โปรเจคสหกิจจจ

คำแนะนำการ
ทำงานร่วมกับ
ชุมชนตลาดน้อย

ส า ร บั ญ

ที่มาของย่านตลาดน้อย
ตลาดน้อยในปัจจุบัน
ข้อมูลทั่วไปของชุมชน
สินทรัพย์ในย่าน
เทศกาลประจำชุมชน
รู้จักทีมงานที่ทำงานเพื่อชุมชนตลาดน้อย
โครงการที่เคยทำไปแล้ว
คำแนะนำหรือข้อจำกัดในการทำงานร่วมกับชุมชน
อ้างอิง

ตลาดน้อย แขวงตลาดน้อย เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร 10100

ภาพ: สตรีทอาร์ตบนกำแพง
ที่มา: ThaiQuote

ที่ ม า ย่ า น ตลาดน้อยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
ต ล า ด น้ อ ย ? (พ.ศ.2325-2398)
ชุมชนชาวจีนย่านตลาดน้อยเกิดขึ้นพร้อม ๆ กับ
การย้ายบ้านเรือนชุมชนชาวจีนจากที่อยู่เดิม ซึ่ง
ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของพระบรมมหาราชวัง ตาม
พระราชประสงค์ในการย้ายพระนครใหม่ของ
พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
(พ.ศ.2325-2352) ความหนาแน่นของชุมชน
ย่านตลาดน้อยเกิดจากทั้งจากการขยายตัวของ
สำเพ็ง การอพยพเข้ามาตั้งถิ่น ฐานของชาวจีน
บางกอกจากย่านกุฎีจีน พร้อมๆ กับการหลั่งไหล
อพยพของชาวจีนโพ้นทะเลกลุ่มต่าง ๆ ที่หลีกหนี
ภัยพิบัติทางธรรมชาติ

ในสมัยนั้น ย่านตลาดน้อยนี้เป็นที่รู้จักในชื่อว่า
“บ้านโรงกะทะ” ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างปลายสำเพ็งไป
ถึงบ้านต้นสำโรง (สถานทูตโปรตุเกสในปัจจุบัน)
หรือ “บ้านช่างหลอมจีน” โดยมีที่มาจากอาชีพ
ช่างตีเหล็กที่คนในชุมชนแห่งนี้มีความเชี่ยวชาญ
เป็นพิเศษ

ภาพ: บรรยากาศแม่น้ำเจ้าพระยาสมัยก่อน
ที่มา: หนังสือ Twentieth Century Impressions of Siam

ย่านตลาดน้อยมีกลุ่มชาวจีนฮกเกี้ยนเข้ามาตั้ง

ถิ่นฐานบ้านเรือนขึ้นเป็นกลุ่มแรก และได้ ร่วมกัน

สร้าง “ศาลเจ้าโจวซือกง” ศาลเจ้าเก่าแก่ที่สุดแห่ง

หนึ่งของย่าน ครั้นเมื่อการค้าสำเภาสยามเฟื่ องฟู

ขึ้น เนื่องจากรัฐบาลสยามเปิดโอกาสให้ “เจ้าและ

ขุนนางเจ๊สัวราษฎรผู้มีทรัพย์” ทำการค้าสำเภาได้

อย่างค่อนข้างเสรี จึงมีพ่อค้าเอกชนชาวจีน

ฮกเกี้ยนย่านตลาดน้อยส่วนหนึ่งที่มั่งคั่งขึ้นมาจาก

การค้าสำเภา ขุนนางชาวจีนฮกเกี้ยนที่สำคัญใน

ย่านตลาดน้อยสมัยรัตนโกสินทร์ ตอนต้นคือ

พระอภัยวานิช (จาด) (พ.ศ.2356-2392) ภาย

หลังจากที่ดำเนินธุรกิจท่าเรือ “โปเส็ง” ภาพ: ตลาดน้อยสมัยก่อน
FB: เจริญ ตันมหาพราน

กลุ่มคนจีนเหล่านี้นับเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ย่าน
ตลาดน้อยกลายเป็นแหล่งงานขนาดใหญ่และเป็น
ชุมชนที่อยู่อาศัยที่หนาแน่นขึ้นเรื่อย ๆ ไม่มีเพียง
แต่ชาวจีนเท่านั้นที่เข้ามาอาศัยรวมกันในชุมชน
ชาวญวนที่อพยพเข้ามาก็รับพระราชทานที่ดินให้
กับชุมชนชาวญวณอาศัยอยู่

ที่มาย่านตลาดน้ อย?

ตลาดน้อยภายหลังสนธิสัญญาบาวริง

(พ.ศ.2398-2461)

การค้าสำเภาก็ถูกแทนที่ด้วยการแข่งขันในระบบ

การค้าเสรีแบบใหม่โดยเรือกาปั่ นและเรือกลไฟ

ที่สำคัญคือ มีการ ขุด “คลองผดุงกรุงเกษม” และ

การตัด “ถนนเจริญกรุง” ชุมชนจีนในย่านตลาด

น้อยจึงขยายตัวจากบริเวณริม แม่น้าเจ้าพระยา

มายังพื้นที่ตอนในมากขึ้น นำพาให้เศรษฐกิจการ

ค้าของกรุงเทพฯ เติบโต ขึ้นมาอย่างรวดเร็ว

รัฐบาลได้เล็งเห็นความสำคัญที่จะต้องพัฒนาการ

ควบคุมดูแลการเดินเรือและการขนส่งทางน้า ให้

ก้าวหน้าทันสมัยควบคู่ไปด้วย โดยใน พ.ศ.2402

รัฐบาลได้ทำสัญญาว่าจ้างกัปตันชาวอังกฤษ

จอห์น บุช (John Buch, ต่อมาได้รับบรรดาศักดิ์

เป็นพระยาวิสูตรสาครดิฐ) ให้มาเป็นผู้ริเริ่มงาน

ฝ่ายเจ้าท่า ซึ่งในปัจจุบันเป็นที่ตั้งของ “กรมการ

ขนส่งทางน้าและพาณิชยนาวี” หรือกรมเจ้าท่าเดิม

ในช่วงเวลาใกล้เคียงกันอันเป็นผลมาจากสนธิ ภาพ: จอห์น บุช, John Buch หรือ พระยาวิสูตรสาครดิฐ
ที่มา: NAVARAT.C

สัญญาบาวริงนั้น การเปิดประเทศของส่งผลให้มี ตลาดน้อยภายหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง

การอพยพของชาวจีนโพ้นทะเลมายังสยามได้ (พ.ศ.2461-2515)

สะดวกมากยิ่งขึ้น โดยมีการอพยพเข้ามายังสยาม การก่อตั้ง “โรงเรียนบุ่งกุ่ย” (ปัจจุบันคือโรงเรียน
ระลอกใหญ่ ในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระ กุหลาบวิทยา) นับเป็นโรงเรียนจีนแห่งสำคัญในย่าน

จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่งผลให้ชุมชนชาวจีนแต้จิ๋ว ตลาดน้อยที่ก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ.2459 ภายใต้การนำของ

ในกรุงเทพฯ ขยายตัว มากยิ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว คณะบาทหลวงชาวฝรั่งเศสที่รู้ภาษาจีนแต้จิ๋วเป็นอย่าง

ดี ร่วมกับเหล่าคริสตังจีนแห่งวัดกาลหว่าร์ จึงมี

สำนักงานใหญ่ของธนาคารสำคัญที่เกิดขึ้นในย่าน มาตรฐานการศึกษาแบบ ตะวันตก

ตลาดน้อยนับตั้งแต่สมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จ

พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวปัจจุบันคือ ธนาคารไทย ก่อนหน้าสงครามโลกครั้งที่สองนั้น ตลาดน้อยเป็น

พาณิชย์ สาขาตลาดน้อย แหล่งโรงงานที่สำคัญแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ ชาวจีน บาง

