คู่มื คู่ อ มื ความ ปลอดภัยในการทำ งานเชื่อ ชื่ มด้วยแก๊ส Group 5
สารบัญ บั คำ ศัพท์เกี่ยวกับการเชื่อชื่มด้วด้ยแก๊ส สาเหตุขตุองการเกิดอุบัติบั ติเหตุ การเจ็บจ็ ป่วป่ยจากการทำ งาน การสูญสูเสียสีเนื่อนื่งจากเกิดอุบัติบั ติเหตุ หลัก 3E ในการป้อป้งกันอุบัติบั ติเหตุ กฎกระทรวง กำ หนดมาตรฐานในการบริหริารและการจัดจัการ ด้าด้นความปลอดภัย อาชีวชีอนามัยมัและสภาพแวดล้อมในการ ทำ งานเกี่ยวกับเครื่อรื่งจักจัร ปั้นจั่นจั่และหม้อม้น้ำ พ.ศ. 2552 อันตรายจากการใช้งช้านชุดเชื่อชื่ม-ตัดแก๊ส มาตรฐานท่อบรรจุก๊าซ 1-2 3 3 4 5 6 7-8 9-10
ความปลอดภัยในการจัดจัเก็บถังก๊าซ 11 ความปลอดภัยในการเคลื่อนย้าย้ยถังก๊าซ 11 การติดตั้งตั้ชุดตัดแก๊ส 12 อุปกรณ์ชุณ์ชุดตัดแก๊ส 12 ความปลอดภัยในการใช้งช้านชุดเชื่อชื่ม-ตัดก๊าซ 13 การติดตั้งตั้อุปกรณ์กัณ์ กันไฟย้อย้นกลับ 13 วัสวัดุป้ดุอป้งกันความร้อร้นและประกายไฟ 14 การประกอบและติดตั้งตั้อุปกรณ์ชุณ์ชุดตัดก๊าซ 15-16 การป้อป้งกันอันตรายในงานเชื่อชื่ม-ตัดด้วด้ยแก๊ส 17-18 Group 5
1 เเกี่กี่กี่ กี่ ย กี่ ย กี่ ยววกักักั กั บ กั บ กั บเเชื่ชื่ชื่ ชื่ อ ชื่ชื่ อ ชื่ชื่ อ ชื่มมด้ด้ด้ ด้ ว ด้ ว ด้ วยยแแก๊ก๊ก๊ ก๊ สก๊ สก๊ ส คำคำคำ คำคำคำศัศัศั ศั พ ศั พ ศั พท์ท์ท์ ท์ท์ท์ Shielded Metal Arc Welding (SMAW) การเชื่อชื่มอาร์กร์ลวดหุ้มหุ้ฟลักซ์ Welding Machine เครื่อรื่งเชื่อชื่ม Welding Position ท่าเชื่อชื่ม Welding Gloves ถุงถุมือมืเชื่อชื่ม
2 Welding Glass กระจกเชื่อชื่ม Welding Consumable วัสวัดุเดุชื่อชื่มสิ้นสิ้เปลือง Welding Current กระแสเชื่อชื่ม Corner รอยต่อขอบ
การเจ็บ จ็ ป่ว ป่ ยจากการทำ งาน สาเหตุข ตุ อง การเกิดอุบัติ บั ติเหตุ และ ความรู้เรู้ท่าไม่ถึม่ ถึงการณ์ มักมัเกิดกับบุคคลที่เข้าข้ ทำ งานใหม่ ขาดความรู้ครู้วาม เข้าข้ใจในกระบวนการทำ งาน ความประมาท ขาดความตระหนักในเรื่อรื่ง ความปลอดภัย มีพมีฤติกรรมการ ทำ งานที่ไม่เม่หมาะสม สภาพร่าร่งกายของผู้ปผู้ ฏิบัติบั ติ งานขาดความพร้อร้มในการ ทำ งาน สภาพร่าร่งกาย สภาพจิตจิ ใจ สภาพจิตจิ ใจของผู้ปผู้ ฏิบัติบั ติ งานไม่อม่ยู่ใยู่นสภาวะปกติ ขาด ความตั้งตั้ ใจในการทำ งาน การใช้เช้ครื่อรื่งมือมื ไม่ เหมาะสม เครื่อรื่งมือมืเครื่อรื่งจักจัรที่ใช้ ชำ รุด ใช้เช้ครื่อรื่งมือมื ไม่เม่หมาะสม กับประเภทของงาน สภาพแวดล้อม ในการทำ งานไม่เม่หมาะสม สภาพแวดล้อมในการ ปฏิบัติบั ติงานไม่ปม่ลอกภัย เช่นช่ แสงสว่าว่งไม่เม่พียพีงพอ 3
