หลักการคิดค่าไฟฟ้า

หลกั การคิดค่าไฟฟ้า

ปกติทกุ ๆ สิ้นเดือน ไม่วา่ ตามบา้ นพกั อาศยั หรือ สถานประกอบการ โรงงานต่าง ๆ เจา้ ของจะตอ้ งจา่ ยคา่ ไฟฟ้าตาม
ใบเสร็จท่ีการไฟฟ้าเรียกเกบ็ กรณีบา้ นพกั อาศยั อาจจา่ ยเงินตามใบเสร็จท่ีเรียกเก็บไดโ้ ดยไมค่ ่อยใส่ใจเทา่ ไร แตห่ ากสถาน
ประกอบการ หรือโรงงานอุตสาหกรรม ผทู้ ่ีดูแลหรือเจา้ ของหากเขา้ ใจในรายละเอยี ดของใบเสร็จคา่ ไฟฟ้าว่าแตล่ ะค่าท่ี
ปรากฏในใบเสร็จ คอื คา่ อะไร จะทาให้สามารถทาการประหยดั คา่ พลงั งานไฟฟ้าไดอ้ ยา่ งมี ประสิทธิภาพและถกู ตอ้ ง
สาหรับการคิดค่าไฟฟ้า ส่ิงที่เราตอ้ งทราบ ประกอบดว้ ย
Energy Charge, Demand Charge, Power factor, TOU, TOD, kWh = หน่วย

โครงสร้างอตั ราค่าไฟฟ้า

ค่าไฟฟ้าท่ีปรากฏอยใู่ นใบเสร็จรับเงินค่าไฟฟ้าแตล่ ะเดือน ประกอบดว้ ย
1. ค่าพลงั งานไฟฟ้า (energy charge) คิดตามปริมาณการใชไ้ ฟฟ้า(ตามหน่วย หรือ kWh ) ท่ีใชใ้ นแต่ละเดือน ตาม
ประเภทของอตั รา คา่ ไฟฟ้าที่ใช้
2. ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า (demand charge) คดิ จากความตอ้ งการพลงั ไฟฟ้า (kW ) เฉลี่ยใน 15 นาทีที่สูงสุด
ของช่วงเวลาในแตล่ ะ เดือน ตามประเภทของอตั ราค่าไฟฟ้าท่ีใช้
3. ค่าเพาเวอร์แฟคเตอร์ (PF.) สาหรับผใู้ ชไ้ ฟฟ้า กิจการขนาดกลาง, ใหญ่ และเฉพาะอยา่ ง โดยผใู้ ชไ้ ฟฟ้ามีคา่ PF
ลา้ หลงั หากใน รอบเดือนมคี วามตอ้ งการพลงั ไฟฟ้ารีแอก็ ทีฟเฉลี่ยใน 15 นาทีท่ีสูงสุด เมื่อคดิ เป็น kVAR เกิน 61.97
เปอร์เซ็นต์ ของพลงั ไฟฟ้าแอก็ ทีฟเฉลี่ยใน 15 นาทีท่ีสูงสุด เมื่อคิดเป็น kW เฉพาะส่วนท่ีเกิน จะตอ้ งเสียคา่ PF. ในอตั รา
กิโลวาร์ละ 14.02 บาท
4. ค่าบริการรายเดือน
5. ค่า Ft (fuel adjustment charge)เป็นการปรับค่าไฟฟ้าตามราคาเช้ือเพลิงการจดั ส่งตน้ ทนุ การผลิต

● การเปลี่ยนแปลงของค่าใชจ้ ่ายเช้ือเพลิง และคา่ ซ้ือไฟฟ้า
● การเปล่ียนแปลงของอตั ราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
● การเปลี่ยนแปลงของอตั ราเงินเฟ้อ
● การเปล่ียนแปลงของความตอ้ งการไฟฟ้า สาหรับอตั ราคา่ ไฟฟ้าทางเลือกแบบ TOU, TOD ไดเ้ คย
เขยี นลงบทความไวแ้ ลว้ ผอู้ ่านสามารถหาอา่ นได้ หรือสามารถหาไดจ้ าก เอกสารการไฟฟ้าได้

ประเภทผ้ใู ช้ไฟฟ้า (1 ต.ค.2543) แยกเป็น
1. บา้ นอยอู่ าศยั
2. กิจการขนาดเลก็
3. กิจการขนาดกลาง
4. กิจการขนาดใหญ่
5. กิจการเฉพาะอยา่ ง
6. ส่วนราชการ และองคก์ รท่ีไม่แสวงหากาไร
7. สูบน้าเพอื่ การเกษตร