กลุ่มที่อพยพเข้ามาขายแรงงานในย่านตลาดน้อยได้หัน

ไปเก็บเศษเหล็กจากโรงงานต่างๆ มาขาย จนทำให้

ตลาดน้อยกลายเป็นศูนย์กลางแหล่งรับซื้ออะไหล่

เครื่องจักร เครื่องยนต์เก่า และเครื่องเหล็กหลอมใหม่ที่

โด่งดังที่สุดใน กรุงเทพฯ อันเป็นที่รู้จักกันดีในชื่อว่า

“เซียงกง”

นอกเหนือไปจากพ่อค้านักธุรกิจและผู้ใช้แรงงานชาวจีน

ซึ่งถือเป็นกลุ่มอาชีพหลักในย่านตลาดน้อย แล้ว “กลุ่ม

ช่างฝีมือ” ก็ถือว่ามีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน

ภาพ: กลุ่มแชหนี่หวย เห็นได้จากร้านตีเหล็ก โรงกลึง โรงงานทอผ้า ร้านตัด
ที่มา: งี่เส็ง แซ่เตีย เย็บเสื้อผ้า ร้านตัดรองเท้า ร้านขายเครื่องกระดาษใน

พิธีไหว้เจ้า ร้านค้าแผงขายอาหารประเภทต่าง ๆ ทั้ง ใน

ตลาดและตามตรอกซอยที่มีอยู่ทั่วไป

ที่มาย่านตลาดน้ อย? ตลาดน้อยในมหานครยุคใหม่ (พ.ศ.2515-2553)

ภาพ: ตรอกผีดิบ(ซอยแฟลตทรัพย์สิน) ย่านตลาดน้อยในช่วงทศวรรษ 2510 นับเป็นย่านที่มี
FB: เจริญ ตันมหาพราน ความคึกคักและเฟื่ องฟูใกล้เคียงกับย่านเยาวราช แต่ต่อ
มาเนื่องจากจำนวนแรงงานรับจ้างมีมากขึ้น ในขณะที่
ภาพ: ศูนย์การค้าริเวอร์ซิตี้ พื้นที่มีจำกัด และเจ้าของที่ดินก็ต้องการพัฒนาที่ดินใน
ที่มา: Creative Thailand เมืองที่มีมูลค่าสูงขึ้น โดยสร้างตึกขึ้นมาแทนชุมชนที่
เต็มไปด้วยเรือนไม้แออัด ภายหลังจากมีการจัดรูปการ
บริหารและการปกครองกรุงเทพฯ แบบใหม่ใน พ.ศ.
2515 ตลาดน้อยก็มี ฐานะเป็นแขวงหนึ่งในสามแขวง
ของเขตสัมพันธวงศ์ และได้มีการสร้าง “ที่ว่าการเขต
สัมพันธวงศ์” ขึ้นมาเป็น อาคารสมัยใหม่ 5 ชั้น ทดแทน
ที่ว่าการหลังเดิม ซึ่งเป็นเรือนไม้ 2 ชั้นต่อมาไม่นาน
ก็ได้ปรากฏอาคารสมัยใหม่ที่มีขนาดใหญ่โตขึ้นตามมา
อย่างต่อเนื่องในย่านตลาดน้อย เช่น ศูนย์การค้าริเวอร์
ซิตี้ แฟลตธรรมนันท์ แฟลตทรัพย์สิน อาคารกาลหว่าร์
และสี่พระยาริเวอร์วิว
ปัญหาสังคมที่เกิดขึ้นอย่างชัดเจนคือ ชื่อตรอกแห่ง
หนึ่งที่ ชาวบ้านเรียกขานกันจนตดิปากว่า “ตรอก
ผีดิบ”ซึ่งหมายถึง“ซอยแฟลตทรัพย์สิน”ที่คั่นระหว่าง
แฟลตทรัพย์สิน กับอาคารกาลหว่าร์และแฟลตธรรม
นันท์ ชื่อตรอกนี้มีที่มาจากการเป็นแหล่งมั่วสุมเสพ
เฮโรอีนช่วง พ.ศ.2526 - 2527 ในขณะที่เฮโรอีนกาลัง
ระบาด ผู้เสพบางรายเสพหนักจนถึงขั้นเสียชีวิต หากไม่
เสียชีวิตก็มีสภาพเหมือนผีดิบอยู่ในตรอกนี้

ท่ามกลางสภาพบ้านเมืองที่เปลี่ยนแปลงไป บทบาท
ของชาวจีนย่านตลาดน้อยที่เด่นชัดที่สุดและยังคง
ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบันคือ บทบาทใน
การธำรงรักษาวัฒนธรรม ประเพณี และภาษาจีนถิ่น
เห็นได้จากกิจกรรมเนื่องในเทศกาลงานประเพณีจีนถิ่น
กลุ่มต่างๆ ในย่านตลาด น้อยที่ยังคงได้รับการถือปฏิบัติ
สืบมาอย่างต่อเนื่องจวบจนถึงปัจจุบัน เช่น งาน
ประเพณีไหว้เต่าในเทศกาลง่วนเซียว งานทิ้งกระจาดใน
วันสารทจีนและงานแห่เทพเจ้าในเทศกาลกินเจของศาล
เจ้าโจวซือกง การทำบะจ่างอย่าง คึกคักทุกตรอกซอย
ในเทศกาลตวงโหงว ในขณะเดียวกัน กลุ่มคริสตังจีน
แห่งวัดกาลหว่าร์ก็ดำเนินกิจกรรมทาง ศาสนาที่ยังคง
ธำรงไว้ซึ่งอัตลักษณ์ของวัฒนธรรมจีนอย่างเด่นชัด
เช่น “พิธีมิสซาภาษาจีนแต้จิ๋ว” ที่กลุ่มคริสตังจีน แห่ง
วัดกาลหว่าร์พยายามรักษาไว้และคงเหลืออยู่เพียงแห่ง
เดียวในกรุงเทพฯ พร้อมด้วยกิจกรรมของคณะนักขับ
ร้องจีน คณะพลมารีจีน

ข้ อ มู ล ทั่ ว ไ ป
ของ
ชุ ม ช น

ที่ตั้งและอาณาเขต

แขวงตลาดน้อยมีพื้นที่ 449 ตาราง
กิโลเมตร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออก
เฉียงใต้ของเขตสัมพันธวงศ์
ทิศเหนือ
ติดแขวงป้อมปราบ
ทิศตะวันออก
ติดแขวงมหาพฤฒาราม
ทิศใต้
ติดแขวงบางรัก
ทิศตะวันตก
ติดแขวงสัมพันธวงศ์

ประชากร ทั้งหมด 6,461 คน

เพศหญิง 3,587 คน

เพศชาย 3,278 คน

เป็นย่านเก่าแก่ที่มีการอยู่อาศัยมานาน เป็นย่านที่มีความรู้ ส่งต่อภูมิปัญญาท้องถิ่นในเรื่องของอาหารการ
กิน สินค้า อาคารเก่าแก่ โดยพบว่า ในย่านตลาดน้อยมีอาคารทรงคุณค่าถึง 68-70 อาคาร ทั้งยังเป็นแหล่ง
เรียนรู้ด้านมรดกทางวัฒนธรรมไทย-จีน ของกรุงเทพฯ ที่เชื่อมโยงกันผ่านทางเดินบนตรอกซอยที่เชื่อมทะลุ
ถึงกันหมด กลุ่มผู้คนในบริเวณตลาดน้อยมีทั้ง โปรตุเกส ฝรั่งเศส ญวน จีน (ฮกเกี้ยน ฮากกา แต้จิ๋ว ไหหลำ
กวางตุ้ง)
ตัวแทนของชาวฮกเกี้ยน คือ บ้านโซวเฮงไถ่และศาลเจ้าโจวซือก๋ง
ตัวแทนของชาวฮากกา(แคะ) คือ ศาลเจ้าโรงเกือก
ตัวแทนของชาวญวน คือ วัดอุภัยราชบำรุง

ข้อมูลทั่วไปของชุมชน

ข้อมูลทั่วไปของชุมชน

ภาพ: แผนผังสถานที่สำคัญของแขวงตลาดน้อย
ที่มา: มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์

