิงก์คลิปวิดีโอการทำ�อาหารของผู้อ่ืนลงใน ต้าร์คัดลอกข้อความ
สอ่ื สงั คมออนไลนข์ องตนเอง พรอ้ มทง้ั เขยี นค�ำ บรรยาย ในหนังสือเรียน 1 หน้า 
ไปใส่ในสื่อนำ�เสนอเพื่อ
นำ � เ ส น อ ห น้ า ชั้ น เ รี ย น
ในรายวชิ าประวตั ศิ าสตร์

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมท่ี 5 | การใชง้ านลขิ สทิ ธท์ิ ีเ่ ปน็ ธรรม 39
คู่มอื ครรู ายวชิ าพนื้ ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)

ใบกิจกรรมท่ี 5.1  ลขิ สิทธ์ใิ ช้อย่างไร ให้ถกู ตอ้ ง

1. ช่ือ-สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท ่ี ................
2. ช่อื -สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท่ี ................
3. ชื่อ-สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท ี่ ................
4. ช่ือ-สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขที่ ................

ใหน้ กั เรียนแต่ละกลุ่มรว่ มกนั พจิ ารณาบตั รสถานการณท์ ไ่ี ดร้ ับแล้วตอบค�ำ ถามตอ่ ไปน้ี

1. บัตรสถานการณ์ที่กลุ่มตนเองได้รับ คือ ...……………......….................................………………………………………….

…………………….............………....………………………………….......……......………………………………...........................

………………………….............………....………………………..…………..…...…………………………………...........................

…………………….............………....……………………....……………..……...………………………………...........................

…………………….............………....…………………………………..…….....………………………………...........................

…………………….............………....………………………………….....…….....………………………………...........................

…………………….............………....…………………………………......…………………….......………………...........................

…………………….............………....…………………………………..……………………………………......................................

2. การกระทำ�ของตวั ละครในบัตรสถานการณ์ทีไ่ ดร้ ับ มลี ักษณะใดบา้ ง

ตวั ละครในสถานการณ ์ คอื  ………………………………………………….....................………………………….…………………

หารายไดจ้ ากการกระทำ�ดงั กลา่ ว  ใช ่  ไม่ใช่  ไม่ระบุ

เจา้ ของผลงานสญู เสียรายได ้  ไม่มีผลกระทบ  สูญเสยี รายได้ 

ปริมาณท่นี ำ�มาใช ้  เหมาะสม  มากเกินไป  ไมร่ ะบุ

การอ้างองิ  มี  ไมม่ ี 

3. จากสถานการณ์นักเรยี นคดิ ว่าเปน็ การใชง้ านลขิ สทิ ธ์ิท่เี ป็นธรรม หรือเปน็ การละเมดิ ลิขสทิ ธ ์ิ เพราะเหตใุ ด
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..…………………………………….....................................

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

76 กจิ กรรมท่ี 9 | รายการขอ้ มลู
คู่มือครูรายวชิ าพ้ืนฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

ใบกิจกรรมท่ ี 9.1  คู่หรือคี่

1. ชื่อ-สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขที่ ................

ให้นักเรียนศึกษาหัวข้อ 3.1 ผลรวมของฉันเป็นจำ�นวนคู่หรือไม่ และเขียนโปรแกรมตามตัวอย่างท่ี 3.1 การสร้าง
โปรแกรมผลรวมของฉนั เปน็ จำ�นวนคหู่ รือไม่ จากหนังสอื เรยี นในบทท่ี 3 แล้วตอบคำ�ถามตอ่ ไปน้ี

1. กรอกผลลัพธ์ของการรนั โปรแกรมตัวอย่างท ี่ 3.1 ลงในตาราง

ลำ�ดบั ท่ี ตวั แปร  ตวั แปร  ตัวแปร ผลลัพธเ์ มอื่ ตัวละคร Answer
num1  num2  result   (ตะกร้า) สัมผสั กบั ตวั ละคร Even
มคี า่ เท่ากบั มีค่าเท่ากับ มคี า่ เทา่ กับ


** ผลการรนั โปรแกรมท่บี ันทึก เกดิ จากการคลกิ ธงเขียวเพียง 1 ครง้ั แลว้ มีการทดสอบโปรแกรมตามล�ำ ดบั

2. ในกรณีทีผ่ ลรวมของตัวแปร num1 และตวั แปร num2 เป็นจำ�นวนคี่ แล้วตวั ละคร Answer 
สัมผสั กบั ตัวละคร 
ผลลัพธ์ทเี่ กิดขึน้ คอื  ……………………………………………………………………………………………………………………...….
3. เพิ่มตัวละคร Wrong เป็นเคร่ืองหมายกากบาทซึง่ จะแสดงเมอ่ื ผู้ใชต้ อบผดิ  
โดยใหเ้ ขียนคำ�สงั่ เพ่อื ให้ตัวละคร Wrong แสดงเครอื่ งหมายเปน็ เวลา 1 วนิ าท ี แลว้ ซ่อนตัวละคร 

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมท่ี 9 | รายการข้อมลู 77
ค่มู อื ครูรายวชิ าพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

4. ท่ีตัวละคร Answer ให้นักเรียนเขียนบล็อกคำ�สั่งกระจายสาร broadcast เพื่อส่งสารไปที่ตัวละคร Wrong
ท่ีมีการรบั สาร wrong จากข้อ 3 
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………......................................
5. เขียนเงื่อนไขเมอ่ื ค่าในตัวแปร result เปน็ จำ�นวนคู่ และตวั ละคร Answer เล่ือนชนตัวละคร 
จะแสดงเคร่อื งหมายผดิ  


6 เขียนเงอื่ นไขเมอื่ คา่ ในตวั แปร result เป็นจำ�นวนคี่ และตัวละคร Answer เล่ือนชนตัวละคร 
จะแสดงเคร่อื งหมายถูก

ได้ถกู ตอ้ ง
7. เขียนค�ำ สัง่ เพม่ิ คะแนน 5 คะแนนใหก้ ับตัวแปร score เมอ่ื ตวั ละคร Answer เลือ่ นชนตัวละคร 


8. เขยี นคำ�สัง่ ลบคะแนน 2 คะแนนจากตัวแปร score เมือ่ ตวั ละคร Answer เลือ่ นชนตัวละครผิด

9. เขยี นโปรแกรมเพิ่มเตมิ ส่วนอืน่ ๆ ให้มคี วามน่าสนใจ

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

78 กิจกรรมท่ี 9 | รายการขอ้ มลู
ค่มู ือครรู ายวิชาพ้นื ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ใบกิจกรรมท่ ี 9.2  สนกุ กบั รายการ

1. ชื่อ-สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท่ี ................

ค�ำ ชี้แจงตอนที ่ 1 ให้นักเรียนศึกษาหัวข้อ 3.2 รายการข้อมูล จากหนังสือเรียนในบทที่ 3 แล้วพิจารณาว่าควร

เกบ็ ข้อมูลในรูปแบบตัวแปร หรอื รายการ แลว้ ตั้งช่ือใหเ้ หมาะสม

ขอ้ มูล รปู แบบการเกบ็ ข้อมูล ช่ือ

รหัสนักเรียนของนกั เรยี นช้ัน ม.3  ตัวแปร 
 รายการ

อายุของคุณแม่  ตวั แปร 
 รายการ

ชื่อโรงเรยี น  ตวั แปร 
 รายการ

จำ�นวนนักเรียนทง้ั หมดของโรงเรียน  ตวั แปร 
 รายการ

ผลลพั ธ์ของ 5+(4-3)  ตวั แปร 
 รายการ

รายช่ือนกั ฟุตบอลทมี โรงเรยี น  ตัวแปร 
 รายการ

ช่อื ของวันแตล่ ะวันใน 1 สปั ดาห์  ตัวแปร 
 รายการ

ค�ำ ชี้แจงตอนที่ 2 ให้นักเรียนศึกษาหัวข้อ 3.2 รายการข้อมูล จากหนังสือเรียนและเขียนโปรแกรมตามตัวอย่าง

ท ี่ 3.2 หาน�ำ้ หนักเฉลีย่ ของเพ่อื นในห้องดว้ ยรายการ แลว้ ตอบค�ำ ถามต่อไปน้ี

1. ผลลัพธ์ของโปรแกรมตัวอย่างท่ี 3.2 ตัวละครพูดว่า ……………….........................................................……………

...........................................................................................................................................................................