การเกิดอุบัติ บั ติเหตุ การสูญสู เสีย สี เนื่อ นื่ งจาก การสูญเสียทางตรง การสูญเสียทางอ้อม เป็นป็ผลกระทบที่เกิดกับร่าร่งกาย และทรัพรัย์สิย์นสิที่เกี่ยวกับผู็ไผู็ด้รัด้บรั บาดเจ็บจ็ โดยตรง นอกจากนี้อ นี้ าจ ทำ ให้ผู้ห้อื่ผู้ อื่นได้รัด้บรับาดเจ็บจ็หรือรื อันตรายด้วด้ย เป็นป็ผลกระทบด้าด้นอื่นๆ เช่นช่ -สูญสูเสียสีเวลาทำ งาน -กระบวนการผลิตหยุดชะงัก -ผลผลิตช้าช้ลง -สูญสูเสียสีชื่อชื่เสียสีง 4
หลัก 3E ในการ ป้อ ป้ งกัน อุบัติบั ติเหตุ Engineering การใช้คช้วามรู้ด้รู้ ด้านวิศวิวกรรมใน การคำ นวณต่างๆ การออกแบบ เครื่อรื่งจักจัรให้มีห้ ปมีระสิทสิธิภธิาพ และเหมาะสมกับงาน Education การให้คห้วามรู้ การฝึกอบรม เกี่ยวกับการป้อป้งกันอุบัติบั ติเหตุ การเสริมริสร้าร้งความปลอดภัย รวมถึงกฎระเบียบีบต่างๆ Enforcement การกำ หนดขั้นขั้ตอนการทำ งาน อย่าย่งปลอดภัย รวมถึง มาตรการควบคุมคุพร้อร้มทั้งทั้ ประกาศให้พห้นักงานทุกทุคนทราบ 5
กฎกระทรวง กำ หนดมาตรฐานในการบริหริารและการจัดจัการด้าด้น ความปลอดภัย อาชีวชีอนามัยมัและสภาพแวดล้อมใน การทำ งานเกี่ยวกับเครื่อรื่งจักจัร ปั้นจั่นจั่และหม้อม้น้ำ พ.ศ. 2552 หมวด 3 เครื่อรื่งเชื่อชื่มไฟฟ้าฟ้ และ เครื่อรื่งเชื่อชื่มก๊าซ จัดจั ให้มีห้เมีครื่อรื่งดับดัเพลิงแบบ เคลื่อนย้าย้ยได้ จัดจั ให้มีห้อุมีอุปกรร์คุ้ร์ คุ้มคุ้ครอง ความปลอดภัยให้ลูห้กลูจ้าจ้ง จัดจับริเริวณที่ปฏิบัติบั ติงานไม่ใม่ห้ มีวัมีตวัถุติถุติดไฟง่าย จัดจั ให้มีห้ฉมีากกั้นกั้หรือรือุปกรณ์ ป้อป้งกันอันตรายอื่นๆ ที่เหมาะสมเพิ่อพิ่ป้อป้งกัน อันตรายจากประกายไฟ จัดจัสถานที่ปฏิบัติบั ติงานให้มีห้ มี แสงสว่าว่งและการระบาย อากาศอย่าย่งเหมาะสม ข้อข้ 28 ก่อนใช้งช้านเครื่อรื่ง เชื่อชื่ม นายจ้าจ้งต้องปฏิบัติบั ติ ดังดัต่อไปนี้ 6