ข้อมูลทั่วไปของชุมชน การเดินทางและระบบขนส่ง

ภาพ: ป้ายซอยเจริญกรุง 22 (ซอยเจริญกรุง 22)
TW: Naikorlongdoo 1.รถไฟฟ้าใต้ดิน MRT ลงสถานีหัวลำโพงจากนั้น ต่อรถแท็กซี่, สามล้อมาที่
ซอยเจริญกรุง 22
2.รถไฟฟ้า BTS สถานีวงเวียนใหญ่ จากนั้นต่อรถสาธารณะมาที่ซอย
เจริญกรุง 22
3.รถประจำทาง สาย 1 , 35 ,75 ลงตลาดน้อย สาย 36, 93 ลงสี่พระยา

(อาคารไปรษณีย์)
- BTS ลงที่สถานีสะพานตากสิน (S6) ทางออก 3
เดินต่อมาทางถนนเจริญกรุง 900 เมตร (12-15 นาที)
หรือ
นั่งรถเมล์สาย 1 และ 75 (2 ป้าย) ลงที่ป้ายข้างอาคารไปรษณีย์กลาง
- MRT สายสีน้ำเงิน ปลายทางหัวลำโพง ลงที่สถานีหัวลำโพง ทางออก 1
เดินต่อมาทางถนนเจริญกรุง 1.5 กิโลเมตร (15-20 นาที)
หรือ
นั่งรถเมล์สาย 1 และ 75 (2 ป้าย) ลงที่ป้ายสี่พระยา เดินเลี้ยวเข้าถนน
เจริญกรุงประมาณ 350 เมตร (3-5 นาที)
- เรือ เรือด่วนเจ้าพระยา ลงที่ท่าเรือสี่พระยา
เดินออกมาที่ถนนเจริญกรุง 500 เมตร (5 นาที)
- Muvmi รถตุ๊ก ๆ พลังงานไฟฟ้า อีกหนึ่งทางเลือกการเดินทางภายในย่าน
ที่สามารถเรียกใช้บริการได้ง่าย ๆ ผ่านแอปพลิเคชัน ซึ่งตอนนี้ Muvmi ปัก
หมุดเปิดให้บริการทั้งโซน เจริญกรุง - ตลาดน้อย, สามย่าน, อารีย์ -
ประดิพัทธ์, ทองหล่อ - เอกมัย และ พระนคร
จากนั้นเดินเข้าประตู warehouse 30 และเดินตามทางมาเรื่อย ๆ อีก
400 ม. จะเจอซอยเล็ก ๆ ตรงข้ามกับโรงงานน้ำปลาตราปลาหมึก
- ที่จอดรถยนต์ส่วนตัว
ศาลเจ้าโจวซือกง ค่าจอดรถชั่วโมงละ 20 บาท
วัดปทุมคงคา ค่าจอดรถชั่วโมงแรก 20 บาท ชั่วโมงต่อไป 10 บาท
จุดจอดรถตลาดน้อย ซอยเจริญกรุง 22 ชั่วโมงละ 30 บาท

ภาพ: อาคารไปรษณีย์กลางบางรัก
ที่มา: hommesthailand

สิ น ท รั พ ย์ ในย่านตลาดน้อยมีอาคารทรงคุณค่าถึง 68-70 อาคาร ทั้งยังเป็นแหล่ง
เรียนรู้ด้านมรดกทางวัฒนธรรมไทย-จีน ของกรุงเทพฯ ที่เชื่อมโยงกัน
ใ น ย่ า น ผ่านทางเดินบนตรอกซอยที่เชื่อมทะลุถึงกันหมด

ตึกเก่า

1. กลุ่มอาคารแบบจีนประยุกต์กับวิถีวัฒนธรรมแบบไทยในอดีต เช่น อาคารรูปทรงจีน มีจั่วที่บ่งบอกธาตุของ
เจ้าของบ้าน แต่มีรายละเอียดประยุกต์กับการใช้งานแบบไทย เช่น การยกใต้ถุนสูง มีชานบ้าน เป็นต้น ลักษณะ
เฉพาะและการตกแต่ง อาคารมีความสูง 2 ชั้น เน้นความเป็นจีน มีคอร์ทหรือลานกลางบ้าน มีซุ้มประตูทางเข้า
ลวดลายการตกแต่งเป็นไปตามฐานะของผู้อาศัย วัสดุและโครงสร้างหลัก คือ อิฐ ปูนตำ และไม้ ผนังรับน้ำหนัก
หนา 40-60 เซนติเมตร หลังคามุงด้วยกระเบื้องกาบกล้วยแบบจีนปรีชา

2. กลุ่มอาคารตึกแถว ใช้ประกอบอาชีพ และพัก อาศัยลักษณะเฉพาะและการตกแต่ง สูง 2-3 ชั้น มีบันไดนอก
อาคาร มีระเบียงชั้น 2 และชั้น 3 ระเบียงชั้นบนยาวถึงกัน มีค้ำยันปูนปั้ น หน้าจั่วหรือแผง ดาดฟ้าตกแต่งปูน
ปั้ นรูปถ้วยรางวัล หลังคาดาดฟ้า มีการตกแต่งปูนปั้ นลายเรขาคณิต ที่ผนังและช่องลม บานหน้าต่างไม้ลูกฟัก
กระจกหรือบานเกล็ด โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก วัสดุหลัก คือ อิฐ และปูน เน้นการตกแต่งให้ผนังดูหนา
หนัก

ภาพ: โมเดลตึกเก่าบ้านตึกเหลียวแล
TW: Creative_TH

สินทรัพย์ในย่าน ทักษะอาชีพเก่าแก่
ที่มา: สำนักผังเมือง กรุงเทพมหานคร

สินทรัพย์ในย่าน ทักษะอาชีพเก่าแก่
ที่มา: สำนักผังเมือง กรุงเทพมหานคร

ภาพ: อาชีพพับกระดาษไหว้เจ้า FB: ย่านจีนถิ่นบางกอก-Bangkok Chinatown

ภาพ: อาชีพตีเหล็ก FB: Charoenkrung Creative District

ภาพ: อาชีพเย็บกระสอบ FB: ย่านจีนถิ่นบางกอก-Bangkok Chinatown

ภาพ: อาชีพตีมีดหมู FB: ย่านจีนถิ่นบางกอก-Bangkok Chinatown ภาพ: อาชีพเย็บหมอน FB: Charoenkrung
Creative District

ทั ก ษ ะ อ า ชี พ
เ ก่ า แ ก่




ภาพ: อาชีพค้าขายอะไหล่เชียงกง ที่มา: Sarakadee

ภาพ: หนังสือพิมพ์ซิงจงเอี๋ยน FB: ย่านจีนถิ่นบางกอก-Bangkok Chinatown

เทศกาล
ป ร ะ จำ ชุ ม ช น

元 宵 節เทศกาลหง่วนเซียว ) หมายถึง

เทศกาลหง่วนเซียว หรือ หยวนเซียว (

วันเพ็ญแรกของปี (วันที่ 15) นับจากวันตรุษจีน เป็นวันที่มี

กิจกรรมมากมายทั้ง แขวนโคม แห่โคม เล่นงิ้ว วันนี้จะเป็น

วันที่คนนิยมออกมาเที่ยวเล่น ไหว้เจ้า ชมการมหรสพการ

แสดงและการละเล่นต่างๆ ซึ่งชาวจีนจะถือเป็นวันสุดท้าย

ของเทศกาลตรุษจีนที่ได้พักผ่อนกันก่อนที่จะกลับไปเริ่ม

ต้นทำงานกันเต็มที่ในวันรุ่งขึ้น

ความพิเศษของศาลเจ้าโจวซือกงที่ตลาดน้อย คือ ชุมชน

ยังรักษาประเพณีการไหว้ขนมเต่าตามความเชื่อที่สืบทอด ภาพ: เทศกาลหง่วนเซียว ตลาดน้อย
ที่มา: โครงการย่านจีนถิ่นบางกอก
กันมายาวนาน เพราะชาวจีนฮกเกี้ยนมีความเชื่อว่า “เต่า”
ภาพ: ขนมเต่าที่ทางศาลเจ้าโจวซือกงจัดเตรียมไว้ในแต่ละ
เป็นสัตว์มงคล เป็นสัญลักษณ์ของความมีอายุยืนยาว มี ปี จะทำขึ้นราว 1,000 คู่
ที่มา: สมชาย เกตุมณี
โชคลาภ มีความร่ำรวย นอกจากนี้ยังหมายถึงการป้องกัน