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมท่ี 9 | รายการขอ้ มูล 79
ค่มู ือครูรายวชิ าพนื้ ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

2. เขียนโปรแกรมตรวจสอบว่าข้อมลู นำ�้ หนักใดในรายการท่มี คี ่ามากท่ีสุด
การวางแผนการแก้ปัญหา (รหสั ลำ�ลอง)

3. เขยี นโปรแกรมตามทอ่ี อกแบบไว ้ โดยเมอ่ื รนั โปรแกรม ผลลพั ธน์ �้ำ หนกั คอื  ....…….......................................………
4. เขียนโปรแกรมตรวจสอบวา่ มีคนท่ีมนี �้ำ หนักน้อยกวา่  50 กโิ ลกรมั  ก่คี น 
การวางแผนการแกป้ ัญหา (รหสั ลำ�ลอง)


5. เขยี นโปรแกรมตามทอ่ี อกแบบไว ้ พรอ้ มทงั้ ตรวจสอบและปรบั ปรงุ โดยเมอื่ รนั โปรแกรม ผลลพั ธน์ �้ำ หนกั ทนี่ อ้ ยกวา่
50 กิโลกรมั มจี ำ�นวน ...................... คน
คำ�ชแ้ี จงตอนท ี่ 3 ให้นกั เรียนทำ�กิจกรรมท่ ี 3.2 จากหนงั สอื เรียน แลว้ ตอบคำ�ถามดา้ นล่าง
1. เมื่อคลิกธงเขียวตัวละครจะพูดว่า ……………………………………………………………………………………………………….
2. รายการ myFavFood มีจำ�นวนข้อมูลทั้งหมด …….................……... ข้อมูล โดยมีการเรียงลำ�ดับข้อมูลจาก
รายการท ่ี 1 จนถงึ รายการสดุ ทา้ ยอยา่ งไร ………………………………………………………………………………………………
...........................................................................................................................................................................
3. หากคลิกธงเขียวเพ่ือรันโปรแกรมอีกครั้ง จะมีจำ�นวนข้อมูลท้ังหมด ………...............….. ข้อมูล โดยมีการเรียง
ลำ�ดับข้อมูลจากรายการท่ี 1 จนถึงรายการสุดท้ายอย่างไร ………………………………………………………………………
…………………………….........................................................................................................................................
4. ใหน้ ักเรยี นเขยี นโปรแกรมในกจิ กรรมที่ 3.2 ข้อ 2 จากหนังสือเรียน

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

84 กจิ กรรมท่ี 10 | สนกุ กับ Scratch
คู่มือครรู ายวชิ าพ้ืนฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

ใบกิจกรรมที ่ 10.1  Don’t Move

1. ชื่อ-สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท่ี ................

คำ�ชีแ้ จง ให้นักเรียนสร้างตัวละครหน้ากากหรือใช้ไฟล์หน้ากากค้างคาว bat.sprite3 โดยดาวน์โหลดได้จากลิงก์

ในหนังสือเรยี นในบทที่ 3 แลว้ ตอบค�ำ ถาม 

1. เขียนโปรแกรมตามตัวอย่างที่ 3.3 จากหนังสือเรียนแล้วรันโปรแกรมโดยคลิกปุ่มธงเขียว ปฏิบัติตาม

และตอบคำ�ถามต่อไปน้ี

1.1 คลิกที่ปุ่ม   ผลลัพธ์ท่ีได้ คือ …………………….............…………………………………………………………….
1.2 ให้นักเรียนหยุดน่ิงสักครู่ หลังจากน้ันขยับใบหน้า ผลลัพธ์ที่ได้ คือ ……………………………………………………

……………………………………………………………………............................................……………………………........

……………………………………………………………………............................................……………………………........

……………………………………………………………………............................................……………………………........

หมายเหตุ เมื่อมีการรันโปรแกรม ( ) กล้องเว็บแคมท่ีจอจะทำ�งานตลอดเวลาแม้ว่านักเรียนจะกดปุ่มหยุด

  ( ) แลว้ กต็ าม มผี ลใหค้ ะแนนตดิ ลบลงเรอื่ ย ๆ หากนกั เรยี นตอ้ งการหยดุ การท�ำ งานของกลอ้ งใหน้ �ำ บลอ็ กค�ำ สง่ั

มาวางพื้นท่ีเขียนโปรแกรมแล้วคลิกที่บล็อกคำ�สั่ง 1 คร้ัง และถ้าต้องการเร่ิมรันโปรแกรมใหม่

อีกครั้งกก็ ดป่มุ ธงเขียว

2. ทำ�กิจกรรมที่ 3.3 จากหนังสอื เรียน อาจปรบั จากโปรแกรมในข้อ 1 ปฏบิ ัตติ าม และตอบคำ�ถามต่อไปน้ี

2.1 ที่ตัวละคร  button1 เม่ือมีการคลิกปุ่ม Start ชุดตัวละครจะเปล่ียนไป นักเรียนจะเพิ่มคำ�ส่ัง
ส�ำ หรบั ก�ำ หนดคา่ เรม่ิ ตน้ เวลา โดยใชบ้ ลอ็ กค�ำ สงั่  …………………………………….............................. นอกจากน้ี

จะมีตัวแปรท่ีกำ�หนดสถานะว่ามีการคลิกปุ่มแล้ว โดยต้ังช่ือตัวแปรว่า ……………………...............……….…..

ซึ่งจะกำ�หนดค่าเป็น 1 โดยใช้บล็อกคำ�ส่ัง …...........................................................………………………………

  2.2 ท่ีตัวละครหน้ากาก เม่ือมีการขยับใบหน้า โปรแกรมจะตรวจสอบว่ามีการคลิกท่ีปุ่ม หรือไม่ถ้ามีการ

คลกิ ปุม่  START และมกี ารขยับใบหน้า โปรแกรมกจ็ ะบนั ทกึ เวลาลงรายการทน่ี กั เรยี นสรา้ งขน้ึ  

ชื่อ ……………………...............................………...................……….. คำ�ส่ังท่ีใช้ในการบันทึกเวลาลงรายการ 

คือ …………………………......….................................................................................................……………......

เมื่อมีการบันทึกเรียบร้อยแล้ว จะกำ�หนดให้โปรแกรมรอการคลิกปุ่ม START ใหม่ โดยจะกำ�หนดสถานะ

คา่ ตวั แปรส�ำ หรบั การคลกิ ปมุ่ ใหม้ คี า่ เปน็  0 โดยใชบ้ ลอ็ กค�ำ สง่ั  ………….............………………………………….....

……………………………………………………………………............................................……………………………........

……………………………………………………………………............................................……………………………........

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมท่ี 10 | สนกุ กับ Scratch 85
คมู่ ือครูรายวิชาพืน้ ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

และเมอื่ มกี ารบนั ทกึ เวลาลงรายการแลว้  นกั เรยี นจะเปลยี่ นตวั ละครปมุ่  START ทมี่ กี ารกด ใหเ้ ปลย่ี นชดุ
ตวั ละครสำ�หรับพร้อมกดอยา่ งไร และเปลยี่ นทตี่ ัวละครใด ………….............……………………………….…....

โปรแกรม 

ตวั ละคร …………………………………….

โปรแกรม 

ตัวละคร …………………………………….

3. เขยี นโปรแกรมเพ่มิ เตมิ จากขอ้  2 เพื่อคน้ หาเวลาทอี่ ยนู่ ิ่งไดน้ านทส่ี ุดในรายการ
ตวั อย่างรหสั ล�ำ ลองการหาเวลาสูงสดุ ในรายการ
1. กำ�หนดตัวแปรเพอื่ เก็บคา่ เวลาทอี่ ยนู่ ่งิ ไดน้ านท่ีสดุ max   0
2. กำ�หนดคา่ ตวั แปร i   0
3.  ทำ�ซ�้ำ ค�ำ ส่ังต่อไปน้ ี จนกว่าจะครบทุกข้อมูลในรายการ
3.1 ถา้ ข้อมลู ในรายการท่ ี i > max ให้ max   ข้อมูลในรายการที ่ i 
3.2 เพิ่มคา่  i อกี  1
4. แสดง max

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

86 กจิ กรรมที่ 10 | สนุกกับ Scratch
คมู่ อื ครูรายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