สูตรการคิดค่าไฟฟ้า ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก
1. คา่ ไฟฟ้าฐาน คอื คา่ พลงั งานไฟฟ้า คา่ ความตอ้ งการ พลงั ไฟฟ้า (เรียกเกบ็ 3, 4, 5, 6, 7) และค่าเพาเวอร์แฟคเตอร์

(เรียก เกบ็ 3, 4, 5)
2. คา่ ไฟฟ้าผนั แปร (Ft)
3. ค่าภาษีมูลค่าเพมิ่ (7 เปอร์เซ็นต)์
สรุปการคิดค่าไฟฟ้า คอื ค่าไฟฟ้า = (ค่าไฟฟ้าฐาน+ft) x VAT
สาหรับอตั ราคา่ ไฟฟ้าแต่ละประเภทสามารถขอไดจ้ ากการไฟฟ้าในเขตของทา่ น หรือสามารถดูไดจ้ าก Website

ของการไฟฟ้า เช่น ถา้ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคดูไดจ้ าก www.pea.or.th การไฟฟ้า นครหลวง ดูไดจ้ าก www.mea.or.th
ตวั อย่าง การคดิ ค่าไฟฟ้าบ้านพกั อาศัย

ตวั อย่าง การคิดค่าไฟฟ้าโรงงาน

ตวั อย่าง การคิดค่าไฟฟ้าโรงงาน แบบแยกคดิ ตามกจิ การ (แบบใหม่)

ตวั อย่างการคานวณค่าไฟฟ้าอย่างง่าย
ประเภทท่ี 1 บ้านอยู่อาศัย อตั รา 1.1 (อตั ราปกติ แบบอตั รากา้ วหนา้ ) ผใู้ ชไ้ ฟ มีการใชป้ ริมาณพลงั งานไฟฟ้า = 135 หน่วย/
เดือน ค่า Ft = 85.44 สตางค/์ หน่วย

ส่วนที่ 1 ค่าไฟฟ้าฐาน

1.1 ค่าพลงั งานไฟฟ้า

5 หน่วยแรก (หน่วยท่ี 1 – 5) 0.000 บาท
13.576 บาท
10 หน่วยตอ่ ไป (หน่วยท่ี 6 – 15) = (10x1.3576) 15.445 บาท
17.968 บาท
10 หน่วยตอ่ ไป (หน่วยท่ี 16 – 25) = (10x1.5445) 141.700 บาท
79.569 บาท
10 หน่วยตอ่ ไป (หน่วยที่ 26 – 35) = (10x1.7968) 0.000 บาท
0.000 บาท
65 หน่วยต่อไป (หน่วยท่ี 36 – 100) = (65x2.1800) 268.26 บาท

50 หน่วยตอ่ ไป (หน่วยที่ 101 – 150) = (135 - 100) 2.2734

250 หน่วยตอ่ ไป (หน่วยที่ 151 – 400) = (0x2.7781)

เกินกวา่ 400 หน่วย (หน่วยท่ี 401ข้นึ ไป) = (0x2.9780)

รวม

ส่วนท1่ี ค่าไฟฟ้าฐาน

1.1 ค่าพลงั งานไฟฟ้า 268.26 บาท
8.19 บาท
1.2 คา่ บริการ
276.45 บาท
รวมคา่ ไฟฟ้าฐาน = 268.26 + 8.19

ส่วนท2่ี ค่าไฟฟ้าผนั แปร (Ft)

จานวนพลงั งานไฟฟ้า x คา่ Ft = 135 x 0.8544 115.34 บาท

ส่วนท3ี่ ค่าภาษีมลู ค่าเพม่ิ 7 เปอร์เซ็นต์

(ค่าไฟฟ้าฐาน + ค่า Ft) x 7/100 = (276.45 + 115.34) x7/100 27.42 บาท
419.210 บาท
รวมเงินค่าไฟฟ้า = 276.45 + 115.34 +27.42

ส่วนราชการ และองค์กรทไ่ี ม่แสวงหากาไร 6.1 อตั ราปกติ

ขอ้ มลู การใชไ้ ฟฟ้า แรงดนั 12 kV จานวนพลงั งาน = 6,176 kWh คา่ Ft = 85.44 สตางค/์ หน่วย