ภัยอันตรายอีกด้วย

ขนมเต่าที่ใช้ไหว้ที่ศาลเจ้าโจวซือกงจะแตกต่างจากขนม

เต่าทั่วไปซึ่งเป็นสีแดงและทำจากแป้งข้าวเหนียวที่ใช้

สำหรับเทศกาลสารทจีน โดยที่นี่จะเป็นเต่าสีขาว สำหรับ

เทศกาลหง่วนเซียวเท่านั้น มีลักษณะคล้ายซาลาเปาที่ทำ

จากแป้งสาลีปั้ นเป็นรูปเต่า ติดเมล็ดถั่วเป็นรูปตา แล้วนำ

ไปนึ่งจนสุก ก่อนจะนำไปตากจนแห้ง จึงค่อยนำมาเขียนคำ

มงคลสี่ตัวอักษรบนกระดองเต่า เสร็จแล้วจึงนำไปไหว้ที่

ศาลเจ้าโจวซือกง หลังจากนั้นจึงเชิญกลับไปบูชาที่บ้าน

โดยมีความเชื่อว่าเต่านั้นจะนำพาเอาความอุดมสมบูรณ์

โชคลาภ และความร่ำรวยมาให้

เทศกาลไหว้พระจันทร์
เทศกาลไหว้พระจันทร์ เกิดขึ้นในเดือน 8 ตามปฏิทินจีน
ถือเป็นประเพณีสำคัญในรอบปีที่ชาวจีนทุกคนตั้งตารอ จะ
กลับมารวมตัวกันเพื่อพบปะและสังสรรค์ภายในครอบครัว
บริเวณตรอกตัน ตลาดน้อย ย่านถิ่นฐานของคนจีน
กวางตุ้งที่เก่าแก่ที่ยังคงสืบทอดศิลปวัฒนธรรมและ
ประเพณีจีนอันมีคุณค่า เทศกาลไหว้พระจันทร์ของชาว
ตรอกตันนั้น แต่ละบ้านจะจัดกันอย่างยิ่งใหญ่

ภาพ: ไหว้พระจันทร์
ที่มา: โลจน์ นันทิวัชรินทร์

เทศกาลประจำชุมชน

เทศกาลกินเจของศาลเจ้าโจวซือกง

ศาลเจ้าโจวซือกง ตลาดน้อย เป็นศาลเจ้าเก่าแก่อายุ

ประมาณ 230 ปี สถาปัตยกรรมของศาลเจ้าแห่งนี้เป็นแบบ

ปลายราชวงศ์ชิง ภายในประดิษฐานหลวงปู่โจวซือกง

เป็นต้นตำรับของการกินเจในกรุงเทพมหานคร ที่นี่มีชื่อ

เสียงด้านการจัดประเพณีกินเจได้ยิ่งใหญ่ตามประเพณีจีน

โบราณ มีโรงเจที่ใช้เห็ดหอมและน้ำเห็ดหอมในทุกเมนูเจ มี

ให้บริการแบบไม่เสียค่าใช้จ่าย 3 มื้อเมนูไม่ซ้ำกัน พร้อม

เมนูของหวาน ด้านหน้าของศาลเจ้าจะมีบ้านจีนอายุ

ภาพ: บรรยากาศงานกินเจ ศาลเจ้าโจวซือกง ตลาดน้อย กว่า200ปี ต้นกำเนิดตระกูลตันติเวชกุลเปิดให้ชมฟรีตลอด
ที่มา: chinatownyaowarach
เทศกาล

เทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง โหวงหง๊วย ชิวโหงว

เป็นเทศกาลที่สืบทอดกันมาแต่โบราณของประเทศจีน ตรง

กับวันที่ 5 เดือน 5 ตามปฏิทินจีน (จันทรคติ) ของทุกปี

端午節(ตรงกับฤดูร้อน) เพื่อเป็นการระลึกถึง “ชวีหยวน” ขุนนางผู้
รักชาติแห่งแคว้นฉู่เทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง ( )duan wu

粽子jie เป็น 1 ใน 3 เทศกาลสำคัญของชาวจีน ตัวขนมบ๊ะจ่างนี้

คนจีนจะเรียกว่า ( )Zong zi ซึ่ง

โดยจะมีการไหว้เจ้าด้วยขนมบ๊ะจ่าง ซึ่งสาเหตุที่ไหว้ด้วย

ขนมบ๊ะจ่างนั้น เนื่องจากเมื่อเข้าสู่ฤดูร้อน อาหารมักเก็บได้

ไม่นาน เน่าเสียง่าย แต่บ๊ะจ่างที่ทำจากข้าวเหนียวสามารถ

เก็บไว้ได้นานมากขึ้น และ การไหว้ด้วยขนมบ๊ะจ่างในช่วง

ฤดูร้อน เชื่อว่าจะทำให้มีความเป็นอยู่ดี ทำให้เกิดสิ่งมงคล

ต่าง ๆ นอกจากนั้นยังเป็นการเสริมสร้างความสามัคคีใน

การให้คนในครอบครัวอยู่ร่วมกันพร้อมหน้าพร้อมตากันใน

ช่วงเทศกาลอีกด้วย

ที ม ง า น ทำ ง า น
เ พื่ อ ชุ ม ช น ต ล า ด น้ อ ย

คุณ รุ่งจันทร์ เฉลิมวิริยะ ประธานเครือข่ายการท่องเที่ยวย่านตลาด
น้อยจากเครือข่ายการท่องเที่ยวย่านตลาดน้อย เป็นผู้ที่เกิดและเติบโต
ในชุมชนในตลาดน้อย ได้มองเห็นความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับ
ชุมชนเรื่อยมา จนอาสาเป็นทีมที่ดูแลการท่องเที่ยวในชุมชนในช่วง
เทศกาลสำคัญต่าง ๆ

เครือข่ายการท่องเที่ยวย่านตลาดน้อย เกิดจากการรวมตัวกันของแม่

บ้านและพ่อบ้านในชุมชนตลาดน้อย ซึ่งแรกเริ่มเคยรวมเป็นชมรมคน

รักตลาดน้อยมาก่อน แต่ภายหลังจำนวนนักท่องเที่ยวมีเพิ่มขึ้น

ประกอบกับได้คำแนะนำและเงินสนับสนุนในการพัฒนาชุมชน จึงแบ่ง

กลุ่มคนรักตลาดน้อยออกเป็นเครือข่ายการท่องเที่ยวย่านตลาดน้อย

อีกกลุ่มหนึ่ง เพื่อแบ่งขอบเขตการทำงานให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น

เทศกาลกินเจ เป็นโปรแกรมนำเที่ยวแรกที่กลุ่มคนรักตลาดน้อยเริ่ม
ทดลองทำทัวร์ เพราะเป็นเป็นเทศกาลสำคัญและยิ่งใหญ่ของตลาด
น้อย ทุกคนในทีมรวมถึงคุณรุ่งจันทร์จึงอยากทำให้เทศกาลกลับมามี
ชีวิตชีวาเหมือนเมื่อก่อนที่บ้านไหนมีอาหารเจอร่อยๆ ก็จะพร้อมใจกัน
นำออกมาขายจัดเป็นถนนคนเดิน การจัดทัวร์เทศกาลกินเจได้รับผล
ตอบรับดี ภายหลังจึงเกิดเป็นเครือข่ายการท่องเที่ยวย่านตลาดน้อย
ที่ได้พ่อบ้านแม่บ้านในชุมชนมาเป็นผู้นำเที่ยวในช่วงเทศกาลสำคัญ
ต่างๆในชุมชน เช่น เทศกาลกินเจ ง่วนเซียว รวมถึงประสานงานกับ
หน่วยงานด้านการท่องเที่ยวในชุมชนได้แก่ Co van Kessel
Bangkok ,Scooter ตลาดน้อย ,ตลาดน้อย local hero และนอก
ชุมชนได้แก่ เครือข่ายการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ,Local alike