ใบกจิ กรรมท่ ี 10.2  เกมสอยดาว

1. ชอื่ -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขที ่ ................
ค�ำ ช้ีแจง ให้นักเรียนศึกษาหัวข้อ 3.4 การสร้างแอปพลิเคชันด้วย Scratch จากหนังสือเรียนในบทที่ 3 และเขียน
โปรแกรมตามตัวอย่างท่ ี 3.4 เกมสอยดาว แลว้ ปรบั ปรุงโปรแกรมดังต่อไปน้ี
1. ปรบั ปรุงโปรแกรมให้เพิม่ รางวลั  โดยทกุ รางวัลทม่ี อี ยู่ในรายการ จะมอี ยา่ งละ 2 ช้นิ
  1.1 ปรับปรุงโปรแกรมที่ตัวละคร …………………….............................................................……………………….
  1.2 คำ�ส่งั ทใี่ ช้ในการเพิ่มรางวัล คือ 


2. เพิม่ ดาวดวงเลก็  และเพ่ิมรางวลั สำ�หรบั ดาวดวงเลก็  แล้วเขยี นโปรแกรมเพิ่มเติมใหม้ กี ารคำ�นวณเมอ่ื ผู้ใช้
คลิกดาวดวงเล็กแล้วจะมีการแสดงรางวัลและคำ�นวณรายได้จากการขายดาวดวงละ 10 บาท นักเรียนมีแนวทาง
ในการปรบั ปรุงโปรแกรมอยา่ งไร
……………....………………………………………………………………………………………………………………………………….....
……………....………………………………………………………………………………………………………………………………….....
……………....………………………………………………………………………………………………………………………………….....
3. เพ่ิมตัวละครไม้ เพ่ือใช้สำ�หรับสอยดาว ให้นักเรียนเขียนคำ�ส่ังท่ีตัวละครดาว เพ่ือสร้างบล็อกคำ�สั่งกระจายสาร 
broadcast ส่งสารไปที่ตวั ละครไม้
4. เขยี นค�ำ ส่งั ในตัวละครไมเ้ พอ่ื รับสารจากตัวละครดาว เพ่ือให้ไมส้ อยดาวเคล่อื นที่ตามตวั ชเี้ มาส์

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมท่ี 10 | สนกุ กบั Scratch 87
คมู่ ือครรู ายวิชาพืน้ ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)

ใบกิจกรรมที่ 10.3  The Maze

สมาชิกกลมุ่ ที ่ ……...… 1. ชอ่ื -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…
2. ชอื่ -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…..
3. ชอ่ื -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…..
4. ชอื่ -สกลุ  ……………………………….…………………………………….…..…………………………….…...

ให้นกั เรียนพิจารณากิจกรรมท้ายบทจากหนังสือเรียนในบทท่ี 3 แล้วดำ�เนินการแกป้ ญั หาตามข้นั ตอนดงั น้ี
1. วิเคราะหแ์ ละกำ�หนดรายละเอยี ดของปัญหา
ขอ้ มลู เข้า คือ ……………………………………………………………………........……………………………………………………...
ขอ้ มลู ออก คอื  ……………………………………………………….......…………………………………………………………………...
  ………………………....……………………………………………………………………………………………………………………….....
  ………………………………………………….....……………………………………………………………………………………….……...
วธิ ีตรวจสอบขอ้ มูล มีดงั น้ี
  ………………………....……………………………………………………………………………………………………………………….....
  ………………………………………………….....……………………………………………………………………………………….……...
  ………………………....……………………………………………………………………………………………………………………….....
2. วางแผนการแกป้ ญั หาและการเขยี นโปรแกรม เปน็ ดงั นี้
2.1 โปรแกรมเพื่อควบคุมการเดินของตัวละคร เม่ือกดลูกศรข้ึน (up arrow) ตัวละครจะเปล่ียนเป็นรูป
ใหแ้ ก้ไขโปรแกรม เมอื่ เดนิ ชนกำ�แพงจะไม่เดินทะลกุ �ำ แพงทางดา้ นบน

รหสั ล�ำ ลอง/ผังงาน  โปรแกรมมดี งั น ี้

เมอ่ื มกี ารกดลูกศรข้ึน
เปลยี่ นพิกัด y เพิ่มอีก 10 หน่วย
เปล่ียนชดุ ตวั ละครให้ตัวละครมปี ากข้ึนดา้ นบน
ตรวจสอบว่าตัวละครมีการชนขอบสดี ำ�หรอื ไม่
ถ้าใช่ใหล้ ดคา่ พิกดั  y ลง 10 หน่วย 

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

88 กจิ กรรมที่ 10 | สนุกกับ Scratch
คู่มือครูรายวชิ าพ้นื ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

2.2 โปรแกรมควบคมุ การเดนิ ของตวั ละคร เม่ือกดลูกศรซ้าย (left arrow) ตัวละครจะเปลย่ี นเป็นรปู
ใหแ้ ก้ไขโปรแกรม เมื่อเดินชนกำ�แพงจะไมเ่ ดินทะลุกำ�แพงทางด้านซ้าย

รหสั ล�ำ ลอง/ผงั งาน  โปรแกรมมดี ังน ้ี

เมือ่ มกี ารกดลกู ศรซ้าย
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................

2.3 โปรแกรมควบคุมการเดินของตวั ละคร เมอ่ื กดลกู ศรขวา (right arrow) ตวั ละครจะเปลี่ยนเปน็ รปู

ใหแ้ กไ้ ขโปรแกรม เมอื่ เดนิ ชนก�ำ แพงจะไม่เดนิ ทะลกุ �ำ แพงทางดา้ นขวา

รหสั ลำ�ลอง/ผังงาน  โปรแกรมมีดังน ้ี

เมอ่ื มกี ารกดลูกศรขวา
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมที่ 10 | สนกุ กบั Scratch 89
คูม่ อื ครูรายวิชาพืน้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

2.4 โปรแกรมควบคมุ การเดินของตวั ละคร เมื่อกดลูกศรลง (down arrow) ตัวละครจะเปล่ียนเป็นรูป
 ใหแ้ กไ้ ขโปรแกรม เม่อื เดนิ ชนก�ำ แพงจะไมเ่ ดินทะลกุ ำ�แพงทางดา้ นลา่ ง

รหสั ล�ำ ลอง/ผังงาน  โปรแกรมมีดงั น ี้

เมอ่ื มกี ารกดลกู ศรลง
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................

2.5 แกไ้ ขโปรแกรมทตี่ วั ละคร ……..............…………………. ซง่ึ เมื่อเดนิ ชนจุดแดง   แลว้ จดุ แดงจะหายไป 

รหสั ลำ�ลอง/ผังงาน  โปรแกรมมดี งั น ้ี

เมื่อมกี ารคลิกตัวละครโคลนของไวตามิน
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................

3. แก้ไขโปรแกรมใหแ้ สดงคะแนน เม่อื เดนิ ชนจดุ แดง คะแนนจะเพ่ิมขึ้น 1 คะแนน

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมที่ 11 | ประมวลผลขอ้ มูล 95
คมู่ อื ครูรายวิชาพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

บตั รสถานการณใ์ บกจิ กรรมท ่ี 11

สถานการณ์ท่ ี 1

โรงเรียนแห่งหนึ่งมีครูจำ�นวน 50 คน นักเรียนจำ�นวน 
1,200 คน เปิดสอนในระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปที ี ่ 1-6 ตอ้ งการ
กำ�หนดรายช่ือชุมนุมที่จะเปิดในปีการศึกษานี้ให้ตรงตาม
ความต้องการของนักเรียนแต่ละระดับช้ันมากที่สุด โดย
จำ�นวนชุมนุมที่สามารถเปิดได้ต้องไม่เกินจำ�นวนครูท่ีมี 
เนื่องจากครูแต่ละคนสามารถเปิดชุมนุมได้เพียง 1 ชุมนุม 
แต่ละชุมนุมสามารถรับนักเรียนได้ไม่เกิน 30 คน นักเรียน
ทกุ คนตอ้ งมีชุมนมุ และสามารถเลือกได้เพียง 1 ชุมนุมเท่าน้นั  

สถานการณท์  ี่ 2

พรรคกล้าคิด กล้าทำ� ต้องการลงสมัครเลือกตั้งประธาน
นักเรียนในปีการศึกษานี้ และต้องการกำ�หนดนโยบายท่ีตรง
กับความต้องการของนักเรียนในโรงเรียน โดยสมาชิกพรรค
มีข้อตกลงร่วมกันว่านโยบายหลักของพรรคจะมีจำ�นวน 3 ข้อ 
จึงได้มีแนวคิดในการสำ�รวจความต้องการของนักเรียนแต่ละ
ระดบั ชัน้ เพือ่ น�ำ มากำ�หนดเป็นนโยบายหลักของพรรค 