ส่วนที่ 1 ค่าไฟฟ้าฐาน

= (จานวนพลงั งานไฟฟ้า x อตั ราค่าพลงั งานไฟฟ้า) + ค่าบริการรายเดือน

= (10 x 1.3576)+(6166 x 2.4482) + 20.00 15,129.18 บาท

ส่วนท2ี่ ค่าไฟฟ้าผนั แปร ( Ft ) = 6176 x 0.8544 5,276.77 บาท
จานวนพลงั งานไฟฟ้า x คา่ Ft
บาท
ส่วนท3ี่ ค่าภาษีมูลค่าเพมิ่ 7 เปอร์เซ็นต์ บาท

(ค่าไฟฟ้าฐาน + คา่ Ft) x 7/100 = (15129.1772 + 5276.77) x 7/100 1,428.42

รวมเงินค่าไฟฟ้า = 129.1772+5276.77+1428.42 21,834.37

อัตราตามช่วงเวลาของการใช้(time of use tariff TOU tariff)

ผ้ใู ช้ไฟฟ้ามีการใช้ไฟฟ้าดังนี้

รหสั แรงดนั ไฟฟ้า 1

ความตอ้ งการพลงั ไฟฟ้าช่วง On Peak 9,234 กิโลวตั ต์

ความตอ้ งการพลงั ไฟฟ้าช่วง Off Peak 9,204 กิโลวตั ต์

พลงั งานไฟฟ้า 4,925,000 หน่วย

พลงั งานไฟฟ้าช่วง On Peak 1,724,000 กิโลวตั ต์ - ชว่ั โมง

พลงั งานไฟฟ้าช่วง Off Peak 3,201,000 กิโลวตั ต์ – ชวั่ โมง

ความตอ้ งการพลงั ไฟฟ้ารีแอคตีฟ 4,074 กิโลวาร์

การปรับอตั ราค่าไฟฟ้าโดยอตั โนมตั ิ (Ft) 85.44 สตางค์ / หน่วย

ส่วนท1่ี ค่าไฟฟ้าฐาน

1. คา่ ความตอ้ งการพลงั ไฟฟ้า = ค่าความตอ้ งการพลงั ไฟฟ้าช่วง On Peak x อตั ราค่าพลงั ไฟฟ้าช่วง On Peak

= (9234 x 74.14) 684,609.00 บาท

2. ค่าพลงั งานไฟฟ้า = (จานวนพลงั งานไฟฟ้าช่วง On Peak x อตั ราคา่ ไฟฟ้าช่วง On Peak)

+ (จานวนพลงั งานไฟฟ้าช่วง Off Peak x อตั ราคา่ ไฟฟ้าช่วง Off Peak)

= (1724000 x 2.6136)+((3201000 x 1.1726) 8,259,339.00 บาท

3. ค่าเพาเวอร์แฟคเตอร = จานวน KVar ที่เกนิ กว่าร้อยละ 61.97 ของ kW

จานวนกิโลวาร์ท่ีคิดเงิน = 4074 – (9234 x 0.6197) 0 กิโลวาร์

จานวนเงิน = 0 x 14.02 0.00 บาท

4. คา่ บริการ 228.17 บาท

รวมคา่ ไฟฟ้าฐาน = 684609 + 8259339 + 0 + 228.17 8,944,176.17 บาท

ส่วนท2ี่ ค่าไฟฟ้าผนั แปร ( Ft )

จานวนพลงั งานไฟฟ้า x ค่า Ft = 4925000 x 0.8544 4,207,920.00 บาท

ส่วนท3ี่ ค่าภาษมี ูลค่าเพม่ิ 7 เปอร์เซ็นต์ 920,646.73 บาท
14,072,742.90 บาท
(คา่ ไฟฟ้าฐาน + ค่า Ft) x 7/100 = (8944176.17 + 4207920) x 7/100

รวมเงินคา่ ไฟฟ้า = 944176.17+4207920+920646.7

จากข้นั ตอนและตวั อยา่ ง ที่แสดงเป็นใบเสร็จค่าไฟฟ้าจริง และตวั อยา่ งการคานวณอยา่ งละเอยี ด หวงั ว่าคงจะทาให้ผู้
ที่สนใจ หรือ ผูท้ ี่ ดูแลรับผิดชอบดา้ นพลงั งานของโรงงาน หรือสถานประกอบการไดเ้ ขา้ ใจการคิดค่าไฟฟ้า ทาให้ผดู้ ูแล
รับผดิ ชอบสามารถหาทางประหยดั ค่า พลงั งานไฟฟ้าไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง และมีประสิทธิภาพต่อไป