หน้าที่หลักหรือสิ่งที่เคยทำ ภาพ: คุณรุ่งจันทร์ เฉลิมวิริยะ
ประชุมเพื่อหารือแนวทางในการพัฒนาชุมชน FB:Talatnoi Community -วิสาหกิจชุมชน
ดูแลและประสานงานเรื่องการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดนจัดตาม
เทศกาลสำคัญในชุมชน เช่น ง่วนเซียว กินเจ ไหว้พระจันทร์ กับบริษัท การท่องเที่ยวย่านตลาดน้อย
ทัวร์ทั้งในและนอกชุมชน
จัดการท่องเที่ยวในชุมชน
ช่วยผลักดันและสนับสนุนเงินทุนที่ได้จากการจัดการท่องเที่ยวใน
ชุมชนเพื่อทำพื้นที่สีเขียวในชุมชน ซึ่งปัจจุบันได้เป็นสวน อ.ป๋วย ณ
ท่าน้ำภานุรังษี

People of Talad noi

คนที่ 2
คุณพัทธ์ธีรา จตุรงศรีพัฒน์ Project manager จาก
โครงการตลาดนัดหน้าบ้านตลาดน้อย ผู้ซึ่งเคยทำงาน
ในตำแหน่งนักจัดการความรู้ที่สำนักงานส่งเสริม
เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ต่อมาสำนักงานมีแผนจะย้ายมาที่
อาคารไปรษณีย์กลาง จึงต้องสำรวจพื้นที่รอบ ๆ
สำนักงานตั้งแต่ตลาดน้อยจนถึงหัวลำโพง จึงเป็นจุด
เริ่มต้นที่ทำให้รู้จักกับชุมชนตลาดน้อย

โครงการตลาดนัดหน้าบ้านตลาดน้อยเป็นโครงการ
นำร่องที่เกิดขึ้นในเทศกาลงาน Bangkok Design
Week 2022 เนื่องจากชุมชนตลาดน้อยเป็นที่รู้จักใน
ฐานะย่านที่มีอาหารอร่อย หลายครอบครัวมีสูตรลับ
ประจำครอบครัวที่ไม่เคยเปิดให้ใครชิมมาก่อน หรือ
บางครอบครัวทำขายเพียงปีละครั้งในช่วงเทศกาลกิน
เจเท่านั้น "ตลาดนัดหน้าบ้านตลาดน้อย" จึงถูกจัดขึ้น
มาเพื่อเป็นเครื่องมือที่ช่วยรวมชาวตลาดน้อยกว่า 80
หลังคาเรือนให้มีรายได้เพิ่มขึ้น และมีส่วนร่วมสนุกไป
กับเทศกาลฯ ในฐานะเจ้าบ้าน

คุณพัทธ์ธีรา รวมทีมงานในการทำโครงงานตลาดนัด
หน้าบ้านตลาดน้อยจากกลุ่มเพื่อนที่เคยร่วมทำงานกัน
โดยเริ่มจากการประชุมกับหัวหน้าโครงการจาก
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์เพื่อให้ทราบถึง
ขอบเขตและรูปแบบการจัดงาน ต่อมาจึงเริ่มสำรวจ
ร้านค้าที่สนใจเข้าร่วมโครงการและนัดกับร้านค้าเพื่อ
ถ่ายรูปสินค้าและทำข้อมูลสินค้าที่จะนำมาขายในวัน
งาน รวมถึงจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ในรูปแบบแผนที่
ตกแต่งสถานที่

หน้าที่หลักหรือสิ่งที่เคยทำ
บริหารจัดการโครงการทั้งด้านเวลา สื่อ สถานที่ ข้อมูล
ดูแลภาพรวมของงานให้ราบรื่น
ประสานงานกับคนในชุมชนและสำนักงานส่งเสริม
เศรษฐกิจสร้างสรรค์

ภาพ: คุณจุฤทธิ์ กังวานภูมิ
FB: ย่านจีนถิ่นบางกอก-Bangkok Chinatown

คุณจุฤทธิ์ กังวานภูมิ และคุณตวงพร ปิตินานนท์ สถาปนิกและนัก
วิจัยชุมชนตลาดน้อย จากบริษัทปั้ นเมือง จำกัด ที่ได้คุณจุฤทธิ์ผู้
เป็นลูกหลานตลาดน้อย และคุณตวงพรผู้ที่รู้จักตลาดน้อยจากการ
ร่วมงานกับทีมปั้ นเมือง

เริ่มแรกเคยทำงานเป็นสถาปนิกชุมชนอยู่ในสถาบันอาศรมศิลป์ที่
สนใจในพื้นที่ตลาดน้อย จึงได้เข้ามารู้จักพื้นที่ในชุมชนตลาดน้อย
ก่อนจะได้แยกตัวออกมาเป็นบริษัทปั้ นเมือง จำกัด ที่รวมตัว
สถาปนิก นักผังเมือง นักสังคม รวมทั้งหมด 5 คนที่สนใจฟื้ นฟู
ย่านอย่างมีส่วนร่วมกับชุมชนโดยมีพื้นที่หลักคือชุมชนตลาดน้อย
บริษัทปั้ นเมือง จำกัด ได้รับการสนับสนุนจาก สสส. และดำเนิน
การมาตั้งแต่ปี 2556

เป้าหมายในการพัฒนาชุมชนตลาดน้อยในช่วงแรกยังไม่ได้มีเป้า
ชัดเจน แต่ได้เห็นการพัฒนารอบๆตลาดน้อย เช่น เยาวราช
แผนการสร้างไอคอนสยาม ทำให้ตระหนักถึงปัญหาว่าชุมชน
ตลาดน้อยจะกลายเป็นไข่แดงที่รอการพัฒนาจึงเลือกพื้นที่ชุมชน
ตลาดน้อยเป็นพื้นที่หลักในการตั้งสำนักงานและทำงาน

เป้าหมายหลักของทีมปั้ นเมืองคือ Healthy City เมืองน่าอยู่
เมืองสุขภาวะ ซึ่งเกิดขึ้นภายหลังการได้ประชุม พูดคุยกับคนใน
ชุมชนถึงสิ่งที่กำลังจะเกิดรอบๆชุมชนและสิ่งที่ชุมชนมีอยู่ ทำให้
เห็นถึงความรู้ ความทรงจำ ความผูกพันกับพื้นที่ ประวัติศาสตร์
และการสำนึกถึงความเป็นเจ้าของ ซึ่งเป็นต้นทุนของชุมชน หาก
ปล่อยไว้ หรือไม่ปรับสภาพแวดล้อมให้ดีขึ้น ย่อมทำให้คนรุ่นหลัง
ไม่เห็นโอกาสทำกินหรือคุณภาพชีวิตที่ดี และอาจทำให้เลือกที่จะไม่
อยู่ในชุมชนต่อ ความเป็นย่านและเมืองก็จะค่อย ๆ เสื่อมลงและ
หายไปในที่สุด ประกอบกับได้รับโจทย์จากสสส. ผู้ให้เงินสนับสนุน
การพัฒนาชุมชน