สถานการณท์ ่ ี 3

โรงเรียนแห่งหนึ่งได้ปรับปรุงโรงอาหารโดยการขยายร้าน
อาหารเพิ่มเติมอีกจำ�นวน 3 คูหาเพื่อรองรับจำ�นวนนักเรียน
ที่เพ่ิมข้ึน ทางโรงเรียนต้องการจัดหาร้านอาหารมาเพิ่ม
ซ่ึงต้องตรงกับความต้องการของนักเรียน และมีคุณค่าทาง
โภชนาการ

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

96 กจิ กรรมที่ 11 | ประมวลผลข้อมูล
คมู่ ือครูรายวิชาพื้นฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

สถานการณท์  ่ี 4
โรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งหนึ่งต้องการจัดกิจกรรมในวัน
ข้ึ น ปี ใ ห ม่   โ ด ย มี กิ จ ก ร ร ม ห ลั ก คื อ ก า ร จั บ ส ล า ก เ พ่ื อ แ ล ก
ของขวัญระหว่างนักเรียน โดยหลายปีที่ผ่านมานักเรียนมี
ข้อเสนอว่า ควรกำ�หนดราคาของขวัญแยกตามระดับช้ัน
โ ด ย นั ก เ รี ย น ชั้ น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ต อ น ป ล า ย ค ว ร มี ร า ค า ข อ ง
ของขวัญสูงกว่านักเรียนในระดับช้ันมัธยมศึกษาตอนต้น 
โรงเรียนจึง นำ�ข้อเสนอดงั กลา่ วมาปรบั ปรงุ การก�ำ หนด ราคา
ของของขวญั ใหเ้ หมาะสมกบั ระดบั ชน้ั

สถานการณท์  ี่ 5
ในปีการศึกษานี้ โรงเรียนมีนโยบายท่ีจะพานักเรียน
ระดับช้ัน ม.3 ไปทัศนศึกษานอกสถานที่ โดยจัดให้เดินทาง
วันละ 1 ห้อง ให้นักเรียนเป็นผู้เลือกสถานที่ท่ีต้องการจาก
ตัวเลือกที่กำ�หนดให้ไม่น้อยกว่า 3 สถานที่ เพื่อให้สอดคล้อง
กับความต้องการของนักเรียนแต่ละห้องมากที่สุด ซ่ึงสถานที่
เหล่านั้นสามารถเดินทางไป-กลับได้ภายใน 1 วัน และมีค่า
ใช้จา่ ยไม่เกิน 350 บาทตอ่ คน 

สถานการณ์ท่ี 6
ในเดือนมีนาคม โรงเรียนจัดงานตลาดอาชีพ ซึ่งนักเรียน
ระดับชั้น ม.3 ในแต่ละห้อง ได้รับมอบหมายให้เปิดร้าน
เพื่อจำ�หน่ายสินค้าประเภทขนมหวานที่สนองต่อความ
ต้องการของนักเรียนในโรงเรยี น โดยโรงเรียนใหก้ ารสนับสนุน
ตน้ ทนุ หอ้ งละ 2,000 บาท 

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กิจกรรมท่ี 11 | ประมวลผลขอ้ มลู 97
คมู่ อื ครรู ายวิชาพืน้ ฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

สถานการณ์ท่ี 7

โรงเรียนต้องการสำ�รวจความคิดเห็นในกิจกรรมการเข้าค่ายลูกเสือ
ของนักเรียนชั้น ม.3 เพ่ือนำ�ผลการประเมินมาใช้ปรับปรุงการจัด
ค่ายลกู เสือในปถี ดั ไป

สถานการณท์ ี ่ 8

โรงเรียนแห่งหนึ่งต้องการกำ�หนดนโยบายเกี่ยวกับสวัสดิภาพ
และความปลอดภัยในการเดินทางมาโรงเรียนของนักเรียน และ
ต้องการนำ�เสนอข้อมูลเกี่ยวกับการเดินทางมาโรงเรียนของนักเรียน
แยกตามระดับชัน้ ตอ่ ผู้อำ�นวยการ 

สถานการณ์ท่ ี 9

คณะกรรมการนักเรียนของโรงเรียนแห่งหนึ่งพบว่า มีนักเรียน
บางส่วนมาโรงเรียนสายเป็นประจำ�และไม่ทันร่วมกิจกรรมหน้าเสาธง 
ทำ�ให้นักเรียนกลุ่มน้ีไม่ทราบข้อมูลข่าวสารบางอย่างของโรงเรียน
คณะกรรมการนักเรียนต้องการแก้ไขปัญหาและออกแบบกติกาเพ่ือ
ใหน้ กั เรยี นมาโรงเรยี นทนั เวลา เชน่  นกั เรยี นทมี่ าสายเกนิ  5 ครงั้ /เดอื น
จะถกู หักคะแนนความประพฤติ 10 คะแนน เปน็ ตน้  

สถานการณท์ ี ่ 10

คณะกรรมการนักเรียนของโรงเรียนแห่งหนึ่งต้องการจัดลาน
กิจกรรมเพื่อให้นักเรียนเข้าร่วมกิจกรรมท่ีตนสนใจ โดยแบ่งกิจกรรม
ออกเป็นประเภทศิลปะ-ดนตรี กีฬา และวิชาการ ซ่ึงแต่ละประเภท
อาจมีนักเรียนสนใจแตกต่างกัน คณะกรรมการนักเรียนต้องการ
ออกแบบกิจกรรมแต่ละประเภทอย่างหลากหลายและเพียงพอ
ส�ำ หรบั รองรบั นักเรยี นตามความสนใจ

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

98 กิจกรรมที่ 11 | ประมวลผลขอ้ มลู
ค่มู ือครรู ายวิชาพ้นื ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

ใบกิจกรรมที่ 11.1  ปญั หาคอื อะไร

สมาชกิ กลมุ่ ท ่ี ……...… 1. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................……......….…... เลขท ่ี ................
2. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…...........................................…………... เลขท ่ี ................
3. ชอ่ื -สกลุ  ….……………………….…..…....................................…....……….…... เลขท ี่ ................
4. ชื่อ-สกลุ  ….……………………….…..…..........……….................................…... เลขที่ ...............

1. ศกึ ษาเน้ือหาบทที ่ 4 เรื่อง การนิยามปัญหา และการวิเคราะห์ปัญหา จากหนงั สอื เรยี น
2. รบั บตั รสถานการณจ์ ากคร ู สถานการณท์ ไ่ี ดร้ บั มอบหมาย คอื  สถานการณท์  ี่ ……………………....................…………
3. จากสถานการณ์ท่ีกลมุ่ ไดร้ บั  
3.1 ปญั หาจากสถานการณ ์ คอื  ……………………………………………….........……………………………………....…………
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
3.2 เง่อื นไข/ข้อก�ำ หนด ตามสถานการณ ์ คือ ………………...........…………………………………………………….....…...
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
4. จากปญั หาในขอ้  3 นักเรยี นสามารถวเิ คราะห์ปญั หาได ้ ดงั น้ี
4.1 นกั เรียนตอ้ งการขอ้ มูลอะไรบา้ งเพื่อแกป้ ญั หาขา้ งต้น
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………

………………………..……………………..........…………………………………………………………………………
……………………………………………..……………………..........……………………………………………………
…………………………………………………………………..……………………..........………………………………
……………………………………………………………………………………….................................................

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมที่ 11 | ประมวลผลขอ้ มลู 99
คู่มือครรู ายวชิ าพืน้ ฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)

4.2 นักเรียนจะออกแบบการเกบ็ ข้อมูลอย่างไรใหค้ รอบคลุมสาเหตทุ ั้งหมด

ข้อมลู ชนิดของข้อมลู รปู แบบของข้อมลู
(เชน่  ตัวเลข ขอ้ ความ) (เชน่  ตวั เลข อาจมีรูปแบบ

เปน็ จ�ำ นวนเต็มหรอื
ทศนยิ ม วนั ที่ มรี ูปแบบ

วว/ดด/ปปปป หรอื  
ดด/วว/ปปปป)

4.3 เพื่อให้การเก็บรวบรวมข้อมูลเพียงพอสำ�หรับการวิเคราะห์ปัญหา นักเรียนจะกำ�หนดขอบเขตในประเด็น
ตอ่ ไปนอ้ี ยา่ งไร
1) ปริมาณข้อมูลที่ต้องการจัดเก็บ ………………………………………………………………………......……………
2) ระยะเวลาในการเก็บรวบรวมข้อมูล …………………………..…………………………………….......……………
3) ช่วงเวลาในจัดเก็บข้อมูล ……………………………………………………………………………….........……………
4) แหล่งกำ�เนิดข้อมูล หรือสถานที่ท่ีจะไปเก็บข้อมูล …………………………………………………......…………..
5) ผู้ให้ข้อมูล ……………………………………………………………………………………………………………….............