ประกายไฟที่เกิดจากการเชื่อชื่ม-ตัด ทำ ให้ เกิดการระเบิดบิ ได้ เช่นช่การตัด-เชื่อชื่มในที่คับ แคบที่มีไมีอระเหยของสารเคมี การเชื่อชื่ม-ตัด ถังบรรจุของเหลวหรือรืแก๊สเชื้อชื้เพลิง อันตรายจากการ ใช้ง ช้ านชุดเชื่อ ชื่ ม-ตัดแก๊ส อันตรายจากไฟไหม้ การเชื่อชื่มและการตัดด้วด้ยเปลวแก๊สทำ ให้ เกิดประกายไฟ (ลูกลูไฟ) ซึ่งซึ่มีอุมีอุณหภูมิภูมิ1200 ถึง 1600 องศาเซลเซียซีส ถ้าลูกลูไฟตกใส่วัส่สวัดุ เชื้อชื้เพลิง อาจทำ ให้เห้กิดเพลิงไหม้ไม้ด้ อันตรายจากการตัดโลหะด้วยแก๊ส เกิดขึ้นขึ้บ่อบ่ยครั้งรั้ขณะทำ การตัดโลหะในงาน ก่อสร้าร้งซึ่งซึ่เป็นป็ที่สูงสูลูกลูไฟจะกระเด็นด็ ไปใน บริเริวณใกล้เคียงขึ้นขึ้อยู่กัยู่ กับการปรับรัแรงดันดั แก๊ส เช่นช่ที่ความสูงสู 2 เมตร แรงดันดัแก๊ส 2.5 บาร์ ลูกลูไฟจะกระเด็นด็ ไปประมาณ 4 เมตร อันตรายจากการเกิดระเบิดบิ 7
การจุดลุกลุไหม้ขม้องเปลวแก๊สต้องใช้ ออกซิเซิจนจากอากาศในการเผาไหม้ ทำ ให้เห้กิด แก๊สเสียสี ในสภาพของคาร์บร์อนไดออกไซด์ การทำ งานในที่แคบๆ เช่นช่ ในถัง อันตรายจากประกายไฟ ลูกลูไฟจากการเชื่อชื่มหรือรืการตัดกระเด็นด็ ถูกถูผิวผิหนังนัทำ ให้เห้กิดแผลไหม้พุม้พุอง ฉนั้นนั้ ควรสวมเสื้อสื้ผ้าผ้ที่ไฟไหม้ยม้าก สวมรองเท้าปิดปิ มิดมิชิดชิ อันตรายจากรังรัสีที่สี ที่ เกิดจาก เปลวเชื่อชื่มแก๊ส รังรัสีแสีละความร้อร้นจากเปลวไฟเป็นป็ อันตรายต่อสายตา อันตรายจากอากาศไม่เม่พียพีงพอ อันตรายจากน้ำ มันมัจารบี ทินเนอร์ และเศษผงโลหะ สามารถเกิดการลุกลุไหม้หม้รือรืระเบิดบิ ได้ เมื่อมื่ออกซิเซิจนไหลผ่าผ่นอุปกรณ์ชุณ์ชุดตัดแก๊ส ที่มีเมีศษผงโลหะ คราบน้ำ มันมัที่ปนเปื้อน เข้าข้ไปอยู่ใยู่นอุปกรณ์ชุณ์ชุดเชื่อชื่ม-ตัดแก๊ส 8
สีถัสี ถังบรรจุก๊าซ -ถังออกซิเซิจนที่ใช้ใช้นอุตสาหกรรมสีดำสีดำ -ถังอะเซทิลีน สีเสีลือดหมู -ถังแอพพีจีพี จีสีเสีขียขีว มาตรฐานของ ท่อบรรจุก๊าซ มาตรฐานของ ท่อบรรจุก๊าซ การทดสอบถังบรรจุก๊าซ -ถังออกซิเซิจน ตรวจทุกทุ 3 ปี -ถังก๊าซอะเซทิลีน ตรวจทุกทุ 5 ปี -ถังก๊าซปิโปิตรเลียมเหลว ตรวจทุกทุ 5 ปี หรือรื 10 ปี 9
มาตรฐาน ของท่อบรรจุก๊าซ 1. มีวมีาวล์ สำ หรับรั เปิดปิ -ปิดปิ 2. ถังไม่เม่ ป็นป็สนิมนิ มากกว่าว่ 1 มม. 3. ถังไม่บุม่บุ มากกว่าว่ 7 มม. 4. ถังบุบ มีเมีส้นส้ผ่าผ่ศูนย์กย์ลาง ไม่เม่กิน 50 มม. 5. ไม่มีม่รมีอย โดนบาดยาว มากกว่าว่ 60 มม. 6. ไม่มีม่รมีอย บาดลึก เกิน 1.5 มม. 10