ภาพ: คุณตวงพร ปิตินานนท์
ที่มา: กินดีMEสุข

ภาพ: ตลาดตะลักเกี้ยะ
FB: ตะลักเกี้ยะ Friendly Market

หน้าที่หลักและสิ่งที่เคยทำให้ชุมชนตลาดน้อย
วิเคราะห์ข้อมูลการเปลี่ยนแปลงบริเวณรอบชุมชนตลาดน้อย เช่นแผนการสร้างรถไฟฟ้า แผนการสร้างไอคอน
สยาม แผนการพัฒนาพื้นที่ล้ง 1919 ระบบขนส่งต่างๆ เพื่อวางแผนการรับมือความเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้น
ต่อชุมชน
สนับสนุนการจัดกิจกรรมเพื่อให้คนในพื้นที่เกิดการเรียนรู้ และทดลองทำกิจกรรมด้วยตนเอง
ให้คำปรึกษาในการสร้างเครื่องมือเพื่อนำเสนอต่อเพื่อนบ้านและหน่วยงานรัฐ เพื่อให้การทำงานสะดวกมากขึ้น
พัฒนาชุมชนในด้านต่างๆภายใต้โครงการย่านจีนถิ่นบางกอกเพื่อให้ง่ายต่อการประชาสัมพันธ์ข้อมูลและการ
ติดต่อ ผ่านเพจย่านจีนถิ่นบางกอก-Bangkok Chinatown ซึ่งประกอบไปด้วย 4 ด้าน
ด้านวัฒนธรรม
พูดคุยกับชุมชนเพื่อเก็บข้อมูลและรวบรวมข้อมูลไว้เพื่อรักษาเรื่องราวทางวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ ในชุมชน
ในคงอยู่
เพิ่มการปฏิสัมพันธ์กันของคนในชุมชนจากการจัดประชุมเพื่อหารือข้อตกลงร่วมกันในการพัฒนาชุมชนตลาด
น้อย จัดทำแผนที่ที่นำเสนอข้อมูลมรกดกทางวัฒนธรรมของชุมชน
พัฒนาเทศกาลกินเจให้กลับมามีชีวิตชีวา โดยจัดนิทรรศการให้ความรู้ เปิดบ้านเก่าเป็นให้นักท่องเที่ยวได้เข้า
ชมในช่วงเทศกาล จัดระเบียบร้านค้าที่มา
ด้านพื้นที่สาธารณะ พื้นที่ริมน้ำ
พูดคุยกับเจ้าของพื้นที่รกร้างทั้งภาครัฐและเอกชน เพื่อสร้างพื้นที่สาธารณะ ปัจจุบันสำเร็จแล้ว 4 พื้นที่ ได้แก่
สวนโปลิศสภา สวนโชฎึก ท่าน้ำภานุรังษี และสุดซอยศาลเจ้าโรงเกือก
ด้านศักยภาพของคน
รวมตัวกลุ่มคนรักตลาดน้อยเพื่อพัฒนาศักยภาพคนในชุมชน โดยการพาไปศึกษาดูงาน เลือกเปลี่ยนข้อมูลกับ
ภาคีอื่นๆที่ทำงานคล้าย ๆ กัน
ด้านเศรษฐกิจ
จัดตลาดตะลักเกี้ยะ ที่เป็นการให้พื้นที่แก่ชุมชนในการนำผลิตภัณฑ์มาจำหน่าย โดยจัดมาตั้งแต่ปี 2558 โดยใช้
เพจตะลักเกี้ยะ Friendly market ช่วยกระจายข้อมูลและประชาสัมพันธ์สินค้าในตลาด จัดขึ้นวันเสาร์และ
อาทิตย์แรกของทุกเดือน

โครงการ
ที่ เ ค ย ทำ

แผนที่ทางวัฒนธรรม และการทำแผนที่
สถานที่สำคัญ ๆ

ผลลัพธ์
เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน มีการพูด
คุยกับชุมชนแล้วเกิดประเด็นย่อย ๆ ใน
การใช้ทำงานต่อ
ช่วยรวบรวมและจัดการข้อมูลที่ได้จาก
คนในพื้นที่ เพื่อช่วยส่งสารไปให้คนอีก
รุ่น ให้คนอีกรุ่นเห็นถึงความสำคัญและ
อนุรักษ์ให้คงอยู่ต่อไป
ช่วยให้นักท่องเที่ยวไม่หลงทาง

กิจกรรมเชิงวัฒนธรรมและการเดิน
ศึกษาย่าน
ให้คนในชุมชนเป็นคนนำเที่ยว แนะนำ
มรดกวัฒนธรรม ได้แก่ เทศกาลวันตรุษ
จีน บ๊ะจ่าง กินเจ ไหว้พระจันทร์ รวมไป
ถึงกิจกรรมเวิร์คช็อป การเขียนและปั้ น
ขนมเต่า

ผลลัพธ์
ได้การแลกเปลี่ยนข้อมูลกับลูกทัวร์
ทำให้ชุมชนได้ทราบถึงคุณค่าของดีใน
ชุมชนที่ควรอนุรักษ์ ช่วยสร้างความ
ภูมิใจ และสำนึกในการเป็นเจ้าของพื้นที่
ร่วมกัน
เกิดเครือข่ายใหม่ ๆ ขึ้นจากคนกลุ่มที่ได้
เห็นผลลัพธ์ของการทำงาน
ชีวิตความเป็นอยู่ของคนในชุมชนดีขึ้น
ทั้งด้านสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจจาก
การที่มีนักท่องเที่ยวเข้ามา
มีเงินทุนที่ได้จากการนำเที่ยวไป
สนับสนุนด้านอื่น ๆ ในชุมชน
ศาลเจ้าในชุมชนก็ได้รับเงินจากการที่
ผู้คนเข้ามาฝากดวง ทำบุญเพิ่มขึ้น

สื่อประชาสัมพันธ์
เครื่องมือที่ใช้สื่อสารแก่คนในชุมชนและ
ภายนอกให้เข้ามาสนใจผ่าน วารสาร เว็บเพจ

หนังสือ แผ่นพับ



ผลลัพธ์
ความสัมพันธ์กับคนในชุมชนเพิ่มขึ้นจากการ

ได้ร่วมงานกัน
ถ่ายทอดเรื่องราวผู้คนเริ่มเข้าถึงเรืองราว

ของชุมชนได้ง่ายขึ้น

Street Art ที่ตลาดน้อย



ผลลัพธ์
สร้างผลกระทบในวงกว้างมาก เนื่องผู้คนมัก

จะรู้จักตลาดน้อยผ่านสตรีทอาร์ท
ช่วยเล่าเรื่องราวของย่าน

พื้นที่มีความปลอดภัยมากขึ้นจากการมีนัก
ท่องเที่ยวเข้ามา ทางเท้าที่เมื่อก่อนชำรุดเสีย

หายก็ได้รับการซ่อมแซม
สำนักงานเขตเห็นถึงการเข้ามาของนักท่อง
เที่ยว ทำให้เกิดโครงการและงบประมาณใน

การปรับปรุงต่างๆ
คนในพื้นที่พยายามจัดการพื้นที่รับผิดชอบ
ของตัวเองให้เรียบร้อยขึ้น เช่น จัดพื้นที่หน้า

บ้านให้น่ามอง ไม่ทิ้งขยะเลอะเทอะ

พื้นที่สีเขียว พื้นที่สาธารณะ
สวนโปลิศ

พิพิธภัณฑ์ตลาดน้อย
สวนป๋วย ท่าน้ำภานุรังษี

สวนโชฎึก
ตลาดนัด ตะลักเกี้ยะ



ผลลัพธ์
1. ได้พื้นที่สาธารณะเพื่อทำกิจกรรมทาง
สังคม เช่น เล่นสเกตบอร์ด ออกกำลัง
กาย นั่งริมน้ำพูดคุยกัน เป็นสถานที่นัด

ประชุม
2. กระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน และสร้างโอกาส

ให้แก่คนรุ่นใหม่ สตาร์ทอัพได้เข้ามาทดล
องทำอะไรใหม่ๆ ในละแวกบ้านโดยที่ไม่
ต้องเสียค่าเช่า