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

100 กจิ กรรมท่ี 11 | ประมวลผลขอ้ มลู
คมู่ อื ครรู ายวชิ าพ้ืนฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ใบกจิ กรรมท ี่ 11.2  รวบรวมข้อมลู

สมาชิกกลมุ่ ท ่ี ……...… 1. ชอ่ื -สกลุ  ….……………………….…..…....................................……......….…... เลขท ่ี ................
2. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…...........................................…………... เลขท ี่ ................
3. ชอ่ื -สกลุ  ….……………………….…..…....................................…....……….…... เลขท ่ี ................
4. ชื่อ-สกลุ  ….……………………….…..…..........……….................................…... เลขท ี่ ...............

1. ศึกษาเนอ้ื หาบทท ่ี 4 เร่อื ง รวบรวมขอ้ มูล จากหนังสอื เรียน

2. จากสถานการณใ์ นใบกจิ กรรมที ่ 11.1 ท่นี กั เรียนแต่ละกลมุ่ ได้รบั  นักเรยี นจะเกบ็ ข้อมลู จากใคร 

หรอื แหล่งข้อมลู ใด 

………………………………………………..……………………………………………........…………………………………………………

………………………………………………..………………………………………………........………………………………………………

………………………………………………..…………………………………………........……………………………………………………

ขอ้ มูลทนี่ ักเรียนจะเก็บเปน็ ข้อมลู ประเภท (เลอื กไดม้ ากกวา่  1 ประเภท)

 ข้อมลู ปฐมภมู ิ   ข้อมลู ทตุ ยิ ภมู ิ

3. จากแหล่งข้อมูล/กลุ่มผู้ให้ข้อมูลในข้อ 2 นักเรียนใช้วิธีการใดในการเก็บรวบรวมข้อมูล และเก็บรวบรวมข้อมูล

อย่างไร อธบิ ายพร้อมทัง้ ให้เหตผุ ลประกอบ (เลือกไดม้ ากกว่า 1 วธิ )ี

การสงั เกต 

การสำ�รวจ

การสอบถาม

การสมั ภาษณ ์

อื่น ๆ (โปรดระบุ) …………………………………….........................................

เพราะ ....................................................................................................

……………………..........……………………………………………………………………

…………………………………………………..……………………..........………………

………………………………………………………………………………………………………..............................................

……………………..........…………………………………………………………………………………………………………………

……………………..........…………………………………………………………………………………………………………………

……………………..........…………………………………………………………………………………………………………………

……………………..........…………………………………………………………………………………………………………….....

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………...

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กิจกรรมท่ี 11 | ประมวลผลขอ้ มูล 101
คมู่ อื ครรู ายวิชาพ้นื ฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)

ใบกิจกรรมท ่ี 11.3  ประมวลผลข้อมูล 

สมาชิกกลุ่มท่ ี ……...… 1. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................……......….…... เลขท ี่ ................
2. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…...........................................…………... เลขท ่ี ................
3. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................…....……….…... เลขท ่ี ................
4. ชอ่ื -สกุล ….……………………….…..…..........……….................................…... เลขท่ ี ...............

1. ศกึ ษาเนื้อหาบทท ี่ 4 เรอื่ ง การเตรยี มขอ้ มลู  จากหนังสอื เรียน
2. ให้นกั เรยี นตอบค�ำ ถามในกิจกรรมท ่ี 4.1 ข้อ 1 จากหนังสอื เรียน แล้วตรวจสอบค�ำ ตอบกับเพอื่ น
………………………………………………..……………………………………………........…………………………………………………
3. ให้นักเรยี นศึกษาขอ้ มลู ตามลงิ กใ์ นกจิ กรรมท ี่ 4.1 ข้อ 2 จากหนังสอื เรยี น แล้ววิเคราะหค์ วามผดิ ปกติของข้อมูล
ตามตารางต่อไปนี้

ตำ�แหนง่ ความผดิ ปกตทิ พี่ บ ประเภทของความผิดปกติ

ความสมบูรณ์ รูปแบบเดยี วกัน ความครบถว้ น ความทนั สมัย
(validity) (uniformity) (completeness) (timeliness)

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

102 กิจกรรมท่ี 11 | ประมวลผลขอ้ มูล
คู่มือครรู ายวิชาพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

4. จากข้อ 3 ให้นกั เรยี นปรับ/แกไ้ ขขอ้ มลู ใหถ้ กู ต้อง โดยมกี ารปรับปรุงหรือลบขอ้ มลู ใดบา้ ง 
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
5. จากข้อมูลที่กำ�หนด ให้นกั เรยี นใสเ่ ครือ่ งหมาย / ในช่องวิธีการประมวลผลที่เหมาะสมกับข้อมลู ท่กี �ำ หนด 
(สามารถเลอื กใชไ้ ด้มากกกวา่  1 รูปแบบ)

ขอ้ มลู ความถ่ี รอ้ ยละ วธิ ีการประมวลผล มธั ยฐาน คา่ เฉลยี่
พิสัย ฐานนิยม
เพศ
อายุ
น้�ำ หนัก
สว่ นสงู
เกรดเฉลย่ี
วิชาท่ชี อบ

6. จากข้อมลู ให้นักเรยี นใช้โปรแกรมตารางท�ำ งาน ในการหาค�ำ ตอบตอ่ ไปนแี้ ละระบุสตู รในการคำ�นวณ

ข้อมลู สารสนเทศ สูตรในการคำ�นวณ
จำ�นวนนักเรียนชาย/หญิง 1. จำ�นวนนักเรยี นชาย

2. จ�ำ นวนนักเรยี นหญิง

3. ร้อยละของนักเรยี นชาย

4. รอ้ ยละของนกั เรียนหญิง

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมท่ี 11 | ประมวลผลขอ้ มูล 103
คู่มอื ครรู ายวิชาพืน้ ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ข้อมลู สารสนเทศ สตู รในการค�ำ นวณ
อาย ุ (ป)ี
น�้ำ หนัก (กิโลกรัม) 5. อายเุ ฉลย่ี
6. คำ�นวณอาย ุ ณ ปีปจั จบุ นั ของนักเรียน
ส่วนสงู  (เซนติเมตร) จากวนั เดอื นปเี กดิ
7.  น้ำ�หนกั สงู สดู
เกรด
8.  น�ำ้ หนักต�่ำ สุด

9.  น�้ำ หนกั เฉลย่ี
10. นักเรยี นทม่ี นี �้ำ หนกั นอ้ ยกวา่  50 กก.

มจี �ำ นวนกคี่ น
11. นกั เรยี นที่มนี ำ้�หนักมากกวา่  50 กก. 
มีจ�ำ นวนกค่ี น
12. สว่ นสงู สูงสดุ

13. ส่วนสงู ต่ำ�สดุ

14. สว่ นสูงเฉลย่ี
15. นักเรียนทม่ี สี ว่ นสงู น้อยกว่า 160 ซม. 
มจี ำ�นวนก่คี น
16. นกั เรียนทีม่ สี ว่ นสงู มากกว่า 160 ซม. 
มจี ำ�นวนกคี่ น
17. เกรดเฉลี่ยสงู สดุ

18. เกรดเฉลี่ยต่ำ�สุด

19. เกรดเฉลี่ยแยกตามเพศชาย

20. เกรดเฉลย่ี แยกตามเพศหญิง

21. เกรดเฉล่ียของเพศใดสงู กว่ากัน

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

104 กจิ กรรมที่ 11 | ประมวลผลขอ้ มลู
คู่มอื ครูรายวิชาพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)

ข้อมูล สารสนเทศ สตู รในการค�ำ นวณ
วิชาที่ชอบ 22. วชิ าที่ชอบอันดับ 1
23. วิชาทชี่ อบอันดับ 2
ดัชนีมวลกาย 24. วชิ าทช่ี อบอันดับ 3
25. รายการวิชาท่ชี อบของเพศชาย
26. รายการวชิ าท่ีชอบของเพศหญงิ
27. หาคา่ ดชั นมี วลกายของนกั เรยี นแต่ละคน

7. ใหน้ กั เรียนท�ำ ข้อมลู ตอ่ ไปนีใ้ หเ้ ปน็ ภาพ (data visualization) 
7.1 สดั สว่ นของเพศชายและเพศหญงิ

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมท่ี 11 | ประมวลผลขอ้ มูล 105
คมู่ อื ครรู ายวชิ าพนื้ ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)

7.2 ความสมั พันธ์ของอาย ุ (ป)ี  และคา่ น�ำ้ หนักเฉลย่ี จำ�แนกตามอายุ (กิโลกรัม)

7.3 ความสมั พันธ์ของเพศและเกรดเฉลี่ยจ�ำ แนกตามเพศ 

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

106 กจิ กรรมที่ 11 | ประมวลผลขอ้ มูล
คมู่ ือครูรายวิชาพืน้ ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

ใบกิจกรรมท ี่ 11.4  ข้อมลู น้ ี มคี วามหมาย 

สมาชิกกลมุ่ ท ี่ ……...… 1. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................……......….…... เลขท ี่ ................
2. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…...........................................…………... เลขท ่ี ................
3. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................…....……….…... เลขท ่ี ................
4. ชอ่ื -สกุล ….……………………….…..…..........……….................................…... เลขที่ ...............