ความปลอดภัภั ภั ยภั ย ในการจัจัด จั ด จั เก็ก็ ก็ บก็ บถัถั ถั งถั งก๊ก๊ ก๊ าก๊ าซ การเลือกทำ เลที่เหมาะสม จะช่วช่ย ลดความรุนแรงและความเสียสีหาย เนื่องจากทั้งทั้ภาชนะรับรัความดันดัและ ภาชนะบรรจุก๊าซล้วนเกิดการระเบิดบิ ได้ ภาชนะรับรัความดันดัควรจะติดตั้งตั้แยก ออกเป็นป็สัดสัส่วส่น มีผมีนังที่แข็งข็แรงกั้นกั้ บริเริวณใกล้เคียง ไม่คม่วรมีผู้มี ปผู้ ฏิบัติบั ติงาน อยู่ ความปลอดภัภั ภั ยภั ย ในการเคลื่ลื่ ลื่ลื่ลื่ อลื่ อนย้ย้า ย้ า ย้ย ผูกผูมัดมัถังก๊าซเข้าข้กับ รถเข็นข็ ให้มั่ห้นมั่คงก่อน ทำ การเคลื่อนย้าย้ย ทุกทุครั้งรั้ 11
การติติติติดติติดตั้ตั้ตั้ ตั้ ง ตั้ ง ตั้ งอุอุอุอุอุ ป อุ ปกกรรณ์ณ์ณ์ ณ์ณ์ณ์ ชุชุชุชุ ด ชุ ด ชุ ดตัตัตั ตั ด ตั ด ตั ดแแก๊ก๊ก๊ ก๊ สก๊ สก๊ ส อุอุอุอุอุ ป อุ ปกกรรณ์ณ์ณ์ ณ์ ชุณ์ ชุณ์ ชุชุ ด ชุ ด ชุ ดตัตัตั ตั ด ตั ด ตั ดแแก๊ก๊ก๊ ก๊ สก๊ สก๊ ส เกจปรับรัแรงดันดัของแก๊สออกซิเซิจน อุปกรณ์กัณ์ กันไฟย้อย้นของแก๊ส ออกซิเซิจน เกจปรับรัแรงดันดัของแก๊สอะเซทิลีน อุปกรณ์กัณ์ กันไฟย้อย้นของแก๊สอะเซทิลีน สายแก๊สออกซิเซิจนและอะเซทิลีน ประแจสำ หรับรัเปิดปิ -ปิดปิแก๊สอะเซทิลีน กระบอกใส่น้ำส่ น้ำสบู่ เทปพันพัเกลียว ถังดับดัเพลิง ฝาครอบหัวหัถัง 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 12
ข้อข้ควรระวังวั 1.เลือกใช้นช้มหนูในูห้ถูห้กถูต้องกับชนิดนิของแก๊ส ถ้าใช้ไช้ม่ถูม่กถูต้องจะทำ ให้เห้กิดการอุดตันและระเบิดบิ ได้ 2. เลือกใช้ขช้นาดนมหนูในูห้เห้หมาะกับ ความหนาของโลหะ ความปปลลออดดภัภัภัภัยภัภัยในการ ใใช้ช้ช้ง ช้ ง ช้ ง ช้ าานนชุชุชุชุ ด ชุ ด ชุ ดเเชื่ชื่ชื่ ชื่ อ ชื่ชื่อ ชื่ชื่อชื่มม--ตัตัตัตัดตัตัด ก๊าซ การติติติติดติติดตั้ตั้ตั้ตั้งตั้ตั้ง อุอุอุอุอุ ป อุ ปกกรรณ์ณ์ณ์ณ์ณ์ณ์ กักักักันกักันไไฟฟย้ย้ย้อ ย้ อ ย้ อ ย้ นนกกลัลัลัลับลัลับ 13
วัสวัดุป้ป้ป้ ดุ อ ป้ อ ป้ อ ป้ งงกักักักันกักัน คคววาามมร้ร้ร้อ ร้ อ ร้ อ ร้นน แแลละะปปรระะกกาายยไไฟฟ ผ้าผ้ใบกันไฟ ประกอบไปด้วด้ย Glass Fiber , แผ่นผ่ โลหะ และฟิล์ฟิ ล์มชนิดนิพิเพิศษ สามารถ รับรัความร้อร้นได้ที่ด้ ที่ อุณหภูมิภูมิ 1250 องศาเซลเซียซีส การติดตั้งตั้ผ้าผ้ใบกันไฟ ควรติดตั้งตั้ห่าห่งจากตำ แหน่งน่ลูกลูไฟ ร่วร่งหล่นประมาณ 1-1.5 เมตร 14