3. ในซอยก็มีสภาพแวดล้อมที่ดีขึ้น คนใน
ชุมชนเริ่มดูแลละแวกบ้านตัวเองมากขึ้น

ภาพ: โครงการที่เคยทำ
ที่มา: The Urbanis

โครงการตลาดนัดหน้าบ้านตลาดน้อยครั้งที่ 1

ชุมชนตลาดน้อย เป็นที่รู้จักในฐานะย่านที่มีอาหาร

อร่อย จึงรวมผลชาวตลาดน้อยกว่า 80 หลังคา

เรือน ให้นำสูตรเด็ดประจำบ้านออกมาตั้งโต๊ะขาย

หน้าบ้าน โดยนำร่องเป็นการเฉพาะกิจในงาน

Bangkok Design Week 2022

ผลลัพธ์

เปิดโอกาสให้ชุมชนได้ร่วมมือร่วมใจกัน พร้อมกับมี

ส่วนร่วมและสนุกไปกับเทศกาลฯ ในฐานะเจ้าบ้าน

ให้นักท่องเที่ยวได้เดินลัดเลาะเข้าไปทำความรู้จัก

ตามซอยเล็กซอยน้อยในตลาดน้อยมากยิ่งขี้น

ในช่วงเทศกาลสามารถกระตุ้นเศรษฐกิจและสร้าง

รายได้แก่ร้านที่นักท่องเที่ยวเดินถึงเพิ่มขึ้นเกิน

50% โดยเฉพาะซอยวานิช 2 ศาลเจ้าโรงเกือก แต่

ยังมีบางร้านที่นักท่องเที่ยวเข้าไปไม่ถึงเพราะ

ขอบเขตและการกระจายของร้านค้าที่ค่อนข้าง

กว้างและมีระยะห่าง อีกทั้งมีซอยที่เชื่อมกัน

มากมาย ผู้ที่ไม่เคยเดินอาจจะหลงทางหรือหมด

แรงก่อน

กระทบการใช้ชีวิตของคนที่ไม่ได้ค้าขายในเรื่องการ

จราจร จากการที่มีบูทมาตั้งกินพื้นที่ถนนทำให้

สัญจรลำบาก

ในชุมชนมีคนมาท่องเที่ยวตลอดทั้งวันและร้านค้า

ควรคัดเลือกร้านให้เหมาะสมกับช่วงเวลาที่จัดงาน

หากทำถนนคนเดินช่วงเย็นๆจนถึงค่ำจะต้องติดไฟ

ให้นักท่องเที่ยวรู้ว่ามีงาน สามารถมาชอปปิง และ

ทานอาหารได้ในชุมชน

ชุมชนอยากให้มีการปิดถนนบางซอยและจัดเป็น

ถนนคนเดิน แต่จำเป็นจะต้องพูดคุยกับทุกบ้านใน

ซอยที่จะปิดถนนเสียก่อน เพราะทุกบ้านไม่ได้จะ

ออกมาขายของ



สูตรลับเด็ด ๆ ฉบับตลาดน้อย

ตุ๊บตั๊บเหล่าแปะ สูตร70ปี

วัตถุดิบ
ถั่วลิสง
น้ำตาล
วิธีทำ
นำน้ำตาลเคี้ยวด้วยเตาถ่าน
เคี้ยวน้ำตาลไปเรื่อย ๆ จนงวดและนำไปคลุกถั่วลิสงคั่ว
นำไปทุบด้วยค้อนไม้จนถั่วละเอียด
นำไปห่อด้วยไส้ถั่วคั่วบดหยาบ ๆ
ยืดให้ขนมคลายตัว ตัดเป็นชิ้น ๆ พอดีคำ
ทริค
ใช้เตาถ่านในการเคี้ยวเพราะจะได้ไฟแรงกำลังดีและได้กลิ่นหอมของถ่าน
ทุบถั่วและน้ำตาลเคี้ยวขณะร้อน ๆ ห่อไส้ขณะยังอุ่น ๆ
ขนมมงคล สื่อถึงความงอกเงย ยั่งยืนในวัฒนธรรมจีน

FB: ตุ๊บตั๊บเหล่าแปะ - toobtublaopae

FB: charoenkrung creative district

วัตถุดิบ วิธีทำ
ใบไผ่ นำข้าวเหนียวไปแช่ 3-4 ชั่วโมง จากนั้นนำมาสะเด็ดน้ำ
ข้าวเหนียว นำใบไผ่ที่นำไปแช่น้ำให้นุ่ม
ไก่ ปอกเผือกแล้วนำไปต้มให้สุกสังเกตจากเนื้อเผือกจะนิ่ม จากนั้นใส่น้ำตาลแล้วกวนจน
หมูผัดผงพะโล้ ละเอียด
ไข่แดง ปั้ นเผือกเป็นก้อนกลม ๆ เล็ก ๆ
เกาลัด นำเห็ดหอมแห้งแช่น้ำให้นุ่มแล้วบีบน้ำออกให้หมด และหั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ
หัวไซโป้เค็ม เจียวกระเทียมให้เหลืองหอม โดยไม่ใช้น้ำมันมากจนเกินไป
พุทราจีน ใส่หัวไชโป้เค็มบด ตามด้วยกุ้งแห้ง และตามด้วยใส่ข้าว
กุนเชียง ใส่ ลูกบัว ถั่วลิสง ซอส ซีอิ๊วขาว เห็ดหอม น้ำมันหอย พริกไทย น้ำตาลทราย ผัดให้เข้ากัน
เม็ดมะม่วง นำใบไผ่ที่นุ่มแล้วมาพับซ้อนกันในแบบสั้นข้างยาวข้างเป็นรูปกรวย
เห็ดหอม ทาใบไผ่ด้วยน้ำมันพืช
เผือก ใส่ข้าวเหนียว ใส่ไส้ต่างๆตามลงไป กดให้แน่พอดี ห่อให้แน่นแล้วใช้เชือกกล้วยมัด
ลูกบัว นำไปนึ่งประมาณ 1 ชั่วโมง
ถั่วลิสง
ซอสซีอิ๊วขาว
น้ำมันหอย
พริกไทย
น้ำตาลทราย

เพจที่นำเสนอเรื่องราวชุมชน

Talad Noi Bangkok ตลาดน้อย กรุงเทพฯ

Charoenkrung Creative District

























ตะลักเกี้ยะ Friendly Market





Talatnoi Community -วิสาหกิจชุมชน

การท่องเที่ยวย่านตลาดน้อย






















ตลาดน้อย ชมรมแม่บ้านและผู้สูงอายุ





Taladnoi

























ย่านจีนถิ่นบางกอก-Bangkok Chinatown





ปั้ นเมือง - Punmuang

คำ แ น ะ นำ ใ น ก า ร
ทำ ง า น ร่ ว ม กั บ
ชุ ม ช น ต ล า ด น้ อ ย

ด้านเวลา

5.00 น. - 10.00 น.
เป็นช่วงที่พ่อค้าแม่ค้าในชุมชนออกมาขายอาหารสำหรับคนในชุมชนเอง เป็นอาหารง่าย ๆ
9.00 น. - 17.00 น.
จะเป็นช่วงของร้านอาหารใหญ่ๆที่มักขายให้นักท่องเที่ยวเช่น ร้านเป็ดเจ้าท่า และร้านคาเฟ่ต่างๆที่เน้นการขาย
เบเกอรี่ กาแฟ
20.00 น.เป็นต้นไป
หากไม่มีเทศกาลชุมชนจะเงียบและไม่ค่อยมีคนออกมาจากบ้าน แต่ก็จะมีร้านอาหารกึ่งบาร์ เช่น บ้านริมน้ำ
river vibe ที่เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้ามานั่งรับประทานอาหาร ฟังเพลง

ร้านค้าแต่ละร้านมีเวลาเปิดปิดเป็นของตัวเองสามารถยืดหยุ่นได้เล็กน้อย ดังนั้นจึงควรคัดเลือกร้านให้เหมาะ
สมกับช่วงเวลาที่จัดงาน หากทำถนนคนเดินช่วงเย็น ๆ จนถึงค่ำจะต้องติดไฟให้นักท่องเที่ยวรู้ว่าสถานที่จัด
งานถึงบริเวณใด
ควรนัดหมายวันและเวลากับผู้ที่ต้องการติดต่อล่วงหน้า เพราะคนในชุมชนส่วนใหญ่มีอาชีพค้าขาย และค่อน
ข้างยุ่ง จะไม่สะดวกพูดคุยมากนัก เวลาที่สะดวกในการพูดคุยคือ จันทร์ - ศุกร์ 17.00 - 20.00 น. และ ช่วง
บ่ายแก่ ๆ วันอาทิตย์ชุมชนจะเงียบ ไม่ค่อยมีคนอยู่บ้าน เพราะออกไปซื้อของเข้ามาเตรียมเปิดร้านในวันจันทร์
หรือออกไปทำธุระ