1. จากการวิเคราะห์ข้อมลู การใชส้ มารต์ โฟนจากลิงก์ในกิจกรรมท้ายบทท ี่ 4 ในหนงั สือเรียน 
นักเรยี นจะนำ�ข้อมูลใด ไปใชป้ ระโยชนด์ ้านใดได้บา้ ง
ตวั อย่างเช่น ต้องการทราบขอ้ มลู นกั เรยี นระดบั ชนั้ ใด ภาคใด ใชส้ มารต์ โฟนมากทส่ี ดุ และใชง้ านโดยเฉลีย่ กชี่ ัว่ โมง
ตอ่ วนั
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
2. เพื่อใหท้ ราบขอ้ มลู ในขอ้  1 นักเรียนใชค้ า่ สถิตใิ ดบา้ งในการวเิ คราะห์
ตวั อยา่ งเชน่  ร้อยละ ความถ ี่ ค่าเฉลย่ี
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมที่ 11 | ประมวลผลขอ้ มูล 107
คู่มือครูรายวิชาพนื้ ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

3. จากขอ้  1 ให้นกั เรียนน�ำ เสนอข้อมลู ด้วยภาพ

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กิจกรรมที่ 12 | ดาตา้ ท่ที ้าทาย 111
คู่มอื ครรู ายวิชาพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

ใบกิจกรรมท ่ี 12.1  ดาต้าท่ที ้าทาย

1. ชอ่ื -สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท่ ี ................

2. ชื่อ-สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขที ่ ................

3. ชื่อ-สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท่ ี ................

4. ช่อื -สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท ่ี ................

ให้นักเรยี นร่วมกนั ก�ำ หนดปัญหาทสี่ นใจในโรงเรยี นหรอื ชมุ ชน 

1. ปัญหา คือ ...……………......…....................................................................
…………………….............………....………………………………….......……......……
……………………….............………....………………………..…………..…...………
…………………….............………....……………………....……………..……...………
…………………….............………....…………………………………..…….....…………
…………………….............………....………………………………….....…….....……
…………………….............………....…………………………………......…………………….......………………...........................
2. เงอื่ นไข / ขอ้ จำ�กดั ของปัญหา คือ ………………………………………………….....................…………….…………….………
………………………….............………....………………………..…………..…...…………………………………...........................
…………………….............………....……………………....……………..……...………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..…….....………………………………...........................
…………………….............………....………………………………….....…….....………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………......…………………….......………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………......................................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………......................................
3. ผลลพั ธท์ ีต่ อ้ งการจากการแก้ปัญหา
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................
…………………….............………....…………………………………..………………………………...........……...........................
…………………….............………....…………………………………..……………………………………...........................


สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

112 กจิ กรรมที่ 12 | ดาตา้ ท่ีทา้ ทาย
คมู่ ือครูรายวิชาพ้ืนฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

4. ข้อมูลทีจ่ ำ�เป็นต่อการแกป้ ัญหา ชนิดของข้อมูล รูปแบบของขอ้ มูล
ขอ้ มลู

เพอ่ื ใหก้ ารจดั เกบ็ ขอ้ มลู เพยี งพอส�ำ หรบั การวเิ คราะหป์ ญั หา นกั เรยี นจะก�ำ หนดขอบเขตในประเดน็ ตอ่ ไปนอ้ี ยา่ งไร
1) ปรมิ าณขอ้ มลู ทต่ี อ้ งการจดั เกบ็  ……………………………….....…………………………………………………………….......
2) ระยะเวลาในการเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู  …………………………..…………………………….....…………………………….......
3) ช่วงเวลาในจัดเก็บข้อมูล ………………………………………………………………………….....………………………..........
4) แหลง่ ก�ำ เนดิ ขอ้ มลู  หรอื สถานทที่ จี่ ะไปเกบ็ ขอ้ มลู  ………………………………….………...........………………….........
5) ผู้ให้ข้อมูล ……………………………………………………………………….......……………………………………………........
  5. นักเรียนจะเลือกวิธีการใดในการเก็บรวบรวมข้อมูล พร้อมท้ังออกแบบและสร้างเคร่ืองมือสำ�หรับเก็บข้อมูลที่
ต้องการ
……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..……………………………………………………………………
………………………………………………………………………………..…………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………..……………………………………………………………………
………………………………………………………………………………..…………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………..……………………………………………………………………
………………………………………………………………………………..…………………
……………………………………………………………………………………………………

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กิจกรรมที่ 12 | ดาต้าท่ีท้าทาย 113
คู่มือครูรายวชิ าพนื้ ฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

6. ขอ้ มูลทไี่ ดจ้ ากการเก็บรวบรวม มีความผิดปกตหิ รือไม ่

6.1  ม ี  ไม่มี

6.2 ความผิดปกติท่ีพบคืออะไร และมิีวิธีทำ�ความสะอาด

ขอ้ มลู ที่ผดิ ปกติอยา่ งไร

......……………………………..……………………………………………

….........………………………………………………………………………

………….........…………………..……………………………………………

………………………………………………………………………….........

……………………………..……………………………………………….........………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………….........……………………………………………………………

……………………………..…………………………………………………….......…………………………………………………………

……………………………..……………………………………………………….........……………………………………………………....

……………………………..…………………………………………………………........…………………………………………………....

……………………………..…………………………………………………………….......…………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………........………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………….........…………………………………………....

……………………………..…………………………………………………………………….....…………………………………………

……………………………..……………………………………………………………………........………………………………………

7. ค่าสถติ ิที่ใช้ประมวลผลมีอะไรบ้าง เพอ่ื ตอบค�ำ ถามในข้อ 3 

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………..……………………………………………………………………………………………………………………….

8. ทำ�ข้อมลู ให้เปน็ ภาพ แลว้ สรา้ งงานน�ำ เสนอ ใหส้ อดคล้องกับผลลัพธ์ที่ตอ้ งการในขอ้  3

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

120 กจิ กรรมท่ี 13 | อนิ เทอร์เน็ตของสรรพสง่ิ
ค่มู อื ครูรายวชิ าพ้ืนฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)

ใบกิจกรรมท่ี 13.1  กระดานข่าว

สมาชิกกล่มุ ท ่ี ……...… 1. ชอ่ื -สกลุ  ….……………………….…..…....................................……......….…... เลขท ่ี ................
2. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…...........................................…………... เลขท ี่ ................
3. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................…....……….…... เลขท ่ี ................
4. ช่อื -สกุล ….……………………….…..…..........……….................................…... เลขท่ ี ...............