กกาารรปปรระะกกออบบ และ ติติติติดติติดตั้ตั้ตั้ตั้งตั้ตั้งอุอุอุอุอุปอุปกกรรณ์ณ์ณ์ณ์ณ์ณ์ ชุชุชุชุดชุชุดตัตัตัตัดตัตัดก๊ก๊ก๊ ก๊ า ก๊ า ก๊ าซซ 1. นำ ถังบรรจุก๊าซ วางบนรถเข็นข็และคล้องยึดยึด้วย โซ่ 2. ถอดฝาครอบหัวหัถัง บรรจุก๊าซออ 3. หมุนเปิดวาวล์ แล้วปิดอย่าย่ง รวดเร็วร็ 4. ตรวจสอบเกลียวท่อทางออก ของก๊าซ ก่อนทำ การประกอบเกจ ปรับรัความดัน 5. ประกอบเครื่อรื่งปรับรั ความดันก๊าซ เข้าข้กับหัวหัถังทาง ด้านท่อทางออกของก๊าซ 6. แน่ใจว่าว่สกรูปรับรัความดันของ เครื่อรื่งคลายอยู่ 7. สายก๊าซอะเซทิลีนหรือรืแอพีจีพีจจีะ กำ หนดเป็นสีแสีดงสำ หรับรัต่อเข้าข้ที่ ถัง 15
8. สายออกซิเซิจนจะกำ หนด เป็นป็สายสีดำสีดำ สำ หรับรัต่อเข้าข้ที่ถัง ลม 9. เลือกใช้นช้มหนูในูห้ถูห้กถูกับ ชนิดนิก๊าซ และขนาดโลหะ 10. ตรวจสอบข้อข้ต่อทุกทุจุดและ ขันขั ให้แห้น่นน่ด้วด้ยประแจ 11. ตรวจสอบการรั่วรั่ของก๊าซ โดยใช้น้ำช้ น้ำสบู่ฉีบู่ ฉีดบริเริวณจุดข้อข้ ต่อทั้งทั้หมด 12. หมุนปรับรัสกรูครูวามดันดัที่ เครื่อรื่งปรับรัความดันดัตาม ต้องการ 13. เปิดปิวาล์วอะเซทิลีนก่อน เพื่อพื่จุดเปลวไฟโดยใช้ Spark Lighter เท่านั้นนั้ 14. เปิดปิวาล์วออกซิเซิจนที่หัวหั ทอร์ชร์เชื่อชื่ม เพื่อพื่ปรับรัเปลวไฟ ตามต้องการ 16
ห้าห้มทำ การย้าย้ย หัวหัเชื่อชื่ม ขณะที่ติดไฟอยู่ การป้องกัน อันตรายใน งานเชื่อชื่ม-ตัด ด้วยแก๊ส ผู้ปผู้ ฏิบัติบั ติงานต้อง สวมอุปกรณ์ป้ณ์อ ป้ งกัน อันตรายให้ค ห้ รบถ้วน ถุงถุมือมืงานเชื่อชื่ม แว่นว่ตา -หน้าน้กากเชื่อชื่ม รองเท้านิรนิภัย เอี้ยมหนังนักันลูกลูไฟ อย่าย่ดึงดึสายแก๊ส เพราะถ้าไม่ไม่ด้มัด้ดมั ถังไว้ จะทำ ให้ถัห้ ถังล้ม จัดจั ให้มีห้วัมีสวัดุ ป้อป้งกันความร้อร้น และลูกลูไฟ หน้าน้กากกรอง ปลั๊กลั๊อุดหู 17
5 7 6 8 ห้าห้มเคลื่อนย้าย้ยถัง แก๊สด้วด้ยวิธีวิกธีลิ้งไปกับ พื้นพื้ 11 12 ติดตั้งตั้อุปกรณ์กัณ์ กันไฟ ย้อย้นกลับ 9 18 ห้าห้มใช้ชุช้ชุดตัดแก๊ส ทำ การตัดถังที่เคย บรรจุสารเคมีไมีวฟ ห้าห้มใช้ไช้ฟแช็คช็แก๊ส หรือรื ไม้ขีม้ดขี ไฟจุดที่หัวหัแก๊ส ห้าห้มทำ งานใกล้พื้นพื้ที่ จัดจัเก็บสารเคมี จัดจั ให้มีห้ถัมี ถังดับดัเพลิง ประจำ จุดทำ งาน ใช้ฝช้าปิดปิหัวหัถังทุกทุครั้งรั้ เมื่อมื่เสร็จร็งาน
จัดจัทำ โดย B6300784 ธัญญลักษณ์ มะลัยทอง B6312503 ปณิตา บุญทูน B6319342 ปวีณวีา พลราช B6323578 พรภิมล แข็งขัน B6329167 นิภัทรา ปันตะยัง B6333669 พีรพร ภักดีจอหอ G.5 Sec.1 นักศึกษาชั้นชั้ ปีที่ 4 ภาคการศึกษาที่ 1/2566 สาขาอาชีวชีอนามัยมัและความปลอดภัย สำ นักวิชวิาสาธารณสุขสุศาสตร์ มหาวิทวิยาลัยเทคโนโลยีสุยีรสุนารี