ด้านสถานที่

แต่ละสถานที่มีเจ้าของ หากต้องการใช้พื้นที่จัดงานให้ขอกับเจ้าของพื้นที่นั้น ๆ อย่างเช่น ท่าน้ำภานุรังษีเป็น
ของกรมธนารักษ์ก็ต้องขอใช้พื้นที่จากกรมธนารักษ์ แต่ทุกวันเสาร์อาทิตย์สัปดาห์แรกของทุกเดือนจะมีตลาด
ตะลักเกี้ยะ ต้องขอใช้พื้นที่ร่วมกับชุมชน และการใช้พื้นที่ทางเดิน สามารถประสานงานผ่านชุมชน หรือ
สำนักงานเขตได้
การผูกธงหรือตกแต่งตามแนวขวางของถนนจะต้องมีความสูงตั้งแต่ 3.5 เมตรขึ้นไป เพราะในชุมชนจะมีรถ
บรรทุกขนอะไหล่เซียงกงเข้าออกอยู่ตลอด อีกทั้งควรทำคำแนะนำเรื่องจุดจอดรถ รับฝากรถว่ามีจุดใดบ้างทั้ง
สำหรับนักท่องเที่ยวและผู้ร่วมจัดงานอื่น ๆ เพราะถนนเป็นทางแคบแบบ One way
ภายในซอยเจริญกรุง 22 จะมีคนที่อาศัยอยู่ในบ้าน แฟลตเยอะและมักจะใช้รถมอเตอร์ไซต์เดินทางเป็นหลัก
หากจะมีการตั้งบูทควรจะประสานกับชุมชนหรือสำนักงานเขตให้ช่วยหารือกับคนในพื้นที่เรื่องการปิดถนน
หรือขอความร่วมมือจากร้านค้าที่มาตั้งบูทว่าไม่ควรเกินเข้ามาในถนนมาก หรือเปิดที่จอดรถเฉพาะกิจขึ้นมา
สำหรับผู้ที่อาศัยในซอยเพื่อให้มาจอดรถและเดินเข้าบ้าน

ด้านผู้คน

เนื่องจากชุมชนนี้เป็นชุมชนค้าขายจึงทำให้คนในชุมชนส่วนใหญ่จะเป็นคนใจดี มนุษย์สัมพันธ์ดี ต้อนรับแขก
ตอบคำถามเกี่ยวกับชุมชนได้ ชอบช่วยเหลือนักท่องเที่ยวหรือหน่วยงานที่เข้ามาทำงานในชุมชนและมักให้ขนม
หรืออาหารมาเป็นการตอบแทนหากเข้าไปช่วยเหลือชุมชนในด้านต่าง ๆ แต่ควรหลีกเลี่ยงช่วงที่กำลังยุ่ง กำลัง
ทำงาน
คนในชุมชนจะกังวลเรื่องการเสียค่าใช้จ่ายจากการรับความช่วยเหลือ ควรบอกตั้งแต่เริ่มเข้าไปพูดคุยว่าไม่เสีย
ค่าใช้จ่ายใด ๆ
ผู้คนจะอาศัยอยู่ภายในซอยวานิช 2 มากกว่าซอยอื่น ๆ หากเป็นผู้ชายจะทำอาชีพด้านอะไหล่ เซียงกงต่าง ๆ ผู้
หญิงจะเป็นแม่บ้าน ค้าขาย
ชุมชนมีเพจเฟสบุ๊กและกลุ่มไลน์ที่นำเสนอข่าวสารภายในชุมชนแต่อาจไม่ได้ทั่วถึงมากนัก
ชุมชนมีทั้งผู้ที่เห็นด้วยเรื่องที่อยากจะให้คนเข้ามาเที่ยวชุมชนเยอะๆและผู้ที่ไม่เห็นด้วยเนื่องจากเป็นที่อยู่อาศัย
ไม่ต้องการความวุ่นวาย
ความหมายเรื่องสีโคมก็มีส่วนอยู่บ้าง เช่นโคมสีเขียวจะ หมายถึงสถานบริการทางเพศ สีน้ำเงิน ฟ้า หมายถึง
งานศพ ไว้อาลัยแก่ผู้ล่วงลับ บริเวณที่ควรคำนึงเรื่องสีโคมเป็นพิเศษคือ บริเวณตรอกตัน เพราะมีการใช้เตงลั้ง
หรือโคมบอกถึงความเป็นบ้านนั้นๆ เช่น บ้านนี้มีคนอายุ 60 ขึ้นไป บ้านนี้มีคนเสียชีวิต หรือใช้เพื่อแสดงความ
เป็นสิริมงคล
คุณนายดวงตะวัน โปษยะจินดา ที่อยู่บ้านโซวเฮงไถ่ เป็นบุคคลสำคัญที่ควรค่าแก่การพูดคุย หากต้องการ
ข้อมูลเกี่ยวกับตลาดน้อย เพราะได้เห็นการเปลี่ยนผ่านของตลาดน้อยมาตั้งแต่อายุ 12 ปี และให้ช่วยเหลือ
คนในชุมชนตลาดน้อยมาโดยตลอด

ด้านกิจกรรมในชุมชน

หากหน่วยงานใดๆต้องการเข้ามาท่องเที่ยวในชุมชนตลาดน้อยและต้องการผู้นำเที่ยว สามารถติดต่อกับเครือ
ข่ายการท่องเที่ยวย่านตลาดน้อยได้ โดยติดต่อล่วงหน้าประมาณ 7 วัน หรืออย่างช้าที่สุด 3 วัน เพื่อจัดการคน
และตรวจสอบวันที่ไม่มีกิจกรรมหรือติดกับงานอื่น ๆ
ตลาดวงเวียนตลาดน้อยจะมีร้านค้ามาขายตั้งแต่เช้าจนถึงเย็น เพียงแต่เวลาปิดจะเร็วช้าไม่เท่ากัน และทุกวัน
อังคารจะมีตลาดนัดใหญ่ มีร้านค้าเยอะขึ้นซึ่งเป็นร้านที่ไม่ได้อยู่ประจำในตลาดวงเวียนตลาดน้อย ขายตั้งแต่
ช่วงเช้าจนถึงเที่ยง
รูปแบบกิจกรรมที่จะเข้ามาทำร่วมกับชุมชนนั้นควรเกิดการเรียนรู้และยั่งยืน ซึ่งชุมชนยินดีและเปิดกว้างกับทุก
กิจกรรมที่ไม่กระทบกับชุมชนมากเกินไปและช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจภายในชุมชน
การจัดงานสามารถกระจายจุดจัดงานได้ทั้งชุมชน นอกจากจะทำให้นักท่องเที่ยวเดินเข้ามาถึงในชุมชนได้ทั่วถึง
กว่าแล้ว ยังเป็นผลดีต่อร้านค้าเล็ก ๆ ที่ซ่อนอยู่ตามตรอก ซอย
ควรใช้การทั้งการสื่อสารผ่านไลน์กลุ่มชุมชนและการลงพื้นที่พูดคุยร่วมกับคนในชุมชน
ควรมีเป้าหมายการทำงานกับชุมชนให้ชัดเจนและพูดคุยข้อมูลงานเบื้องต้น เพื่อให้ทั้งชุมชนและผู้จัดงานมี
เวลาคิดทบทวนและเตรียมตัว
ตลาดนัดวันอังคารที่วงเวียนตลาดน้อย เป็นตลาดนัดช่วงเช้าจนถึงประมาณ 15.00 น.ที่ขายของกินของใช้ มี
ทุกวันอังคาร ส่วนใหญ่เป็นร้านจากคนนอกพื้นที่

อ้างอิง