ค�ำ สัง่  ให้นักเรียนเลอื กใชห้ วั ขอ้ หลักและหัวขอ้ ยอ่ ยต่อไปน้ี

หัวขอ้ หลัก 1. Thailand 2. China 3. Japan 

หวั ขอ้ ยอ่ ย 1. food 2. city

1. เขียนหวั ขอ้  (topic) และข้อมูลตามหัวข้อท่เี ลือกมา 3 หวั ขอ้  โดยใชห้ วั ขอ้ ท่ีก�ำ หนดให ้

หวั ข้อ ขอ้ มลู

ตวั อย่าง China/food ซาลาเปา

2. ใหเ้ ลอื กหวั ขอ้ จากขอ้  1 แล้วกรอกลงในบัตรแจ้งขา่ วสารหรือบตั รขอรบั ข่าวสารตามบทบาทที่ไดร้ บั

รอบท ี่ 1  Publisher (ผ้แู จ้งขา่ วสาร)  Subscriber (ผู้ขอรับข่าวสาร)
บทบาทของกลุ่ม

หัวข้อทใ่ี ช้

ขอ้ มูลทีแ่ จ้ง/ไดร้ ับ

รอบที ่ 2  Publisher (ผแู้ จ้งข่าวสาร)  Subscriber (ผู้ขอรบั ข่าวสาร)
บทบาทของกลุ่ม

หัวข้อทใี่ ช้
ข้อมูลที่แจง้ /ไดร้ บั

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กิจกรรมท่ี 13 | อนิ เทอรเ์ น็ตของสรรพสิ่ง 121
คู่มอื ครรู ายวิชาพน้ื ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

ใบกิจกรรมที่ 13.2  MQTT-Bingo

สมาชกิ กลมุ่ ท่ ี ……...… 1. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................……......….…... เลขท ี่ ................
2. ชอ่ื -สกลุ  ….……………………….…..…...........................................…………... เลขท ี่ ................
3. ชอ่ื -สกลุ  ….……………………….…..…....................................…....……….…... เลขท ่ี ................
4. ชื่อ-สกลุ  ….……………………….…..…..........……….................................…... เลขท่ี ...............

1. ขอ้ มลู ท่ีใชใ้ นแอปพลเิ คชนั  MQTTlens สำ�หรับขอรับตวั เลขจากครู

Hostname …………………………………………………………………………….....…………………Port …………....………….

วิธีการที่ใช้   Publish   Subscribe

หวั ขอ้  (topic) …………………………………………………………………………...........…………………………………………….

2. ให้นักเรียนเลือกเขียนตัวเลข 1 - 100 ลงในช่องตารางต่อไปนี้ให้เต็มทุกช่อง เม่ือครูพับบลิชตัวเลขมาตรงกับท่ี

นักเรียนเขียนไว้ในตาราง ให้ทำ�เครื่องหมายกากบาททับตัวเลขน้ัน และหากกากบาทตัวเลขในตารางครบ 4 ตัว

ในแนวตัง้  แนวนอน หรอื ทแยงมุม จะถือว่าเป็นผชู้ นะในเกมบิงโกรอบน้นั

ตารางบิงโกรอบที ่ 1 ตารางบงิ โกรอบท ่ี 2

3. บันทึกเลขทีไ่ ด้รบั จากครูตามล�ำ ดับ
ลำ�ดบั #1 #2 #3 #4 #5 #6 #7 #8 #9 #10 #11 #12 #13 #14 #15 #16
รอบที ่
1
รอบที ่
2

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

122 กิจกรรมที่ 13 | อินเทอร์เนต็ ของสรรพสงิ่
คมู่ ือครรู ายวิชาพนื้ ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

ใบกิจกรรมท ่ี 13.3  ฤาษแี ปลงสารผา่ น MQTT

สมาชิกกลมุ่ ท ี่ ……...… 1. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................……......….…... เลขท ี่ ................
2. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…...........................................…………... เลขท ี่ ................
3. ชอ่ื -สกลุ  ….……………………….…..…....................................…....……….…... เลขท ี่ ................
4. ช่ือ-สกลุ  ….……………………….…..…..........……….................................…... เลขที่ ...............

1. ข้อมลู  MQTT Broker ที่เลอื กใช้ในแอปพลิเคชัน MQTTlens

Hostname …………………………………………………………………………….....………………… Port …………....………….

2. ใหเ้ ขยี นรายละเอยี ดในการขอรบั ข้อมูล

วธิ กี ารท่ีใช้   Publish   Subscribe

รูปแบบหัวขอ้ สถาบนั /ช้นั เรยี น/ชอ่ื กลุ่ม/message 

ตวั อยา่ งหัวข้อ  ipst/class3-1/group1/message

หวั ขอ้  (topic) …………………………………………………………………………...........………………………………………….….

ขอ้ ความ (message)

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

3. ให้เขียนรายละเอียดในการแจง้ ข้อมูล

วิธกี ารทใ่ี ช้   Publish   Subscribe

หวั ขอ้  (topic) …………………………………………………………………………...........…………………………………………….

ข้อความ (message)

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กจิ กรรมที่ 13 | อนิ เทอรเ์ นต็ ของสรรพส่งิ 123
ค่มู อื ครรู ายวิชาพน้ื ฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

ใบกิจกรรมท ่ี 13.4  IoT Smart Home

สมาชกิ กลุม่ ท ่ี ……...… 1. ชอ่ื -สกลุ  ….……………………….…..…....................................……......….…... เลขท ่ี ................
2. ชอ่ื -สกลุ  ….……………………….…..…...........................................…………... เลขท ่ี ................
3. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................…....……….…... เลขท ่ี ................
4. ช่ือ-สกลุ  ….……………………….…..…..........……….................................…... เลขที่ ...............

สถานการณ์

กล่มุ นกั เรียนได้รับมอบหมายให้จ�ำ ลองการควบคมุ  Smart Home ที่ใช้งานระบบไอโอที ด้วยแอปพลเิ คชนั  
IoT MQTT Panel โดยใช้แผนผงั และแบบร่างแผงควบคุมไอโอทตี อ่ ไปน้ี

แผงควบคุม IoT

ไฟหอ้ งนอน  ประตสู มาร์ตล็อค  ระบบไฟฟ้าในครัว
Switch  Switch  Switch 
on=เปิด off=ปดิ on=เปิด off=ลอ็ ค on=เปิด off=ปิด

เครอื่ งปรับอากาศ ตวั ปรับอณุ หภูมิเครื่องปรบั อากาศ
Vertical Meter Slide
ช่วงอณุ หภมู  ิ 0-50 ช่วงส่ังงาน 16-30 
หนว่ ย °C หนว่ ย °C

แผนผัง IPST Smart Home ดดั แปลงมาจาก

www.cubi.casa/floor-plans-smart-homes-iot/

1. จากแผนผัง Smart Home ใหก้ ำ�หนดหัวขอ้ ท่ใี ชใ้ น MQTT 
รปู แบบหวั ขอ้ สถาบัน/ชั้นเรียน/ชอ่ื กลุม่ ท้งั คู่/บริเวณในบ้าน/อุปกรณ์ 
ตวั อย่างหวั ข้อ  ipst/class3-1/group12/bedroom/light

บรเิ วณในบ้าน อปุ กรณ์ หัวข้อ (topic)

door smart lock
bedroom light
living room
kitchen air conditioner
power

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

124 กจิ กรรมที่ 13 | อินเทอรเ์ น็ตของสรรพสง่ิ
คูม่ อื ครูรายวิชาพนื้ ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

2. ใหใ้ ช้แอปพลเิ คชนั  IoT MQTT Panel เชอ่ื มต่อ MQTT Broker แลว้ สร้างแผงควบคมุ ตามตวั อยา่ งท่กี ำ�หนดให้

2.1 ข้อมลู โบรกเกอร์

Broker web/ IP Address ……………………..........…………………………………………………………………..…

Port …………………...................................................................……………… Network protocol TCP

2.2 ข้อมูลพาเนลควบคมุ

ช่ือพาเนล ชนดิ Payload วธิ กี ารแลกเปลีย่ น

ประตูสมาร์ตลอ็ ค Switch on= ...................................  topic (publish)
off= ..................................  subscribe

ไฟห้องนอน Switch on= ...................................  topic (publish)
off= ..................................  subscribe

ระบบไฟฟ้าในครัว Switch on= ...................................  topic (publish)
off= ..................................  subscribe

เคร่ืองปรบั อากาศ Vertical Meter max= ................................  topic (publish)
min= .................................  subscribe

ตวั ปรบั อณุ หภมู ิ Slide max= ................................  topic (publish)
min= .................................  subscribe

3. จากกจิ กรรม Smart Home ทนี่ ักเรียนไดท้ ดลองสามารถนำ�ไปพัฒนาต่อยอดไดอ้ ยา่ งไร
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กิจกรรมท่ี 13 | อนิ เทอรเ์ น็ตของสรรพสง่ิ 125
ค่มู อื ครูรายวิชาพ้นื ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

ใบกิจกรรมท่ี 13.5  IoT for Life

สมาชิกกลุม่ ที่ ……...… 1. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................……......….…... เลขท ี่ ................

2. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…...........................................…………... เลขท ่ี ................

3. ชอื่ -สกลุ  ….……………………….…..…....................................…....……….…... เลขท ่ี ................

4. ชื่อ-สกลุ  ….……………………….…..…..........……….................................…... เลขท ี่ ...............

ใหน้ กั เรียนรว่ มกันออกแบบแอปพลเิ คชันทใี่ ช้ประโยชน์จากไอโอทใี นชวี ิตประจ�ำ วัน ในประเดน็ ต่อไปนี้
1. ชื่อแอปพลิเคชนั  ……………………….……………….....................................……………………………………………………........
……………………..........……………………………………………………………………………………………………………………….......
2. จดุ ประสงคข์ องแอปพลเิ คชนั  
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..……
………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..…………
…………..........………………………………………………………………………………………………………………………..………………
……..........………………………………………………………………………………………………………………………..……………………
..........………………………………………………………………………………………………………………………..………………….........
3. สว่ นประกอบของแอปพลเิ คชันมีอะไรบา้ ง และใช้งานอย่างไร
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..……
………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..…………
…………..........………………………………………………………………………………………………………………………..………………
……..........………………………………………………………………………………………………………………………..……………………
..........………………………………………………………………………………………………………………………..………………….........
4. ประโยชนท์ จ่ี ะได้รับจากการใช้แอปพลิเคชัน
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..……
………………..........………………………………………………………………………………………………………………………..…………
…………..........………………………………………………………………………………………………………………………..………………
……..........………………………………………………………………………………………………………………………..……………………
..........………………………………………………………………………………………………………………………..………………….........

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

126 กจิ กรรมที่ 13 | อินเทอรเ์ น็ตของสรรพส่งิ
คมู่ ือครรู ายวชิ าพ้ืนฐานวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

ใบความรู้ท่ี 13
การใชง้ าน MQTTlens
ขนั้ ตอนการใชง้ านมดี งั นี้
1. ติดตัง้ แอปพลเิ คชนั MQTTLens บน Google Chrome โดยเข้าไปท่ี oho.ipst.ac.th/mqttlens แล้วคลิกท่ีป่มุ
Add to Chrome

2. เปิดแอปพลิเคชนั MQTTLens จะปรากฏหนา้ ตา่ ง MQTTlens ใหค้ ลิกเครื่องหมาย + ที่ Connections

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กิจกรรมที่ 13 | อนิ เทอร์เนต็ ของสรรพสงิ่ 127
ค่มู อื ครรู ายวชิ าพนื้ ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการค�ำ นวณ)

3. จะปรากฏหน้าต่าง Add a new Connection ดังนี้

1) ให้เติมช่ือ Connection Name ท่ี
ต้องการ
2) เติมช่ือโบรกเกอร์ เช่น broker.hive
mq.com, test.mosquitto.org
3) คลกิ ปุม่ Save

4. จะปรากฏหนา้ ตา่ งดงั นี้

วธิ ใี ชง้ าน
• เมอ่ื ทำ�หน้าท่ีเปน็ ผูซ้ ับสไครบ์ ใหพ้ ิมพ์หวั ข้อที่ตอ้ งการท่ีชอ่ ง topic หมายเลข 1 แลว้ คลกิ ป่มุ SUBSCRIBE
• เมื่อทำ�หน้าท่ีเป็นผู้พับบลิช ให้พิมพ์หัวข้อท่ีต้องการที่ช่อง topic หมายเลข 2 และใส่ข้อความที่ต้องการส่ง
ในชอ่ ง Message หมายเลข 3 แลว้ คลกิ ปุม่ PUBLISH
• ขอ้ ความทเ่ี กิดจากการด�ำ เนนิ การต่าง ๆ จะแสดงท่ี Subscriptions หมายเลข 4

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

132 กจิ กรรมท่ี 14 | การสร้างแอปพลเิ คชัน
คมู่ อื ครรู ายวิชาพน้ื ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

ใบกิจกรรมท่ี 14.1   การศึกษาความตอ้ งการ

1. ชื่อ-สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขที่ ................
2. ชือ่ -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขที่ ................
3. ชอ่ื -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท ่ี ................
4. ชอ่ื -สกลุ  ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท่ี ................

1. ปัญหา คือ ………………………………………………………………………………………………………………………..……………..
...........………………………………………………………………………………………………………………………..……………........
2. สาเหตุของปัญหา

สาเหตุของปญั หา ลำ�ดบั ความสำ�คัญ

3. เลือกสาเหตุของปญั หาในขอ้ 2 เพอื่ สร้างแอปพลเิ คชนั

...........………………………………………………………………………………………………………………………..……………........

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………....………………………...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………....………………………...................................
……………………………………………………………………………………………....………………………...................................

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กิจกรรมที่ 14 | การสร้างแอปพลิเคชัน 133
คู่มือครูรายวชิ าพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการค�ำ นวณ)

4. จากสาเหตุของปัญหาข้อ 3 ให้นักเรียนระบุขอบเขตงานเพื่อเป็นแนวทางในการนำ�ไปพัฒนาแอปพลิเคชัน
เช่น นักเรียนต้องการสร้างแอปพลิเคชันช่วยน้อง ๆ ฝึกทักษะการคำ�นวณ นักเรียนอาจระบุขอบเขตว่า
แอปพลิเคชนั นี้ทำ�งานอะไรไดบ้ า้ ง ทำ�ได้แค่ไหน และแตล่ ะงานมีลักษณะอยา่ งไร

...........………………………………………………………………………………………………………………………..……………........

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………....………………………...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………....………………………...................................
……………………………………………………………………………………………....……………………….................................
5. ให้นักเรียนนำ�ประเด็นในข้อ 4 มาทำ�แบบสอบถามซึ่งอาจทำ�ใน Google Forms เพื่อถามความต้องการ
ของเพื่อน ครู ผู้ปกครอง หรือผู้ที่จะเป็นผู้ใช้แอปพลิเคชันน้ี ว่าต้องการให้แอปพลิเคชันที่นักเรียนจะออกแบบ
มีลักษณะอย่างไร


6. ประมวลผลความตอ้ งการของผู้ใช้จากข้อ 5 แล้วสรปุ เพื่อน�ำ มาเปน็ ข้อมูลในการสร้างแอปพลิเคชัน ดงั น้ี
1. …………………………………………………………………………………….…………………………….……………………………..
2. …………………………………………………………………………………………………………………………..……………………..
3. …………………………………………………………………………………………………………………………………..……………..
4. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
5. ……………………..…………………………………………………………………………………………………………………………..

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

134 กจิ กรรมที่ 14 | การสรา้ งแอปพลเิ คชนั
คูม่ อื ครรู ายวิชาพน้ื ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วทิ ยาการคำ�นวณ)

ใบกิจกรรมที่ 14.2   การออกแบบและการสรา้ งแอปพลเิ คชัน

1. ชอ่ื -สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท ่ี ................
2. ชอ่ื -สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขที่ ................
3. ช่อื -สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขที่ ................
4. ชื่อ-สกุล ………………………………….…………………………………….…..…………………………….…... เลขท่ี ................

1. ชือ่ แอปพลิเคชัน คือ …………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………
2. การวางแผนการพฒั นาแอปพลิเคชนั

ล�ำ ดบั ท ี่ รายละเอียดของงาน ระดบั ความสำ�คัญ ผรู้ บั ผิดชอบ ระยะเวลา

3. น�ำ รายละเอยี ดในขอ้ 2 ไปสรา้ งกระดานคมั บัง (Kanban board)
4. ให้นักเรียนสรา้ งแอปพลเิ คชนั ตามท่ีไดว้ างแผนไว้

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

กิจกรรมท่ี 14 | การสร้างแอปพลิเคชนั 135
คมู่ อื ครรู ายวิชาพ้นื ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | เทคโนโลยี (วิทยาการคำ�นวณ)

5. เมื่อสร้างแอปพลิเคชันเรียบร้อยแล้ว ให้ผู้ใช้ได้ทดสอบการทำ�งานพร้อมประเมินผล (อาจนำ�ข้อมูลที่ได้จากการ
ประมวลผลความต้องการของผใู้ ชใ้ นใบกิจกรรมท่ี 14.1 ข้อ 6 มาเปน็ รายการในการประเมนิ ด้วย)

ที่ รายการ ระดับการประเมนิ ข้อเสนอแนะ

1 ผ่าน ไม่ผ่าน ในการปรบั ปรุงแกไ้ ข
2
3
4
5
6
7
8
9
10

6. ผเู้ รยี นสร้าง Google Forms การประเมนิ ตามรายการขา้ งตน้ ให้ผ้ใู ช้ใชป้ ระกอบการทดสอบแอปพลเิ คชัน
7. ผเู้ รียนเตรียมสอ่ื หรือโปรแกรมส�ำ หรบั นำ�เสนอผลงาน

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี